Tại tọa đàm “Thị trường trái phiếu doanh nghiệp: Vấn đề và khuyến nghị” do Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) tổ chức ngày 2/12 tại Hà Nội, TS Vũ Đình Ánh cho rằng thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ hiện đang tồn tại nhiều vấn đề lớn, cần được xử lý để khôi phục niềm tin của nhà đầu tư, khơi thông dòng vốn cho cộng đồng doanh nghiệp.
Một là tình trạng trái phiếu “3 không” (không bảo lãnh, không tài sản bảo đảm, không xếp hạng tín nhiệm) đang gây ra nhiều hệ lụy. Hầu hết vi phạm hiện nay diễn ra ở loại trái phiếu doanh nghiệp không có bảo lãnh, bởi quy định về bảo lãnh rất mập mờ, “tưởng vậy mà không phải vậy”.
Trái phiếu doanh nghiệp không có tài sản bảo đảm cũng tạo nên rủi ro cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, ngay cả trái phiếu có tài sản bảo đảm cũng phát sinh vấn đề, đó là nhiều tài sản bảo đảm là bất động sản đang hình thành trong tương lai hoặc cổ phiếu/giấy tờ có giá (đang bị sụt giá nặng nề).
Với trái phiếu doanh nghiệp không xếp hạng tín nhiệm, TS Ánh cho rằng đây là điều đi ngược với quy tắc tối thiểu của loại hình này, bởi xếp hạng tín nhiệm là cơ sở để xác định rủi ro.
Vấn đề thứ hai là quy định hiện hành đang siết việc đảo nợ của doanh nghiệp phát hành trái phiếu. “Trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn trung – dài hạn. Do đó, điều rất quan trọng là doanh nghiệp phải được phát hành mới để đảo nợ cũ. Nhưng quy định hiện nay đang siết việc đảo nợ, dẫn đến nhiều doanh nghiệp không có nguồn chi trả”, TS Ánh nhấn mạnh.
Vấn đề thứ ba là kênh phân phối đang bị buông lỏng và đây là chuyện rất nghiêm trọng. Theo TS Ánh, về nguyên tắc, trái phiếu doanh nghiệp có độ rủi ro lớn, do đó nhà quản lý đặt quy định người tham gia phải là nhà đầu tư chuyên nghiệp. Nhưng tại Việt Nam, các ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, các quỹ lại đi bán trái phiếu doanh nghiệp cho nhà đầu tư cá nhân, bất kể chuyên nghiệp hay không, thậm chí “đánh lận con đen” trái phiếu doanh nghiệp là gửi tiết kiệm có lãi suất cao. Việc này tạo ra một hệ lụy lớn, thậm chí nhiều người mua trái phiếu doanh nghiệp lại không phải là trái chủ.
Hậu quả là khi trái phiếu “vỡ”, người mua không thể đòi nợ doanh nghiệp phát hành, nên quay sang đòi nợ người bán (tức ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ), tạo nên tình cảnh hỗn loạn như đã thấy vừa qua. “Vậy trách nhiệm của các ngân hàng thương mại và các đơn vị trung gian phân phối trái phiếu ở đâu? Rất tiếc, chúng ta đang lơ đi vấn đề này, và do đó không giải quyết được vấn đề hiện nay của thị trường”, TS Ánh chỉ rõ.
Vấn đề thứ tư là tình trạng rút chạy khỏi thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Về phân loại, trái phiếu doanh nghiệp có nhiều loại, có loại cho thanh toán trước hạn, có loại không. Nhưng hiện nay, người mua đang trong tình cảnh không cần biết là hết hạn hay chưa, đều đòi rút.
“Chúng ta chưa có quy định rút trước hạn thì như thế nào, cũng như không thấy ai nói về quyền lợi của nhà đầu tư trong các vụ việc như Tân Hoàng Minh, An Đông. Đây là rủi ro rất lớn mà nếu không xử lý được thì niềm tin của thị trường sẽ sụp đổ”, TS Ánh nói.
Gắn vào thị trường bất động sản, diễn biến rút chạy khỏi thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang tạo nên một bức tranh “dở khóc dở cười” đối với các doanh nghiệp phát hành trái phiếu. Doanh nghiệp nào có tiền thì dẫu chưa đáo hạn cũng mua lại trái phiếu (tức là trả tiền cho người mua). Nhưng doanh nghiệp không có sẵn tiền thì phải chơi bài hoán đổi: đổi trái phiếu sang cổ phiếu, đổi trái phiếu sang bất động sản. Nhưng khá nhiều bất động sản được mời chào hoán đổi lại ở trạng thái hình thành trong tương lai, chưa kể đang đối diện về vấn đề pháp lý, có những bất động sản đem ra bán mà không được công nhận đủ điều kiện bán.
