Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, DNNN đang giữ vai trò chủ đạo trong nhiều lĩnh vực thiết yếu của nền kinh tế như năng lượng, hạ tầng giao thông, logistics, viễn thông, tài chính – ngân hàng…
Tính đến cuối năm 2023, cả nước có 671 DNNN và 142 doanh nghiệp có phần vốn nhà nước, với tổng tài sản đạt 4,19 triệu tỷ đồng, vốn chủ sở hữu gần 2 triệu tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế gần 243 nghìn tỷ đồng.
Mặc dù tốc độ tăng trưởng tài sản và đầu tư chưa cao, hiệu quả sử dụng vốn và đóng góp ngân sách từ DNNN lại vượt trội. TS. Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, chỉ rõ: “Ba năm qua, trong khi khối FDI có xu hướng tăng trưởng âm, thì DNNN lại đạt mức tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận và nộp ngân sách cao hơn nhiều. Vốn không tăng nhiều, nhưng hiệu quả sử dụng vốn lại tăng – đó là điểm tích cực cần được nhìn nhận đúng”.
Tuy nhiên, theo ông Kiên, để tận dụng hiệu quả nguồn lực này, điều quan trọng là cải cách quản trị doanh nghiệp nhà nước: “Chúng ta nên cải cách bằng cách đưa quản trị hiện đại vào DNNN, thay vì chỉ nhìn vào quy mô vốn hay tốc độ tăng trưởng tài sản”.
Ông Trịnh Xuân An, Ủy viên Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội, cũng đồng tình rằng, với chỉ khoảng 700 DNNN nhưng đóng góp tới 30% GDP, cần có cơ chế đặc thù và phân loại rõ ràng để tập trung phát triển những doanh nghiệp nòng cốt như Vietnam Airlines, Viettel, VNPT…
“Không thể ‘cào bằng’ tất cả DNNN như nhau. Những doanh nghiệp trụ cột cần có cơ chế đặc biệt về vốn, điều lệ, quyền tự chủ, vì mỗi lần điều chỉnh vốn điều lệ hiện nay là một quy trình phức tạp và chậm trễ”, ông Trịnh Xuân An cho biết.
Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh đến khái niệm cần hình thành: “doanh nghiệp nhà nước tự chủ toàn phần”, những đơn vị có thể vận hành linh hoạt theo cơ chế thị trường, có năng lực cạnh tranh và vẫn thực hiện sứ mệnh chính trị - xã hội.
Trong các doanh nghiệp nhà nước, Vietnam Airlines là ví dụ tiêu biểu cho mô hình DNNN đa nhiệm – vừa vận hành hiệu quả về mặt thương mại, vừa thực hiện các nhiệm vụ chính trị, ngoại giao, quốc phòng trong những thời điểm đặc biệt như dịch bệnh hay thiên tai.
Với hệ sinh thái vận tải hàng không đồng bộ, đội tàu bay hiện đại và mạng bay phủ khắp, Vietnam Airlines không chỉ giữ vai trò xương sống trong hệ thống giao thông quốc gia mà còn góp phần thúc đẩy du lịch, logistics và kết nối quốc tế.
Tuy nhiên, theo TS. Nguyễn Đức Kiên, để tăng sức cạnh tranh và phát triển bền vững, cần thúc đẩy liên kết hệ sinh thái giữa các doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực hàng không: “Cần giải bài toán hợp tác giữa các doanh nghiệp cùng lĩnh vực để tạo thành một mũi nhọn quốc gia, một tập đoàn hàng không mạnh, có thể cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới”.
Đáng chú ý, ông Trịnh Xuân An còn chỉ ra một điểm mới rất quan trọng về mối quan hệ công – tư trong lĩnh vực này: “Quan niệm rằng nhà nước làm những gì tư nhân không thể làm đã lỗi thời.
Hiện nay, giữa doanh nghiệp nhà nước và tư nhân hoàn toàn có thể hợp tác cùng một hướng để cùng phát triển. Trong ngành hàng không, sự tồn tại và phát triển song song giữa Vietnam Airlines và các hãng bay tư nhân là minh chứng rõ ràng cho điều đó”.
