Từ chỗ ghét sự gian dối của một số doanh nhân, chúng ta chuyển sang căm ghét những người giàu có, bất kể họ kiếm tiền bằng cách nào. Chưa hết, xã hội còn đang có xu hướng bôi bác, chế giễu, rủa sả những người tìm mọi cách để kiếm tiền một cách chính đáng.
Đây là một dấu hiệu nguy hiểm.
Chúng ta đừng sớm quên rằng, để có những cái quyền chúng ta đang có, xã hội đã phải trả giá bằng một cuộc vượt cạn đau đớn quằn quại kéo dài. Thời bao cấp, thời kinh tế kế hoạch hóa, thời “giá trị sử dụng của hàng hóa” được coi như một phát kiến vĩ đại, là điển hình của một xã hội “công bằng” theo cách mọi người đều nghèo như nhau. Việc chấp nhận kinh tế thị trường, chấp nhận quyền kinh doanh, quyền làm giàu, là một bước tiến lớn và công đó thuộc về cả xã hội.
Ấy vậy mà rất nhiều người lại đang thi nhau tìm cách “kéo cuộc sống đi giật lùi” mà họ không biết, hoặc cố tình không biết. Một mặt họ đòi hỏi xã hội phải cởi mở hơn nữa, quyền kiếm sống, quyền làm giàu của mỗi cá nhân phải được thượng tôn hơn nữa, nhưng mặt khác, bằng hành xử của mình, họ đang nhiệt thành làm triệt tiêu chính thứ mình phải đòi mãi mới được.
Rất nhiều doanh nghiệp đang thực sự tạo ra cho đất nước bộ mặt mới, khả ái và tự tin hơn trước thế giới. Có thể họ chưa thành công, hoặc còn lâu mới thành công. Trong quá trình vươn lên, họ có thể còn gặp chuyện này chuyện khác nhiều khi lỗi không phải hoàn toàn thuộc về họ. Nhưng nếu được làm một cuộc khảo sát, tôi dám khẳng định rằng, quá nửa chúng ta từ trong thâm tâm chỉ chờ họ gặp tai nạn, chờ họ thua lỗ, chờ họ thất bại, ngày đêm chỉ mong cho họ phá sản… để vỗ tay!
Không thiếu các doanh nghiệp đang mạnh dạn đưa ra những ý tưởng sản xuất, kinh doanh táo bạo mà nếu thành công sẽ tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn người, đồng thời làm tăng giá trị thương hiệu quốc gia. Nhưng, như vẫn xảy ra, sự cổ vũ, khích lệ chưa thấy đâu, thì ngay lập tức đã tràn ngập những lời lẽ miệt thị, tràn ngập sự phỉ báng, tràn ngập vu cáo, tràn ngập những thông tin bịa đặt nhằm gây thiệt hại cho họ hoặc ít nhất cũng khiến họ mệt mỏi, nản chí. Kinh sợ nhất là hàng trăm thuyết âm mưu theo đó cứ hồn nhiên tuôn ra ầm ầm mà không cần biết nó gây hại cho cả chính bản thân người tung tin.
Hãy thử xem chúng ta có thương hiệu hàng hóa nào mang tính quốc tế, kèm theo là hình ảnh quốc gia trong con mắt bạn bè năm châu mà hoàn toàn do người Việt tạo ra? Hiếm quá! Sự thật này có lý do lịch sử của nó. Nhưng phải nói thẳng, nguyên nhân chính là do thói quen dễ thỏa mãn của người Việt.
.jpg)
Ấy vậy mà thảng hoặc một vài doanh nghiệp “không cam chịu số phận” muốn ngoi lên, muốn khẳng định thương hiệu toàn cầu, thì luôn bị chính người Việt rình mò để không bỏ lỡ cơ hội bỉ bôi, “dìm hàng”, hoặc tệ hơn, tìm mọi cách làm cho mất giá. Đừng quên rằng, thương hiệu hàng hóa là sản phẩm tạo ra bởi một doanh nghiệp, nhưng nó luôn là hình ảnh của đất nước tạo ra thứ hàng hóa đó.
Cứ nhìn ra xung quanh mà xem, sẽ thấy đa số các quốc gia phát triển, đều có một xã hội rất khôn ngoan làm nền tảng. Tính khôn ngoan thể hiện đầu tiên ở sự rành mạch. Nhiều ông chủ những tập đoàn lớn của đất nước họ bị họ đưa vào tù vì vi phạm pháp luật, kéo theo hệ lụy là không ít sản phẩm của các tập đoàn ấy bị người tiêu dùng tẩy chay. Nhưng điều ấy không ảnh hưởng gì đến việc họ tự hào và vì thế, bảo vệ bằng mọi giá, các thương hiệu được tạo ra bởi những tập đoàn và các ông chủ tập đoàn đó.
