'Tăng trưởng phải dựa trên hiệu quả, đổi mới sáng tạo'
(VNF) - TS. Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, cho rằng Việt Nam cần thay đổi mô hình tăng trưởng, bởi mô hình dựa nhiều vào mở rộng nguồn lực đã bộc lộ hạn chế. Để duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, nền kinh tế cần chuyển dịch sang hướng chú trọng hiệu quả và đổi mới sáng tạo.
- Ông có thể nói rõ hơn về lý do Việt Nam cần phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng?
TS. Nguyễn Bá Hùng: Tôi cho rằng Việt Nam chắc chắn phải thay đổi mô hình tăng trưởng. Hiện nay, mô hình dựa vào mở rộng nguồn lực đang bộc lộ hai hạn chế lớn.
Thứ nhất, nguồn lực là hữu hạn. Chúng ta không thể liên tục tăng vốn, lao động hay khai thác tài nguyên để duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Khi dân số bước vào giai đoạn già hóa, lợi thế lao động giá rẻ sẽ mất dần, trong khi quỹ đất và tài nguyên thiên nhiên ngày càng khan hiếm.

Thứ hai, trong kinh tế tồn tại quy luật “lợi ích biên giảm dần”. Nghĩa là cùng một đơn vị đầu tư, mức tăng trưởng thu về sẽ ngày càng thấp.
Trước đây, để tạo ra 1 đồng GDP, nền kinh tế chỉ cần bỏ ra 3 – 4 đồng đầu tư. Hiện nay, con số này đã tăng lên 6 đồng. Điều đó có nghĩa là hiệu quả sử dụng vốn giảm sút rõ rệt. Nếu không thay đổi, chúng ta có thể rơi vào tình trạng “tăng trưởng bề rộng”, tăng nhiều nhưng chất lượng thấp.
Chính vì vậy, để duy trì tốc độ tăng trưởng cao, bền vững và ít rủi ro hơn, Việt Nam buộc phải chuyển sang mô hình mới, chú trọng đến hiệu quả và đổi mới sáng tạo.
- Vậy, mô hình tăng trưởng nào Việt Nam có thể theo đuổi trong giai đoạn tới?
TS. Nguyễn Bá Hùng: Theo tôi, có hai mô hình mà Việt Nam có thể học hỏi. Đầu tiên là mô hình tăng trưởng dựa trên hiệu quả. Việt Nam có thể nâng cấp công nghệ, cải thiện năng lực quản trị, tổ chức sản xuất để đạt tốc độ tăng trưởng cao mà không cần tăng quá nhiều đầu vào. Ở đây, các thị trường yếu tố sản xuất cần vận hành minh bạch và hiệu quả hơn.
Ví dụ, thị trường lao động hiện nay đã khá tốt, nhưng vẫn còn thiếu minh bạch về thông tin. Nếu có hệ thống dữ liệu rõ ràng về thu nhập, nhu cầu nhân lực từng ngành nghề, cả người lao động và doanh nghiệp sẽ điều chỉnh hợp lý, tránh tình trạng “thừa thầy, thiếu thợ” hoặc ngược lại. Với thị trường tài chính, dù thời gian qua duy trì được ổn định, nhưng để phục vụ cho tăng trưởng dài hạn, cần phát triển mạnh mẽ hơn, nhất là thị trường chứng khoán và trái phiếu. Đây là kênh quan trọng để doanh nghiệp huy động nguồn vốn dài hạn, phù hợp với các dự án lớn.
Nếu chỉ trông chờ vào vốn ngắn hạn từ ngân hàng, doanh nghiệp khó có thể triển khai những kế hoạch đổi mới sáng tạo mang tính đột phá. Ngoài ra, thị trường đất đai và khoa học – công nghệ cũng cần cải cách mạnh mẽ. Khi chi phí tiếp cận đất đai và thủ tục hành chính được đơn giản hóa, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm thời gian, tập trung nguồn lực cho sản xuất, đầu tư vào công nghệ. Mô hình thứ hai là mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo.
Trước kia, đổi mới sáng tạo thường gắn với công nghiệp hóa truyền thống. Nhưng nay, công nghệ số mở ra cơ hội rút ngắn khoảng cách cho các nền kinh tế đang phát triển. Việt Nam có thể tận dụng để bứt phá trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, phần mềm lập trình, fintech, thương mại điện tử… Đây đều là những ngành có tiềm năng đưa nền kinh tế “nhảy cóc”, không nhất thiết phải đi theo con đường công nghiệp hóa nặng nề như trước.
