Nhưng bước sang năm 2026, khi GRDP quý I của Hà Tĩnh tăng tới 12,42%, mức cao nhất cả nước, lãnh đạo địa phương và giới chuyên gia lại không nói nhiều về thành tích tăng trưởng. Thay vào đó, một câu hỏi lớn được đặt ra: Liệu Hà Tĩnh có thể tiếp tục phát triển nếu vẫn đi theo mô hình cũ?
Diễn đàn Phát triển Kinh tế tư nhân Hà Tĩnh năm 2026 được tổ chức vào sáng 29/5 tại Hà Tĩnh đã phát đi một thông điệp cốt lõi: Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng. Trọng tâm mới sẽ không còn là “vốn, đất và lao động giá rẻ”, mà phải chuyển sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
Các số liệu kinh tế vĩ mô cho thấy Hà Tĩnh đang ở giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ. Khu vực công nghiệp – xây dựng tăng trưởng tới 20,6%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội vượt 61.000 tỷ đồng; khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 60% GRDP và hơn 65% nguồn thu ngân sách địa phương.
Nhìn bề ngoài, đây là bức tranh của một nền kinh tế giàu động lực. Tuy nhiên, khi bóc tách sâu hơn vào cấu trúc doanh nghiệp, nhiều nghịch lý bắt đầu lộ diện.
Theo ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), mật độ doanh nghiệp đang hoạt động tại Hà Tĩnh hiện chỉ đạt khoảng 4,5 doanh nghiệp/1.000 dân, thấp hơn rất nhiều so với mức bình quân cả nước là 9,3 doanh nghiệp/1.000 dân.
Con số này cũng cho thấy khoảng cách rất lớn so với mục tiêu 20 doanh nghiệp/1.000 dân vào năm 2030 theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW.
Không chỉ ít về số lượng, cộng đồng doanh nghiệp Hà Tĩnh còn yếu về chất lượng và sức chống chịu. Khoảng 98% doanh nghiệp trên địa bàn là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Riêng năm 2025 có gần 1.300 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường; chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026 đã có thêm hơn 500 doanh nghiệp dừng hoạt động.
Điều đáng nói là trong khi Hà Tĩnh sở hữu Khu kinh tế Vũng Áng – một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất miền Trung – thì phần lớn doanh nghiệp địa phương vẫn chưa thể chen chân vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn FDI.
Nói cách khác, tăng trưởng của Hà Tĩnh vẫn đang mang dáng dấp của một nền kinh tế “hai tốc độ”: khu vực FDI tăng mạnh, còn doanh nghiệp nội địa vẫn loay hoay ở vùng giá trị thấp.
Đây cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng Hà Tĩnh đang đứng trước áp lực phải tái cấu trúc mô hình phát triển nếu không muốn rơi vào “bẫy tăng trưởng phụ thuộc”.
Một trong những điểm đáng chú ý tại Diễn đàn Phát triển Kinh tế tư nhân năm nay là cách lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh nhìn thẳng vào các tồn tại nội tại thay vì chỉ nói về thành tích.
Kết quả khảo sát PCI năm 2025 do VCCI công bố cho thấy 7/9 chỉ số thành phần của Hà Tĩnh đang dưới mức trung bình cả nước. Những điểm nghẽn lớn nhất tập trung ở gia nhập thị trường, tiếp cận đất đai, chi phí tuân thủ và tính minh bạch.
Điều đó đồng nghĩa môi trường kinh doanh của Hà Tĩnh vẫn chưa thực sự tạo cảm giác an toàn và thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân phát triển dài hạn.
Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định cũng thẳng thắn nhìn nhận các chỉ số cải cách hành chính của tỉnh chưa đạt kỳ vọng. PAR Index hiện chỉ đứng thứ 19/34 địa phương trong nhóm sau sáp nhập; SIPAS xếp thứ 24/34.
Theo ông Định, đây là tín hiệu cho thấy bộ máy hỗ trợ doanh nghiệp vẫn còn nhiều “điểm nghẽn mềm” như thủ tục kéo dài, sự phối hợp chưa đồng bộ, tư duy quản lý nặng hành chính và chất lượng xúc tiến đầu tư còn hạn chế.
“Thành công của doanh nghiệp là thành công của tỉnh; khó khăn của doanh nghiệp là trách nhiệm mà chính quyền phải cùng tháo gỡ”, người đứng đầu UBND tỉnh Hà Tĩnh nhấn mạnh.
