Ước mơ có những 'Steve Jobs' Việt Nam: Lời giải từ các chuyên gia công nghệ hàng đầu
(VNF) - Từ một câu hỏi trong đề thi tốt nghiệp THPT 2026, vấn đề "Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?” trở thành chủ đề thảo luận tại diễn đàn quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu về đầu tư, công nghệ và startup.
“Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?”
Đó là câu hỏi xuất hiện trong phần nghị luận xã hội của đề thi tốt nghiệp THPT năm 2026 mà hơn 1,2 triệu thí sinh vừa trải qua cách đây ít ngày. Việc đề thi nhắc đến những doanh nhân công nghệ hàng đầu thế giới cùng bài toán nuôi dưỡng nhân tài đã khiến chủ đề này vượt ra ngoài phạm vi giáo dục, trở thành nội dung được thảo luận ngay cả trong các diễn đàn quy tụ những chuyên gia hàng đầu về tài chính, công nghệ và khởi nghiệp.
Tại Venture Forum 2026, khi được đặt lại câu hỏi này, các chuyên gia cho rằng đây không chỉ là câu chuyện về giáo dục hay khởi nghiệp, mà còn liên quan trực tiếp đến tương lai năng lực cạnh tranh của Việt Nam, sự phát triển của khu vực tư nhân, dòng vốn đầu tư và cả thị trường M&A. Thay vì tập trung vào phẩm chất của một cá nhân xuất chúng, cần hướng sự chú ý đến một yếu tố lớn hơn: môi trường có đủ khả năng tạo ra những con người như vậy hay không.

Theo ông Andrea Campagnoli, Founding Partner Bain Việt Nam, để trả lời câu hỏi làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”, trước hết cần nhìn vào cách mà Mỹ đã xây dựng hệ sinh thái vốn nhằm hỗ trợ các nhà sáng lập và những người đổi mới sáng tạo.
Ở góc nhìn khác, ông Chris Freund, Founder và Managing Director Mekong Capital cho rằng Việt Nam đang đi theo mô hình của Trung Quốc, với những mục tiêu quốc gia rất rõ ràng. Trong bối cảnh đó, khu vực tư nhân cần đồng hành cùng Chính phủ để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển.
Theo ông, những nhà lãnh đạo tương lai của Việt Nam sẽ là những người hiểu rõ đất nước đang hướng tới đâu, đâu là các ưu tiên chiến lược, từ đó xây dựng doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo trên chính những lĩnh vực đó.
Trong khi đó, ông Tze Hoe Chan, Managing Partner Zido Capital Asia, cho rằng câu chuyện không chỉ nằm ở bằng sáng chế hay các chương trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Theo ông, vấn đề còn quay trở lại với vai trò của nhà đầu tư.
Việt Nam cần có cơ chế ghi nhận và hỗ trợ những học sinh, sinh viên tài năng, đồng thời sớm nhận diện những khoảng trống cần được bù đắp. Quan trọng hơn, những tài năng đó cần được tiếp cận với chuyên môn, kinh nghiệm và mạng lưới hỗ trợ phù hợp để có thể phát triển từ những doanh nghiệp địa phương thành các công ty có khả năng cạnh tranh trên phạm vi toàn cầu.
Như vậy, từ câu chuyện con người, ông Tze Hoe Chan đã mở ra câu chuyện về doanh nghiệp. Đây cũng đồng thời là vấn đề được đặt ra tại Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit: liệu trong vòng 2 - 3 năm tới, Việt Nam có thể xuất hiện những doanh nghiệp công nghệ hàng đầu, thậm chí trở thành nhóm ngành dẫn dắt thị trường như các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới hay không?

Để trả lời cho câu hỏi này, ông Nguyễn Minh Hạnh, Giám đốc Trung tâm Phân tích Công ty Cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) đã nêu ra nhiều thách thức của các doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam.
Phần lớn doanh nghiệp AI tại Việt Nam hiện phát triển theo hướng sử dụng API hoặc các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có sẵn. Về bản chất, các doanh nghiệp này đang tận dụng những nền tảng công nghệ được phát triển ở nơi khác, sau đó tùy biến để tạo ra sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường.
Cách tiếp cận này giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường. Tuy nhiên, doanh nghiệp lại chưa thực sự sở hữu công nghệ lõi, khiến khả năng duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn bị hạn chế do vẫn phụ thuộc vào nhà cung cấp công nghệ gốc.
Do đó trong ngắn hạn, ông Hạnh cho rằng Việt Nam khó có thể xuất hiện ngay những doanh nghiệp AI hàng đầu.
Bên cạnh công nghệ lõi, một rào cản khác là nguồn vốn và khả năng chấp nhận đầu tư dài hạn. Phần lớn doanh nghiệp Việt Nam hiện chưa có nguồn vốn đủ dài hơi để theo đuổi các dự án công nghệ quy mô lớn trong nhiều năm liên tiếp.