“Như vậy, thực chất là doanh nghiệp phát hành trái phiếu chỉ đang chuyển đổi rủi ro này sang rủi ro khác. Và vấn đề lộ ra là hiện không có hướng dẫn nào cho doanh nghiệp cả. Họ làm vậy là đúng hay sai, rủi ro đi kèm là gì?”, TS Ánh bình luận.
Vấn đề thứ năm là mô hình của các ngân hàng thương mại. Các ngân hàng thương mại tại Việt Nam đang mang dáng dấp của một tập đoàn khi kinh doanh đủ loại, từ tín dụng truyền thống đến bán bảo hiểm, bán trái phiếu doanh nghiệp, có công ty quản lý quỹ…
“Về bản chất, quỹ là nhà đầu tư chuyên nghiệp. Họ đầu tư gần như toàn bộ quỹ vào trái phiếu doanh nghiệp, loại phát hành ra công chúng. Về nguyên tắc là rất ổn. Song vấn đề là khi niềm tin trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp nói chung đổ vỡ, tài khoản của nhà đầu tư sụt giảm hàng ngày, hoàn toàn xảy ra tình trạng chứng chỉ quỹ giảm về 0, tức nhà đầu tư mất trắng. Như vậy thì chứng chỉ quỹ cũng không khác gì vàng quỹ ngày trước.
Nhưng cái nguy hiểm hơn là việc gắn kết giữa ngân hàng và trái phiếu doanh nghiệp: ngân hàng vừa là nhà phát hành, vừa là kênh phân phối, lại vừa là trái chủ. Toàn bộ mớ bùng nhùng này không xử lý được”, TS Ánh nêu vấn đề.
TS Ánh nhấn mạnh, việc cần kíp ngay lúc này của thị trường trái phiếu doanh nghiệp là củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Còn thanh khoản không phải là vấn đề, bởi nhìn từ thị trường chứng khoán, có thể thấy tiền vẫn còn rất nhiều, chỉ là dòng tiền đang “núp” ở đâu đó, đợi chờ cơ hội. Chỉ cần giải quyết được câu chuyện niềm tin, các vấn đề khác sẽ tháo gỡ được.
Tags:
(VNF) - Lãnh đạo VPBankS tin rằng mục tiêu nâng dư nợ margin lên 50.000 tỷ đồng trong năm 2026 là hoàn toàn khả thi, đồng thời xem đây là động lực quan trọng để phá kỷ lục kinh doanh.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Thế Minh, trong khi dòng vốn toàn cầu đang quay trở lại cổ phiếu và nhiều thị trường chứng khoán đã bước vào xu hướng tăng trung hạn, chứng khoán Việt Nam vẫn chưa thực sự bùng nổ. VN-Index có thể chưa bứt phá nếu nhìn bằng tiền, nhưng khi đặt trong tương quan với vàng, thị trường đang lùi về vùng định giá thấp hiếm thấy trong lịch sử.
Sự bứt tốc về doanh thu trong quý đầu năm không đủ giúp Chứng khoán APG cải thiện lợi nhuận, khi chi phí tài chính tăng đột biến.
(VNF) - Lợi nhuận kế hoạch đề ra giảm 70%, Vinaconex vẫn 'hứa' chi trả 16% cổ tức cho các cổ đông trong năm 2026
(VNF) - Bộ đôi VIC – VHM là hai cái tên nổi bật nhất trong nhóm cổ phiếu tăng mạnh tuần qua, đồng thời cũng là lực kéo chủ đạo giúp VN-Index chinh phục lại mốc 1.800 điểm. Tuy nhiên, phía sau “cặp trụ” này, phần còn lại của thị trường vẫn vận động phân hóa mạnh, với dòng tiền liên tục xoay vòng giữa các mã, cho thấy nền tảng tăng trưởng chưa thực sự bền vững.
(VNF) - Mới đây, Công ty Cổ phần Chứng khoán VIX vừa công bố kết quả kinh doanh Quý 1/2026 với lợi nhuận giảm hơn 64% so với cùng kỳ
(VNF) - Thị trường chứng khoán biến động mạnh, Chứng khoán EVS đẩy mạnh hoạt động tự doanh với quy mô danh mục tăng gần 46% chỉ trong quý I/2026. Tuy nhiên, thay vì tạo lợi nhuận, danh mục này lại ghi nhận chênh lệch âm gần 100 tỷ đồng so với giá ghi sổ.
(VNF) - Trước biến động của vĩ mô thế giới, ban lãnh đạo MWG khẳng định không thay đổi kế hoạch tăng trưởng năm 2026, nhấn mạnh về văn hoá "không xin xỏ" của doanh nghiệp, không trông chờ hỗ trợ, không hoàn thành là không có thưởng.
(VNF) - Năm 2026, Helio Energy đặt mục tiêu tăng trưởng với doanh thu thuần dự kiến đạt 227,12 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế kế hoạch là 57,47 tỷ đồng, lần lượt tăng gấp 2 lần và gấp 4 lần mức thực hiện năm 2025.
