Viết về những khó khăn và thách thức trong quản lý công chức theo vị trí việc làm tại Việt Nam, TS Trương Quốc Việt - chuyên gia hành chính công ở Hà Nội - nhận định, cách tiếp cận về vị trí việc làm trong cơ quan nhà nước hiện nay khá gần với mô hình quản lý nhân sự của doanh nghiệp. Điều này được thể hiện ở việc mô tả công việc và xây dựng khung năng lực cho từng vị trí. Phương pháp và công cụ áp dụng cũng tương đồng với khu vực tư.
Tuy nhiên, trong thực tế, vị trí việc làm vẫn bị ràng buộc bởi tiêu chuẩn chức danh và chỉ tiêu biên chế. Việc quản lý công chức không chỉ dựa trên đặc thù của cơ quan mà còn phụ thuộc vào hệ thống quản lý thống nhất trong cả nước. Điều này dẫn đến nghịch lý có nơi thiếu người nhưng không được tuyển, nơi thừa người lại không dễ cắt giảm.
"Trong khi doanh nghiệp có thể linh hoạt tuyển dụng dựa trên nhu cầu công việc thì cơ quan nhà nước lại bị chi phối bởi chỉ tiêu biên chế được cấp. Tình trạng này khiến cho việc tuyển dụng theo vị trí việc làm gặp nhiều khó khăn.
Bên cạnh đó, cơ chế trả lương trong khu vực công vẫn theo ngạch, bậc và bằng cấp, thay vì dựa trên hiệu quả công việc như trong doanh nghiệp. Ngay cả những đơn vị đã xây dựng xong đề án vị trí việc làm vẫn áp dụng cơ chế trả lương cũ, dẫn đến tình trạng cào bằng, coi trọng bằng cấp thay vì năng lực", ông Việt phân tích.
Ngoài ra, theo vị chuyên gia hành chính công, cơ quan nhà nước phải tuân theo các quy định chung về quản lý công chức, không có sự linh hoạt như các doanh nghiệp - nơi người đứng đầu có toàn quyền quyết định và chịu trách nhiệm. Việc xây dựng đề án vị trí việc làm vì thế thường mang tính hình thức, thiếu hiệu quả, và trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan cũng không được phân định rõ ràng.
Theo TS Phạm Mạnh Hùng, trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, tính hiệu quả của vị trí việc làm trong cơ quan nhà nước đã được minh chứng ở nhiều quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, tại Việt Nam, sau gần 20 năm được đưa vào Luật và Nghị định liên quan đến quản lý cán bộ, công chức, vị trí việc làm vẫn chưa được thực thi hiệu quả.
"Khi chuyển đổi mô hình công vụ chức nghiệp sang quản lý theo vị trí việc làm đồng nghĩa với việc thay đổi hoàn toàn từ phương thức tuyển dụng, quản lý, đánh giá,… cán bộ, công chức. Tuy nhiên, các cơ chế hiện hành vẫn nhập nhằng giữa cái cũ và cái mới, khiến cho vị trí việc làm chưa thực sự hoạt động hiệu quả", TS Hùng đánh giá.
Các chuyên gia đều cho rằng, đề án vị trí việc làm cần phải được nghiên cứu và thay đổi một cách tổng thể, không chỉ là sửa đổi một số khái niệm mà còn là đổi mới hoàn toàn tư duy về cách vận hành của cả một bộ máy.
Dự thảo Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi) đang được Quốc hội xem xét thông qua trong bối cảnh cải cách mạnh mẽ bộ máy hành chính. Luật mới được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để xây dựng nền công vụ hiệu quả hơn.
Từ góc độ doanh nghiệp, TS Đinh Thị Hồng Duyên, chuyên gia tư vấn quản trị doanh nghiệp, cho rằng do có nhiều đặc thù, hệ thống các cơ quan nhà nước sẽ khó thiết kế cụ thể từng vị trí việc làm với những yêu cầu cụ thể, áp KPI (chỉ số đo lường hiệu quả công việc) cụ thể như với các doanh nghiệp tư nhân. Tuy vậy, điều kiện hiện tại với sự quyết tâm của lãnh đạo các cấp, bà tin rằng việc thiết kế hệ thống vị trí việc làm sẽ sớm đạt được kết quả.
"Điểm sáng mới của dự thảo Luật lần này, KPI được thiết kế không đơn thuần như một công cụ mà còn là động lực để đạt được chiến lược lớn hơn, hoàn thành công việc hàng ngày và xây dựng một nền công vụ hiện đại, minh bạch", bà Duyên đánh giá.
TS Bùi Ngọc Hiền (Học viện Cán bộ TPHCM) cho rằng, chuyển từ chế độ công vụ chức nghiệp sang công vụ theo vị trí việc làm sẽ giúp xác định rõ ràng yêu cầu, kết quả công việc, đảm bảo hiệu lực, hiệu quả trong hoạt động công vụ, tạo công bằng trong đánh giá, trả lương và cơ hội thăng tiến cho người tài.
