Các loại tiền ảo phổ biến nhất: Litecoin là gì?

Hoài Nam - 11/09/2017 07:27 (GMT+7)

(VNF) - Tìm hiểu "tất tần tật" về Litecoin - đồng tiền ảo được mệnh danh là "bạc" của giới tiền ảo.

VNF
Ảnh minh họa

Kể từ khi ra mắt vào tháng 10 năm 2011, Litecoin đã có mức vốn hóa thị trường tăng lên tới 4,2 tỷ USD. Các nhà phát triển của Litecoin đã từ lâu tuyên bố rằng, ý định của họ là tạo ra "bạc" Litecoin so với "vàng" của Bitcoin. Sau đây, chúng ta sẽ khám phá những điểm nổi bật của đồng tiền ảo này.

Litecoin - "Bạc" của thị trường tiền ảo

Litecoin là một đồng tiền số được sáng lập bởi Charlie Lee, vận hành trên blockchain nhưng có đặc trưng riêng. Nó sử dụng nền tảng mã hóa Scrypt thay vì SHA-256 như bitcoin, chính vì vậy cho phép người khai thác tiền số cùng lúc có thể khai thác bitcoin và litecoin mà không bị xung đột hệ thống.

Charlie Lee - Người tạo ra đồng Litecoin

Khác biệt với bitcoin là sau thời gian khai thác, số khối được tạo giảm, nhưng số tiền đồng lại tăng tối đa, tức là nhiều người cùng đào nhưng người may mắn với cấu hình phần cứng mạnh sẽ hưởng được số litecoin nhiều hơn, thuật toán hàm Băm (hash) khác biệt, và giao diện cũng được thay đổi chút ít. Trong năm 2013, Economist đề cập vấn đề litecoin sẽ thay thế bitcoin thì lập tức cuối năm nó tăng giá vượt bậc.

Có 84 triệu đồng Litecoin tồn tại

Nếu như bitcoin có nguồn cung giới hạn là 21 triệu đồng tiền ảo thì thợ đào litecoin cũng có mức trần khai thác là 84 triệu đồng. Cho đến thời điểm này, 52.679.982 đồng litecoin và 16.530.563 đồng bitcoin đã được đưa vào lưu thông.

Số lượng litecoin trong mỗi khối sẽ giảm theo thời gian. Vào tháng 10 năm 2015 nó sẽ được giảm một nửa, và giảm đi một nửa sẽ tiếp tục trong những khoảng thời gian đều đặn cho đến khi con số 84.000.000 litecoin được khai thác.

Số lượng đồng tiền tối đa của Litecoin có thể mang lại lợi thế về tâm lý hơn Bitcoin. Với giá ngày hôm nay, mua cà phê 2 USD sẽ có giá khoảng 0,0005 bitcoin, hoặc khoảng 0,3 litecoin. Trong một cuộc phỏng vấn do bộ phận ngân hàng của IBM công bố vào tháng 11 năm 2013, giám đốc điều hành của IBM, Richard Brown, đã đưa ra viễn cảnh rằng, một số người dùng có thể thích giao dịch với những con số thập phân ngắn và không quá nhỏ, đây là lợi thế của Litecoin điều này đã được Tristan Winters nêu ra trong bài viết "Tâm lý học thập phân" vào tháng 11 năm 2013 của ông.

Chỉ cần 2 phút để thực hiện giao dịch

Trong khi giao dịch đồng litecoin chỉ mất hơn 2 phút thì bitcoin phải mất đến 100 phút mới hoàn thành. Nói về sự khác biệt này, nhà sáng lập litecoin Charlie Lee giải thích là vai trò chính của hai đồng tiền này là khác nhau. Trong khi litecoin hướng đến là một phương tiện thanh toán thì vai trò chính của bitcoin là phương tiện dự trữ giá trị.

Ví dụ: một doanh nhân bán sản phẩm để đổi lấy Bitcoin sẽ phải đợi gần 40 lần để xác nhận thanh toán như thể sản phẩm tương tự đó đã được bán để đổi lấy Litecoin. Mặt khác, các doanh nhân luôn có thể chấp nhận giao dịch mà không phải chờ đợi bất kỳ xác nhận nào. An ninh của các giao dịch không xác nhận như vậy là chủ đề của một số cuộc tranh luận. Tuy nhiên, những đổi mới gần đây như hệ thống Chi trả Kênh liên ngân hàng của Bitpay có thể làm cho những giao dịch tức thời này trở nên an toàn hơn, giảm nhẹ thời gian xác nhận nhanh hơn của Litecoin.

