‘Đào sâu’ khủng hoảng tại Alibaba: Ông lớn công nghệ Trung Quốc lạc lối như thế nào?
Hải Đăng -
04/01/2024 13:11 (GMT+7)
(VNF) - Từng là công ty giá trị nhất châu Á, Alibaba đã tụt lại phía sau các đối thủ trong bối cảnh tái cơ cấu hỗn loạn
Alibaba chính thức tuyên bố sẽ từ bỏ kế hoạch phát triển hoạt động kinh doanh trên nền tảng đám mây vào tháng 11.
"Hồi chuông cảnh tỉnh" cho Alibaba
Không có gì làm nổi bật những vấn đề hiện tại của Alibaba hơn lời cảnh tỉnh đặc biệt từ Jack Ma, người sáng lập công ty tiên phong về thương mại điện tử của Trung Quốc vào năm 1999.
“Tôi tin chắc rằng Alibaba sẽ thay đổi và cải cách. Quay lại sứ mệnh và tầm nhìn của chúng ta, đại gia đình Alibaba cùng cố lên!”, tỷ phú Jack Ma viết trong một bài đăng trên blog nội bộ vào cuối năm ngoái.
Lời kêu gọi của ông Ma dường như cho thấy tập đoàn công nghệ nổi tiếng nhất Trung Quốc đã mất phương hướng như thế nào. Từng là công ty có giá trị nhất châu Á, lần đầu tiên Alibaba đã bị đối thủ "đồng hương" PDD Holdings vượt qua về vốn hóa thị trường vào tháng 11 vừa qua. Cổ phiếu của công ty này đã giảm 75% so với mức đỉnh ba năm trước, sau khi công ty vừa thay đổi một loạt quy định, chiến lược và trong bối cảnh tinh thần nhân viên suy giảm.
Một người thân cận với ban lãnh đạo của Alibaba cho biết PDD vượt qua Alibaba “là một hồi chuông cảnh tỉnh thực sự cho Alibaba”.
Những người trong nội bộ công ty và các nhà phân tích cho rằng Alibaba cho đến nay đã thất bại trong cuộc đua với các đối thủ cạnh tranh mới và "hung hãn". Công ty này cũng không theo kịp sự phát triển của AI và tận dụng thế mạnh của mình trong thương mại điện tử trong nước để thành công ở các thị trường phương Tây.
Vào tháng 3, tập đoàn công nghệ này đã công bố ý định chia đế chế của mình thành sáu đơn vị để khai thác giá trị cổ đông và kích thích tăng trưởng trên toàn bộ doanh nghiệp.
Kế hoạch này ban đầu được các nhà đầu tư đón nhận và giá cổ phiếu của tập đoàn đã tăng 20% trong những ngày sau khi công bố. Nhưng sự lạc quan của nhà đầu tư về nền kinh tế Trung Quốc đang mờ nhạt sau khi lệnh phong tỏa trong thời kỳ đại dịch kết thúc nhưng sự hồi phục thì vẫn rất chậm.
Alibaba thậm chí đã thành lập một nhóm chuyên gia công nghệ thông tin để xử lý cơ sở hạ tầng trong toàn tập đoàn sau khi đánh giá cho thấy các nhóm đang sao chép các chức năng giống nhau ở các đơn vị kinh doanh khác nhau.
Nhưng điều này sau đó đã bị hủy bỏ do tranh chấp quyền lực nội bộ, theo hai người quen thuộc với vấn đề này. “Đó là một tình huống tồi tệ và hỗn loạn. Nhiều người trong số những người cần bị sa thải có những người ủng hộ nội bộ và không thể dễ dàng sa thải”, giám đốc điều hành cho biết.
Trong một ví dụ khác về tình trạng hỗn loạn nội bộ, một nhân viên tại DingTalk, nền tảng truyền thông doanh nghiệp của Alibaba, cho biết nhóm của họ đã bị đăng xuất khỏi mạng nội bộ của tập đoàn mà không báo trước, khiến họ không thể truy cập vào thông tin liên lạc nội bộ của Alibaba.
