‘Đào sâu’ khủng hoảng tại Alibaba: Ông lớn công nghệ Trung Quốc lạc lối như thế nào?
Hải Đăng -
04/01/2024 13:11 (GMT+7)
(VNF) - Từng là công ty giá trị nhất châu Á, Alibaba đã tụt lại phía sau các đối thủ trong bối cảnh tái cơ cấu hỗn loạn
Alibaba chính thức tuyên bố sẽ từ bỏ kế hoạch phát triển hoạt động kinh doanh trên nền tảng đám mây vào tháng 11.
"Hồi chuông cảnh tỉnh" cho Alibaba
Không có gì làm nổi bật những vấn đề hiện tại của Alibaba hơn lời cảnh tỉnh đặc biệt từ Jack Ma, người sáng lập công ty tiên phong về thương mại điện tử của Trung Quốc vào năm 1999.
“Tôi tin chắc rằng Alibaba sẽ thay đổi và cải cách. Quay lại sứ mệnh và tầm nhìn của chúng ta, đại gia đình Alibaba cùng cố lên!”, tỷ phú Jack Ma viết trong một bài đăng trên blog nội bộ vào cuối năm ngoái.
Lời kêu gọi của ông Ma dường như cho thấy tập đoàn công nghệ nổi tiếng nhất Trung Quốc đã mất phương hướng như thế nào. Từng là công ty có giá trị nhất châu Á, lần đầu tiên Alibaba đã bị đối thủ "đồng hương" PDD Holdings vượt qua về vốn hóa thị trường vào tháng 11 vừa qua. Cổ phiếu của công ty này đã giảm 75% so với mức đỉnh ba năm trước, sau khi công ty vừa thay đổi một loạt quy định, chiến lược và trong bối cảnh tinh thần nhân viên suy giảm.
Một người thân cận với ban lãnh đạo của Alibaba cho biết PDD vượt qua Alibaba “là một hồi chuông cảnh tỉnh thực sự cho Alibaba”.
Những người trong nội bộ công ty và các nhà phân tích cho rằng Alibaba cho đến nay đã thất bại trong cuộc đua với các đối thủ cạnh tranh mới và "hung hãn". Công ty này cũng không theo kịp sự phát triển của AI và tận dụng thế mạnh của mình trong thương mại điện tử trong nước để thành công ở các thị trường phương Tây.
Vào tháng 3, tập đoàn công nghệ này đã công bố ý định chia đế chế của mình thành sáu đơn vị để khai thác giá trị cổ đông và kích thích tăng trưởng trên toàn bộ doanh nghiệp.
Kế hoạch này ban đầu được các nhà đầu tư đón nhận và giá cổ phiếu của tập đoàn đã tăng 20% trong những ngày sau khi công bố. Nhưng sự lạc quan của nhà đầu tư về nền kinh tế Trung Quốc đang mờ nhạt sau khi lệnh phong tỏa trong thời kỳ đại dịch kết thúc nhưng sự hồi phục thì vẫn rất chậm.
Alibaba thậm chí đã thành lập một nhóm chuyên gia công nghệ thông tin để xử lý cơ sở hạ tầng trong toàn tập đoàn sau khi đánh giá cho thấy các nhóm đang sao chép các chức năng giống nhau ở các đơn vị kinh doanh khác nhau.
Nhưng điều này sau đó đã bị hủy bỏ do tranh chấp quyền lực nội bộ, theo hai người quen thuộc với vấn đề này. “Đó là một tình huống tồi tệ và hỗn loạn. Nhiều người trong số những người cần bị sa thải có những người ủng hộ nội bộ và không thể dễ dàng sa thải”, giám đốc điều hành cho biết.
Trong một ví dụ khác về tình trạng hỗn loạn nội bộ, một nhân viên tại DingTalk, nền tảng truyền thông doanh nghiệp của Alibaba, cho biết nhóm của họ đã bị đăng xuất khỏi mạng nội bộ của tập đoàn mà không báo trước, khiến họ không thể truy cập vào thông tin liên lạc nội bộ của Alibaba.
Cải tổ bộ máy
Một phần của cuộc cải cách là để Giám đốc điều hành mới Eddie Yongming Wu nắm quyền kiểm soát trực tiếp hoạt động kinh doanh thương mại điện tử cốt lõi của Alibaba, thay thế giám đốc điều hành lâu năm Trudy Dai.
Nhà sáng lập Alibaba Jack Ma và cựu CEO kiêm Chủ tịch tập đoàn Daniel Zhang.
