Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tối 11/6 (theo giờ Hà Nội) đã tuyên bố nâng lãi suất lần đầu tiên trong gần ba năm. Đây là động thái nhằm kỳ vọng kiềm chế lạm phát trước khi cú sốc giá năng lượng do chiến sự tại Iran lan rộng hơn trong nền kinh tế khu vực đồng euro.
Đây cũng là đợt tăng lãi suất đầu tiên của một ngân hàng trung ương lớn trên thế giới nhằm ứng phó với cú sốc năng lượng mới, diễn ra chỉ một tuần trước khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, Ngân hàng Trung ương Anh và nhiều định chế tiền tệ lớn khác đưa ra quyết định chính sách.
Động thái đã được thị trường dự báo trước này diễn ra trong bối cảnh lạm phát tại khối tiền tệ gồm 21 quốc gia đã vượt 3%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của ECB, trong khi tăng trưởng kinh tế vẫn rất yếu. Đây là bối cảnh khiến giới kinh tế học chia rẽ về tính hợp lý của việc thắt chặt chính sách tiền tệ.
Dù vậy, các nhà hoạch định chính sách của ECB, trong đó một số người đã thúc đẩy hành động từ tháng 4, vẫn nhất trí thông qua quyết định tăng lãi suất. Cùng với đó, ECB nâng dự báo lạm phát cho năm nay và năm tới, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng.
"Chiến sự tại Trung Đông đang tạo ra áp lực lạm phát, và quyết định tăng lãi suất là phù hợp trong nhiều kịch bản khác nhau về cách cú sốc này có thể diễn biến", ECB cho biết trong tuyên bố. Đây cũng là lần đầu tiên ECB tăng lãi suất kể từ 9/2023, từ 2% lên 2,25%.
Các nhà kinh tế học đã dự báo trước bước đi này, cho rằng mục tiêu chính là kiểm soát kỳ vọng lạm phát và bảo vệ uy tín của ECB, sau khi cơ quan này từng bị cho là phản ứng chậm trước làn sóng lạm phát hậu đại dịch vào năm 2022. Một số nhà quan sát ECB gọi đây là một "đợt tăng lãi suất bảo hiểm", tức một bước đi mang tính phòng ngừa và có thể đảo chiều nếu áp lực giá suy yếu.
Tuy nhiên, Chủ tịch ECB Christine Lagarde bác bỏ cách diễn giải này. "Đó hoàn toàn không phải là cách chúng tôi thảo luận. Chúng tôi sẽ theo dõi sát mọi hệ quả tiếp theo của cú sốc năng lượng lớn này", bà Lagarde nhấn mạnh, đồng thời tái khẳng định rằng các quyết định chính sách sẽ phụ thuộc vào dữ liệu sắp tới.
Thị trường tài chính hiện kỳ vọng ECB sẽ có thêm hai lần tăng lãi suất trong năm tới, trong đó lần tiếp theo có thể diễn ra sớm nhất vào tháng 9. Tuy nhiên, một số quan điểm khác cho rằng mức độ thắt chặt sẽ hạn chế hơn.
"Rủi ro lạm phát tăng cao là có thật, nhưng rủi ro tăng trưởng đi xuống cũng hiện hữu. Một lần tăng nữa có thể diễn ra vào tháng 9, rồi dừng lại", ông Mark Wall, kinh tế trưởng châu Âu tại Deutsche Bank, nhận định.
Trong kịch bản cơ sở mới, ECB dự báo lạm phát ở mức 3% trong năm nay, 2,3% vào năm 2027 và 2% vào năm 2028. Các con số này tiến gần hơn tới kịch bản "bất lợi" mà ngân hàng từng công bố hồi tháng 3.
Dự báo tăng trưởng cho năm 2026 và 2027 bị điều chỉnh giảm 10 điểm cơ bản, trong khi triển vọng năm 2028 được nâng lên với cùng biên độ.
Người tiêu dùng, doanh nghiệp và nhà đầu tư tài chính đều đã điều chỉnh quan điểm về xu hướng giá cả. Tuy nhiên, kỳ vọng lạm phát trung hạn vẫn ở gần mục tiêu của ECB và thấp hơn nhiều so với giai đoạn sau khi Nga đưa quân vào Ukraine năm 2022.
Không phải tất cả các nhà kinh tế đều tin rằng việc tăng lãi suất là hợp lý. Một số cảnh báo ECB có nguy cơ thắt chặt chính sách đúng lúc nền kinh tế vốn đã phải trả giá đắt vì xung đột tại Iran.