(VNF) - TJC dự kiến chi cổ tức tiền mặt tới 90%, tương đương hơn 77 tỷ đồng. Số tiền này gần như "ngốn" toàn bộ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của công ty tính đến cuối năm 2025.
(VNF) - Trong năm 2026, công ty cổ phần Cảng Hải Phòng lên kế hoạch doanh thu đạt 3.495 tỷ đồng, nâng lợi nhuận trước thuế lên 1.520 tỷ đồng
(VNF) - Theo báo cáo của FiinGroup, lũy kế quý I/2026, tổng giá trị rút ròng đạt hơn 14,4 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 2,6 lần so với cùng kỳ và đánh dấu quý thứ 5 liên tiếp dòng vốn ở trạng thái âm.
(VNF) - Việc đòi nợ thuế trên địa bàn TP.Hải Phòng không chỉ dừng ở việc “bêu tên” công khai. Hàng loạt DN trong đã bị ban hành quyết định cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế, trong đó biện pháp được áp dụng phổ biến nhất là trích tiền từ tài khoản.
(VNF) - UBCKNN đã ra quyết định xử phạt Công ty Đầu tư ITP vì thực hiện nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán khi chưa được cấp phép.
(VNF) - Dù xây dựng kế hoạch kinh doanh theo hướng “ghìm cương” nhằm củng cố nền tảng, nhưng nhìn vào mục tiêu tăng trưởng của từng mảng kinh doanh, có thể thấy một quá trình tái cấu trúc đang diễn ra rất quyết liệt tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS), với sự dịch chuyển mạnh mẽ sang các mảng dịch vụ, từng bước giảm phụ thuộc vào biến động ngắn hạn của thị trường.
(VNF) - Dù khối ngoại quay lại mua ròng, VN-Index vẫn không thể giữ vững đà tăng khi lực bán dâng cao tại nhóm cổ phiếu trụ, đặc biệt là bất động sản.
(VNF) - Nguyên nhân khiến cổ phiếu DGC bị đưa vào diện cảnh báo, cắt margin là do Hoá chất Đức Giang không thể hoàn tất kiểm toán báo cáo tài chính năm 2025 đúng tiến độ trong bối cảnh vướng vào các vấn đề pháp lý nghiêm trọng.
(VNF) - Tăng vốn lên 10.000 tỷ đồng, CAEX đã đáp ứng yêu cầu về năng lực tài chính để tham gia chương trình thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.
(VNF) - MWG tăng kịch trần lên mức 82.600 đồng/cổ phiếu trong phiên hôm nay (17/4), ngay trước thềm tổ chức ĐHĐCĐ thường niên năm 2026.
(VNF) - Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức khẳng định HAG sẽ không quay lại kinh doanh mảng bất động sản (BĐS), dự án tại Gia Lai vừa qua là dự án cuối cùng.
(VNF) - Nằm trong danh sách 302 doanh nghiệp có doanh thu trên 1.000 tỷ đồng nhưng bị đánh giá hiệu quả kinh doanh thấp hoặc lợi nhuận mỏng, Saigontel được cơ quan thuế đưa vào diện tăng cường kiểm tra, rà soát trong thời gian tới.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất áp dụng thuế suất thuế thu nhập cá nhân 0,1% đối với chuyển nhượng chứng khoán phái sinh, bằng với thuế đối với thu nhập từ đầu tư chứng khoán hiện hành.
(VNF) - Mốc 1.800 điểm được giữ vững nhờ lực kéo từ họ Vingroup, song thị trường vẫn phân hóa khi số mã giảm áp đảo.
(VNF) - Sự bùng nổ của AI đang đẩy vonfram trở thành vật liệu chiến lược trong sản xuất chip hiệu năng cao. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, ban lãnh đạo Masan High-Tech Materials (MSR) bày tỏ tự tin rằng sẽ tận dụng lợi thế nắm giữ 21% nguồn cung vonfram thế giới (ngoài Trung Quốc) để tối đa hóa lợi nhuận từ nền tảng chế biến sâu sẵn có.
(VNF) - Cổ phiếu VIC của Vingroup đã có phiên giao dịch bùng nổ ngày 16/4 khi chính thức thiết lập mức đỉnh lịch sử mới, trở thành tâm điểm dẫn dắt toàn thị trường.
(VNF) - Lãnh đạo VPBankS tin rằng mục tiêu nâng dư nợ margin lên 50.000 tỷ đồng trong năm 2026 là hoàn toàn khả thi, đồng thời xem đây là động lực quan trọng để phá kỷ lục kinh doanh.
(VNF) - Với quy mô gần 20ha, dự án được kỳ vọng sẽ hình thành một không gian công cộng lớn ven sông Hồng, ngay khu vực sát chân cầu Thăng Long.