Vào tháng 11, Alibaba chính thức tuyên bố sẽ từ bỏ kế hoạch phát triển hoạt động kinh doanh trên nền tảng đám mây, điều mà họ cho là rất quan trọng đối với sự tăng trưởng trong tương lai, và tạm dừng niêm yết đơn vị siêu thị của mình. Hiện chưa rõ điều gì đang xảy ra với 4 đơn vị còn lại.
Theo những người trong công ty, những đơn vị thua lỗ của công ty đã vận động hành lang để tiếp tục gắn bó. Nhiều nhân viên cho biết kế hoạch tách các doanh nghiệp khác đã bị hủy bỏ hoặc đang được xem xét.
Những người trong cuộc cho biết, các cuộc tranh giành quyền lực giữa đội ngũ lãnh đạo cũ do cựu giám đốc điều hành Daniel Zhang lãnh đạo và Wu, người đã tiếp quản ông vào tháng 9, đã làm trầm trọng thêm tình trạng hỗn loạn.
Vào tháng 3, công ty đã thông báo rằng ông Zhang sẽ đứng đầu mảng kinh doanh đám mây khi nó bị tách ra, nhưng vào tháng 9, ông Zhang đã bất ngờ từ chức.
Một người của Alibaba Cloud cho biết sự ra đi của ông Zhang đồng nghĩa với việc nhiều người có liên quan đến vị lãnh đạo này có thể sẽ bị sa thải. Những người trong nội bộ Alibaba cho hay sự ra đi của giám đốc thương mại bộ phận đám mây Cai Yinghua vào tháng trước là một phần trong nỗ lực của ông Wu nhằm "thanh lọc" lại bộ phận kinh doanh.
Theo những người trong công ty, trước khi chia tách theo kế hoạch, căng thẳng đã gia tăng về việc các nền tảng thương mại điện tử Taobao và Tmall sẽ trả bao nhiêu cho hoạt động kinh doanh trên nền tảng đám mây cho các dịch vụ của mình nếu họ theo đuổi việc chia tách và hoạt động như một thực thể tài chính riêng biệt.
Doanh số bán hàng từ khách hàng bên ngoài đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng đám mây đã giảm trong quý III, cho thấy sự phụ thuộc của đơn vị vào doanh thu từ các bộ phận khác của tập đoàn.
“Việc tách đám mây được xử lý kém. Đáng lẽ Alibaba phải nghĩ đến các vấn đề như bảo mật dữ liệu và chuyển giá giữa Taobao và Cloud trước khi họ công bố điều đó", Robin Zhu, một nhà phân tích tại Bernstein cho biết.
Ông Eddie Yongming Wu được bổ nhiệm làm giám đốc điều hành của Alibaba vào tháng 6/2023.
Trong cuộc gọi đầu tiên với nhà đầu tư với tư cách là giám đốc vào tháng 11, ông Wu đã định vị hoạt động kinh doanh trên nền tảng đám mây là động lực tăng trưởng, trong thời kỳ mà ông gọi là “sự ra đời của kỷ nguyên AI”. Ông cam kết đầu tư vào công nghệ AI, nhưng các nhà phân tích hoài nghi rằng vị lãnh đạo mới này có thể vực dậy tốc độ tăng trưởng đang chậm lại của Alibaba Cloud hay không.
“Tăng trưởng đám mây của Alibaba phải đối mặt với nhiều trở ngại, bao gồm nhu cầu mờ nhạt của doanh nghiệp khu vực tư nhân, các SOE [doanh nghiệp nhà nước] ngày càng tìm cách hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ đám mây khu vực công như Huawei và ByteDance tự cung cấp khối lượng công việc trên nền tảng đám mây nội địa của mình,” ông Zhu cho biết.
Hơn nữa, lời hứa đầu tư vào xây dựng thứ mà CEO Wu gọi là “sản phẩm mang tính cách mạng cho tương lai” đang mâu thuẫn với nỗ lực tăng giá cổ phiếu thông qua cổ tức và mua lại cổ phiếu. Vào tháng 11, Alibaba đã công bố cổ tức hàng năm đầu tiên trị giá 2,5 tỷ USD và cho biết họ còn lại 15 tỷ USD cho kế hoạch mua lại cổ phiếu trị giá 25 tỷ USD.
Ông Kevin Xu, nhà đầu tư cơ sở hạ tầng đám mây tại Interconnected Capital, cho biết: “Alibaba đang gửi những tín hiệu lẫn lộn bằng kỹ thuật tài chính của mình.
“Đó là điều tồi tệ nhất của cả hai thế giới. Ngay cả những công ty công nghệ có lợi nhuận lớn như Alphabet và Amazon cũng không chia cổ tức vì họ nhìn thấy lộ trình tăng trưởng và đổi mới hơn nữa ở phía trước,” ông nói.