Người Việt cứ luẩn quẩn mãi trong cái ao tù nước đọng, hoặc nếu khá hơn cũng chỉ thoát khỏi bờ mà rất khó vươn ra được đại dương, hóa ra là bởi chính chúng ta không muốn. Đừng dễ dãi và phủi tay đổ lỗi cho ai. Những thế lực thù nghịch thì quốc gia nào cũng có, chứ chẳng riêng quốc gia nào. Chỉ cần va chạm một chút về quyền lợi, hoặc do sự o ép tiêu cực của các yếu tố địa lý, đã đủ tạo ra kẻ ngáng chân, chặn đường rồi. Với vị trí nhạy cảm của mình, chúng ta chắc chắn không là ngoại lệ. Nhưng đó là điều mà chúng ta phải biết chấp nhận để biến thành động lực phát triển. Chúng ta chỉ có một lựa chọn duy nhất đúng là tìm ra cách vượt qua nó. Sự khôn ngoan, ý chí thống nhất là hai trong số các phẩm chất, cũng là điều kiện quan trọng để người Việt đạt được điều đó.
Nhưng sự khôn ngoan nằm ở đâu trong những ý nghĩ, mong muốn tối tăm mà tôi đã nói ở trên? Ý chí thống nhất nằm ở đâu trong sự chia rẽ đầy bản năng mà tôi không muốn khoét sâu thêm bằng thứ ngôn từ gây sốc cho cộng đồng?
Trái lại và buồn thay, chỉ cứ thấy muôn vàn biểu hiện của sự ngốc nghếch, của thiển cận, của sự vụn vặt, của thiếu trưởng thành tập thể. “Tự hại mình” là cụm từ chỉ vừa đủ chính xác nhưng chưa đủ sâu sắc và mang tính cảnh tỉnh cho nhiều người, khi diễn đạt thực trạng cay đắng chúng ta đang đối mặt ngày ngày.
Khi bạn miệt thị, chế nhạo và tỏ ra hớn hở trước thất bại của một bà già, ông già về hưu đầu tư chứng khoán, mua trái phiếu… bạn có biết rằng, bạn đang miệt thị một quyền chính đáng mà bạn phải rất vất vả mới có và thể nào cũng có lúc trong đời bạn dùng đến? Đó là chưa kể bạn đang dung túng, bỏ qua cho sự gian dối, bằng cách lên án nạn nhân, thay vì truy tìm giúp họ thủ phạm. Nhưng, và đây mới là điều bạn cần nhớ: Chính hành động bị bạn coi là ngu ngốc của họ, cũng đang góp một chút gì đó thêm vào mâm cơm hàng ngày của bạn?
Bạn đừng quên rằng, khi mong muốn và tìm mọi cách làm cho một doanh nghiệp lụn bại, thậm chí sụp đổ chỉ để thỏa mãn thói đố kị, ghen ghét, là cách bạn tự tước bỏ quyền được hưởng thụ tương xứng nhất thành quả lao động của bạn.
Nếu quên, thì bạn nên học lại rằng, làm cho các doanh nhân nản chí chính là cách bạn bớt xén tương lai của con cháu bạn. Riêng về chuyện này, tôi hoàn toàn đồng ý với Osho, khi ông ấy cho rằng, chỉ cần bỏ đi vài chục cái tên (các chủ doanh nghiệp khổng lồ), nước Mỹ không thể giàu mạnh như hiện nay.
Một trong những “vật cản” che mắt khiến chúng ta thiếu tầm nhìn, là chúng ta quan niệm thô thiển về sự công bằng. Nói thẳng ra rất nhiều người trong chúng ta hậm hực với người giàu và từ trong sâu xa không chấp nhận họ chỉ vì họ giàu hơn đa số còn lại. Công bằng là cần thiết, là lý tưởng nhân loại mãi hướng tới. Của cải chắc chắn phải được phân phối lại. Nhưng để có thứ mà chia nhau, như Osho đã chỉ ra, đầu tiên phải làm ra nó đã.
Hãy cùng nhau tìm mọi cách làm ra của cải, trước hết cho mình và gia đình, sau đó là cho xã hội. Còn nếu không thể tự làm, hoặc không thể làm tốt được vì nhiều lý do, thì hãy tạo mọi thuận lợi, hãy cổ vũ, hãy khích lệ để người khác có hứng thú làm. Có thể bạn không cần điều đó nhưng rất nhiều người cần. Tương lai của bạn chưa bao giờ tách khỏi tương lai của xã hội, ngoại trừ bạn muốn nó trở nên mù mịt. Nhưng nếu đó vẫn là lời cảnh báo quá cao xa, quá khó hiểu, thì tôi có sẵn điều gần gũi, dễ hiểu hơn cho bạn: Mỗi thành viên trong xã hội, trong khi thực thi quyền kiếm sống không thể tranh cãi, không thể bị tước đoạt để phục vụ tốt hơn cuộc sống của bản thân và gia đình, họ cũng đang góp phần xây dựng quốc gia hùng cường, kiến tạo cả tương lai cho bạn, dù không bao giờ bạn biết hoặc cảm thấy.
Vì thế, không chỉ với các doanh nghiệp làm ăn chính đáng một cách rõ ràng, mà trong mọi trường hợp, đừng bao giờ mong cho họ sạt nghiệp. Đừng bao giờ cả.
Đó chính là đạo lý, đạo làm người lớn nhất trong thời buổi ngày nay.
Hà Nội đầu đông 2022.
Tags:
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.
