Bạn là người yêu cây. Hôm ấy đã khỏe lại sau một đợt ốm dài. Thấy tôi đến mang cho giỏ cây hồng môn hoa trắng xanh, tỏ ra thích thú, rồi hỏi: “Vẫn đầu tư cho cây à? Cây có gì mà đắm đuối thế?”. Đáp: “Đời mình chả biết đầu tư cái gì cho ra hồn, ngoài việc lấy chồng, có con, đến đoạn kết lại về nhà cha mẹ ở, chỉ đọc sách và trồng cây. Cuộc đời rồi cũng chứng kiến đủ thứ lợi và không lợi, nhưng rốt cục, trong tâm người ta bình an mới là cái lợi lớn nhất”. Bạn phẩy tay: “Thế, nên cậu mới nghèo”.
Bạn lại khoe, ngày cuối năm, sau đại dịch chung và cơn bệnh của mình, chỉ quanh quẩn nghĩ xem năm nay phải làm gì lo cho đứa con gái đang ăn học bên tận nước Anh xứ sở sương mù. Tết này nó không về nên cũng buồn. Hai vợ chồng đã điều chỉnh, sống đơn giản đi nhiều. Chỉ mua vài cái bánh chưng, con gà, cân cá trắm đen là xong Tết. Nhà bạn mới nâng cấp cái phòng xem phim, nên không cần ra rạp. Đi đâu thì gọi xe riêng. Có tiền cũng dễ điều khiển lắm. Bạn nói nhỏ vào tai tôi: “Mỗi vợ là khó đầu tư thôi”, lại kể lể: “Mình sống với nàng đã 30 năm, cũng từng đầu tư đất đai, lần đầu rơi vào đất dự án, mất trắng. Ngoài năm mươi tuổi mới làm lại, may nhờ có đứa bạn ở Đăk Nông cho thuê miếng đất, được mùa cà phê, phất lên, rồi mua đám đất nhỏ, bán đi, mười năm sau cũng mua được căn hộ dễ thở thế này”.
Bạn về hưu, có điều kiện tài chính và sống khá ổn thỏa. Sáng ấy, nghe vợ vẫn cằn nhằn, nhắc nhở: “Sang năm, con nó tốt nghiệp rồi, về nước, anh phải lo chạy việc cho nó đấy. Phải chỗ tốt vào, mình có mỗi nó thôi, chẳng như nhà người ta con đàn, cháu đống”. Thì ra, ngày cuối năm vẫn chưa hết lo. Cả đời bạn xuôi ngược để nghĩ cách kiếm tiền cho mình và lo cho con học hành. Rốt cuộc là cái gì ở tuổi lục thập nhi nhĩ thuận đây?
Một người bạn khác, trước đây tôi cứ thầm phục suốt. Cô ấy xinh đẹp lại còn giỏi giang nữa. Nàng làm báo, là phóng viên kinh tế, quen rồi, nên tính toán sắp xếp rất đâu vào đấy. Một mình nàng mua nhà, phá đi, xây lên nhà nhà to ngay mặt phố. Nàng từng khoe: “Tớ tự tỏ tình, cưới chồng, nuôi con gái du học”. Nhưng rồi mới đây, con gái vừa ra trường, trở về thì phải vào ngay bệnh viện và hay tin mẹ ung thư tụy giai đoạn cuối. Tóc cô ấy rụng hết. Bạn bè mua tóc giả, đánh son phấn cho, trước khi cô ấy rời cõi tạm. Cô ấy từng nhắn với bọn tôi: “Các cậu còn khỏe, đừng cố làm giàu lớn làm gì. Nhà to cửa rộng rồi cũng vô nghĩa hết. Chồng tớ đang đi với gái, đang dọa bán nhà đấy. Con gái tớ rời mẹ sớm, học ở nước ngoài mãi, cũng không tình cảm nhiều. Nó xa mẹ từ năm lớp 10. Xa mặt nên lễnh loãng tình cảm dần. Cuộc đời như ván cờ. Tớ là người thất bại!”.
Ngẫm ra, được mất còn tùy quan niệm của mỗi người. Cái cần nhất là phải học hỏi, phải hiểu biết để từng trải, làm ăn, làm giàu nhưng cũng cần biết lắng lại để không cay cú, biết dừng chân khi cần thiết. Chỉ cần một ngôi nhà vừa phải, sống một đời sống đạm bạc mà yên ấm, thương yêu nhau, chứ không cần to rộng, bày đồ đạc sáng choang lên, mà đời sống tinh thần lại nhạt nhẽo, trống rỗng. Bạn tôi đã đi qua khoảng đời trống rỗng, tiền bạc nhiều mà không ấm áp. Khi hiểu ra được giá trị tinh thần cao hơn vật chất, thì đã muộn mất rồi. Những khi tỉnh táo giữa cơn đau, gặp bạn bè thân đến thăm, ngồi lại, bạn khẽ khàng nói: “Các cậu đừng dẫm lên vết xe đổ của tớ. Hãy suy ngẫm cho hài hòa, tìm cơ hội làm giàu, phải biết đầu tư, nhưng cần chú trọng, đừng để tiền bạc cao hơn con người”.
