Chống sở hữu chéo ngân hàng: 'Chỉ có công khai minh bạch thì mới có giám sát thực sự'
Khánh Tú -
05/12/2024 17:03 (GMT+7)
(VNF) - Những thay đổi trong Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi năm 2024 được kỳ vọng sẽ minh bạch hóa, giảm thiểu tình trạng ngân hàng “tuồn vốn” vào các công ty “sân sau” hoặc rót vốn “ưu đãi nội bộ”.
Theo Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi năm 2024, cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ trở lên của tổ chức tín dụng phải cung cấp cho tổ chức tín dụng các thông tin của cá nhân và người liên quan. Đồng thời, luật này đã điều chỉnh tỷ lệ sở hữu cổ phần tối đa của cổ đông là tổ chức từ 15% xuống 10% và tỷ lệ sở hữu cổ phần tối đa cổ đông và người có liên quan, từ 20% xuống 15%.
Từ lâu, việc ngân hàng “tuồn vốn” vào các công ty “sân sau” hoặc rót vốn “ưu đãi nội bộ” dẫn đến các rủi ro hệ thống đã là một vấn đề nhức nhối, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, những quy định mới trong Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi năm 2024 được kỳ vọng sẽ giải quyết được vấn đề sở hữu chéo và lũng đoạn ngân hàng.
TS Lê Xuân Nghĩa.
Phát biểu tại Hội thảo “Xây dựng tập đoàn tài chính phát triển bền vững ở Việt Nam” của Viettimes, TS Lê Xuân Nghĩa - Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia - nhận định, tính minh bạch là một trong những yêu cầu quan trọng nhất của Luật Tổ chức tín dụng mới. Ông cho rằng việc kiểm tra nguồn gốc vốn góp là rất cần thiết để đảm bảo tính minh bạch của hệ thống ngân hàng nói riêng và nền kinh tế nói chung.
Đồng quan điểm, luật sư Trương Thanh Đức - Giám đốc điều hành Công ty Luật ANVI, nguyên Phó Tổng Giám đốc Maritime Bank - khẳng định “chỉ có công khai minh bạch thì mới có giám sát thực sự”. Ông dẫn chứng, có những người không hoạt động kinh doanh, sản xuất, không nộp thuế thu nhập cá nhân nhưng lại sở hữu hàng nghìn tỷ đồng vốn ngân hàng.
“Chỉ khi công khai cổ đông ngân hàng sở hữu từ 1% vốn điều lệ trở lên thì công chúng mới nhìn rõ được và các cơ quan chức năng mới xem xét”, ông Đức nói.
PGS Đào Hùng - nguyên Giám đốc Học viện chính sách và phát triển - cũng cho rằng từ trước đến nay, chưa có bộ luật nào tốt như Luật các tổ chức tín dụng năm 2024, đặc biệt là những quy định liên quan đến vấn đề sở hữu chéo.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng chỉ ra rằng, quá trình thực thi bộ luật trên vẫn còn một số bất cập.
Liên quan đến vấn đề này, ông Trương Thanh Đức cho rằng, dù Luật kiểm soát được các cổ đông nắm từ 1% vốn ngân hàng trở lên nhưng vẫn có thể “lách luật” nếu 10 cổ đông, mỗi người được nhờ đứng tên sở hữu suýt soát 1% thì đã thành số gần gấp đôi giới hạn đối với một cổ đông cá nhân, mà không phải công khai, tức không bị giám sát chặt.
Luật sư Trương Thanh Đức.
Còn theo TS Lê Xuân Nghĩa, việc thực thi Luật Các tổ chức tín dụng 2024 gặp khó khăn do chưa có cải cách đồng bộ về hành chính, pháp lý và nâng cao hiệu quả giám sát, thanh tra.