Theo ông An, mối quan hệ giữa doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân không còn là “cạnh tranh đối đầu”, mà nên hướng tới “bổ trợ và cộng hưởng”. Điều này càng đặc biệt đúng trong lĩnh vực hàng không, nơi đòi hỏi sự đầu tư lớn, kết nối đồng bộ và vận hành linh hoạt để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội và an ninh quốc phòng.
Tuy nhiên, để các DNNN như Vietnam Airlines có thể “bắt tay” hiệu quả với khu vực tư nhân, họ cần được trao quyền tự chủ đủ lớn. Cụ thể, là được gỡ bỏ những rào cản về thể chế và luật pháp hiện còn chồng chéo.
“Chúng ta đã ‘thông’ về luật – với Luật Quản lý vốn, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu… Nhưng để ‘thoáng’, thì cần tiếp tục tháo gỡ các điểm chồng lấn, mâu thuẫn giữa các luật. Nếu không, doanh nghiệp sẽ khó phát huy hết tiềm năng”, ông An cho biết.
Những số liệu tích cực và kinh nghiệm thực tiễn từ các DNNN nòng cốt như Vietnam Airlines cho thấy khu vực này vẫn đang là lực lượng trụ cột của nền kinh tế. Nhưng để DNNN thực sự phát huy vai trò dẫn dắt trong các ngành công nghiệp nền tảng, cần có tầm nhìn mới trong chính sách: không “cào bằng”, mà chọn lọc và đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.
Bên cạnh đó, sự hợp tác giữa khu vực công và tư – như bài học từ ngành hàng không – cho thấy hướng đi mới: doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân hoàn toàn có thể bắt tay phát triển cùng nhau, thay vì cạnh tranh đối đầu.
Với chính sách phù hợp, cơ chế đủ linh hoạt và sự đồng thuận giữa Quốc hội, Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp, DNNN hoàn toàn có thể là đầu tàu đưa Việt Nam tiến xa trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Tags:
(VNF) - Trước đề xuất đưa hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, Thaco, VinFast và TC Group đã đồng loạt kiến nghị cơ quan quản lý cân nhắc thận trọng.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được các thương hiệu điều chỉnh giảm 1,3 triệu đồng/lượng, xuống mức thấp nhất là 161,5 triệu đồng/lượng chiều mua vào.
(VNF) - Thương hiệu điều hòa Sanyo của Panasonic vẫn giữ được vị thế tại thị trường dù đã vắng bóng gần một thập kỷ.
(VNF) - Quý I/2026, Tổng công ty Phát điện 3 – CTCP (EVNGENCO3, HoSE: PGV) ghi nhận kết quả sản xuất điện ổn định và lợi nhuận tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ chi phí sản xuất điện giảm và biến động tỷ giá theo hướng thuận lợi.
(VNF) - Dù nhanh gọn và có tỷ giá hấp dẫn, việc đổi ngoại tệ tại tiệm vàng không phép hay trên “chợ đen” đang tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn.
(VNF) - TP.HCM và Đà Nẵng đã ghi nhận kết quả sơ bộ của đợt cao điểm 9 ngày vừa qua với việc thu hút hàng triệu khách du lịch, doanh thu đạt hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Giá vàng trong nước bất ngờ được điều chỉnh tăng nhẹ sau nhiều ngày đi ngang. Hiện giá vàng miếng SJC đang tiến gần tới mốc 167 triệu đồng/lượng.
(VNF) - Tasco ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc trong quý I/2026 khi doanh thu hợp nhất đạt hơn 11.000 tỷ đồng. Đà tăng trưởng đến từ các mảng cốt lõi như phân phối ô tô, bảo hiểm và dịch vụ thu phí không dừng, cùng đóng góp từ mảng nước sạch và sản xuất sau khi hợp nhất DNP.
(VNF) - 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận nhập siêu 7,11 tỷ USD trong bối cảnh nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu. Dù tổng kim ngạch thương mại tiếp tục tăng trưởng cao, cán cân thương mại đã đảo chiều so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - Trong tuần qua, giá bạc trong nước liên tục biến động khi giảm mạnh trong nửa đầu tuần và phục hồi dần về cuối tuần.