Ông Paul Donovan, kinh tế trưởng tại UBS Global Wealth Management, cho rằng ECB đang mắc "sai lầm" và bị mắc kẹt trong "tư duy năm 2022", ám chỉ giai đoạn lạm phát bật tăng sau các đợt phong tỏa vì COVID-19.
Một phân tích của Reuters dựa trên biên bản các cuộc họp công bố kết quả kinh doanh của doanh nghiệp khu vực đồng euro cho thấy chỉ 40% công ty ngoài lĩnh vực tài chính đã tăng giá hoặc có kế hoạch tăng giá. Tỷ lệ này chỉ bằng khoảng một nửa so với năm 2022, thời điểm chiến sự Ukraine đẩy giá năng lượng lên cao.
Ông Holger Schmieding của Berenberg cũng gọi quyết định này là "một sai lầm chính sách", xét tới thị trường lao động trì trệ và nhu cầu tiêu dùng yếu.
"Trong bối cảnh nhu cầu tiếp tục bị bào mòn, đợt tăng giá tạm thời khó tránh khỏi dường như khó có khả năng biến thành một vấn đề lạm phát kéo dài đến mức cần phải xử lý bằng lãi suất cao hơn", Schmieding nhận định.
Tuy nhiên, ECB đã củng cố thông điệp ủng hộ chính sách thắt chặt. Kinh tế trưởng Philip Lane, người thường được xem là một nhân vật có quan điểm "bồ câu" về lạm phát, cho rằng cú sốc liên quan tới Iran có thể có phạm vi rộng hơn so với khủng hoảng Ukraine, do tác động tới thị trường năng lượng toàn cầu thay vì chủ yếu tập trung tại châu Âu.
Việc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tăng lãi suất không tạo ra tác động trực diện tới doanh nghiệp Việt Nam như các quyết định chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), song vẫn có thể lan tỏa qua nhiều kênh quan trọng.
Trước hết là kênh xuất khẩu. Mặt bằng lãi suất cao hơn tại châu Âu có thể khiến tiêu dùng và đầu tư tại khu vực này chậm lại, từ đó ảnh hưởng tới đơn hàng của các doanh nghiệp Việt Nam trong những ngành phụ thuộc lớn vào thị trường EU như dệt may, da giày, thủy sản, đồ gỗ, điện tử hay hàng tiêu dùng.
Bên cạnh đó, biến động tỷ giá EUR/VND cũng có thể tạo ra tác động hai chiều: đồng euro mạnh lên có thể hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu nhờ hàng hóa Việt Nam trở nên cạnh tranh hơn về giá. Ở chiều ngược lại, điều này đồng thời làm tăng chi phí đối với các doanh nghiệp nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên liệu hoặc có nghĩa vụ thanh toán bằng euro.
Ngoài ra, khi lãi suất tại châu Âu tăng, chi phí vốn quốc tế có xu hướng đắt đỏ hơn, khiến hoạt động huy động vốn, đầu tư, M&A hoặc mở rộng sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam có liên quan đến dòng vốn châu Âu trở nên thận trọng hơn.
Vì vậy, dù tác động không diễn ra ngay lập tức, động thái tăng lãi suất của ECB vẫn là yếu tố doanh nghiệp Việt Nam cần theo dõi, đặc biệt với những doanh nghiệp có doanh thu, chi phí, khoản vay hoặc đối tác thương mại gắn với thị trường EU.
Tags:
(VNF) - Thị trường kim loại quý toàn cầu đang chứng kiến một bước ngoặt lớn khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính lớn đồng loạt hạ dự báo giá vàng trong ngắn và trung hạn. Động thái "quay xe" này diễn ra ngay sau khi giá vàng thế giới trải qua một quý điều chỉnh tồi tệ nhất trong vòng 13 năm, bốc hơi hơn 20% giá trị kể từ mức đỉnh lịch sử 5.594,82 USD/ounce thiết lập vào đầu năm nay.
(VNF) - Phó Thủ tướng Suphajee Suthumpun công bố chiến lược thương mại mang tính "phòng ngừa", lấy an ninh lương thực và vàng làm hai trụ cột, khi Bangkok theo đuổi chính sách cân bằng giữa Mỹ và Trung Quốc thay vì nghiêng về bất kỳ bên nào.