"Đào" dễ dàng hơn bitcoin

Các thuật toán khai thác của Litecoin đơn giản hơn nhiều so với Bitcoin, có nghĩa là nó có thể được khai thác trên các máy tính yếu hơn và nó sẽ mất ít năng lượng hơn. Các hoạt động khai thác mỏ trên toàn thế giới chiếm một lượng điện lớn và đã thiếu các card đồ họa mạnh mẽ cần thiết cho thiết bị khai thác mỏ, đây có thể là một lợi thế lớn cho các thợ mỏ Litecoin.

Litecoin và Bitcoin

Đây là những khác biệt quan trọng của 2 đồng tiền được mệnh danh là " vàng, bạc" của giới công nghệ.

BitcoinLitecoin
Thời gian
ra đời
20092011
Người sáng tạoSatoshi NakamotoCharles Lee
Số lượng đồng tiền21 triệu84 triệu
Thời gian tạo khối10 phút2.5 phút
Thuật toánSHA-256Scrypt
Vốn hóa thị trường 67 tỷ USD  3,3 tỷ USD
 Phần thưởng trên mỗi khối hiện tại 25 BTC50 LTC 
Phần thưởng ban đầu  50 BTC50 LTC 

Sự khác nhau giữ đồng Bitcoin và đồng Litecoin

Cùng chuyên mục
Tỷ phú sở hữu Louis Vuitton cảnh báo 'thảm họa toàn cầu' vì chiến sự Trung Đông

Tỷ phú sở hữu Louis Vuitton cảnh báo 'thảm họa toàn cầu' vì chiến sự Trung Đông

26/04/26 08:45 (GMT+7)

(VNF) - Giám đốc điều hành của LVMH (Moët Hennessy Louis Vuitton), tỷ phú Bernard Arnault vừa cảnh báo về một “thảm họa toàn cầu” nếu cuộc xung đột ở Trung Đông không được giải quyết.

Đàm phán Mỹ - Iran lại rơi vào bế tắc vì bất đồng mới

Đàm phán Mỹ - Iran lại rơi vào bế tắc vì bất đồng mới

26/04/26 07:57 (GMT+7)

(VNF) - Quyết định phút chót của Tổng thống Donald Trump đã khiến tiến trình đàm phán với Iran thêm bế tắc. Trong khi các cuộc thương lượng không đạt kết quả, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng với những động thái mới và lập trường cứng rắn từ các bên liên quan.

Khách hàng giảm chi tiêu, Coca-Cola hụt doanh thu hơn 12 tỷ USD

Khách hàng giảm chi tiêu, Coca-Cola hụt doanh thu hơn 12 tỷ USD

26/04/26 07:15 (GMT+7)

(VNF) - Trong khi lưu lượng khách đến nhà hàng suy giảm và tăng trưởng doanh thu chững lại, Coca-Cola đang đẩy mạnh hợp tác với các chuỗi F&B nhằm kích cầu tiêu dùng và củng cố kênh bán hàng ngoài gia đình - một trụ cột quan trọng trong chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp.

Những tuyến đường bí mật đưa dầu khí Trung Đông vượt 'tử huyệt' Hormuz

Những tuyến đường bí mật đưa dầu khí Trung Đông vượt 'tử huyệt' Hormuz

25/04/26 13:30 (GMT+7)

(VNF) - Từ những đường ống xuyên sa mạc đến các hành lang hàng hải ít được biết tới, Trung Đông đang buộc phải kích hoạt những lối thoát chiến lược vốn lâu nay chỉ tồn tại trên giấy hoặc trong tính toán dự phòng.

Ngân hàng Trung Quốc kiểm soát nợ xấu bằng 'vệ tinh'

Ngân hàng Trung Quốc kiểm soát nợ xấu bằng 'vệ tinh'

25/04/26 13:14 (GMT+7)

(VNF) - Trong bối cảnh nợ xấu gia tăng và tài sản đảm bảo trở thành tâm điểm kiểm soát rủi ro, các ngân hàng Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vệ tinh để đánh giá tài sản trên mặt đất của khách hàng. Đây được xem là một bước đi công nghệ cao nhằm bảo vệ hệ thống tài chính trước những rủi ro tín dụng ngày càng lớn.

Người kế nhiệm gây chấn động, làm những điều Warren Buffett chưa từng làm

Người kế nhiệm gây chấn động, làm những điều Warren Buffett chưa từng làm

25/04/26 09:56 (GMT+7)

(VNF) - Chỉ vài tháng nắm quyền tại Berkshire Hathaway, Greg Abel đã đảo chiều triết lý hàng chục năm, tung loạt nước đi táo bạo khiến phố Wall choáng váng.

