Trong nhiều năm qua, tín dụng ngân hàng vẫn là "mạch máu" chủ đạo của nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, nhu cầu vốn cho tăng trưởng ngày càng lớn trong khi áp lực lạm phát, thanh khoản và lãi suất liên tục gia tăng, những giới hạn của mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào vốn vay ngân hàng cũng ngày càng bộc lộ rõ.
TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho rằng, bài toán của Việt Nam hiện nay không chỉ là điều hành lãi suất hay kiểm soát lạm phát trong ngắn hạn, mà còn là tìm kiếm những nguồn vốn dài hạn và bền vững hơn cho nền kinh tế.
Theo TS. Võ Trí Thành, khi bàn về cung tiền và lạm phát cần nhìn nhận từ hai góc độ. Thứ nhất là tổng phương tiện thanh toán (M2), phản ánh lượng tiền trong nền kinh tế. Thứ hai là nhu cầu tiền tệ của một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, nơi nhu cầu vốn cho đầu tư, sản xuất và kinh doanh ngày càng lớn.
Những năm gần đây, đặc biệt trong giai đoạn vừa qua, nhu cầu tín dụng tăng nhanh hơn đáng kể so với tốc độ huy động vốn. Điều này khiến công tác điều hành thanh khoản của hệ thống ngân hàng trở nên khó khăn hơn.
Bên cạnh áp lực từ chênh lệch giữa huy động và cho vay, TS. Võ Trí Thành cho rằng hệ thống ngân hàng còn phải đối mặt với rủi ro sai lệch kỳ hạn. Trong khi nguồn vốn huy động chủ yếu là ngắn hạn, nhiều khoản cho vay lại có thời hạn dài hơn đáng kể, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản.
Năm 2025, tăng trưởng tín dụng bất động sản đạt khoảng 23-25%, cao hơn nhiều so với mức tăng trưởng tín dụng chung khoảng 19%, làm gia tăng áp lực thanh khoản đối với các tổ chức tín dụng.
Bên cạnh đó, lãi suất hiện nay chịu tác động từ cả yếu tố lạm phát và thanh khoản. Đáng chú ý, không chỉ lạm phát thực tế mà cả lạm phát kỳ vọng đều có ảnh hưởng lớn đến mặt bằng lãi suất.
TS. Võ Trí Thành cho biết lạm phát kỳ vọng hiện đã vượt mục tiêu mà Quốc hội và Ngân hàng Nhà nước đặt ra, trong khi lạm phát cơ bản - chỉ số phản ánh rõ hơn tác động của cung tiền - cũng đã vượt ngưỡng 4%.
Từ góc độ điều hành, ông Thành cho rằng tốc độ tăng cung tiền cần được kiểm soát ở mức hợp lý nhằm giữ ổn định kỳ vọng lạm phát. Đồng thời, để giảm lãi suất một cách bền vững, bên cạnh việc kiểm soát lạm phát, cơ quan quản lý còn phải giải quyết bài toán thanh khoản của hệ thống ngân hàng.
Cùng quan điểm này, Ngân hàng Nhà nước cũng đã nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ là bảo đảm hài hòa giữa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô. Theo định hướng điều hành của cơ quan này, việc cung ứng vốn cho nền kinh tế phải đi đôi với kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, bảo đảm thanh khoản hệ thống và duy trì an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng.
TS. Võ Trí Thành đánh giá Ngân hàng Nhà nước hiện có nhiều công cụ để điều tiết thanh khoản như nghiệp vụ thị trường mở, điều hành tỷ giá hay các biện pháp hỗ trợ vốn ngắn hạn. Tuy nhiên, những công cụ này chưa thể giải quyết hoàn toàn các áp lực mang tính cơ cấu của hệ thống. Có thời điểm khoảng cách giữa huy động và cho vay tại một số ngân hàng ở mức rất cao, tạo sức ép đáng kể lên mặt bằng lãi suất.
Để giảm bớt áp lực thanh khoản, cơ quan quản lý đã triển khai một số biện pháp kỹ thuật, trong đó có việc điều chỉnh cách tính một phần nguồn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước trong hệ thống ngân hàng. Đây là giải pháp giúp cải thiện cân đối nguồn vốn trong ngắn hạn, dù chưa phải là giải pháp mang tính căn cơ.
Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước cũng tiếp tục thực hiện lộ trình giảm tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn nhằm hạn chế rủi ro kỳ hạn trong hệ thống. Đây là một trong những biện pháp quan trọng để nâng cao sức chống chịu của các tổ chức tín dụng trước các biến động của thị trường.
Đối với lĩnh vực bất động sản, TS. Võ Trí Thành cho biết, định hướng điều hành hiện nay là kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng phù hợp với tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế, đồng thời khuyến khích dòng vốn chảy vào các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu và hạ tầng.
Ông cũng nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa trong bối cảnh hiện nay. Theo đó, chính sách tài khóa tiếp tục được thực hiện theo hướng mở rộng có trọng tâm, tập trung vào đầu tư hạ tầng chiến lược, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và hỗ trợ các động lực tăng trưởng mới. Trong khi đó, chính sách tiền tệ vẫn giữ vai trò ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.