(VNF) - Các ngân hàng trung ương trên thế giới đã quay trở lại mua ròng vàng trong tháng 5, nâng tổng dự trữ chính thức thêm 41 tấn. Nhu cầu vẫn tập trung chủ yếu ở các nền kinh tế mới nổi, với Ba Lan và Trung Quốc dẫn đầu.
(VNF) - Báo cáo mới nhất của IMF cho thấy kinh tế Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn: tận dụng chu kỳ AI và công nghệ toàn cầu để nâng vị thế trong chuỗi cung ứng.
(VNF) - Mặc dù quý II vừa qua chứng kiến mức sụt giảm mạnh nhất của vàng trong vòng 12 năm, báo cáo triển vọng hàng quý mới nhất từ Invesco nhận định nhu cầu bền vững từ các ngân hàng trung ương sẽ là động lực chính giúp kim loại quý này phục hồi và kết thúc năm một cách tích cực.
(VNF) - Trong nhiều năm, Lotte được xem là một trong những tập đoàn tư nhân lớn nhất Hàn Quốc với hệ sinh thái trải rộng từ bán lẻ, thực phẩm, khách sạn, bất động sản đến hóa chất và tài chính. Sở hữu hàng loạt thương hiệu quen thuộc tại châu Á, tập đoàn này vẫn duy trì quy mô tài sản ngày càng lớn. Tuy nhiên, phía sau bức tranh về một đế chế kinh doanh khổng lồ lại là những con số cho thấy nhiều thách thức.
(VNF) - Một báo cáo mới cho thấy “bốn ngân hàng lớn” do nhà nước Trung Quốc kiểm soát hiện là những ngân hàng lớn nhất thế giới xét về quy mô tài sản, qua đó phản ánh tham vọng ngày càng rõ nét của Bắc Kinh trong việc đưa đất nước trở thành một cường quốc tài chính toàn cầu.
(VNF) - Samsung Electronics vừa công bố sơ bộ lợi nhuận quý II đạt mức kỷ lục nhưng cổ phiếu vẫn lao dốc hơn 6%, nối dài chuỗi biến động dữ dội trong nhiều tuần qua. Giới phân tích cho rằng thị trường đang định giá Samsung như một cổ phiếu AI mang tính chu kỳ, khiến ngay cả những tín hiệu nhỏ về triển vọng ngành bán dẫn cũng có thể châm ngòi cho các đợt bán tháo.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 8/7 tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran đã kết thúc, sau khi xung đột giữa hai bên leo thang trở lại trong đêm.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã chính thức rơi vào trạng thái thị trường gấu về mặt kỹ thuật khi giới đầu tư ngày càng lo ngại về triển vọng dài hạn của các nhà sản xuất chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) – nhóm cổ phiếu từng dẫn dắt đà tăng mạnh mẽ của thị trường.
(VNF) - Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có quan điểm khác nhau đã cho thấy tại cuộc họp gần nhất rằng họ có thể giải quyết tình trạng lạm phát dai dẳng bằng một đợt tăng lãi suất trong năm nay. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy các nhà hoạch định chính sách khó có thể dừng lại chỉ sau một lần điều chỉnh.
(VNF) - Quân đội Mỹ ngày 8/7 đã phát động một đợt không kích mới nhằm vào Iran, đồng thời thu hồi giấy phép cho phép Tehran bán dầu sau khi ba tàu thương mại bị tấn công tại eo biển Hormuz. Động thái này làm gia tăng áp lực lên thỏa thuận ngừng bắn vốn vẫn rất mong manh giữa hai bên.
(VNF) - Đúng như dự báo của nhiều nhà phân tích, các ngân hàng trung ương đã tận dụng đợt điều chỉnh mạnh của giá vàng trong tháng trước để gia tăng dự trữ vàng chính thức. Trong đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của thị trường.
(VNF) - Từ ngày 1/7, giấy phép MiCA trở thành điều kiện bắt buộc đối với mọi tổ chức muốn cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa tại Liên minh châu Âu (EU). Hàng nghìn doanh nghiệp từng hoạt động theo cơ chế cũ buộc phải rời thị trường nếu không đáp ứng được bộ tiêu chuẩn được đánh giá là khắt khe nhất thế giới.
(VNF) - Đồng yên vẫn mắc kẹt ở vùng thấp nhất gần 40 năm dù Nhật Bản nhiều lần phát tín hiệu sẵn sàng can thiệp. Không chỉ gây áp lực lên chính sách tiền tệ của Tokyo, diễn biến này còn có thể lan sang thị trường trái phiếu Mỹ và dòng vốn toàn cầu.