- Nhưng thực tế, doanh nghiệp – trung tâm của đổi mới sáng tạo – vẫn gặp rất nhiều khó khăn. Theo ông, đâu là rào cản lớn nhất?
TS. Nguyễn Bá Hùng: Đúng như vậy, chính sách có thể tạo hành lang, nhưng chính doanh nghiệp mới là lực lượng thực hiện đổi mới sáng tạo. Và hiện nay, họ đang đối diện với ba rào cản lớn.
Thứ nhất là vốn. Đổi mới sáng tạo thường cần nguồn đầu tư lớn và dài hạn. Nhưng thị trường vốn của ta còn hạn chế, khiến nhiều doanh nghiệp dù có ý tưởng vẫn không thể triển khai. Điều này làm tốc độ đổi mới chậm lại.
Thứ hai là nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu. Đổi mới sáng tạo dựa nhiều vào tri thức. Tuy nhiên, chất lượng đào tạo trong nước chưa thực sự đáp ứng, đặc biệt ở các ngành mũi nhọn như công nghệ thông tin, khoa học dữ liệu, kỹ thuật cao. Doanh nghiệp phải tự đào tạo lại, vừa tốn kém vừa mất thời gian.
Thứ ba là hệ sinh thái hỗ trợ chưa đầy đủ. Các trung tâm nghiên cứu, quỹ đầu tư mạo hiểm, cơ sở hỗ trợ khởi nghiệp và R&D còn ít, thiếu sự kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp.
Do đó, nhiều sáng kiến mới không có bệ phóng để thương mại hóa. Dù nhà nước đã có chính sách khuyến khích, song nếu những “nút thắt” này không được tháo gỡ, đổi mới sáng tạo vẫn khó phát triển như kỳ vọng.

- Trong bối cảnh đó, ông có khuyến nghị chính sách gì để giúp nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng nhanh và bền vững?
TS. Nguyễn Bá Hùng: Tôi nghĩ có ba nhóm giải pháp chính.
Trước hết là cải cách môi trường đầu tư, kinh doanh. Mục tiêu là để các thị trường – từ lao động, vốn, đất đai đến khoa học công nghệ – vận hành minh bạch và hiệu quả hơn. Khi thủ tục hành chính đơn giản, dữ liệu mở và thị trường thông suốt, doanh nghiệp sẽ dễ huy động vốn, giảm chi phí, tiết kiệm thời gian.
Thứ hai là phát triển thị trường vốn dài hạn. Đây là yếu tố then chốt để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào các dự án đổi mới sáng tạo quy mô lớn, có chu kỳ dài. Nếu chỉ dựa vào tín dụng ngắn hạn từ ngân hàng, doanh nghiệp sẽ khó tạo ra đột phá.
Thứ ba là đào tạo và gắn kết nhân lực với doanh nghiệp, cần cải thiện chất lượng giáo dục đại học, dạy nghề, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa trường – viện – doanh nghiệp để hình thành lực lượng lao động có kỹ năng, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số.
Cuối cùng, cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh. Điều này bao gồm phát triển các trung tâm nghiên cứu, quỹ hỗ trợ R&D, khuyến khích hợp tác công – tư trong đổi mới sáng tạo. Khi có môi trường thuận lợi, doanh nghiệp sẽ tự tin thử nghiệm, sáng tạo và thương mại hóa sản phẩm mới.
- Như vậy, theo ông, đâu là con đường tất yếu của Việt Nam trong giai đoạn tới?
TS. Nguyễn Bá Hùng: Theo tôi, để đạt mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, Việt Nam không thể tiếp tục dựa vào việc mở rộng nguồn lực như trước. Con đường tất yếu là chuyển hẳn sang mô hình tăng trưởng dựa trên hiệu quả và đổi mới sáng tạo.
Nếu làm tốt, Việt Nam vừa duy trì được tốc độ tăng trưởng, vừa nâng cao chất lượng, gia tăng năng lực cạnh tranh và từng bước vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đây chính là “chìa khóa” để hiện thực hóa khát vọng trở thành nước phát triển trong vài thập niên tới.
Trân trọng cảm ơn ông!