Cải tổ bộ máy
Một phần của cuộc cải cách là để Giám đốc điều hành mới Eddie Yongming Wu nắm quyền kiểm soát trực tiếp hoạt động kinh doanh thương mại điện tử cốt lõi của Alibaba, thay thế giám đốc điều hành lâu năm Trudy Dai.
Nhà sáng lập Alibaba Jack Ma và cựu CEO kiêm Chủ tịch tập đoàn Daniel Zhang.
Vào tháng 11, Alibaba chính thức tuyên bố sẽ từ bỏ kế hoạch phát triển hoạt động kinh doanh trên nền tảng đám mây, điều mà họ cho là rất quan trọng đối với sự tăng trưởng trong tương lai, và tạm dừng niêm yết đơn vị siêu thị của mình. Hiện chưa rõ điều gì đang xảy ra với 4 đơn vị còn lại.
Theo những người trong công ty, những đơn vị thua lỗ của công ty đã vận động hành lang để tiếp tục gắn bó. Nhiều nhân viên cho biết kế hoạch tách các doanh nghiệp khác đã bị hủy bỏ hoặc đang được xem xét.
Những người trong cuộc cho biết, các cuộc tranh giành quyền lực giữa đội ngũ lãnh đạo cũ do cựu giám đốc điều hành Daniel Zhang lãnh đạo và Wu, người đã tiếp quản ông vào tháng 9, đã làm trầm trọng thêm tình trạng hỗn loạn.
Vào tháng 3, công ty đã thông báo rằng ông Zhang sẽ đứng đầu mảng kinh doanh đám mây khi nó bị tách ra, nhưng vào tháng 9, ông Zhang đã bất ngờ từ chức.
Một người của Alibaba Cloud cho biết sự ra đi của ông Zhang đồng nghĩa với việc nhiều người có liên quan đến vị lãnh đạo này có thể sẽ bị sa thải. Những người trong nội bộ Alibaba cho hay sự ra đi của giám đốc thương mại bộ phận đám mây Cai Yinghua vào tháng trước là một phần trong nỗ lực của ông Wu nhằm "thanh lọc" lại bộ phận kinh doanh.
Theo những người trong công ty, trước khi chia tách theo kế hoạch, căng thẳng đã gia tăng về việc các nền tảng thương mại điện tử Taobao và Tmall sẽ trả bao nhiêu cho hoạt động kinh doanh trên nền tảng đám mây cho các dịch vụ của mình nếu họ theo đuổi việc chia tách và hoạt động như một thực thể tài chính riêng biệt.
Doanh số bán hàng từ khách hàng bên ngoài đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng đám mây đã giảm trong quý III, cho thấy sự phụ thuộc của đơn vị vào doanh thu từ các bộ phận khác của tập đoàn.
“Việc tách đám mây được xử lý kém. Đáng lẽ Alibaba phải nghĩ đến các vấn đề như bảo mật dữ liệu và chuyển giá giữa Taobao và Cloud trước khi họ công bố điều đó", Robin Zhu, một nhà phân tích tại Bernstein cho biết.
Ông Eddie Yongming Wu được bổ nhiệm làm giám đốc điều hành của Alibaba vào tháng 6/2023.
Trong cuộc gọi đầu tiên với nhà đầu tư với tư cách là giám đốc vào tháng 11, ông Wu đã định vị hoạt động kinh doanh trên nền tảng đám mây là động lực tăng trưởng, trong thời kỳ mà ông gọi là “sự ra đời của kỷ nguyên AI”. Ông cam kết đầu tư vào công nghệ AI, nhưng các nhà phân tích hoài nghi rằng vị lãnh đạo mới này có thể vực dậy tốc độ tăng trưởng đang chậm lại của Alibaba Cloud hay không.
“Tăng trưởng đám mây của Alibaba phải đối mặt với nhiều trở ngại, bao gồm nhu cầu mờ nhạt của doanh nghiệp khu vực tư nhân, các SOE [doanh nghiệp nhà nước] ngày càng tìm cách hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ đám mây khu vực công như Huawei và ByteDance tự cung cấp khối lượng công việc trên nền tảng đám mây nội địa của mình,” ông Zhu cho biết.