Thông điệp này cho thấy Hà Tĩnh đang muốn chuyển vai trò của chính quyền từ “quản lý” sang “kiến tạo”.
Theo đó, toàn bộ kiến nghị của doanh nghiệp sẽ được phân loại, giao rõ đầu mối xử lý và thời hạn giải quyết. Tỉnh đồng thời cam kết siết chặt kỷ luật công vụ, giảm chi phí tuân thủ và mở rộng dịch vụ công trực tuyến để hạn chế tối đa tiếp xúc trực tiếp giữa doanh nghiệp với bộ máy hành chính.
Một trọng tâm khác là rà soát quỹ đất công nghiệp, xử lý các dự án chậm tiến độ và hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa tài chính để tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng.
Đáng chú ý, Hà Tĩnh cũng đặt mục tiêu hỗ trợ gần 51.000 hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp chính thức – được xem là “nguồn dự trữ” lớn nhất cho tăng trưởng khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn tới.
Nếu như giai đoạn trước, tăng trưởng của Hà Tĩnh dựa nhiều vào tài nguyên, vốn đầu tư và lao động phổ thông thì trong bối cảnh mới, mô hình đó đang dần chạm trần.
Quỹ đất sạch không còn dồi dào như trước. Chi phí vốn tăng lên. Cạnh tranh lao động ngày càng gay gắt. Các tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn ESG và yêu cầu chuyển đổi số từ thị trường quốc tế cũng ngày càng khắt khe hơn.
Điều này buộc doanh nghiệp Hà Tĩnh phải thay đổi.
Tại diễn đàn năm nay, AI và đổi mới sáng tạo được nhắc đến như một “dòng chảy chiến lược” mới của khu vực kinh tế tư nhân.
Theo các chuyên gia, lợi thế lớn nhất của AI và công nghệ là giúp doanh nghiệp nhỏ có thể tạo ra giá trị lớn mà không cần quá nhiều vốn.
Một cơ sở sản xuất nhỏ tại Hà Tĩnh giờ đây hoàn toàn có thể bán hàng toàn cầu thông qua thương mại điện tử, sử dụng AI để tối ưu marketing, quản trị đơn hàng, chăm sóc khách hàng hay phân tích thị trường.
Thực tế, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Hà Tĩnh đã bắt đầu cho thấy những tín hiệu khả quan. Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) tăng 8 bậc, đứng thứ 3 khu vực Bắc Trung Bộ. Gần 30 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đã hình thành.
Đặc biệt, khoảng 74% dự án bước ra từ các cuộc thi khởi nghiệp cấp tỉnh đã được thương mại hóa thành công – một tỷ lệ khá cao so với mặt bằng chung.
Nhiều sản phẩm tưởng chừng chỉ mang tính địa phương như bánh ram, cau sấy, gỗ mỹ nghệ… sau khi được hỗ trợ xây dựng thương hiệu, ứng dụng chuyển đổi số, tiêu chuẩn hóa chất lượng và kết nối thương mại điện tử xuyên biên giới đã bắt đầu tiếp cận thị trường quốc tế.
Đây cũng là lý do Hà Tĩnh đang nghiên cứu xây dựng “Không gian đổi mới sáng tạo Hà Tĩnh” – một trung tâm hỗ trợ ươm tạo công nghệ, chuyển giao tri thức và kết nối doanh nghiệp địa phương với các tập đoàn lớn cũng như mạng lưới doanh nhân uy tín.
Giới chuyên gia nhận định, nếu tận dụng được làn sóng AI và chuyển đổi số, Hà Tĩnh hoàn toàn có thể tạo ra một thế hệ doanh nghiệp mới với năng lực cạnh tranh cao hơn, ít phụ thuộc hơn vào tài nguyên và có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Quan trọng hơn, đó không chỉ là sự thay đổi mô hình kinh tế, mà là sự thay đổi tư duy phát triển. Một nền kinh tế dựa vào “cơ bắp” có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn. Nhưng chỉ một nền kinh tế dựa trên công nghệ, năng suất và đổi mới sáng tạo mới có thể đi đường dài.
Tags:
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
(VNF) - Tại Dự án đô thị nghỉ dưỡng Coastal Quảng Ngãi là hệ thống hạ tầng giao thông nội khu đang dần hoàn thiện; khu cảnh quan dọc bờ cửa biển đang được đẩy nhanh tiến độ.