Về đích 2025: Kỳ vọng quý IV tăng trưởng tới 9.3%, xuất nhập khẩu chạm mốc 1.000 tỷ USD
Mất dần lợi thế đất giá rẻ, bốn xu hướng xây dựng KCN thế hệ mới
(VNF) - Phát triển khu công nghiệp không còn chỉ là mở rộng quỹ đất hay thu hút thêm nhà máy, mà phải chuyển sang mô hình hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị thông minh. Đây được xem là điều kiện then chốt để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng công nghiệp hai con số trong giai đoạn 2026-2030.
Sandbox và bài toán niềm tin: Không thể để xảy ra chuyện ‘trên trải thảm, dưới rải chông’
(VNF) - Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đang được xem là một trong những mắt xích thể chế quan trọng nhất trong quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN). Theo các chuyên gia, nếu không sớm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đủ rõ ràng, minh bạch và có khả năng vận hành thực chất, dòng vốn lớn sẽ tiếp tục đứng ngoài quan sát.
'DN không thiếu ưu đãi, chỉ thiếu một môi trường pháp lý ổn định'
(VNF) - Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, điều doanh nghiệp cần hơn cả không phải là thêm các ưu đãi, mà là một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có thể dự báo để yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất.
Kinh tế Việt Nam không thể chủ quan với nguy cơ 'bốn chậm'
(VNF) - TS Nguyễn Bích Lâm - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê nhận định, nguy cơ “bốn chậm” của nền kinh tế gồm: chậm cải cách thể chế, chậm tái cơ cấu nền kinh tế, chậm nâng cao hiệu quả đầu tư và chậm tăng cường năng lực nội sinh có thể ảnh hưởng tới chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của Việt Nam trong dài hạn nếu không được khắc phục kịp thời.
Cần khóa cánh cửa dẫn vào 'nhà máy sản xuất giấy phép con'
(VNF) - Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Việt Nam cần một cuộc cải cách thể chế sâu rộng và thực chất hơn là những giải pháp ngắn hạn về vốn hay chính sách hỗ trợ.
Áp KPI giải ngân đầu tư công: Có là 'đũa thần'?
(VNF) - Việc Chính phủ dự kiến áp dụng cơ chế đánh giá, xếp hạng và giao KPI giải ngân vốn đầu tư công được kỳ vọng sẽ tạo thêm áp lực thực thi đối với các bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Quốc Việt - Chuyên gia chính sách công,Trường đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, KPI chỉ là một công cụ quản trị và không thể trở thành “phép màu” để giải quyết tận gốc tình trạng giải ngân chậm nếu không đi kèm cải cách thể chế, phân cấp mạnh mẽ và nâng cao trách nhiệm của người đứng
'Việt Nam đang tận dụng tốt cơn địa chấn của kinh tế toàn cầu'
(VNF) - Theo TS Lê Duy Bình - Giám đốc điều hành Economica Việt Nam, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn từ địa chính trị, bảo hộ thương mại đến biến động chuỗi cung ứng, Việt Nam đang tận dụng khá hiệu quả những cơ hội phát sinh từ các "cơn địa chấn" toàn cầu. Điều này được thể hiện qua đà tăng của xuất khẩu, dòng vốn FDI và sự phục hồi mạnh mẽ của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong 5 tháng đầu năm 2026.
Lừa bán 'sở hữu kỳ nghỉ': DN không thể đổ lỗi cho nhân viên, chối bỏ trách nhiệm
(VNF) - Mô hình sở hữu kỳ nghỉ đã xuất hiện tại Việt Nam nhiều năm và thu hút hàng nghìn khách hàng tham gia nhưng đến nay vẫn chưa có một khung pháp lý chuyên biệt điều chỉnh toàn diện loại hình kinh doanh này. Khoảng trống pháp lý khiến quyền và nghĩa vụ của các bên chủ yếu được xác lập thông qua hợp đồng do DN soạn thảo, đồng thời trở thành một trong những nguyên nhân khiến nhiều tranh chấp phát sinh và kéo dài trong thực tế.
Không lo thiếu vốn, 'nút thắt' tăng trưởng là nguồn nhân lực và năng lực thực thi
(VNF) - Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
Nền kinh tế Việt Nam đứng thứ 22 thế giới?