Hơn nữa, lời hứa đầu tư vào xây dựng thứ mà CEO Wu gọi là “sản phẩm mang tính cách mạng cho tương lai” đang mâu thuẫn với nỗ lực tăng giá cổ phiếu thông qua cổ tức và mua lại cổ phiếu. Vào tháng 11, Alibaba đã công bố cổ tức hàng năm đầu tiên trị giá 2,5 tỷ USD và cho biết họ còn lại 15 tỷ USD cho kế hoạch mua lại cổ phiếu trị giá 25 tỷ USD.
Ông Kevin Xu, nhà đầu tư cơ sở hạ tầng đám mây tại Interconnected Capital, cho biết: “Alibaba đang gửi những tín hiệu lẫn lộn bằng kỹ thuật tài chính của mình.
“Đó là điều tồi tệ nhất của cả hai thế giới. Ngay cả những công ty công nghệ có lợi nhuận lớn như Alphabet và Amazon cũng không chia cổ tức vì họ nhìn thấy lộ trình tăng trưởng và đổi mới hơn nữa ở phía trước,” ông nói.
Tương lai của công ty liên kết fintech Ant, trong đó Alibaba giữ khoảng 33% cổ phần, cũng vẫn chưa rõ ràng, ba năm sau khi chính quyền tạm dừng đợt IPO trị giá 34 tỷ USD của công ty này như một phần của cuộc đàn áp Big Tech.
Theo những người thân cận với ban lãnh đạo, Ant vẫn đang chờ phê duyệt theo quy định để có được giấy phép nắm giữ tài chính, một bước quan trọng để theo đuổi đợt IPO khiêm tốn hơn ở Hồng Kông hoặc Trung Quốc.
Các chuyên gia cho rằng sự hỗn loạn trong quá trình tái cơ cấu cũng đã khiến Alibaba mất tập trung vào việc giải quyết “vấn đề cốt lõi” trong hoạt động kinh doanh mang lại lợi nhuận và tạo ra tiền mặt cao nhất là thương mại điện tử trong nước.
Ông Duncan Clark, người sáng lập và chủ tịch của công ty tư vấn BDA có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết Alibaba đang “mất thị phần vào tay Douyin [thuộc sở hữu của ByteDance] và cả PDD trong hoạt động kinh doanh chính của mình”.
“Alibaba đã đánh mất hào quang của mình với tư cách là người chơi thống trị, với những hiểu biết sâu sắc nhất về thị trường, người bán và người tiêu dùng”, ông Clark nhận định.
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
Giữa lòng New York, hàng nghìn tấn vàng được cất giữ trong một kho đặc biệt dưới lòng đất. Nhưng điều bất ngờ là số vàng này không thuộc về Mỹ. Vậy ai mới là chủ nhân thực sự?
(VNF) - Giám đốc điều hành của LVMH (Moët Hennessy Louis Vuitton), tỷ phú Bernard Arnault vừa cảnh báo về một “thảm họa toàn cầu” nếu cuộc xung đột ở Trung Đông không được giải quyết.
(VNF) - Quyết định phút chót của Tổng thống Donald Trump đã khiến tiến trình đàm phán với Iran thêm bế tắc. Trong khi các cuộc thương lượng không đạt kết quả, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng với những động thái mới và lập trường cứng rắn từ các bên liên quan.
(VNF) - Trong khi lưu lượng khách đến nhà hàng suy giảm và tăng trưởng doanh thu chững lại, Coca-Cola đang đẩy mạnh hợp tác với các chuỗi F&B nhằm kích cầu tiêu dùng và củng cố kênh bán hàng ngoài gia đình - một trụ cột quan trọng trong chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp.
(VNF) - Từ những đường ống xuyên sa mạc đến các hành lang hàng hải ít được biết tới, Trung Đông đang buộc phải kích hoạt những lối thoát chiến lược vốn lâu nay chỉ tồn tại trên giấy hoặc trong tính toán dự phòng.
(VNF) - Trong bối cảnh nợ xấu gia tăng và tài sản đảm bảo trở thành tâm điểm kiểm soát rủi ro, các ngân hàng Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vệ tinh để đánh giá tài sản trên mặt đất của khách hàng. Đây được xem là một bước đi công nghệ cao nhằm bảo vệ hệ thống tài chính trước những rủi ro tín dụng ngày càng lớn.