Có những người bạn học khác của tôi đã chọn lựa đúng, như Lũy chẳng hạn. Bạn ấy cũng tần tảo, vất vả như bao người, nhưng không quên chăm chú tạo ra và gìn giữ nếp nhà ấm áp của mình. Đúng như cái tên của, bạn đã đầu tư công sức và tình cảm, biết cách giữ được lũy số nhân cho hạnh phúc của mình. Lũy sống bình dị ở căn chung cư cũ từ thời bao cấp cha mẹ để lại và mở một cửa hàng tạp hóa nhỏ phục vụ nhu cầu dân cư quanh đấy. Thời gian ngoài bán hàng thì chăm chút cho con cái đi học, chăm lo sức khỏe chồng, còn nữa thì vui vẻ, hát dân ca ý a với những người chung sở thích, lập thành câu lạc bộ ở khu dân cư.
Con của Lũy cứ học hành tiến tới bình bình như các bạn học, không quá nhiều sức ép, không cố theo đòi đi học nước ngoài hay trường to học phí đắt. Học xong thì tự kiếm việc làm, tự chọn bạn chơi và xây dựng gia đình. Lũy đã có mấy đứa cháu xinh xẻo, học giỏi, cuối tuần tụ về ríu rít bên ông bà. Thi thoảng, ông bà giúp thêm cho bố mẹ chúng ít tiền để đi học thêm ngoại ngữ, tiếng Nhật, tiếng Anh. Đời sống con cháu Lũy cũng chỉ ở mức cỡ trung bình, không giàu mà cũng chẳng nghèo nhưng luôn luôn yên ấm. Gia đình Lũy chú trọng vào dạy dỗ con cháu cách gìn giữ nếp xưa, biết trông nhau mà sống, như bố mẹ ứng xử với bạn bè, với họ hàng và những người xung quanh, luôn nhường nhịn và tôn vinh bạn bè cao lên hơn mình.
Chiều cuối năm, tôi đến thăm nhà Lũy, thấy toàn khung cảnh Tết. Tết từ bếp Tết ra phòng khách. Hoa trong nhà, hoa ngoài sân náo nức. Làm món ngon, mọi người cùng chung tay vào như cùng chia sẻ niềm vui. Nhà Lũy có nhiều món được truyền lại từ xưa, bây giờ không thấy mấy ở các ngôi nhà to rộng, như món chè hoa cau, chè đỗ đãi, lại gói cả bánh chưng rồi tổ chức luộc lấy, càng thêm vui. Con cháu của Lũy biết tôn trọng sở thích khác của người khác và biết cách rèn luyện thể thao để giữ sức khỏe cho mình. Con người cần đầu tư nhất chính là gìn giữ sức khỏe, cân bằng âm dương, vì nếu không khỏe mạnh thì không thể tận hưởng niềm vui, không đủ năng lượng để sống yêu đời được.
Gia đình Lũy nhìn bề ngoài, có vẻ thua xa các bạn giàu có, nhưng ở đó, hạnh phúc lại bền vững. Thời hiện đại, không phải ai cũng biết xem trọng điều này. Hà Nội từng có gia đình ở phố Hàng Cân nhất quyết không bán nhà để chia chác cho con, mà giữ lại làm nơi thờ cúng tổ tiên. Gia đình họ chấp nhận ở chật, sống thanh đạm, chứ không bán đất bán nhà. Một khi không chia chác, không cãi vã, kiện tụng, tranh chấp, đó mới là hạnh phúc.
Tôi thích cách duy trì nếp nhà kiểu người Hà Nội cũ hay như nhiều gia đình giữ được thuần hậu ở vùng quê Bắc bộ xưa. Tôi cũng từng bị bạn trách: “Sao ngu thế? Sống “âm lịch” thế thì không thể khá lên được?”. Đúng là tôi không thể khá hơn hơn bạn, vì tôi muốn tôi chính là tôi, được sống đúng là tôi. Đã có nhiều người khuyên tôi bán đi ngôi nhà giản dị ở ngõ phố nhỏ với bao nhiêu kỷ niệm. Họ nói: “Bán đi, mua chung cư mà ở, có tiền thừa ra rủng rỉnh, sống sung sướng, có hơn không nào?”.
Nhưng sung sướng là còn tùy duyên. Ví như ở cổng nhà, tôi không lắp chuông, để có ai đến, cứ gọi cửa to lên và tôi nghe được tiếng người reo vang. Nhiều người bảo, phải có xe ô tô riêng. Nhưng tôi không thấy thế là cần. Tôi vẫn đi xe máy, xe buýt, khi cần thì taxi. Còn đi đâu xa, đã có đủ các phương tiện, xe khách, tàu hỏa, máy bay, hoặc chung góp để thuê một chiếc xe mà vi vu… Một thế hệ như tuổi tôi đây, đã sống vắt qua hai thế kỷ, từ thời ở nhà đơn sơ cấp 4, đi xe đạp, xe máy không thấy tắc đường. Đến thời này, toàn đi ô tô riêng, nhà mọc lên cao vút thì lại toàn tắc đường và tắc đường thôi. Vậy thời nào sướng hơn? Nhà cao cửa rộng, đầy tiền bạc, rồi cả quyền uy nữa, thế mà không chắc bền. Vẫn như muôn thuở xưa nay, tình yêu thương con người với con người mới đúng là chắc bền mãi mãi…
Tags:
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Kỳ vọng khi hoàn thiện, tổ hợp này sẽ trở thành một biểu tượng mới của du lịch Phú Quốc, cùng với các dự án khác như Cáp treo Hòn Thơm, Cầu Hôn, Tổ hợp vui chơi giải trí thị trấn Hoàng Hôn... sẽ giúp du lịch Phú Quốc phát triển tương xứng với tiềm năng, thu hút thêm hàng triệu lượt khách quốc tế, đặc biệt dòng khách chi tiêu cao, có thêm sản phẩm để cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.
