Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành động lực quan trọng của kỷ nguyên số, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo nghiên cứu việc đưa AI vào giảng dạy ngay từ bậc tiểu học.
Theo ông Hồ Đức Thắng, đưa AI vào giảng dạy ở bậc tiểu học là chủ trương đúng thời điểm, nhưng quan trọng nhất là phải triển khai “đúng cách”. Từ kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam có thể xây dựng một kế hoạch hành động gồm 5 bước cụ thể.
Thứ nhất, đặt mục tiêu vừa sức và đúng trọng tâm. AI trong bậc tiểu học không nhằm đào tạo ra những “kỹ sư AI nhí”, mà để trang bị cho học sinh ba năng lực cốt lõi của công dân toàn cầu: hiểu AI là gì, biết cách sử dụng an toàn – có trách nhiệm, và hình thành tư duy sáng tạo khi tương tác với công nghệ. Để đạt được mục tiêu này, theo ông Thắng, chỉ cần lồng ghép từ 5 đến 10 giờ học mỗi năm, tích hợp vào các môn học hiện hữu hoặc hoạt động trải nghiệm, tương tự như Singapore bắt đầu triển khai từ năm 2025.
Thứ hai, xây dựng hai “hàng rào an toàn” bắt buộc để bảo vệ trẻ em. Đây là điều kiện tiên quyết, bởi giáo dục là lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm. Ông Thắng nhấn mạnh:
Hàng rào về giám sát & độ tuổi: học sinh không được tự do sử dụng các công cụ AI tạo sinh. Việc học phải thông qua tài khoản do nhà trường quản lý và dưới sự hướng dẫn trực tiếp của giáo viên.
Hàng rào về công cụ an toàn: chỉ cho phép sử dụng các phần mềm AI nằm trong “danh mục trắng” do cơ quan có thẩm quyền thẩm định, bảo đảm đã được kiểm duyệt về nội dung, bảo mật dữ liệu và phù hợp với lứa tuổi.
Thứ ba, tập trung vào người thầy. “Công nghệ không thể thay thế giáo viên. Thành bại của chương trình phụ thuộc vào người thầy”. Do đó, nhiệm vụ cấp bách là bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo. Việt Nam cần triển khai chương trình đào tạo chuẩn hóa, đồng thời xây dựng khoảng 1.000 “giáo viên hạt nhân” về AI để dẫn dắt và lan tỏa kinh nghiệm trên toàn quốc, theo cách mà Estonia đang áp dụng.
Thứ tư, học hỏi quốc tế một cách thông minh. Việt Nam không sao chép máy móc mà chọn lọc bài học từ nhiều quốc gia: Singapore với mô-đun ngắn, thực tiễn; Estonia chú trọng đào tạo giáo viên; Hàn Quốc nhấn mạnh lộ trình từ học liệu bổ trợ để tránh bất bình đẳng; và Mỹ với chương trình E-Rate – ngân sách khoảng 4,9 tỷ USD mỗi năm để bảo đảm mọi trường học, từ nông thôn tới thành thị, đều có hạ tầng internet ổn định.
Thứ năm, triển khai lộ trình thí điểm 18-24 tháng. Thay vì mở rộng ồ ạt, Việt Nam nên chuẩn bị kỹ lưỡng học liệu, đào tạo giáo viên, sau đó thí điểm tại một số địa phương. Kết quả thực tế sẽ là cơ sở để nhân rộng ra toàn quốc.
“Đưa AI vào tiểu học là xu thế tất yếu, nhưng chúng ta cần tiến hành từng bước vững chắc, lấy giáo viên làm trung tâm và công cụ phải an toàn”, ông nhấn mạnh.
Song song với việc đưa AI vào giáo dục, một yêu cầu cấp thiết khác là xây dựng Luật AI. Vấn đề đặt ra là làm sao để luật vừa đủ chặt chẽ nhằm bảo đảm an ninh mạng và ngăn ngừa lạm dụng, vừa tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo.
Ông Hồ Đức Thắng cho rằng AI giống như một công cụ quyền năng: có thể tạo ra điều kỳ diệu, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro lớn. Do đó, luật cần một cách tiếp cận quản lý toàn diện, bao gồm cả khía cạnh an ninh, đạo đức, thiên vị, và đặc biệt là nguy cơ tội phạm mạng. Ông đề xuất một chiến lược “ba lớp phòng thủ” để xây dựng hành lang pháp lý hiệu quả.
Lớp phòng thủ thứ nhất: Bộ lọc rủi ro thông minh. Luật nên phân loại AI theo mức độ rủi ro thay vì “cấm hay cho” một cách cứng nhắc. Các ứng dụng rủi ro thấp sẽ được khuyến khích phát triển sáng tạo, không bị rào cản không cần thiết. Ngược lại, các hệ thống rủi ro cao – ảnh hưởng tới sức khỏe, tài chính hoặc quyền lợi con người – sẽ chịu sự quản lý chặt chẽ.
Lớp phòng thủ thứ hai: An toàn từ khâu thiết kế. Với các hệ thống AI rủi ro cao, an toàn không thể là “tính năng cộng thêm” mà phải trở thành yếu tố cốt lõi ngay từ khi thiết kế. Chúng phải trải qua quy trình đánh giá nghiêm ngặt về dữ liệu, thuật toán và biện pháp bảo vệ trước khi được phép triển khai. “Giống như xây một tòa nhà, nền móng phải vững chắc trước khi nâng tầng”, ông Thắng hình dung.
Lớp phòng thủ thứ ba: Giám sát liên tục và chế tài nghiêm khắc. Trong vận hành, các hệ thống AI quan trọng không thể là “hộp đen”. Cơ quan quản lý phải có quyền giám sát và yêu cầu giải trình khi cần. Đi kèm với đó là hệ thống chế tài đủ sức răn đe, bao gồm cả mức phạt nặng, nhằm ngăn chặn hành vi lạm dụng AI cho mục đích xấu.
Theo ông Thắng, luật AI phải là “bộ dụng cụ” cho nhà phát triển, đồng thời là “bản hướng dẫn sử dụng” rõ ràng và an toàn. “Chúng ta khuyến khích sáng tạo, nhưng sự sáng tạo đó phải gắn liền với trách nhiệm”, ông nhấn mạnh.
Đưa AI vào giảng dạy từ bậc tiểu học và xây dựng khung pháp lý cho AI là hai trụ cột quan trọng để Việt Nam bắt nhịp với xu hướng toàn cầu. Tuy nhiên, ông Hồ Đức Thắng phân tích, thành công không chỉ đến từ tốc độ triển khai, mà từ cách đi “chắc chắn”: bắt đầu bằng mục tiêu vừa sức, bảo vệ an toàn cho trẻ em, lấy giáo viên làm trung tâm, học hỏi kinh nghiệm quốc tế một cách chọn lọc, và tiến hành thí điểm trước khi nhân rộng.
Ở góc độ pháp lý, một đạo luật AI hiệu quả phải cân bằng giữa hai yếu tố: tạo không gian cho đổi mới sáng tạo và thiết lập hàng rào đủ mạnh để ngăn ngừa rủi ro. Chỉ khi đó, AI mới thực sự trở thành công cụ thúc đẩy phát triển bền vững, thay vì là nguồn gốc của những lo ngại về an ninh và đạo đức.
Tags:
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