Tương lai của công ty liên kết fintech Ant, trong đó Alibaba giữ khoảng 33% cổ phần, cũng vẫn chưa rõ ràng, ba năm sau khi chính quyền tạm dừng đợt IPO trị giá 34 tỷ USD của công ty này như một phần của cuộc đàn áp Big Tech.
Theo những người thân cận với ban lãnh đạo, Ant vẫn đang chờ phê duyệt theo quy định để có được giấy phép nắm giữ tài chính, một bước quan trọng để theo đuổi đợt IPO khiêm tốn hơn ở Hồng Kông hoặc Trung Quốc.
Các chuyên gia cho rằng sự hỗn loạn trong quá trình tái cơ cấu cũng đã khiến Alibaba mất tập trung vào việc giải quyết “vấn đề cốt lõi” trong hoạt động kinh doanh mang lại lợi nhuận và tạo ra tiền mặt cao nhất là thương mại điện tử trong nước.
Ông Duncan Clark, người sáng lập và chủ tịch của công ty tư vấn BDA có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết Alibaba đang “mất thị phần vào tay Douyin [thuộc sở hữu của ByteDance] và cả PDD trong hoạt động kinh doanh chính của mình”.
“Alibaba đã đánh mất hào quang của mình với tư cách là người chơi thống trị, với những hiểu biết sâu sắc nhất về thị trường, người bán và người tiêu dùng”, ông Clark nhận định.
(VNF) - Giá vàng đang trên đà ghi nhận quý sụt giảm mạnh nhất trong hơn một thập kỷ khi làn sóng đầu cơ của nhà đầu tư cá nhân dần hạ nhiệt. Kỳ vọng lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao, cùng với dòng tiền dịch chuyển sang cổ phiếu AI và các tài sản rủi ro khác, đang tạo áp lực lớn lên kim loại quý này.
(VNF) - Elon Musk và Tim Cook vốn hiếm khi có chung quan điểm. Thế nhưng lần này, cả hai cùng phát đi một cảnh báo về cuộc khủng hoảng chip nhớ chưa từng có do làn sóng đầu tư AI bùng nổ tại Mỹ.
(VNF) - Trong khi hàng triệu người trên khắp thế giới theo dõi World Cup mùa hè này, một số thương hiệu tạo được tiếng vang lớn nhất lại không nằm trong danh sách các nhà tài trợ chính thức của giải đấu.
(VNF) - Số lượng nhà sáng tạo nội dung đang bùng nổ trên toàn cầu, tạo nên một nền kinh tế trị giá hàng trăm tỷ USD. Tuy nhiên, đằng sau sự tăng trưởng đó vẫn là những nút thắt về dòng tiền quảng cáo, khả năng đo lường hiệu quả và mối liên kết giữa thương hiệu với nhà sáng tạo.
(VNF) - Giá dầu thế giới giảm mạnh trong tuần qua khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông hạ nhiệt, góp phần làm dịu áp lực lạm phát toàn cầu và thúc đẩy kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.
(VNF) - Đợt tái cấu trúc này có thể khiến gần 1/6 lực lượng lao động của tập đoàn mất việc và trở thành một trong những chương trình sa thải lớn nhất trong lịch sử doanh nghiệp.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa sử dụng thuế quan như công cụ gây sức ép trong đàm phán thương mại với châu Âu. Tuy nhiên, những thay đổi về mặt pháp lý sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ đang khiến lời đe dọa áp thuế 100% đối mặt với nhiều trở ngại hơn so với trước đây.
(VNF) - Chỉ với một tuyên bố gồm 6 từ, tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã đảo ngược kỳ vọng của thị trường về lộ trình lãi suất, khiến chứng khoán Mỹ lao dốc, lợi suất trái phiếu tăng và làm dấy lên dự báo Fed sẽ tiếp tục mạnh tay chống lạm phát trong thời gian tới.
(VNF) - Một vụ tấn công tàu mới xảy ra ở eo biển Hormuz khi căng thẳng giữa Iran và Mỹ leo thang sau các vụ tấn công thương mại, đánh dấu diễn biến nghiêm trọng nhất kể từ thỏa thuận hòa bình tạm thời.