Mỹ và Iran đã đến Pakistan: Vòng đàm phán tiếp theo bắt đầu

Mỹ và Iran đã đến Pakistan: Vòng đàm phán tiếp theo bắt đầu

25/04/26 09:45 (GMT+7)

(VNF) - Sau gần một tuần trì hoãn, Iran và Mỹ đã tới Islamabad (Pakistan) để thúc đẩy nối lại đàm phán hòa bình, trong bối cảnh xung đột kéo dài 8 tuần gây thiệt hại lớn và làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.

Đằng sau ‘cơn sốt’ bạc của Trung Quốc

Đằng sau ‘cơn sốt’ bạc của Trung Quốc

25/04/26 09:15 (GMT+7)

(VNF) - Theo chuyên trang phân tích tài chính Kobeissi Letter, nhu cầu tăng mạnh từ nhà đầu tư cá nhân cùng với việc các nhà sản xuất đẩy nhanh sản xuất tấm pin mặt trời đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo”, khiến lượng bạc nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt.

Tỷ phú Jensen Huang tuyên bố chấp nhận ‘mức thuế cao nhất thế giới’

Tỷ phú Jensen Huang tuyên bố chấp nhận ‘mức thuế cao nhất thế giới’

25/04/26 08:15 (GMT+7)

(VNF) - Bất chấp đề xuất áp thuế 5% đối với tài sản của giới tỷ phú tại bang California, động thái đang khiến một bộ phận người giàu cân nhắc rời đi, CEO Nvidia Jensen Huang cho biết ông vẫn sẵn sàng chấp nhận mức thuế này. Tuyên bố của ông được xem như một lời “thách thức” gửi tới giới tỷ phú Mỹ.

Trung Quốc dự trữ lượng dầu thô gấp 3 lần Mỹ

Trung Quốc dự trữ lượng dầu thô gấp 3 lần Mỹ

24/04/26 13:15 (GMT+7)

(VNF) - Dữ liệu mới cho thấy Trung Quốc bước vào cuộc xung đột với Iran với lượng dự trữ dầu chiến lược lớn gấp hơn 3 lần so với Mỹ.

Xung đột Iran làm lộ 'điểm yếu chí tử' trong cấu trúc năng lượng châu Âu

Xung đột Iran làm lộ 'điểm yếu chí tử' trong cấu trúc năng lượng châu Âu

24/04/26 09:15 (GMT+7)

(VNF) - Xung đột Iran khiến các nước châu Âu vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu phải trả giá đắt để có được nguồn cung năng lượng, đồng thời làm các cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu lục này diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn.

Hai cường quốc kinh tế 'giành giật' dầu Nga

Hai cường quốc kinh tế 'giành giật' dầu Nga

23/04/26 16:30 (GMT+7)

(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.

Bao cao su tăng giá vì xung đột Iran

Bao cao su tăng giá vì xung đột Iran

23/04/26 15:45 (GMT+7)

(VNF) - Cuộc xung đột Iran làm gián đoạn nguồn cung của các nguyên liệu sản xuất bao cao su, khiến mặt hàng này đối mặt với nguy cơ tăng giá.

Châu Á bước vào giai đoạn khó khăn nhất của khủng hoảng năng lượng

Châu Á bước vào giai đoạn khó khăn nhất của khủng hoảng năng lượng

23/04/26 10:15 (GMT+7)

(VNF) - Châu Á đang bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của cuộc khủng hoảng năng lượng khi các nguồn cung thay thế dần cạn kiệt. Từ Trung Quốc đến Ấn Độ, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ đang đối mặt với áp lực kép: giá nhiên liệu leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng hiện hữu, đe dọa tăng trưởng và làm gia tăng bất ổn kinh tế khu vực.

DN lao đao vì chiến sự Mỹ - Iran: Nợ xấu tăng lên, ngân hàng cảnh báo rủi ro tín dụng

DN lao đao vì chiến sự Mỹ - Iran: Nợ xấu tăng lên, ngân hàng cảnh báo rủi ro tín dụng

23/04/26 08:30 (GMT+7)

(VNF) - Chiến sự Iran khiến giá năng lượng tăng vọt, buộc NAB tăng mạnh dự phòng rủi ro tín dụng, kéo theo hàng loạt doanh nghiệp chịu áp lực chi phí, lợi nhuận và chuỗi cung ứng.

