Chủ tịch VNDIRECT: 'Chúng tôi chỉ sợ thua chính mình'

Chiều 28/5/2025, Công ty CP Chứng khoán VNDIRECT (HoSE: VND) đã tổ chức thành công ĐHĐCĐ thường niên 2025. Thay vì địa điểm quen thuộc là trụ sở chính tại số 1 Nguyễn Thượng Hiền, năm nay, cuộc họp diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Công đoàn Việt Nam (số 1A Yết Kiêu, quận Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội). Sự thay đổi không gian tổ chức phần nào phản ánh công cuộc tái thiết đang diễn ra bên trong một trong những định chế tài chính lớn nhất thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo biên bản kiểm tra tư cách cổ đông, đến 14h23, tổng số cổ phần có quyền biểu quyết được đại diện tại đại hội đạt tỷ lệ 55,38%. Bên cạnh các cổ đông tham dự trực tiếp, đại hội còn ghi nhận sự tham gia của hơn 2.000 cổ đông theo hình thức trực tuyến và bỏ phiếu điện tử.

Biến cố và bước ngoặt

Nhìn lại năm 2024, Chủ tịch HĐQT Phạm Minh Hương thẳng thắn chia sẻ rằng công ty đã trải qua không ít khó khăn trong năm vừa qua, đặc biệt là vụ tấn công mạng theo hình thức mã hóa dữ liệu (ransomware). Đây là một sự kiện không ai mong muốn, gây ảnh hưởng không chỉ đến nội bộ công ty mà còn tới hàng ngàn cổ đông.

Tuy nhiên, bà Phạm Minh Hương cho rằng chính biến cố đó lại mở ra một bước ngoặt quan trọng: “Khi rà soát lại trong suốt một năm vừa qua, tôi thấy đây là một cơ hội may mắn của VNDIRECT, giúp chúng ta ý thức được phải thay đổi cái gì, phải kiện toàn lại toàn bộ nền móng quản trị doanh nghiệp”.

Theo nữ Chủ tịch, chuyển đổi số là xu thế tất yếu mà không một tổ chức nào có thể cưỡng lại được. Tại VNDIRECT, song song với chuyển đổi số, toàn bộ tổ chức hoạt động, kiến trúc kinh doanh đều được thiết kế lại, với trọng tâm là đảm bảo an toàn cho hoạt động kinh doanh, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Bà Phạm Minh Hương nhấn mạnh, điều may mắn của VNDIRECT là sở hữu quy mô vốn lớn và sức mạnh tài chính, đã xây dựng được năng lực cốt lõi trong mảng công nghệ để xử lý nhanh chóng sự cố. Sau khi xử lý sự cố, công ty đã nhanh chóng bước vào quá trình tái thiết toàn diện, từ tổ chức kinh doanh, tổ chức quản trị, đồng thời chuyển đổi thành giải pháp công nghệ để tăng cường năng lực vận hành.

“Sau 19 năm thành lập và phát triển, VNDIRECT, đã trở thành một trong những công ty chứng khoán hàng đầu, với vốn chủ sở hữu đạt khoảng 20.000 tỷ đồng. Đây là một di sản mà chúng tôi phải bảo vệ”, bà Hương nói.

Thực tế cho thấy sự cố hacker đã ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả kinh doanh năm 2024 của VNDIRECT. Doanh thu hoạt động của công ty chứng khoán này giảm 19% so với năm trước, xuống còn 5.324 tỷ đồng, giảm 19% so với năm trước.

Lợi nhuận sau thuế đạt 1.718 tỷ đồng, giảm 15%, tương ứng với 83% mục tiêu đã đề ra. Bà Hoàng Thuý Nga, Trưởng ban Kiểm soát cho hay, chủ yếu do chi phí tăng cao, đặc biệt là hai khoản lớn: chi phí công nghệ nhằm khôi phục hệ thống sau sự cố hacker và chi phí trích lập dự phòng.

Tuy nhiên, theo bà Nga, sự cố hacker không phải là nguyên nhân chính khiến thị phần của VNDIRECT sụt giảm trong năm vừa qua mà nằm ở việc VNDIRECT không tung ra sản phẩm mới trong thời gian dài, trong khi các đối thủ cạnh tranh mạnh tay với chính sách miễn phí giao dịch.

“VNDIRECT từng đi đầu nhờ lợi thế công nghệ khác biệt, đi trước thị trường. Chẳng hạn như giai đoạn 2009–2010 với slogan “Go online, go direct” và web trading duy nhất trên thị trường; năm 2013 với nền tảng giao dịch điện tử; giai đoạn COVID-19 với ứng dụng mở tài khoản online qua eKYC. Thế nhưng, hiện nay, sự khác biệt đã không còn quá rõ rệt và VNDirect chưa thật sự thể hiện được thế mạnh công nghệ ra bên ngoài để kéo lại thị phần. Việc triển khai hệ thống sẽ mở ra cơ hội mới cho những công ty có nền tảng công nghệ như VNDIRECT, nhưng công ty cần chuẩn bị nguồn lực lớn để tận dụng hiệu quả cơ hội này”, bà Nga cho biết.

