Biểu đồ dự báo triển vọng kinh tế toàn cầu 2026

Thùy Dương - 01/01/2026 07:30 (GMT+7)

(VNF) - Lạm phát được dự báo sẽ hạ nhiệt, nhưng những bất ổn xoay quanh tăng trưởng dựa vào trí tuệ nhân tạo và chính sách thương mại vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro trong năm tới.

Nền kinh tế thế giới trong năm 2025 đã cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn so với dự đoán ban đầu, dù phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng - từ cuộc chiến thương mại do Tổng thống Donald Trump khơi mào cho tới căng thẳng địa chính trị và các cuộc xung đột ở Ukraine và Trung Đông.

Dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu sẽ giảm tốc vào năm 2026 do ảnh hưởng tiêu cực đến thương mại quốc tế từ chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump. Ảnh: AP

Bước sang năm 2026, kỳ vọng chung là cú sốc lạm phát nghiêm trọng nhất đã qua, khi các ngân hàng trung ương lớn bắt đầu cắt giảm lãi suất. Tuy nhiên, thời kỳ vay vốn giá rẻ, tăng trưởng toàn cầu đang chậm lại và nền kinh tế vẫn còn nhiều mong manh.

Dưới đây là năm biểu đồ quan trọng phản ánh triển vọng kinh tế thế giới năm 2026.

Tăng trưởng kinh tế nhờ trí tuệ nhân tạo?

Dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu sẽ chậm lại vào năm 2026 Dự báo tăng trưởng GDP thực tế, % so với năm trước. (Nguồn: OECD)

Sau nhiều năm được quảng bá mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo (AI) được kỳ vọng sẽ đóng vai trò then chốt đối với kinh tế toàn cầu vào năm 2026. Câu hỏi đặt ra là: liệu các khoản đầu tư khổng lồ vào trung tâm dữ liệu, công nghệ thông tin và tự động hóa có thật sự giúp nâng cao năng suất hay không? Hay sự lạc quan hiện tại sẽ suy giảm khi nhà đầu tư lo ngại về bong bóng chứng khoán, đặc biệt là tại Mỹ, nơi các công ty AI đang bị định giá quá cao?

Một cuộc khảo sát của Deutsche Bank đối với các nhà đầu tư tổ chức cho thấy nguy cơ “bong bóng công nghệ vỡ” đứng đầu danh sách 15 rủi ro lớn nhất trong năm tới. Có tới 57% người được hỏi coi đây là một trong ba rủi ro nghiêm trọng nhất.

Ông Jim Reid, Trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế vĩ mô toàn cầu của ngân hàng, cho biết: “Chúng tôi hiếm khi thấy một rủi ro nào vượt trội rõ rệt như vậy khi bước sang năm mới. Điều đó cho thấy đây thực sự là mối lo lớn nhất trong năm 2026.”

Dù AI có tiềm năng thúc đẩy tăng trưởng, GDP toàn cầu vẫn được dự báo sẽ chậm lại trong năm 2026 do tác động tiêu cực từ các chính sách thuế quan của ông Trump đối với thương mại quốc tế. Nhu cầu tiêu dùng cũng tiếp tục yếu do hậu quả của nhiều năm lạm phát cao và chi phí vay mượn đắt đỏ.

Tăng trưởng của Trung Quốc dự kiến sẽ chậm lại khi Bắc Kinh gặp nhiều khó khăn trong việc kích thích nền kinh tế. Trong nhóm G7, Mỹ được dự báo sẽ dẫn đầu về tăng trưởng, theo sau là Canada và Anh.

Lạm phát hạ nhiệt nhưng rủi ro vẫn còn

Dự báo lãi suất của ngân hàng trung ương sẽ ổn định. (Nguồn: Ngân hàng Anh)

Người dân đã phải chịu áp lực chi phí sinh hoạt lớn do lạm phát kéo dài, nhưng kỳ vọng là tốc độ tăng giá sẽ giảm rõ rệt vào năm 2026.

