DN lao đao vì chiến sự Mỹ - Iran: Nợ xấu tăng lên, ngân hàng cảnh báo rủi ro tín dụng

NAB dự kiến tổn thất tín dụng tăng gấp đôi

Ngân hàng cho vay doanh nghiệp lớn nhất của Úc, National Australia Bank (NAB), hôm 20/4 dự kiến chi phí tổn thất tín dụng sẽ tăng gấp đôi lên 706 triệu đô la Úc (AUD), tương đương 503 triệu USD trong nửa đầu năm 2026, do cuộc chiến tranh Iran gây xáo trộn nền kinh tế toàn cầu và thị trường tài chính, theo Reuters.

Ngân hàng này, một trong những tổ chức cho vay lớn đầu tiên định lượng tác động của cuộc chiến hiện đã bước sang tuần thứ tám, dự đoán sẽ có thêm nhiều khoản nợ xấu phát sinh khi khả năng xảy ra “kịch bản kinh tế suy thoái” ở Úc ngày càng tăng do xung đột.

Cuộc chiến đã gây ra cú sốc nghiêm trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, khiến giá dầu tăng vọt và phủ bóng đen lên triển vọng tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là ở các quốc gia phụ thuộc nhiều vào dầu nhập khẩu.

Tác động của cuộc chiến Iran đang ngày càng thể hiện rõ trong các doanh nghiệp hàng đầu của Úc, điển hình là hãng hàng không Qantas và Virgin Australia. Trong số các cổ phiếu công nghiệp khác, đã xuất hiện những cảnh báo về tác động từ giá nhiên liệu tăng cao và nguồn cung bị gián đoạn.

Mặc dù hầu hết các ngân hàng châu Á đều có bảng cân đối kế toán vững mạnh, nhưng cuộc xung đột kéo dài ở Trung Đông và giá dầu cao có thể làm suy giảm chất lượng tài sản của họ và gây áp lực buộc họ phải huy động thêm vốn để bổ sung dự trữ.

Khoản lỗ dự kiến 706 triệu AUD mà NAB phải gánh chịu trong nửa đầu năm sẽ tăng so với 348 triệu AUD của cùng kỳ năm ngoái và 485 triệu AUD trong nửa cuối năm ngoái. Tính đến cuối tháng 12, danh mục cho vay của ngân hàng đạt 792,5 tỷ AUD.

Cổ phiếu của ngân hàng đã giảm 3,38% vào 20/4 sau cảnh báo của bên cho vay, trong khi chỉ số S&P/ASX 200 đã đảo chiều mức giảm ban đầu và đi ngang. Chỉ số tài chính ASX 200 giảm 0,13%.

Các ngân hàng của Úc được coi là một trong những ngân hàng có định giá cao nhất thế giới xét theo hệ số giá trên thu nhập, nhưng lại chịu ảnh hưởng lớn từ thị trường nhà ở trong nước do quy mô cho vay thế chấp lớn.

Ngân hàng NAB cho biết sẽ tăng khoản dự phòng cho các tài sản suy giảm giá trị thêm 300 triệu AUD trong nửa đầu năm 2026, kết thúc vào tháng 3.

Trong khoản tăng đó, ngân hàng đã dành thêm 201 triệu AUD để trích lập dự phòng mới cho các lĩnh vực vận tải và nông nghiệp, do nguồn cung nhiên liệu và dầu diesel vẫn khan hiếm và giá cả có khả năng duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.

Ngân hàng cũng cho biết họ đang tăng cường trích lập dự phòng cho các khoản vay trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản thương mại. Ngân hàng sẽ công bố kết quả nửa đầu năm vào ngày 1/5.

“Điểm chung rất rõ ràng: các ngân hàng đang chủ động xây dựng các vùng đệm trong các lĩnh vực dễ bị tổn thương và mang tính chu kỳ, và chúng tôi kỳ vọng các ngân hàng khác cũng sẽ làm theo bằng cách tăng cường các biện pháp bảo vệ khi sự bất ổn vĩ mô vẫn tiếp diễn,” ông Michael Bell, giám đốc đầu tư của Solaris Investment Management và là cổ đông của NAB, cho biết.

Ngân hàng cũng cho biết họ dự kiến áp dụng mức chiết khấu 1,5% cho kế hoạch tái đầu tư cổ tức nửa đầu năm nhằm huy động tới 1,8 tỷ AUD để củng cố bảng cân đối kế toán.

Cảnh báo về suy giảm giá trị tài sản của NAB trái ngược với kết quả gần đây được công bố bởi các ngân hàng lớn nhất của Mỹ - các ngân hàng lớn ở Phố Wall vẫn kỳ vọng năm 2026 sẽ là một năm mạnh mẽ cho hoạt động mua bán và sáp nhập, mặc dù sự bất ổn ở Trung Đông đã làm giảm bớt sự lạc quan của các lãnh đạo.

NAB là ngân hàng lớn thứ hai của Úc tăng cường trích lập dự phòng do căng thẳng ở Trung Đông, sau Westpac. Tuần trước, ngân hàng này cho biết chi phí dự phòng rủi ro tín dụng sẽ tăng lên.

Westpac cho biết lạm phát cao hơn và lãi suất tăng cao sẽ tạo ra môi trường hoạt động khó khăn hơn đối với một số khách hàng của họ.