Công tác giám sát và thanh tra hoạt động của các ngân hàng thương mại vẫn còn nhiều bất cập. “Vụ việc của ngân hàng SCB là một ví dụ cho thấy những bất cập của công tác giám sát, thanh tra hoạt động của các ngân hàng thương mại đã tồn tại trong nhiều năm. Nếu chúng ta không có cải cách thực sự về hành chính và pháp lý thì tình trạng này sẽ khó có thể thay đổi”, ông Nghĩa nhận định.
Theo ông Nghĩa, NHNN cần ban hành các văn bản hướng dẫn và yêu cầu các ngân hàng thương mại phải tuân thủ Luật Tổ chức tín dụng trong vòng 6 tháng đến 1 năm. Đồng thời, cũng cần có cải cách thực sự về hành chính, pháp lý và nâng cao hiệu quả giám sát, thanh tra thì Luật Tổ chức tín dụng mới có thể được thực thi một cách nghiêm túc.
Trong khi đó, ông Trương Thanh Đức cho rằng, bên cạnh tăng cường công tác thanh tra, giám sát thì bản thân các ngân hàng, cổ đông và các khách hàng phải tự ý thức về vấn đề minh bạch hóa.
“Chúng ta không nên đặt quá nhiều trách nhiệm lên ‘vai’ cơ quan chức năng, Nhà nước. Dù luật “chặt” hay “lỏng” thì điều quan trọng nhất vẫn là bản thân các ngân hàng, cổ đông và khách hàng phải tự mình tôn trọng các nguyên tắc, chuẩn mực, đề cao việc tuân thủ. Chỉ khi đó, chúng ta mới bảo đảm được hiệu quả và hiệu lực của pháp luật ngân hàng”, ông Đức nhấn mạnh.
(VNF) - Các chuyên gia phân tích từ KBVS dự báo tỷ giá USD/VND trong năm 2026 sẽ duy trì đà tăng ổn định ở mức 2,5–3%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng của năm 2025 nhờ sự hội tụ của nhiều yếu tố vĩ mô tích cực.
(VNF) - Sau một thời gian tăng nhanh, lãi suất tiết kiệm được các ngân hàng “hạ nhiệt”. Nhiều người băn khoăn nên gửi tiết kiệm hay mang đầu tư trong thời điểm này. Trước sự dịch chuyển của lãi suất, điều quan trọng với người có tiền nhàn rỗi là phân bổ nguồn vốn hợp lý thay vì chỉ lựa chọn một kênh đầu tư duy nhất.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đẩy mạnh thu nợ bất động sản đồng thời siết chặt cho vay với lĩnh vực địa ốc trong bối cảnh khối bất động sản đảm bảo tại các nhà băng ngày càng phình to.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank - HDB) vừa công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với 6.107 tỷ đồng lợi nhuận, ROE đạt 24,29% và CAR đạt 16,16%, tiếp tục ghi nhận hiệu quả ở nhóm đầu ngành trên nền tảng vốn mạnh và quản trị chặt chẽ.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026, ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực ngay từ đầu năm, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định và củng cố nền tảng tài chính trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
(VNF) - NHNN lấy ý kiến rộng rãi dự thảo thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng.
(VNF) - Dù lãi suất huy động đồng loạt giảm trong 2 tuần qua nhưng lãi vay vẫn điều chỉnh chậm, trong khi chi phí đầu vào neo cao khiến các doanh nghiệp chịu áp lực từ nhiều phía.
(VNF) - Ngân hàng Kasikornbank (KBank) ghi nhận lợi nhuận ròng tăng mạnh trong quý I/2026 nhờ thu nhập ngoài lãi, dù mảng cho vay truyền thống suy giảm. Tuy nhiên, nhà băng Thái Lan cảnh báo căng thẳng địa chính trị và môi trường kinh tế bất ổn có thể ảnh hưởng đến triển vọng kinh doanh trong thời gian tới.