Điểm lại loạt văn kiện hợp tác Việt Nam vừa ký với Hàn Quốc

Điểm lại loạt văn kiện hợp tác Việt Nam vừa ký với Hàn Quốc

22/04/26 22:46 (GMT+7)

(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ngày 22/4 đã chứng kiến lễ trao 12 văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành hai nước.

Xung đột Iran kéo dài, các hãng bay khó ‘cất cánh’

Xung đột Iran kéo dài, các hãng bay khó ‘cất cánh’

22/04/26 15:30 (GMT+7)

(VNF) - Trong bối cảnh xung đột Iran kéo dài làm chi phí nhiên liệu máy bay tăng mạnh, các hãng hàng không đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt, làm tăng khả năng hủy chuyến và cắt giảm lịch trình.

‘Bên thắng cuộc’ bất ngờ trong cuộc chiến Iran

‘Bên thắng cuộc’ bất ngờ trong cuộc chiến Iran

22/04/26 13:30 (GMT+7)

(VNF) - Các xưởng đóng tàu của Trung Quốc đang nổi lên như những bên hưởng lợi đáng kể từ cuộc xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran, khi tình trạng tắc nghẽn trong vận chuyển dầu thô ngày càng nghiêm trọng, kéo theo nhu cầu toàn cầu gia tăng đối với các tàu chở dầu cỡ lớn.

Một chiếc bánh lỗi phanh phui 67.000 'nhà cung cấp ma'

Một chiếc bánh lỗi phanh phui 67.000 'nhà cung cấp ma'

22/04/26 10:15 (GMT+7)

(VNF) - Một lời phàn nàn của khách hàng về chiếc bánh không đạt yêu cầu đã châm ngòi cho cuộc điều tra quy mô lớn, qua đó phơi bày hàng chục nghìn nhà cung cấp thực phẩm “ma” tại Trung Quốc. Vụ việc không chỉ dẫn tới các khoản phạt khổng lồ đối với nhiều tập đoàn lớn, mà còn làm lộ rõ những hệ lụy của cuộc cạnh tranh giá cả khốc liệt.

'Bình thường mới' của kinh tế thế giới: Sống chung với cú sốc địa chính trị

'Bình thường mới' của kinh tế thế giới: Sống chung với cú sốc địa chính trị

22/04/26 09:15 (GMT+7)

(VNF) - Những cú sốc địa chính trị liên tiếp, đặc biệt từ Trung Đông, đang khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết, buộc các định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) phải liên tục điều chỉnh dự báo.

Giá dầu bất định trước nước đi của Mỹ và Nga

Giá dầu bất định trước nước đi của Mỹ và Nga

22/04/26 08:15 (GMT+7)

(VNF) - Giá dầu thế giới biến động mạnh khi vượt mốc 100 USD/thùng rồi nhanh chóng hạ nhiệt, sau động thái Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran nhằm kéo dài đàm phán. Trong khi đó, các tín hiệu về nguồn cung từ Nga tiếp tục làm gia tăng bất ổn, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nhiều rủi ro khó lường.

Ứng viên Chủ tịch FED: Khẳng định tính độc lập, không chịu sức ép từ TT Trump

Ứng viên Chủ tịch FED: Khẳng định tính độc lập, không chịu sức ép từ TT Trump

22/04/26 08:00 (GMT+7)

(VNF) - Những điểm đáng chú ý từ phiên điều trần trước Thượng viện của ông Kevin Warsh - người được Tổng thống Trump đề cử làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cho thấy, ông bảo vệ quan điểm về chính sách tài chính và khẳng định Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu ông cắt giảm lãi suất.

Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, Iran chưa đồng ý đàm phán

Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, Iran chưa đồng ý đàm phán

22/04/26 07:15 (GMT+7)

(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh này dự kiến hết hạn, nhằm tạo điều kiện để hai nước tiếp tục đàm phán hòa bình, hướng tới chấm dứt cuộc chiến làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.

Chiến lược Việt Nam của các 'đại gia' tài chính Hàn Quốc

Chiến lược Việt Nam của các 'đại gia' tài chính Hàn Quốc

22/04/26 03:35 (GMT+7)

(VNF) - Lãnh đạo 5 ngân hàng thương mại lớn nhất Han Quốc sẽ tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam trong tuần này, theo Korea Herald.

Tin khác
TT Trump cảnh báo hạ tầng dầu mỏ của Iran sắp ‘nổ tung’

TT Trump cảnh báo hạ tầng dầu mỏ của Iran sắp ‘nổ tung’

(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/4 tuyên bố cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể phát nổ trong khoảng 3 ngày tới do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bị làm trầm trọng thêm bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu của nước này.