Không ngại cạnh tranh, tự tin vào lợi thế là một công ty độc lập

Bài toán thị phần và chiến lược cạnh tranh cũng là những vấn đề được cổ đông của VNDIRECT đặc biệt quan tâm. Trả lời cổ đông về chiến lược phát triển để cạnh tranh với các công ty chứng khoán thuộc hệ sinh thái ngân hàng lớn như TCBS hay VPBankS, Chủ tịch HĐQT Phạm Minh Hương khẳng định, cạnh tranh là một phần tất yếu trong kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính – chứng khoán.

"Chúng tôi ý thức rất rõ rằng các công ty chứng khoán thuộc hệ sinh thái ngân hàng lớn như Techcombank, VPBank đang có lợi thế vượt trội về vốn, mạng lưới khách hàng và khả năng tích hợp sản phẩm tài chính. Dù vậy, trong ngành dịch vụ, lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm ở nguồn lực tài chính”, người đứng đầu VNDIRECT cho hay, đồng thời xác định ba trụ cốt lõi tạo nên giá trị bền vững của doanh nghiệp.

Thứ nhất, đó là vốn chủ sở hữu và năng lực tài chính. Bà Phạm Minh Hương thẳng thắn thừa nhận, các công ty chứng khoán thuộc ngân hàng có lợi thế lớn về quy mô vốn và năng lực huy động. Tuy nhiên, VNDIRECT xác định không chạy đua bằng nguồn lực đó, mà tập trung vào năng lực nội tại.

Thứ hai là làm chủ công nghệ lõi – yếu tố được xem là điểm trọng yếu. VNDIRECT không chỉ phát triển app hay hệ thống giao dịch, mà còn đầu tư bài bản vào hạ tầng công nghệ, an ninh mạng, hệ thống xử lý dữ liệu và đặc biệt là đưa chuyển đổi số vào ADN, trở thành năng lực của từng cá nhân trong tổ chức.

Thứ ba là nguồn lực con người. Trong bối cảnh tỷ lệ “chảy máu chất xám” cao trong ngành tài chính, VNDIRECT tập trung xây dựng một môi trường làm việc hấp dẫn, có khả năng thu hút, đào tạo và giữ chân nhân sự chất lượng cao, giúp họ phát triển lâu dài cùng doanh nghiệp.

Tựu trung, chiến lược của VNDIRECT không phải là chạy theo “sức mạnh hệ sinh thái”, mà là xây dựng một tổ chức có chiều sâu công nghệ, tinh gọn, thích ứng nhanh và đủ nội lực để phát triển bền vững trong bất kỳ môi trường nào.

 “Chúng tôi không sợ thua người khác, mà chỉ sợ thua chính bản thân mình, chính tinh thần khởi nghiệp, chính tinh thần tiên phong, chính khả năng đối diện và thay đổ của mình”, bà Phạm Minh Hương khẳng định.

Bà cũng nhấn mạnh một trong những lợi thế nổi bật của VNDIRECT là sự độc lập trong định hướng và vận hành. Tuy nhiên, công ty không xem đó là lý do để khép mình hay thu hẹp quy mô hoạt động mà là nền tảng để mở rộng, kết nối và phát triển bền vững.

"Sự độc lập chính là lợi thế cạnh tranh cốt lõi của công ty. VNDIRECT khai thác sự độc lập như cách người Nhật nắm giữ thế mạnh ở các lĩnh vực khoa học cơ bản hay vật liệu cốt lõi. Chúng tôi độc lập nhưng vẫn là đối tác chiến lược của nhiều ngân hàng, qua đó đảm bảo tính cạnh tranh và linh hoạt", nữ Chủ tịch cho hay.

Chia sẻ thêm về câu chuyện thị phần, Tổng giám đốc Nguyễn Vũ Long đánh giá, đây là bài toán thách thức vì bối cảnh cạnh tranh hiện nay rất khác, việc để thị phần giảm sâu cũng liên quan đến uy tín công ty.

“Chúng tôi cũng đã suy nghĩ để tìm lời giải cho bài toán này, song sẽ không cạnh tranh bằng mọi giá bởi nếu miễn phí hoặc giảm lãi vay thì sẽ đưa nhau vào thế lose-lose (các bên cùng thua)”, ông Long nói.

Theo đó, công ty đang cân nhắc kỹ lưỡng các bước đi chiến lược, từ việc tăng đầu tư cho công nghệ, AI, cho đến hạ tầng xử lý giao dịch nhằm đảm bảo tốc độ và trải nghiệm người dùng được tối ưu nhất. Đồng thời, VNDIRECT cũng đang mở rộng tiếp cận với các nhà đầu tư tổ chức – một hướng đi được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá mới về quy mô và thị phần trong thời gian tới.