Các nhà kinh tế cho rằng lạm phát ở các nước giàu sẽ dần “bình thường hóa”, tạo điều kiện để các ngân hàng trung ương kết thúc chu kỳ thắt chặt tiền tệ - tức là nới lỏng dần các hạn chế do lãi suất cao gây ra.

Tại Mỹ, nhiệm kỳ của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell sẽ kết thúc vào tháng 5. Sự chú ý đang đổ dồn vào việc người kế nhiệm ông có tiếp tục cắt giảm lãi suất mạnh tay hay không, đặc biệt trong bối cảnh áp lực chính trị từ ông Trump. Những lo ngại về sự can thiệp chính trị cũng có thể gây biến động trên thị trường tài chính.

Vương quốc Anh có nguy cơ trở thành quốc gia chậm nhất trong nhóm G7 trong việc kiểm soát lạm phát. Trước đó, IMF dự báo Anh sẽ có mức lạm phát cao nhất nhóm. Tuy nhiên, dự báo này được đưa ra trước khi ngân sách của Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves được công bố. Ngân hàng Trung ương Anh tin rằng ngân sách này có thể giúp lạm phát giảm về gần mức mục tiêu 2% vào mùa hè.

Đối với Ngân hàng Trung ương châu Âu, lạm phát trong khu vực đồng euro hiện đã gần mức mục tiêu 2%, khiến ngân hàng này nhiều khả năng sẽ thận trọng trong các quyết định chính sách năm 2026.

Dù vậy, các nhà kinh tế vẫn lo ngại lạm phát có thể quay trở lại, hạn chế khả năng tiếp tục cắt giảm lãi suất.

Ông Jack Meaning, chuyên gia kinh tế trưởng của Barclays tại Anh, nhận định: “Chúng ta đã trải qua liên tiếp nhiều cú sốc, và hiện đang bước vào một giai đoạn mà nguy cơ xuất hiện cú sốc mới luôn thường trực. Nhưng nếu không có biến động lớn, các cuộc tranh luận sắp tới sẽ mang tính điều chỉnh nhẹ hơn - giống thời kỳ trước khi lạm phát tăng cao. Mọi thứ sẽ ‘bình thường’ hơn một chút.”

Giảm căng thẳng thương mại leo thang

Tình trạng bất ổn thương mại đã gia tăng mạnh trong bối cảnh cuộc chiến thuế quan của TT Trump (Nguồn: OECD)

Sau cú sốc ban đầu từ tuyên bố “Ngày giải phóng” của Tổng thống Trump vào tháng 4/2025, căng thẳng thương mại toàn cầu đã phần nào dịu lại.

Tuy nhiên, dù những kịch bản tồi tệ nhất chưa xảy ra, thuế quan của Mỹ hiện vẫn cao hơn nhiều so với trước khi ông Trump quay lại Nhà Trắng, và sự bất ổn trong chính sách thương mại vẫn rất lớn.

Các nhà kinh tế cho rằng căng thẳng địa chính trị kéo dài có thể tiếp tục làm phân mảnh thương mại toàn cầu, buộc doanh nghiệp phải đẩy nhanh việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng và đưa sản xuất về gần thị trường tiêu thụ hơn.

Ông Carsten Brzeski, Trưởng bộ phận kinh tế vĩ mô toàn cầu tại ING, nhận định: “Về mặt địa chính trị, thế giới vẫn giống như một nồi áp suất. Chúng ta vẫn chưa có phán quyết từ Tòa án Tối cao Mỹ về thuế quan, và căng thẳng thương mại giữa Mỹ - Trung, cũng như giữa châu Âu và Trung Quốc, dường như đã trở thành trạng thái bình thường mới.”

Về lâu dài, thuế quan có thể làm giảm thương mại toàn cầu, tăng chi phí chuỗi cung ứng và kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

Áp lực từ thị trường trái phiếu

Chi phí vay nợ và lãi suất nợ công của chính phủ vẫn ở mức cao. (Nguồn: OECD)

Trong năm 2025, chi phí vay tăng cao đã gây áp lực lớn lên các chính phủ tại nhiều nền kinh tế phát triển, đặc biệt là những nước có nợ công cao và tăng trưởng yếu.