(VNF) - Đồng USD bước vào nửa cuối năm 2026 với đà tăng mạnh nhờ kỳ vọng Mỹ sẽ duy trì lãi suất ở mức cao hơn và nhu cầu không ngừng đối với tài sản Mỹ từ các nhà đầu tư tin vào "chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ". Xu hướng này có thể tiếp tục gây sức ép lên các đồng tiền khác.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ áp thuế 100% với hàng hóa từ các quốc gia triển khai thuế dịch vụ kỹ thuật số nhằm vào doanh nghiệp công nghệ Mỹ, làm gia tăng căng thẳng thương mại với châu Âu.
(VNF) - Từng được xem là "hầm trú ẩn" của dòng tiền trong giai đoạn bất ổn, bạc nay lại khiến nhiều nhà đầu tư lao đao khi mất hơn một nửa giá trị chỉ trong vài tháng. Liệu cú lao dốc này mở ra cơ hội bắt đáy hấp dẫn, hay chỉ là cái bẫy đối với những người kỳ vọng vào sự hồi phục của kim loại quý?
(VNF) - Giá vàng lao dốc gần 30% so với mức đỉnh lịch sử, đánh mất mốc hỗ trợ quan trọng 4.000 USD/ounce khi đồng USD tăng mạnh và kỳ vọng Fed tiếp tục nâng lãi suất. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây có thể chỉ là một đợt điều chỉnh quen thuộc trong chu kỳ tăng dài hạn.
(VNF) - Khi của cải toàn cầu ngày càng được tạo ra từ trí tuệ nhân tạo, xe điện và công nghệ vũ trụ, Trung Quốc cũng đang chứng kiến sự trỗi dậy của một thế hệ doanh nhân công nghệ mới, những người có thể trở thành các ứng viên sáng giá cho cột mốc tài sản chưa từng có này.
(VNF) - Đà lao dốc của cổ phiếu SpaceX và Tesla đã khiến Elon Musk đánh mất vị thế “tỷ phú nghìn tỷ USD” chỉ ít tuần sau khi trở thành người đầu tiên trong lịch sử chạm mốc tài sản 1.000 tỷ USD.
(VNF) - Người Hàn Quốc đang dùng lợi nhuận kiếm được từ các cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) để đầu tư vào thị trường bất động sản vốn đã quá nóng. Điều này làm suy yếu những nỗ lực của chính phủ trong việc chuyển dòng tiền từ bất động sản sang thị trường chứng khoán.
(VNF) - BitMine, Strive và Strategy công bố các thương vụ mua thêm BTC và ETH trong tuần qua, cuộc đua tích lũy tài sản số giữa các doanh nghiệp vẫn chưa hạ nhiệt.
(VNF) - Hàng triệu tấn lương thực toàn cầu có thể đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng trong bối cảnh bất ổn tại Trung Đông liên quan đến eo biển Hormuz, kết hợp với hiện tượng El Niño được dự báo “mạnh như Godzilla” đang xuất hiện tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
(VNF) - Indonesia đang cải tổ thị trường chứng khoán theo các tiêu chuẩn của MSCI, với yêu cầu cao hơn về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và minh bạch sở hữu. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo một số doanh nghiệp có thể chọn hủy niêm yết thay vì tuân thủ các quy định mới.
(VNF) - Argentina và Tây Ban Nha đang thăng hoa sau những màn trình diễn ấn tượng tại World Cup, tiến thêm một bước dài tới vòng đấu loại trực tiếp. Tuy nhiên, không chỉ các đội bóng được hưởng niềm vui chiến thắng. Những nền tảng thị trường dự đoán như Kalshi và Polymarket cũng đang tận hưởng một kỳ World Cup bùng nổ khi dòng tiền cá cược đổ vào với quy mô chưa từng có.
(VNF) - Trong khi Mỹ và Iran đang tìm cách đạt được một thỏa thuận lâu dài nhằm mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz và khôi phục dòng chảy dầu mỏ từ Trung Đông, diễn biến tiếp theo của thị trường năng lượng thế giới có thể lại phụ thuộc vào một quốc gia không trực tiếp tham gia các cuộc đàm phán: Trung Quốc.
(VNF) - Giá vàng đang trên đà ghi nhận quý sụt giảm mạnh nhất trong hơn một thập kỷ khi làn sóng đầu cơ của nhà đầu tư cá nhân dần hạ nhiệt. Kỳ vọng lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao, cùng với dòng tiền dịch chuyển sang cổ phiếu AI và các tài sản rủi ro khác, đang tạo áp lực lớn lên kim loại quý này.
(VNF) - Sau nhiều năm tồn tại với những căn nhà nhỏ, hẻm chật và hạ tầng xuống cấp, khu dân cư lâu đời giữa trung tâm TPHCM được thông qua chủ trương chỉnh trang với kỳ vọng thay đổi diện mạo và nâng cao chất lượng sống cho người dân.