"Hướng đổi mới này sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn trong bố trí cán bộ lãnh đạo. Khi hết nhiệm kỳ hoặc không đáp ứng yêu cầu của vị trí lãnh đạo hiện tại, người giữ chức vụ có thể được thôi chức mà không cần tìm vị trí ngang bằng để điều chuyển, giúp bộ máy năng động và chất lượng hơn", TS Hiền phân tích.
TS Trương Quốc Việt cho rằng, rào cản lớn nhất với mô hình quản lý theo vị trí việc làm nằm ở những quy định về biên chế, ngạch công chức, lương bổng, luân chuyển, bổ nhiệm... chưa tương thích. Nếu tiếp tục duy trì lương theo bằng cấp và ngạch bậc, thì việc áp dụng vị trí việc làm sẽ chỉ là hình thức.
"Cần làm rõ mối quan hệ giữa quản lý công chức theo vị trí việc làm và chế độ biên chế hiện hành. Khi vừa áp dụng vị trí việc làm, vừa giữ cơ chế cũ thì sẽ không thể phát huy hiệu quả thực sự", TS Trương Quốc Việt nêu nguyên lý.
Bên cạnh đó, hệ thống công vụ vốn đồ sộ và phức tạp đòi hỏi tư duy hệ thống và chuyên sâu. Hiện đội ngũ phụ trách quản lý công chức chưa được đào tạo đầy đủ về quản trị nhân sự theo vị trí việc làm. TS Việt lưu ý, việc xác định vị trí cần dựa trên từng cơ quan cụ thể chứ không thể áp dụng chung cho cả hệ thống.
"Có bao nhiêu biên chế thì có chừng ấy bản mô tả công việc và khung năng lực tương ứng, không thể nói chung chung được", TS Việt nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng quản trị nguồn nhân lực trong khu vực công hiện vẫn bị xem nhẹ.
"Đây là lỗ hổng rất lớn trong hệ thống công vụ nước ta hiện nay. Mỗi cơ quan để tuyển dụng, sắp xếp, đào tạo, đánh giá công chức hiệu quả cần những người am hiểu về tổ chức nhân sự, phải học hỏi từ các doanh nghiệp để tổ chức cho hiệu quả", ông Vinh nhấn mạnh.
Nhiều chuyên gia nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. GS.TS Phan Xuân Sơn, nguyên Viện trưởng Viện Chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cho rằng khi chuyển sang quản lý cán bộ, công chức theo vị trí việc làm, cần phải phân quyền mạnh đến từng cơ quan. Khi đó, mỗi cá nhân, tổ chức mới có động lực làm đúng và làm tốt nhiệm vụ của mình.
"Phân quyền không chỉ đến từng cơ quan mà còn phải đến từng vị trí việc làm. Cần tuyển vị trí nào thì phải tuyển được người đủ sức giải quyết vấn đề đó. Khi một vị trí việc làm cần yêu cầu đổi mới, người đảm nhiệm vị trí việc làm đó phải có khả năng hoàn thiện kỹ năng, năng lực của mình để phù hợp với yêu cầu của vị trí đó một cách nhanh nhất", GS Phan Xuân Sơn nhấn mạnh.
TS Trương Quốc Việt cho rằng để nâng cao tính tự chủ, cần trao quyền cho người đứng đầu về nhân sự và tài chính. Họ phải có quyền quyết định tuyển dụng, sử dụng và trả lương công chức, tương tự như chủ doanh nghiệp chịu trách nhiệm toàn diện với đơn vị của mình.
Theo các chuyên gia, hiệu quả và sự lý tưởng của mô hình quản lý theo vị trí việc làm trong khu vực nhà nước là không cần phải nghi ngờ. Nhưng để quy định này thực sự đi vào cuộc sống, cần có cách tiếp cận tổng thể, triển khai quyết liệt, đồng bộ và thay đổi cả tư duy lẫn hệ thống. Khi đó, nền công vụ mới có thể thực sự vận hành hiệu quả và thoát khỏi tư duy "biên chế suốt đời".
Tags:
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/6 đã đề xuất áp thuế bổ sung 10% hoặc 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 nền kinh tế. Washington cho rằng các đối tác này chưa có biện pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn hoạt động thương mại đối với những sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, qua đó tạo ra các rào cản bất hợp lý đối với thương mại của Mỹ.
(VNF) - Bảo hiểm xã hội TP. HCM vừa kiến nghị bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử vào nhóm tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc khi sửa đổi các quy định liên quan đến Luật BHXH và Luật Bảo hiểm y tế.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, trong đó đề xuất không cổ phần hóa các đơn vị đang độc quyền cung cấp dịch vụ công trên phạm vi cả nước hoặc tại từng địa phương.