Cũng trong ngày 20/4, NAB cho biết kết quả nửa đầu năm của họ sẽ bao gồm khoản chi phí khấu hao nhanh trị giá 949 triệu AUD sau thuế do những thay đổi trong chính sách vốn hóa phần mềm.

Bất chấp những cảnh báo, các nhà phân tích và nhà đầu tư dự đoán các ngân hàng Úc vẫn có thể bảo vệ mình trước những tổn thất lớn về lợi nhuận.

“Do giá năng lượng tăng cao sau cuộc chiến Iran, chúng ta có thể dự đoán nợ xấu sẽ gia tăng do chi tiêu thiết yếu cho nhà ở và nhiên liệu tăng cao, điều này có thể làm giảm lượng tiết kiệm.

"Nhưng trong lịch sử, khi lãi suất tăng, các ngân hàng đã nhanh chóng chuyển chi phí phát sinh thêm sang người vay thế chấp và chậm tăng lãi suất tiền gửi, từ đó dẫn đến biên lãi ròng cao hơn", ông Michael Haynes, nhà phân tích tại Atlas Funds Management - đơn vị sở hữu cổ phiếu ngân hàng Úc - cho biết.

Từ hàng không đến ngân hàng: Lao đao vì khủng hoảng Vùng Vịnh

Không chỉ NAB, các công ty ở Úc và New Zealand bắt đầu báo hiệu những khó khăn tài chính do cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran gây ra, khi giá nhiên liệu tăng cao làm gia tăng lạm phát, làm giảm niềm tin của doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời ảnh hưởng đến lợi nhuận của các công ty.

Hãng hàng không quốc gia Air New Zealand đã tạm dừng dự báo lợi nhuận cả năm vào đầu tháng 3 và cho biết họ đã tăng giá vé do sự biến động trên thị trường nhiên liệu máy bay - một trong những hãng hàng không đầu tiên công bố tăng giá.

Ngày 7/4, hãng hàng không này thông báo sẽ cắt giảm các chuyến bay trong tháng 5 và tháng 6, ảnh hưởng đến khoảng 4% số chuyến bay và 1% tổng số hành khách.

Hãng hàng không quốc gia Úc, Qantas Airways, đã nâng dự báo chi phí nhiên liệu cho nửa cuối năm lên tới 800 triệu AUD và cho biết họ chưa bắt đầu chương trình mua lại cổ phiếu trị giá 150 triệu AUD theo kế hoạch, do giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh và biến động.

Để bù đắp chi phí leo thang, Qantas đang tăng giá vé và chuyển hướng các chuyến bay sang các tuyến có nhu cầu mạnh hơn như Paris và Rome, nơi nhu cầu vẫn ổn định, đồng thời cắt giảm công suất nội địa khoảng 5 điểm phần trăm trong quý II năm nay.

Hãng hàng không Virgin Australia cho biết họ dự kiến chi phí nhiên liệu, một trong những khoản chi lớn nhất, sẽ tăng khoảng 30-40 triệu AUD (21,39 triệu - 28,52 triệu USD) trong nửa cuối năm tài chính 2026.

Vào giữa tháng 3, các hãng hàng không cho biết họ đang điều chỉnh giá vé do chi phí tăng cao trong toàn ngành hàng không “càng trầm trọng hơn bởi tình hình ở Trung Đông”.

Westpac, ngân hàng lớn thứ hai của Úc xét theo tổng tài sản, cho biết những cú sốc trên thị trường năng lượng do xung đột gây ra đang tạo áp lực lên lợi nhuận trong nửa đầu năm tài chính kết thúc vào ngày 31 tháng 3, khiến ngân hàng này phải tăng dự phòng tín dụng.

Biên lãi ròng của Westpac tại bộ phận kho bạc và thị trường đã suy yếu do biến động lãi suất liên quan đến xung đột, trong khi triển vọng kém hơn đã dẫn đến việc trích lập dự phòng tín dụng cao hơn. Khoản dự phòng cho nợ xấu tiềm tàng của Westpac hiện đang ở mức cao nhất kể từ đại dịch COVID-19.

Sân bay quốc tế Auckland của New Zealand cho biết các chuyến bay từ Auckland đến Trung Đông đã bị gián đoạn.

Theo đơn vị điều hành sân bay, các tuyến bay đến Trung Đông ghi nhận lượng hành khách giảm 81% và công suất ghế ngồi giảm 73% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm ngoái.

Worley - một công ty kỹ thuật thiên về năng lượng của Úc cho biết tác động tiêu cực của cuộc xung đột ở Trung Đông đối với lợi nhuận trước thuế và khấu hao (EBITA) cơ bản của công ty trong năm tài chính 2026 ước tính nằm trong khoảng từ 30-40 triệu AUD.

Công ty cũng cảnh báo rằng họ khó có thể đạt được tăng trưởng EBITA cơ bản trong năm tài chính 2026, nhưng vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu tổng hợp cao hơn so với năm tài chính 2025.

Công ty logistics Qube dự kiến lợi nhuận EBITA sẽ bị ảnh hưởng khoảng 10-20 triệu AUD trong năm tài chính 2026 do xung đột ở Trung Đông. Tuy nhiên, công ty cho biết những sự kiện gần đây có thể thúc đẩy đầu tư vào các dự án năng lượng thay thế mới, điều này có thể mang lại lợi ích cho công ty.