Tỷ phú sở hữu Louis Vuitton cảnh báo 'thảm họa toàn cầu' vì chiến sự Trung Đông

Tỷ phú sở hữu Louis Vuitton cảnh báo 'thảm họa toàn cầu' vì chiến sự Trung Đông

Đàm phán Mỹ - Iran lại rơi vào bế tắc vì bất đồng mới

Đàm phán Mỹ - Iran lại rơi vào bế tắc vì bất đồng mới

Khách hàng giảm chi tiêu, Coca-Cola hụt doanh thu hơn 12 tỷ USD

Khách hàng giảm chi tiêu, Coca-Cola hụt doanh thu hơn 12 tỷ USD

Những tuyến đường bí mật đưa dầu khí Trung Đông vượt 'tử huyệt' Hormuz

Những tuyến đường bí mật đưa dầu khí Trung Đông vượt 'tử huyệt' Hormuz

Ngân hàng Trung Quốc kiểm soát nợ xấu bằng 'vệ tinh'

Ngân hàng Trung Quốc kiểm soát nợ xấu bằng 'vệ tinh'

Người kế nhiệm gây chấn động, làm những điều Warren Buffett chưa từng làm

Người kế nhiệm gây chấn động, làm những điều Warren Buffett chưa từng làm

Mỹ và Iran đã đến Pakistan: Vòng đàm phán tiếp theo bắt đầu

Mỹ và Iran đã đến Pakistan: Vòng đàm phán tiếp theo bắt đầu

Đằng sau ‘cơn sốt’ bạc của Trung Quốc

Đằng sau ‘cơn sốt’ bạc của Trung Quốc

Tỷ phú Jensen Huang tuyên bố chấp nhận ‘mức thuế cao nhất thế giới’

Tỷ phú Jensen Huang tuyên bố chấp nhận ‘mức thuế cao nhất thế giới’

Trung Quốc dự trữ lượng dầu thô gấp 3 lần Mỹ

Trung Quốc dự trữ lượng dầu thô gấp 3 lần Mỹ

Xung đột Iran làm lộ 'điểm yếu chí tử' trong cấu trúc năng lượng châu Âu

Xung đột Iran làm lộ 'điểm yếu chí tử' trong cấu trúc năng lượng châu Âu

Hai cường quốc kinh tế 'giành giật' dầu Nga

Hai cường quốc kinh tế 'giành giật' dầu Nga

Bao cao su tăng giá vì xung đột Iran

Bao cao su tăng giá vì xung đột Iran

Châu Á bước vào giai đoạn khó khăn nhất của khủng hoảng năng lượng

Châu Á bước vào giai đoạn khó khăn nhất của khủng hoảng năng lượng

DN lao đao vì chiến sự Mỹ - Iran: Nợ xấu tăng lên, ngân hàng cảnh báo rủi ro tín dụng

DN lao đao vì chiến sự Mỹ - Iran: Nợ xấu tăng lên, ngân hàng cảnh báo rủi ro tín dụng

Điểm lại loạt văn kiện hợp tác Việt Nam vừa ký với Hàn Quốc

Điểm lại loạt văn kiện hợp tác Việt Nam vừa ký với Hàn Quốc

Xung đột Iran kéo dài, các hãng bay khó ‘cất cánh’

Xung đột Iran kéo dài, các hãng bay khó ‘cất cánh’

‘Bên thắng cuộc’ bất ngờ trong cuộc chiến Iran

‘Bên thắng cuộc’ bất ngờ trong cuộc chiến Iran

Một chiếc bánh lỗi phanh phui 67.000 'nhà cung cấp ma'

Một chiếc bánh lỗi phanh phui 67.000 'nhà cung cấp ma'

'Bình thường mới' của kinh tế thế giới: Sống chung với cú sốc địa chính trị

'Bình thường mới' của kinh tế thế giới: Sống chung với cú sốc địa chính trị

Giá dầu bất định trước nước đi của Mỹ và Nga

Giá dầu bất định trước nước đi của Mỹ và Nga

Ứng viên Chủ tịch FED: Khẳng định tính độc lập, không chịu sức ép từ TT Trump

Ứng viên Chủ tịch FED: Khẳng định tính độc lập, không chịu sức ép từ TT Trump

Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, Iran chưa đồng ý đàm phán

Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, Iran chưa đồng ý đàm phán

Chiến lược Việt Nam của các 'đại gia' tài chính Hàn Quốc

Chiến lược Việt Nam của các 'đại gia' tài chính Hàn Quốc

Tiến độ cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn sau hơn một năm thi công

Tiến độ cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn sau hơn một năm thi công

(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.