Doanh nghiệp nhà nước: ‘Chỉ cần dưới 100, quy mô tăng gấp 10 – 15 lần’
(VNF) - TS Nguyễn Đình Cung cho rằng, hiện còn quá nhiều đầu mối doanh nghiệp nhà nước (DNNN), vai trò chưa tương xứng, nói là chủ đạo nhưng chưa cho nhóm này phát triển. Do đó, ông Cung kiến nghị tái cơ cấu, chỉ cần dưới 100 nhưng quy mô tăng gấp 10 – 15 lần.
Doanh nghiệp nhà nước: Số lượng lớn, vai trò chưa tương xứng
Theo báo cáo của Cục Phát triển Doanh nghiệp Nhà nước (Bộ Tài chính), tại nhiều quốc gia kể cả các nước phát triển, doanh nghiệp nhà nước luôn đóng vai trò quan trọng. Ở nước ta, DNNN được xác định là một trong những thành tố quan trọng của nền kinh tế, tạo nền tảng cho sự ổn định vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội, có vai trò dẫn dắt các khu vực kinh tế khác.
Tuy nhiên, DNNN đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, kết quả hoạt động còn chưa tương xứng với nguồn lực nắm giữ và yêu cầu phát triển.

Trao đổi với VietnamFinance tại toạ đàm Kinh tế nhà nước: Lý luận và thực tiễn do Viện nghiên cứu chiến lược kinh tế (IESS) tổ chức, TS. Nguyễn Đình Cung cho biết, mô hình DNNN ở Việt Nam cũng có nhiều cái khác. Ví dụ như đất đai sở hữu toàn dân và nhà nước là đại diện chủ sở hữu. Các quốc gia khác, đất đai của họ là đa sở hữu, tư nhân được quyền sở hữu, nhà nước chỉ có một phần. Hoặc, tài nguyên thiên nhiên ở các nước cũng có, hay ngân sách nhà nước, các Quỹ của nhà nhà nước, các tổ chức Sự nghiệp công lập, về bản chất là không khác so với Việt Nam.
Ông Cung nhìn nhận, vai trò của nhà nước ở mỗi mô hình kinh tế là khác nhau. Các nước có nền kinh tế thị trường, doanh nghiệp cứ làm tốt là được khuyến khích. Nhưng với mô hình của Việt Nam, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nên phải tạo điều kiện cho DNNN ở vị thế dẫn dắt những thành phần kinh tế khác. Kinh tế nhà nước nói là chủ đạo, dẫn dắt nhưng phải có điều kiện, còn nếu nhận định đây là điều đương nhiên thì chưa hoàn toàn đúng.
TS. Nguyễn Đình Cung nói kiến nghị, “Kinh tế thị trường tăng lên, thành phần kinh tế NN phải giảm, đó là điều đương nhiên”.
Số liệu thực tế cho thấy, 40 năm qua thành phần kinh tế nhà nước đã giảm, kể từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung, sau đó đổi mới năm 1986. Từ số lượng 6.000 DNNN khoảng năm 1990 - 1992, và cổ phần hoá năm 1998, rồi đến xoá sổ các doanh nghiệp cấp huyện, sau đó sang giai đoạn 2005 – 2008, xoá bỏ hẳn doanh nghiệp cấp tỉnh. Hiện, chỉ còn 3 tỉnh có doanh nghiệp nhà nước gồm Hà Nội, TP. HCM và Hải Phòng. Hiện vẫn còn khoảng trên 860 doanh nghiệp nhà nước (gồm 100% vốn nhà nước và có cổ phần, vốn góp nhà nước).
Thời điểm năm 2007 có sự mất phương hướng trong cải cách, doanh nghiệp nhà nước quay trở lại với mục tiêu trở quả đấm thép, tập đoàn kinh tế dẫn dắt nhưng có nhiều thất bại. Sau đó, nhà nước đưa lý do vì không quản lý được nên dẫn đến yếu kém, ép thành phần kinh tế này về "hành chính hoá" kể từ Nghị định số 99, dẫn đến nhóm này không tự chủ, không phát triển và chưa làm được gì nhiều.
“Nói là chủ đạo nhưng chưa cho doanh nghiệp nhà nước phát triển, vẫn có “bao cấp” để nó tồn tại chứ phát triển thực sự thì chưa”, chuyên gia Nguyễn Đình Cung khẳng định.