(VNF) - Cục Quản lý Dược vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xuất nhập khẩu The Vigo hơn 112 triệu đồng do kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố và quảng cáo sản phẩm sai quy định.
(VNF) - Công an TP. Hà Nội đã khởi tố Chủ tịch CCV Group Mai Hà Trang để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, liên quan vụ huy động hơn 1.000 tỷ đồng từ hàng trăm nhà đầu tư.
(VNF) - Một hộ kinh doanh ở Đà Nẵng đã sử dụng máy POS để thực hiện các giao dịch quẹt thẻ nhằm hợp thức hóa dòng tiền, hỗ trợ rút tiền mặt, đáo hạn thẻ tín dụng và thu phí dịch vụ trái quy định của pháp luật.
(VNF) - Thủ tướng gợi ý cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”, với lộ trình triển khai theo 3 giai đoạn từ giữa năm 2026 đến hết năm 2029.
(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, khu vực kinh tế tư nhân ghi nhận sự bứt phá về số lượng với làn sóng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh. Tuy nhiên, bài toán về quy mô, năng lực cạnh tranh và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu vẫn là thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.
(VNF) - Theo báo cáo mới công bố của S&P Global, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 5/2026 đạt 52,8 điểm, tăng từ mức 50,5 điểm của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 2/2026. Kết quả này cho thấy các điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất tiếp tục cải thiện tháng thứ 11 liên tiếp.
(VNF) - Sau cuộc hội đàm sáng 1/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. nhất trí nâng quan hệ song phương Việt Nam - Philippines lên Đối tác Chiến lược tăng cường.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Việt Nam đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Mỹ.
(VNF) - Bộ Tài chính cho biết đang phối hợp với Bộ Công an nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin nhằm rút ngắn tối đa thời gian xử lý hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, người nộp thuế sẽ được gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh gần như ngay lập tức sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.
(VNF) - Từ tháng 6/2026, nhiều chính sách mới liên quan đến tiêu dùng, viễn thông, thuế, đăng ký phương tiện và sắp xếp đơn vị hành chính cấp cơ sở sẽ chính thức có hiệu lực.
(VNF) - Phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau trên thế giới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam cho rằng, nếu tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về hạ tầng, pháp lý và dòng vốn, thành phố không chỉ bứt tốc tăng trưởng mà còn có cơ hội vươn lên thành trung tâm tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
(VNF) - Trước làn sóng phản ánh từ nhà bán hàng về việc nhiều sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí và bổ sung các khoản thu mới, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu các nền tảng liên quan giải trình, đồng thời giám sát chặt tác động tới môi trường cạnh tranh và giá bán tới tay người tiêu dùng.
(VNF) - Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 21/5/2026, tổng số vốn đầu tư công giải ngân đạt 182.544 tỷ đồng, tương đương khoảng 18% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
(VNF) - Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), xăng sinh học E5 và E10 không gây ảnh hưởng tới động cơ phương tiện nếu xe đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được bảo dưỡng định kỳ đúng cách.
(VNF) - Tập đoàn Gulf mong muốn trở thành đối tác chiến lược lâu dài của Việt Nam trong tăng cường an ninh năng lượng quốc gia, thông qua đầu tư dài hạn vào điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và năng lượng tái tạo.
(VNF) - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Thái Lan (SEC) Wisit Wisitsora-at đánh giá Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư tại Đông Nam Á với nhiều tiềm năng phát triển và triển vọng tăng trưởng tích cực.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP.HCM được đánh giá là thách thức lớn trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, chi phí đầu vào gia tăng và sức ép cạnh tranh mạnh. Tuy nhiên, với vai trò đầu tàu kinh tế cùng hàng loạt động lực mới từ đầu tư công, cải cách thể chế, hạ tầng liên vùng và các ngành công nghệ cao, nhiều chuyên gia cho rằng đây không chỉ là mục tiêu mang tính kỳ vọng mà còn là bước đi cần thiết để thành phố bứt phá, dẫn dắt tăng trưởng của cả nền kinh tế.
(VNF) - Theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số Việt Nam không còn cách nào khác ngoài đổi mới tư duy điều hành, cải cách thể chế mạnh mẽ và tạo ra các dư địa tăng trưởng mới. Nếu vẫn duy trì cách làm cũ, cải cách manh mún và thiếu tính hệ thống, mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững sẽ rất khó đạt được.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/6 đã đề xuất áp thuế bổ sung 10% hoặc 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 nền kinh tế. Washington cho rằng các đối tác này chưa có biện pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn hoạt động thương mại đối với những sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, qua đó tạo ra các rào cản bất hợp lý đối với thương mại của Mỹ.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.