Trong khi các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới sẵn sàng chấp nhận thua lỗ suốt cả thập kỷ để đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, thì tại Việt Nam, hiện tại chỉ có một công ty dám đi theo chiến lược đó, tuy nhiên họ luôn ở trong tình trạng chịu áp lực.
Ở các thị trường phát triển, việc hàng trăm hoặc hàng nghìn công ty chấp nhận “đốt tiền” cho R&D trong thời gian dài là điều bình thường. Ngược lại, tại Việt Nam, cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư đều gặp khó khăn khi phải bỏ ra những khoản vốn lớn mà chưa nhìn thấy kết quả trong nhiều năm.
Do đó, khả năng xuất hiện những doanh nghiệp công nghệ có quy mô đủ lớn để cạnh tranh với các tập đoàn hàng đầu thế giới là không dễ theo đánh giá của đại diện SHS.
Nhìn từ những chia sẻ trên, câu hỏi “Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?” dường như không còn là bài toán dành riêng cho thế hệ trẻ hay ngành giáo dục. Đó là câu chuyện của cả một hệ sinh thái, từ chính sách, nguồn vốn, môi trường kinh doanh đến khả năng chấp nhận rủi ro và đầu tư dài hạn cho đổi mới sáng tạo. Một Steve Jobs hay Elon Musk không xuất hiện chỉ nhờ tài năng cá nhân, mà còn nhờ một môi trường đủ kiên nhẫn để nuôi dưỡng những ý tưởng lớn trong nhiều năm.
M&A Việt Nam bước vào chu kỳ mới: Nguồn cung dồi dào, sức bật đến từ vốn nội
Khát vọng tăng trưởng 2 con số phải đi song song với phát triển bao trùm và phát triển bền vững
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
LPBank Plus thắng lớn tại Sao Khuê 2026, ghi danh trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
Thách thức vĩ mô gia tăng, đâu là 'cửa sáng' cho tăng trưởng kinh tế?
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
Những định chế tài chính hàng đầu Hàn Quốc đổ bộ Việt Nam
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
Báo chí, AI và mạng xã hội: 'Bộ ba' định hình năng lực du lịch Việt
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
Xây dựng IFC: Cuộc chuyển mình của cả hệ sinh thái tài chính
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
Tín dụng tư nhân: 'Bóng ma' khủng hoảng tài chính mới
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
Venture Forum 2026: Điểm hẹn mới của giới đầu tư công nghệ và M&A châu Á
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
VinFuture 2026 nhận hơn 1.800 đề cử, mạng lưới đối tác toàn cầu tăng gấp 14 lần sau 6 năm
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Tạo niềm tin cho fintech: Từ ‘quản lý để ngăn chặn’ sang ‘dẫn dắt đổi mới’
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
Đo "đầu vào thể chế", soi "đầu ra thị trường": Bước tiến mới của PCI 2025
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
Một năm Nghị quyết 68: 'Tư duy thay đổi, cải cách thể chế tăng tốc'
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
SeABank ủng hộ 10 tỷ đồng hưởng ứng Tháng Nhân đạo năm 2026
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
Biến đầu tư công thành 'thỏi nam châm' hút dòng vốn tư nhân
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
'Hình thành các tập đoàn kinh tế chủ lực, tạo lực kéo cho nền kinh tế'
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
'Xanh hóa vật liệu xây dựng là yêu cầu cấp thiết'
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
Tái định vị kinh tế nhà nước: Không đo bằng quy mô, mà bằng năng lực dẫn dắt
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
Hành trình Big Tech: Đường về nhà của người Việt
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
“Doanh nghiệp chưa hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế”
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
Ổn định vĩ mô là 'bệ đỡ' cho tăng trưởng 2026
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
Bứt phá để tăng trưởng hai con số: 'Tài chính là trụ cột của giàu có và thịnh vượng'
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
Nâng ngưỡng miễn thuế hộ kinh doanh: 'Mới chỉ xử lý phần ngọn'
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
Toàn cầu bất định, Việt Nam cần 'linh hoạt điều hành và kiên định cải cách dài hạn'
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
TS Võ Trí Thành: Dữ liệu là 'mỏ vàng' nhưng là bài toán khó nhất hiện nay
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
Khát vọng tăng trưởng 2 con số phải đi song song với phát triển bao trùm và phát triển bền vững
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
Cách làm du lịch độc đáo của Quảng Ninh: Hồi sinh từ những điều tưởng như đã mất
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.






























