DNNN, chỉ cần dưới 100, quy mô gấp 10 -15 lần hiện nay
Từ thực tế nêu trên, TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng, để doanh nghiệp nhà nước phát huy đúng vai trò chủ đạo có điều kiện, dẫn dắt các thành phần kinh tế khác cần phải có tái cơ cấu toàn diện.

Thứ nhất, về quy mô khu vực này số lượng DN vẫn quá nhiều và quá lớn, cần có một chương trình “giữ lớn, bỏ nhỏ, thả vừa vừa”, từ khoảng gần 1.000 như hiện nay, bằng các giải pháp như cổ phần hoá, hợp nhất, sáp nhập, thậm chí yếu kém giải thể… thu hẹp lại khoảng mấy chục là đủ.
“Thu hẹp đầu mối, chỉ cần dưới 100, nhưng quy mô lớn hơn gấp 10 -15 lần như hiện nay”, ông Cung nêu đề xuất.
Thứ hai, về chủ trương quản lý, đã là nền kinh tế thị trường thì không thể hành chính hoá, phải để DNNN hoàn toàn tự chủ hoàn toàn theo nguyên tắc thị trường.
Thứ ba, về tư duy chủ đạo, phải giao cho DNNN các nhiệm vụ dẫn dắt nền kinh tế, mà muốn vậy phải phát triển được công nghệ lõi, làm chủ được chuỗi giá trị, trong từng doanh nghiệp, từng ngành chủ lực, phải nghiên cứu phải làm chủ công nghệ từng bước theo chủ trương của Nghị quyết 57. Tạo cơ chế cho DNNN chủ động xây dựng các chương trình quốc gia về công nghệ, giao cho DNNN (có cả các DN khác) nhưng doanh nghiệp nhà nước là chủ đạo.
“Nhiều năm nay, gần như bỏ quên không giao phát triển khoa học công nghệ cho DN nhà nước hoặc có nhưng chưa hiệu quả”, ông Cung đặt vấn đề.
Đồng thời, đừng bắt DNNN làm các công việc an sinh xã hội, như ngành điện yêu cầu bán giá thấp hơn giá sản xuất đương nhiên lỗ, làm hao mòn tài chính của doanh nghiệp, từ đó DNNN không phát triển được, EVN là một minh chứng. Như vậy, khi có doanh thu, đừng lấy vốn của DNNN phải để cho họ tái đầu tư, bao nhiêu tiền làm được thu vào ngân sách, họ lấy đâu ra tiền để tái đầu tư.
Phải giao nhiệm vụ cho DNNN phát triển được công nghệ lõi, làm chủ chuỗi giá trị, từ đó mới phát huy được vai trò, nhiệm vụ dẫn dắt nền kinh tế.
Thứ tư, rất quan trọng đó là con người, nhân lực. Cần trọng dụng nhân tài, nguồn nhân lực, thu hút nhân tài và cho họ cơ hội làm việc, phát huy tài năng, thực hiện các đề án nghiên cứu phù hợp với năng lực và kỳ vọng cống hiến của nhân tài. Sau đó, cần chế độ đãi ngộ tốt, ít nhất tối thiểu ngang bằng với bên ngoài (khối tư nhân).
Đồng thời, DNNN cần “giải thoát” đội ngũ nghiên cứu khoa học ra khỏi ràng buộc của thủ tục hành chính, tách họ khỏi các thủ tục và hậu quả pháp lý, giúp họ chỉ tập trung vào chuyên môn.

Cuối cùng, về thể chế, ông Cung nói thẳng, DNNN cũng như nền kinh tế thiếu vốn đầu tư trung và dài hạn, chỉ dựa vào tín dụng thì không thể phát triển được dài hơi được. Chưa kể, bấy lâu nay các Quỹ nhà nước không thể hoạt động được, từ Ngân hàng chính sách, Quỹ phát triển kinh tế địa phương... vì không có cơ chế, chỉ là cánh tay kéo dài của cơ quan nhà nước có liên quan, không hiệu quả.
Do đó, cần thiết lập khuôn khổ pháp lý cho sự xuất hiện của mộ hệ thống các Quỹ vận hành, hoạt động rót tiền vào đầu tư, phát triển các DNNN và cần các cơ quan độc lập chung tay xây dựng để đảm bảo khách quan, minh bạch, tránh lợi ích nhóm. Có pháp lý thuận lợi, kiến tạo cơ hội đúng nghĩa thì rất nhiều người dân, doanh nghiệp nhà nước, DN tư nhân sẽ làm và khuyến khích cho những người làm được, làm tốt.