(VNF) - Chỉ vài tháng nắm quyền tại Berkshire Hathaway, Greg Abel đã đảo chiều triết lý hàng chục năm, tung loạt nước đi táo bạo khiến phố Wall choáng váng.
(VNF) - Sau gần một tuần trì hoãn, Iran và Mỹ đã tới Islamabad (Pakistan) để thúc đẩy nối lại đàm phán hòa bình, trong bối cảnh xung đột kéo dài 8 tuần gây thiệt hại lớn và làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Theo chuyên trang phân tích tài chính Kobeissi Letter, nhu cầu tăng mạnh từ nhà đầu tư cá nhân cùng với việc các nhà sản xuất đẩy nhanh sản xuất tấm pin mặt trời đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo”, khiến lượng bạc nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt.
(VNF) - Bất chấp đề xuất áp thuế 5% đối với tài sản của giới tỷ phú tại bang California, động thái đang khiến một bộ phận người giàu cân nhắc rời đi, CEO Nvidia Jensen Huang cho biết ông vẫn sẵn sàng chấp nhận mức thuế này. Tuyên bố của ông được xem như một lời “thách thức” gửi tới giới tỷ phú Mỹ.
(VNF) - Xung đột Iran khiến các nước châu Âu vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu phải trả giá đắt để có được nguồn cung năng lượng, đồng thời làm các cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu lục này diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn.
(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.
(VNF) - Châu Á đang bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của cuộc khủng hoảng năng lượng khi các nguồn cung thay thế dần cạn kiệt. Từ Trung Quốc đến Ấn Độ, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ đang đối mặt với áp lực kép: giá nhiên liệu leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng hiện hữu, đe dọa tăng trưởng và làm gia tăng bất ổn kinh tế khu vực.
(VNF) - Chiến sự Iran khiến giá năng lượng tăng vọt, buộc NAB tăng mạnh dự phòng rủi ro tín dụng, kéo theo hàng loạt doanh nghiệp chịu áp lực chi phí, lợi nhuận và chuỗi cung ứng.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ngày 22/4 đã chứng kiến lễ trao 12 văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành hai nước.
(VNF) - Trong bối cảnh xung đột Iran kéo dài làm chi phí nhiên liệu máy bay tăng mạnh, các hãng hàng không đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt, làm tăng khả năng hủy chuyến và cắt giảm lịch trình.
(VNF) - Các xưởng đóng tàu của Trung Quốc đang nổi lên như những bên hưởng lợi đáng kể từ cuộc xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran, khi tình trạng tắc nghẽn trong vận chuyển dầu thô ngày càng nghiêm trọng, kéo theo nhu cầu toàn cầu gia tăng đối với các tàu chở dầu cỡ lớn.
(VNF) - Một lời phàn nàn của khách hàng về chiếc bánh không đạt yêu cầu đã châm ngòi cho cuộc điều tra quy mô lớn, qua đó phơi bày hàng chục nghìn nhà cung cấp thực phẩm “ma” tại Trung Quốc. Vụ việc không chỉ dẫn tới các khoản phạt khổng lồ đối với nhiều tập đoàn lớn, mà còn làm lộ rõ những hệ lụy của cuộc cạnh tranh giá cả khốc liệt.
(VNF) - Những cú sốc địa chính trị liên tiếp, đặc biệt từ Trung Đông, đang khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết, buộc các định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) phải liên tục điều chỉnh dự báo.
(VNF) - Giá dầu thế giới biến động mạnh khi vượt mốc 100 USD/thùng rồi nhanh chóng hạ nhiệt, sau động thái Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran nhằm kéo dài đàm phán. Trong khi đó, các tín hiệu về nguồn cung từ Nga tiếp tục làm gia tăng bất ổn, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nhiều rủi ro khó lường.
(VNF) - Những điểm đáng chú ý từ phiên điều trần trước Thượng viện của ông Kevin Warsh - người được Tổng thống Trump đề cử làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cho thấy, ông bảo vệ quan điểm về chính sách tài chính và khẳng định Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu ông cắt giảm lãi suất.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh này dự kiến hết hạn, nhằm tạo điều kiện để hai nước tiếp tục đàm phán hòa bình, hướng tới chấm dứt cuộc chiến làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.