(VNF) - Kết thúc quý I/2026, Techcombank lập kỷ lục về NFI (thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ) khi đạt tăng trưởng hơn 46%, vượt xa mức trung bình ngành và trong bối cảnh nhiều khó khăn thách thức, cạnh tranh.
(VNF) - Sáng 28/4, Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank, HoSE: LPB) đã tổ chức thành công ĐHĐCĐ thường niên 2026 tại Ninh Bình, thông qua nhiều nội dung quan trọng, đáng chú ý là chiến lược phát triển và phân phối lợi nhuận.
(VNF) - Giá USD trên thị trường tự do hôm nay tăng thêm 100 đồng, tiến sát mốc 27.000 đồng/USD. Trong khi đó, giá USD tại các ngân hàng thương mại và giá USD thế giới suy yếu.
(VNF) - Chủ tịch Vũ Văn Tiền bộc bạch nguyên nhân cốt lõi khiến ông lựa chọn quay lại ABBank là do không thể chịu đựng nổi khi nhìn thấy các ngân hàng khác không ngừng đổi mới trong khi ABBank lại rơi vào tình trạng "cứ đều đều như vậy và không phát triển được".
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam (VIB) công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với lợi nhuận trước thuế đạt hơn 2.800 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng của ngân hàng đạt hơn 1% và huy động vốn tăng 7% so với đầu năm, phản ánh định hướng tăng trưởng có chọn lọc, tập trung vào chất lượng tài sản và hiệu quả hoạt động.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) mới đây đã công bố kết quả kinh doanh quý I/2026. Với các chỉ tiêu tài chính duy trì ổn định theo đúng lộ trình kế hoạch đã đề ra, lợi nhuận trước thuế đạt 1.388 tỷ đồng, đã phản ánh định hướng điều hành thận trọng, bám sát kế hoạch năm và phù hợp với diễn biến thị trường từ phía ngân hàng.
(VNF) - Lãnh đạo các ngân hàng đều nhìn nhận bất động sản vẫn là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Điều cốt lõi là phải kiểm soát dòng vốn vào đúng phân khúc.
(VNF) - Làn sóng chuẩn hóa dòng tiền và số hóa hoạt động kinh doanh đang mở ra cơ hội lớn để ngân hàng đẩy mạnh cho vay tiểu thương hộ kinh doanh trên nền tảng số. Tuy nhiên, việc mở rộng nhóm khách hàng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về thẩm định và kiểm soát rủi ro cho ngân hàng.
(VNF) - Theo giới phân tích, đợt điều chỉnh lãi suất huy động gần đây mới chỉ mang tính cục bộ, chưa tạo ra sự dịch chuyển đủ mạnh để kéo mặt bằng lãi suất chung xuống mức như kỳ vọng.
(VNF) - Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng quý I đang dần rõ nét, nhiều nhà băng báo lãi tăng mạnh. Trong khi đó, Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị loạt giải pháp 'gỡ nghẽn' thị trường.
(VNF) - Ban đầu chỉ là khoản nợ hơn 11 triệu đồng, nhưng theo thời gian, con số phải trả đã tăng lên gần 188 triệu đồng. Điều gì khiến khoản vay nhỏ trở thành gánh nặng lớn như vậy?
(VNF) - Việt Nam và Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác tài chính, triển khai thanh toán QR xuyên biên giới từ ngày 23/4/2026, kết nối hơn 115 triệu người dùng và mở rộng giao thương.
(VNF) - Chủ tịch HĐQT Techcombank Hồ Hùng Anh khẳng định, ngân hàng không phụ thuộc hoàn toàn vào hạn mức tín dụng do NHNN cấp để đáp ứng nhu cầu khách hàng.
(VNF) - Các chuyên gia phân tích từ KBVS dự báo tỷ giá USD/VND trong năm 2026 sẽ duy trì đà tăng ổn định ở mức 2,5–3%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng của năm 2025 nhờ sự hội tụ của nhiều yếu tố vĩ mô tích cực.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.