(VNF) - Một “influencer” (người có sức ảnh hưởng) sở hữu hàng trăm nghìn người theo dõi, ký kết hợp đồng với các thương hiệu lớn, đăng tải nội dung mỗi ngày và tương tác thường xuyên với người hâm mộ, nhưng lại không phải là con người thật. Đó là “influencer” do AI tạo ra.
(VNF) - Hôm 7/7, Hồng Kông đã khánh thành hệ thống thanh toán bù trừ vàng thí điểm, một bước tiến hướng tới việc xây dựng thành phố này thành trung tâm giao dịch và định giá kim loại quý.
(VNF) - Tập đoàn công nghệ Samsung Electronics của Hàn Quốc cho biết lợi nhuận quý II dự kiến tăng gấp 19 lần so với cùng kỳ năm trước, nhờ nhu cầu toàn cầu bùng nổ đối với các dòng chip nhớ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI).
(VNF) - Bitcoin quay đầu tăng trong phiên giao dịch ngày 6/7 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với tiền điện tử.
(VNF) - Trong nhiều thập kỷ, hàng nghìn nhà sản xuất chuyên biệt đẳng cấp thế giới, lực lượng tạo nên xương sống của nền kinh tế Đức, đã dựa vào một lợi thế cạnh tranh tưởng chừng không thể bị xói mòn: chất lượng vượt trội. Nhưng hiện nay, "hào lũy" ấy đang dần mất đi.
(VNF) - Các doanh nghiệp từng sa thải nhân viên vì tin rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế con người nay đang bắt đầu hối tiếc về quyết định đó.
(VNF) - Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang giành thị phần từ các đối thủ Nhật Bản tại Tây Âu, đẩy thị phần của các hãng xe Nhật xuống mức thấp nhất trong bốn thập kỷ. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, những bất ổn liên quan đến chính sách thuế quan của châu Âu có thể trở thành lực cản đối với đà tăng trưởng xuất khẩu ô tô của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Nhật Bản đã thu hút dòng vốn ngoại kỷ lục trong nửa đầu năm 2026. Các nhà đầu tư nước ngoài mua ròng khoảng 9.700 tỷ yên, tương đương 60 tỷ USD, đưa chỉ số Nikkei liên tiếp lập đỉnh và vượt xa nhiều thị trường lớn trên thế giới.
(VNF) - Từ ngày 1/7, du khách cần thị thực để nhập cảnh Nhật Bản sẽ phải trả mức phí cao gấp 5 lần. Đây là lần đầu tiên Tokyo điều chỉnh phí visa kể từ năm 1978. Chính phủ cho biết quyết định này nhằm ứng phó với chi phí tăng cao và biến động tỷ giá hối đoái, trong bối cảnh ngành du lịch đang bùng nổ.
(VNF) - Kim cương tự nhiên từng được xem là biểu tượng của sự khan hiếm, giá trị và tình yêu vĩnh cửu. Thế nhưng, vị thế đó đang lung lay mạnh mẽ khi kim cương nhân tạo ngày càng phổ biến, chất lượng gần như tương đương nhưng giá chỉ bằng một phần nhỏ. Điều từng được xem là một trào lưu ngắn hạn sau đại dịch Covid-19 giờ đây đang được nhiều chuyên gia đánh giá là sự thay đổi mang tính cấu trúc, có thể làm thay đổi vĩnh viễn ngành công nghiệp kim cương.
(VNF) - Thị trường kim loại quý toàn cầu đang chứng kiến một bước ngoặt lớn khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính lớn đồng loạt hạ dự báo giá vàng trong ngắn và trung hạn. Động thái "quay xe" này diễn ra ngay sau khi giá vàng thế giới trải qua một quý điều chỉnh tồi tệ nhất trong vòng 13 năm, bốc hơi hơn 20% giá trị kể từ mức đỉnh lịch sử 5.594,82 USD/ounce thiết lập vào đầu năm nay.
(VNF) - Trước đề xuất đầu tư hơn 25.000 tỷ đồng để mở rộng cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ lên 10 - 12 làn xe, tuyến đường cửa ngõ phía Nam Hà Nội hiện ghi nhận lưu lượng phương tiện rất lớn, thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải vào giờ cao điểm và các dịp lễ, Tết.