“Nghị quyết rất nhiều, nội dung, quan điểm chỉ đạo là rất tốt nhưng cách làm chưa mới, nhiều cái rất cũ. Vì vậy, cái cốt cần thay đổi cách thức thực hiện, ví dụ tập trung giải quyết 20 vấn đề trọng tâm, nhà nước làm được thì người dân, doanh nghiệp sẽ tin tưởng và chung tay ủng hộ”, TS Nguyễn Đình Cung kết luận.
Số liệu của Cục phát triển Doanh nghiệp nhà nước cho thấy, năm 2024, cả nước có 866 doanh nghiệp nhà nước, gồm 500 doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, 203 doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ và 163 DN do Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống.
Năm 2024, tổng tài sản của doanh nghiệp nhà nước (không tính 04 ngân hàng thương mại nhà nước) đang quản lý đạt hơn 4,3 triệu tỷ đồng, vốn chủ sở hữu đạt gần 1,9 triệu tỷ đồng, đóng góp cho ngân sách nhà nước trên 400 nghìn tỷ đồng.
Thủ tướng yêu cầu DNNN báo cáo tình hình cơ cấu lại và cổ phần hóa
- Cải cách quản trị, tái định vị vai trò của DN Nhà nước 05/09/2025 07:00
- Lương chủ tịch DNNN không quá 80 triệu đồng mỗi tháng 02/03/2025 12:01
- Nghiên cứu chuyển một số DNNN trong 19 tập đoàn, tổng công ty về Chính phủ 07/01/2025 09:15
Hà Tĩnh: Cuộc dịch chuyển đất và lao động giá rẻ sang AI và đổi mới sáng tạo
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
Xây dựng IFC: Cuộc chuyển mình của cả hệ sinh thái tài chính
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
Tín dụng tư nhân: 'Bóng ma' khủng hoảng tài chính mới
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
Venture Forum 2026: Điểm hẹn mới của giới đầu tư công nghệ và M&A châu Á
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
VinFuture 2026 nhận hơn 1.800 đề cử, mạng lưới đối tác toàn cầu tăng gấp 14 lần sau 6 năm
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Tạo niềm tin cho fintech: Từ ‘quản lý để ngăn chặn’ sang ‘dẫn dắt đổi mới’
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
Đo "đầu vào thể chế", soi "đầu ra thị trường": Bước tiến mới của PCI 2025
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
Một năm Nghị quyết 68: 'Tư duy thay đổi, cải cách thể chế tăng tốc'
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
SeABank ủng hộ 10 tỷ đồng hưởng ứng Tháng Nhân đạo năm 2026
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
Biến đầu tư công thành 'thỏi nam châm' hút dòng vốn tư nhân
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
'Hình thành các tập đoàn kinh tế chủ lực, tạo lực kéo cho nền kinh tế'
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
'Xanh hóa vật liệu xây dựng là yêu cầu cấp thiết'
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
Tái định vị kinh tế nhà nước: Không đo bằng quy mô, mà bằng năng lực dẫn dắt
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
Hành trình Big Tech: Đường về nhà của người Việt
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
“Doanh nghiệp chưa hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế”
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
Ổn định vĩ mô là 'bệ đỡ' cho tăng trưởng 2026
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
Bứt phá để tăng trưởng hai con số: 'Tài chính là trụ cột của giàu có và thịnh vượng'
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
Nâng ngưỡng miễn thuế hộ kinh doanh: 'Mới chỉ xử lý phần ngọn'
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
Toàn cầu bất định, Việt Nam cần 'linh hoạt điều hành và kiên định cải cách dài hạn'
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
TS Võ Trí Thành: Dữ liệu là 'mỏ vàng' nhưng là bài toán khó nhất hiện nay
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
Doanh nghiệp gia nhập thị trường tăng mạnh nhưng số rời đi cũng rất nhiều
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
Tài sản số thay đổi cấu trúc các giao dịch: Rủi ro và tranh chấp pháp lý gia tăng
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
'Định kiến người giàu gắn với bất minh khiến doanh nhân thiếu được tôn trọng'
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Lạm phát chức danh, nghịch lý giám đốc nhận lương 11 triệu đồng/tháng
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
Hà Tĩnh: Cuộc dịch chuyển đất và lao động giá rẻ sang AI và đổi mới sáng tạo
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
Bầu trời sông Hàn bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.






























