(VNF) - Một vụ án trốn thuế quy mô lớn trong lĩnh vực kinh doanh hàng hiệu online vừa được Viện Kiểm sát Nhân dân Hà Nội truy tố, với số tiền doanh thu bị che giấu lên tới 835 tỷ đồng trong hơn 5 năm.
(VNF) - Giá vàng trong nước liên tục "đổ đèo", kéo theo người mua vàng nhẫn đã lỗ tới 11,6 triệu đồng/lượng sau một tháng.
(VNF) - Chi tiêu trực tuyến tại Việt Nam tiếp tục bùng nổ trong những tháng đầu năm 2026, phản ánh rõ xu hướng dịch chuyển mạnh sang mua sắm số. Dữ liệu từ các nền tảng cho thấy mỗi ngày người tiêu dùng chi gần 1.700 tỷ đồng và thực hiện khoảng 13 triệu đơn hàng trên các sàn thương mại điện tử, đưa quy mô thị trường lên mức kỷ lục và duy trì tốc độ tăng trưởng vượt xa kênh bán lẻ truyền thống.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc tiếp tục cắt giảm các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong đó có đề xuất đáng chú ý là bỏ yêu cầu giấy phép đối với một số lĩnh vực như casino, karaoke và vũ trường.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được điều chỉnh tăng nhẹ trong khi giá vàng miếng SJC vẫn tiếp tục 'bất động' trong phiên sáng 2/5.
(VNF) - Tổng cộng 5.072 xe Mitsubishi Xpander và Xpander Cross bán tại thị trường Việt Nam vừa dính án triệu hồi do liên quan tới lỗi an toàn ở hàng ghế thứ 2.
(VNF) - Giá vàng trong nước tiếp tục đi ngang trong phiên sáng 1/5 khi vàng miếng SJC được neo ở mức 166 triệu đồng/lượng chiều bán ra.
(VNF) - Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh mới đây đã trao chứng nhận đầu tư dự án trung tâm thương mại AeonMall Bắc Ninh Tân Tiến hơn 149 triệu USD.
(VNF) - Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (HoSE: BSR) ghi nhận kết quả kinh doanh bứt phá trong quý I/2026 khi doanh thu hợp nhất đạt 46.462 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng, gấp hơn 20 lần quý I năm trước.
(VNF) - Trước kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã kịp thời nhập khẩu hơn 71.000 tấn LNG (khí thiên nhiên hóa lỏng) từ Australia và 45.000 tấn LPG từ Hoa Kỳ, đảm bảo duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
(VNF) - Giá vàng trong nước bất động trong ngày đầu nghỉ lễ 30/4 - 1/5. Trong khi đó, giá vàng thế giới tiếp tục "đổ đèo" sau quyết định của Fed.
(VNF) - Honda Motor đang gấp rút tìm cách lấy lại vị thế sau khi bị bỏ lại phía sau trên thị trường xe máy điện tại Việt Nam và Ấn Độ.
Nguồn gốc, xuất xứ vàng trang sức mỹ nghệ vào tầm ngắm của cơ quan chức năng khi doanh nghiệp không chứng minh được nguồn vàng trôi nổi trên thị trường trong bối cảnh nguồn nguyên liệu khan hiếm, giá vàng trong nước cao hơn thế giới…
(VNF) - Đà giảm của giá vàng trong nước vẫn chưa dừng lại khi các thương hiệu lớn tiếp tục điều chỉnh giảm cả giá mua vào lẫn giá bán ra trong phiên sáng 29/4.
(VNF) - Từ ngày 29/4/2026, mặt hàng dầu hỏa sẽ không còn thuộc diện điều hành giá của Nhà nước, thay vào đó các doanh nghiệp tự điều chỉnh giá bán lẻ theo cơ chế thị trường.
(VNF) - Trước đề xuất đưa hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, Thaco, VinFast và TC Group đã đồng loạt kiến nghị cơ quan quản lý cân nhắc thận trọng.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.
