- Nhiều ngân hàng hiện nay rất chật vật để số hoá, ông có thể phân tích kỹ hơn về thực trạng này?
Đúng vậy, có 3 thách thức. Thứ nhất là khó khăn về nhân lực, vì để số hóa đòi hỏi phải có một lực lượng cán bộ giỏi về công nghệ thông tin (CNTT) và cũng phải hiểu biết tài chính, ngân hàng.
Thứ hai, chi phí đầu tư và vận hành số hóa rất lớn, thống kê sơ bộ đối với 10 ngân hàng lớn đang số hóa mạnh mẽ cho thấy các ngân hàng này chi khoảng 15.000 tỷ đồng mỗi năm cho hoạt động số hóa, tức trung bình mỗi ngân hàng chi khoảng 1.500 tỷ đồng/năm. Hiện Việt Nam có hơn 30 ngân hàng nên khoảng 20 ngân hàng khó theo kịp chi phí này.
Thứ ba rất quan trọng chính là vấn đề pháp lý. Chính phủ đã có Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025; Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử (eKYC) phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030.
Riêng Ngân hàng Nhà nước cũng có Quyết định 810/2021, phê duyệt “Kế hoạch chuyển đổi số ngành ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”; Thông tư hướng dẫn mở tài khoản thanh toán, phát hành thẻ qua eKYC, ban hành tiêu chuẩn chung về thẻ chip, QR Code, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Bộ Thông tin và Truyền thông đang soạn thảo trình cho Quốc hội sửa Luật Giao dịch điện tử 2005.
Vậy nhưng các quy định cho số hóa trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng vẫn chưa rõ ràng, chưa đồng bộ. Một số quy định về thủ tục, quy trình đang tồn tại nghịch lý là dù số hóa nhưng vẫn yêu cầu giao dịch trực tiếp, bên cạnh đó, chưa có nguồn dữ liệu xác định khách hàng qua kho dữ liệu dân cư. Các quy định về hợp đồng điện tử, chữ ký số, tài sản số chưa bắt kịp với quá trình chuyển đổi số. Các quy định liên quan đến tố tụng, sở hữu trí tuệ chưa rõ ràng. Ngoài ra còn thiếu các quy định về bảo mật thông tin khách hàng, trong bối cảnh vừa qua, các vụ lộ lọt thông tin đã khiến cho nhiều người dân lo lắng.
- Hiện chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng có 3 xu hướng: Các ngân hàng áp dụng công nghệ số để tự cải tiến quy trình; các công ty công nghệ tài chính (Fintech), các công ty công nghệ thông tin lớn (Bigtech) tham gia cung cấp sản phẩm dịch vụ tài chính; và xu hướng xây dựng ngân hàng số hoàn toàn. Vậy Việt Nam nên đi theo hướng nào, thưa ông?
Trước đây, một ngày chỉ có khoảng 50.000 giao dịch thanh toán qua ngân hàng, hiện nay lên đến 8 triệu giao dịch/ngày, với giá trị giao dịch lên đến 40 tỷ USD. Các ngân hàng và trung tâm thanh toán kết nối liên thông, tốc độ giao dịch nhanh, chi phí thấp, nhờ đó gần như miễn phí dịch vụ. Cùng với ngân hàng, Fintech phát triển rất nhanh và hiện đã có những công ty rất lớn. Tuy nhiên, Việt Nam chưa có ngân hàng số và Ngân hàng Nhà nước chưa có định hướng cấp phép cho ngân hàng số đúng nghĩa.
Câu chuyện tại Việt Nam là thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng như thế nào và làm sao để các ngân hàng, Fintech tận dụng được các thành quả của công nghệ số.
Ở Việt Nam hiện nay có hơn 30 ngân hàng thương mại thì lĩnh vực được số hoá mạnh mẽ nhất là hoạt động thanh toán, trong đó cũng chủ yếu tập trung vào 10 ngân hàng lớn, trong đó 3-4 ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước, còn lại là một số ngân hàng thương mại cổ phần. Khoảng 20 ngân hàng còn lại đang rất khó khăn trong việc số hoá các hoạt động của mình.
Trong khi đó, thực trạng hiện nay là 72% doanh nghiệp Fintech đang có các hoạt động phối hợp với ngân hàng. Theo tôi, hướng phát triển tốt nhất là khuyến khích hoạt động liên kết, hợp tác giữa Fintech với ngân hàng để triển khai số hoá hoạt động.
- Ông từng nhận định việc hoàn thiện pháp lý để chuyển đổi số nhanh trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng trong môi trường số hoàn toàn là rất khác biệt với các quy định pháp lý truyền thống. Vậy ông có khuyến nghị gì để đẩy nhanh tốc độ quá trình hoàn thiện pháp lý?
Việc ban hành các quy định pháp lý cho hoạt động của các tổ chức tín dụng (TCTD) bao giờ cũng đòi hỏi 3 nguyên tắc: (i) Chặt chẽ, rõ ràng về pháp lý, (ii) tạo ra sự bình đẳng giữa các bên tham gia hoạt động, và (iii) tương xứng giữa mức độ rủi ro với các yêu cầu về mặt pháp lý. Nhưng trong điều kiện công nghệ số phát triển nhanh và khó lường như ngày nay thì 3 nguyên tắc này rất khó áp dụng.
Các quốc gia phải yêu cầu các bộ ngành cùng đại diện của ngành công nghệ tài chính, tức là các Fintech, các chuyên gia, phải trao đổi một cách cởi mở với nhau để hiểu đầy đủ các nội dung, nhất là khả năng phát sinh rủi ro cũng như các giải pháp phòng ngừa rủi ro nếu có.