Theo chuyên gia, việc công bố cả hai chỉ số GDP và GDP PPP là cần thiết, vì chúng phản ánh các khía cạnh khác biệt nhưng bổ sung cho nhau về bức tranh kinh tế.
Muốn tăng trưởng trên 10%, không thể thiếu một cuộc cải cách thuế mới
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, mục tiêu tăng trưởng hai chữ số sẽ rất khó đạt được nếu không tiếp tục cải cách mạnh chính sách thuế, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển và nâng cao năng lực hấp thụ của khu vực kinh tế tư nhân.
'Thành công của FDI không còn được đo bằng số vốn thu hút được'
(VNF) - Theo TS. Phan Hữu Thắng - nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, trong giai đoạn mới, thành công của FDI không còn được đo bằng số vốn thu hút được mà bằng trình độ công nghệ, năng suất lao động, năng lực doanh nghiệp Việt Nam và vị thế của nền kinh tế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Ước mơ có những 'Steve Jobs' Việt Nam: Lời giải từ các chuyên gia công nghệ hàng đầu
(VNF) - Từ một câu hỏi trong đề thi tốt nghiệp THPT 2026, vấn đề "Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?” trở thành chủ đề thảo luận tại diễn đàn quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu về đầu tư, công nghệ và startup.
Khát vọng tăng trưởng 2 con số phải đi song song với phát triển bao trùm và phát triển bền vững
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
Chuyển hóa vàng để mua nhà: Định hình ranh giới pháp lý, dẫn nguồn lực chảy vào nền kinh tế
(VNF) - Thay vì đưa ra những phán xét định tính về mặt đúng sai, cần đặt mô hình chuyển đổi vàng để mua nhà vào lăng kính cân bằng nhằm định vị ranh giới pháp lý thực tế, từ đó, đánh giá liệu hệ thống quy định hiện hành đã đủ độ tường minh để các bên yên tâm vận hành hay chưa.
'Hà Nội làm metro bằng trái phiếu, trả nợ bằng giá trị đất tăng thêm'
(VNF) - Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bài toán lớn nhất của Hà Nội trong phát triển hệ thống Metro, đường sắt đô thị hay các dự án hạ tầng chiến lược không nằm ở việc thiếu vốn, mà ở chỗ chưa biết cách chuyển hóa giá trị gia tăng từ đất đai thành nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển.
Chuyển đổi vàng mua nhà: Thêm lối mở cho thị trường vốn, nhưng không dễ làm đại trà
(VNF) - Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, mô hình đổi vàng mua nhà có thể mở ra hướng đi mới cho thị trường vốn, nhưng không phải “công thức chung” để áp dụng đại trà.
Hà Tĩnh: Cuộc dịch chuyển đất và lao động giá rẻ sang AI và đổi mới sáng tạo
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
Vị thế dẫn đầu của dòng vốn FDI Singapore tại Việt Nam
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
LPBank Plus thắng lớn tại Sao Khuê 2026, ghi danh trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
Thách thức vĩ mô gia tăng, đâu là 'cửa sáng' cho tăng trưởng kinh tế?
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
Những định chế tài chính hàng đầu Hàn Quốc đổ bộ Việt Nam
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
Báo chí, AI và mạng xã hội: 'Bộ ba' định hình năng lực du lịch Việt
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
Xây dựng IFC: Cuộc chuyển mình của cả hệ sinh thái tài chính
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
Tín dụng tư nhân: 'Bóng ma' khủng hoảng tài chính mới
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
Mất dần lợi thế đất giá rẻ, bốn xu hướng xây dựng KCN thế hệ mới
(VNF) - Phát triển khu công nghiệp không còn chỉ là mở rộng quỹ đất hay thu hút thêm nhà máy, mà phải chuyển sang mô hình hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị thông minh. Đây được xem là điều kiện then chốt để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng công nghiệp hai con số trong giai đoạn 2026-2030.
Đêm chung kết rực rỡ, Bồ Đào Nha đăng quang Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026
(VNF) - Tối 11/7, đêm chung kết Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF 2026) với chủ đề “Những chân trời kết nối” đã khép lại và chiến thắng thuộc về đội Macedos Pirotecnia của Bồ Đào Nha.


































