Các nhà đầu tư trái phiếu đặc biệt lo ngại về Mỹ, Anh và Pháp. Luật “Dự luật Tuyệt vời” của ông Trump đã khiến thị trường chao đảo, trong khi những đồn đoán xung quanh ngân sách của Anh gây ra làn sóng bán tháo trái phiếu. Tại Pháp, thị trường cũng rơi vào bất ổn khi chính phủ của Tổng thống Emmanuel Macron gặp khó trong việc thông qua ngân sách.

Các chuyên gia cảnh báo rằng những điểm yếu tài khóa này vẫn sẽ tồn tại trong năm tới, dù lạm phát có thể ổn định hơn và căng thẳng thương mại phần nào hạ nhiệt. Các chính phủ nợ nần, chịu áp lực thúc đẩy tăng trưởng và tăng chi tiêu quốc phòng, sẽ tiếp tục bị thị trường giám sát chặt chẽ.

Tại Anh, hy vọng là quyết định của bà Reeves - cho phép linh hoạt hơn so với các quy tắc tài khóa tự đặt ra – có thể giúp tránh phản ứng tiêu cực từ thị trường trái phiếu. Tuy nhiên, sự chú ý đang chuyển sang cuộc bầu cử địa phương đầy thách thức vào tháng Năm và khả năng lãnh đạo của Keir Starmer.

Tỷ lệ thất nghiệp gia tăng

Tỷ lệ thất nghiệp ở Anh và Mỹ đang tăng lên sau giai đoạn phục hồi hậu Covid. (Nguồn: Refinitiv)

Trong bối cảnh kinh tế bất ổn, nhu cầu tuyển dụng tại các nước giàu đã suy yếu rõ rệt trong năm 2025. Tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ và Anh đều tăng, và các nhà kinh tế cảnh báo xu hướng này có thể tiếp diễn trong năm 2026.

Chính sách thuế, bất ổn kinh tế và việc ứng dụng AI được dự báo sẽ tiếp tục gây áp lực lên thị trường lao động. Dù hiện tại chưa có làn sóng mất việc làm lớn do AI, đầu tư đang tăng nhanh, và tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên - đặc biệt tại Anh - đang trở thành mối lo chính trị. Đồng thời, lực lượng lao động cũng suy giảm do dân số già và tình trạng sức khỏe kém gia tăng.

Tại Anh, tỷ lệ thất nghiệp đã lên tới 5,1% - mức cao nhất trong gần một thập kỷ kể từ đại dịch Covid-19 - và có thể còn tăng trong năm 2026. Ở Mỹ, con số này đã chạm 4,6%, mức cao nhất trong bốn năm, làm dấy lên lo ngại về sức khỏe của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Dù thị trường lao động chịu nhiều áp lực, tiền lương vẫn được dự báo tăng ổn định, giúp người lao động cải thiện tài chính cá nhân. Tuy nhiên, điều này cũng khiến các ngân hàng trung ương lo ngại nguy cơ lạm phát quay trở lại.

Bà Hannah Slaughter, chuyên gia kinh tế cao cấp tại Resolution Foundation, cho biết: “Anh có thể bước vào năm 2026 với tỷ lệ thất nghiệp tăng và nguy cơ thu nhập trung bình giảm trở lại. Các nhà hoạch định chính sách cần hành động sớm để đối phó với những xu hướng này.”

Theo The Guardian
10 sự kiện định hình kinh tế thế giới năm 2025

10 sự kiện định hình kinh tế thế giới năm 2025

Tài chính quốc tế
(VNF) - Năm 2025 chứng kiến nhiều biến động sâu rộng về địa chính trị, tài chính và kinh tế toàn cầu với hàng loạt sự kiện định hình lại cục diện quan hệ quốc tế và thị trường. Từ việc Mỹ thay đổi chính sách thương mại, căng thẳng khu vực leo thang, đến những dịch chuyển mạnh mẽ trên thị trường hàng hoá và công nghệ, tạo ra một năm đầy biến động và tái cấu trúc sâu rộng.