Ở góc độ dài hạn, TS. Võ Trí Thành cho rằng thị trường tài chính Việt Nam vẫn còn mất cân đối khi nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng. Thị trường vốn tuy đã có những bước phát triển nhưng chưa thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn hiệu quả cho doanh nghiệp.
Theo ông, Việt Nam cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn sự phát triển của các định chế tài chính dài hạn như quỹ hưu trí, quỹ đầu tư, quỹ tiết kiệm và các công cụ đầu tư chuyên biệt. Đồng thời, cần mở rộng không gian cho các mô hình như quỹ đầu tư bất động sản (REITs) và tăng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài đối với thị trường tài chính trong nước.
Đồng tình với nhận định này, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng tăng trưởng dài hạn không thể chỉ dựa vào mở rộng tín dụng ngân hàng. PGS.TS. Phạm Thế Anh nhận định việc phát triển thị trường vốn, nâng cao hiệu quả đầu tư công và cải thiện năng suất của nền kinh tế mới là những yếu tố quyết định giúp duy trì tăng trưởng bền vững trong dài hạn.
Bên cạnh đó, TS. Võ Trí Thành đánh giá tài chính xanh đang trở thành một cơ hội lớn đối với Việt Nam. Các tiêu chuẩn mới về phát triển bền vững và chuyển đổi xanh đang mở ra khả năng thu hút các dòng vốn quốc tế quy mô lớn. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao tính minh bạch của thị trường và xây dựng các tiêu chuẩn phù hợp với thông lệ quốc tế.
Theo ông, quá trình này có thể cần từ 3-5 năm để tạo ra những chuyển biến rõ rệt. Tuy nhiên, nếu thực hiện thành công, đây sẽ là nguồn lực quan trọng giúp Việt Nam đa dạng hóa nguồn vốn cho phát triển và giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Kết luận, TS. Võ Trí Thành cho rằng điều hành chính sách tiền tệ trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi sự linh hoạt và phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa. Trong ngắn hạn, trọng tâm vẫn là kiểm soát lạm phát, ổn định thanh khoản và giảm áp lực lãi suất. Về dài hạn, cần tiếp tục phát triển thị trường vốn, đa dạng hóa các định chế tài chính và thu hút hiệu quả các dòng vốn quốc tế để tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Gia Phúc -
13/06/2026
Xin mời bấm link để đọc các bài viết trong chùm bài
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.
(VNF) - Sự biến động địa chính trị, đặc biệt từ các xung đột năng lượng, đang tái định hình trật tự tài chính tiền tệ toàn cầu và nâng đỡ các đồng tiền gắn với hàng hóa.
(VNF) - Ngành ngân hàng khép lại năm 2025 với một mùa "bội thu" lợi nhuận khi nhiều nhà băng ghi nhận mức tăng trưởng trước thuế ấn tượng. Tuy nhiên, phía sau những con số nổi bật đó vẫn còn nhiều vấn đề đáng chú ý xoay quanh nợ xấu, tín dụng và huy động vốn hay NIM.
(VNF) - Kế sách "ngàn vàng mua xương ngựa" từng được bậc quân vương áp dụng để chiêu hiền đãi sĩ từ hàng ngàn năm trước, nay đang được các doanh nhân sử dụng trong quyết dịnh định làm ăn của thời hiện đại.
(VNF) - Trải dài từ công nghệ cao đến các ngành sản xuất truyền thống, những tỷ phú tuổi Ngọ trên thế giới không chỉ xây dựng nên những đế chế kinh doanh mang tầm vóc toàn cầu mà còn trở thành biểu tượng sống trong lĩnh vực mình theo đuổi, đại diện cho tinh thần bứt phá, quyết liệt và không ngừng tiến về phía trước.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường tài chính liên tục biến động, ThS. Thành Công TC đã có những chia sẻ về chiến lược đầu tư quỹ hiệu quả, cách phân bổ danh mục và vai trò của quỹ trong một chu kỳ nhiều biến động.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, ThS. Thành Công TC cho rằng rào cản lớn nhất của thị trường quỹ tại Việt Nam không nằm ở hiệu quả đầu tư, mà đến từ tư duy ngắn hạn của nhà đầu tư và những hạn chế trong cơ chế chính sách, truyền thông.
(VNF) - Năm 2025 ghi dấu một giai đoạn chuyển động mạnh mẽ của ngành Tài chính Việt Nam, từ hoàn thiện thể chế, sắp xếp tổ chức bộ máy, mở rộng không gian phát triển cho đến những kỷ lục mới về thu ngân sách, thương mại và thu hút vốn đầu tư nước ngoài.
(VNF) - Năm 2025 chứng kiến nhiều biến động sâu rộng về địa chính trị, tài chính và kinh tế toàn cầu với hàng loạt sự kiện định hình lại cục diện quan hệ quốc tế và thị trường. Từ việc Mỹ thay đổi chính sách thương mại, căng thẳng khu vực leo thang, đến những dịch chuyển mạnh mẽ trên thị trường hàng hoá và công nghệ, tạo ra một năm đầy biến động và tái cấu trúc sâu rộng.