Khi chưa có hành lang pháp lý đầy đủ, chưa xác định rõ được rủi ro, đứng trước yêu cầu cần tạo điều kiện cho hoạt động đổi mới, sáng tạo của các Fintech thì các quốc gia phải ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với những sản phẩm mới này.
Trong khi đó, ở Việt Nam vừa qua, trong quá trình soạn thảo và thông qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho các Fintech tham gia vào việc cung cấp một số các dịch vụ tài chính, ngân hàng, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nhận được rất nhiều yêu cầu của các bên có liên quan rằng phải cho biết trước các rủi ro có thể phát sinh và cơ chế kiểm soát. Vấn đề là chúng ta chưa biết rủi ro là gì nên mới cần cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.
Vì vậy, tôi đề nghị các doanh nghiệp Fintech cần ngồi lại với nhau để có tiếng nói chung, thay vì để một mình cơ quan chủ trì đi giải trình với các bộ ngành và các bên có liên quan. Tôi rất mong các Fintech thành lập hiệp hội có tiếng nói chung và tham gia quá trình xây dựng các văn bản pháp luật, từ đó giải trình cho các cơ quan quản lý để họ có thể hiểu được. Trong bối cảnh này đừng ngồi im chờ đợi cơ quan quản lý làm cho mình vì sẽ rất lâu.
- Nhiều người bày tỏ lo lắng liên quan tới việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi sử dụng dịch vụ tài chính. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào? Làm sao để người tiêu dùng yên tâm sử dụng dịch vụ tài chính, ngân hàng số?
Muốn bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng dịch vụ tài chính thì phải có cơ quan quản lý riêng. Ví dụ, liên quan đến ngân hàng thì có cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng. Liên quan đến bảo hiểm, chứng khoán hay các dịch vụ tài chính khác, cũng phải có cơ quan bảo vệ người tiêu dùng. Khi các doanh nghiệp đưa sản phẩm cho người tiêu dùng, họ cũng phải hình dung được trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là như thế nào.
Thực tế tại Việt Nam hiện nay, việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tài chính có liên quan đến 4 cơ quan là Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, các cơ quan này đều chưa có bộ phận chuyên trách cũng như các quy trình quản lý cụ thể để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ người tiêu dùng tài chính. Hơn nữa, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trên cũng chưa rõ ràng và thiếu ràng buộc, vì vậy việc xử lý các xung đột lợi ích xảy ra khi sử dụng các sản phẩm dịch vụ tài chính vẫn khá lúng túng.
Do đó, cần thiết xây dựng quy định riêng về bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng trong hoạt động của các tổ chức tài chính, tổ chức tín dụng. Bên cạnh đó, cần thành lập các cơ quan chuyên trách và thiết lập cơ chế phối hợp giữa các cơ quan này với Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cũng như Hội Bảo vệ người tiêu dùng nhằm bảo vệ người tiêu dùng tài chính.
Tags:
(VNF) - Nhận định về Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22 của NHNN, các chuyên gia SHS Research cho rằng cần có lộ trình triển khai phù hợp với thực trạng thị trường vốn và năng lực của tổ chức tín dụng, tránh tạo ra áp lực thanh khoản đột ngột hoặc làm thu hẹp khả năng cấp tín dụng cho nền kinh tế trong giai đoạn chuyển tiếp.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Sumitomo Mitsui Financial Group (SMFG), ngân hàng lớn thứ hai Nhật Bản, vừa công bố kết quả kinh doanh năm tài chính kết thúc ngày 31/3/2026 với lợi nhuận ròng tăng mạnh, đồng thời đưa ra dự báo tiếp tục lập kỷ lục mới trong năm tài chính tiếp theo.
(VNF) - Chồng bà Nguyễn Thị Nga - Phó Chủ tịch SeABank - đăng ký mua 5 triệu cổ phiếu SSB trong khi con trai muốn bán ra lượng cổ phiếu tương ứng. Sau giao dịch, gia đình bà Nga vẫn nắm hơn 9,5% vốn SeABank.
(VNF) - Ngân hàng VietinBank vừa rao bán nhà máy chế biến nông sản Tanifood tại Tây Ninh (liên quan bà Trương Mỹ Lan) với mức giá khởi điểm 1.216 tỷ đồng nhằm thu hồi nợ.
(VNF) - Sổ tay đưa ra hàng loạt dấu hiệu nhận diện tài khoản, thẻ hoặc giao dịch có nguy cơ liên quan đến gian lận, giả mạo, lừa đảo.
(VNF) - Đằng sau việc các ngân hàng đóng cửa hàng chục, hàng trăm phòng giao dịch là chiến lược cắt giảm chi phí, tối ưu hiệu quả vận hành trong kỷ nguyên số.
(VNF) - Ba ngân hàng lớn nhất Nhật Bản nhiều khả năng sẽ tiếp tục thiết lập các kỷ lục lợi nhuận mới khi chính sách tiền tệ bình thường hóa của ngân hàng trung ương giúp tăng biên lợi nhuận của họ.
(VNF) - Một ngân hàng thông báo thu giữ gần 1.700m2 đất là tài sản đảm bảo của Công ty cổ phần Tập đoàn Lộc Trời để xử lý nợ.
(VNF) - Theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, nếu người dân không tin tưởng vào sự an toàn của giao dịch số, không tin rằng dữ liệu cá nhân của họ được bảo vệ, không tin rằng các quyết định tài chính được đưa ra minh bạch, công bằng và có trách nhiệm thì mọi thành tựu công nghệ đều khó phát huy đầy đủ giá trị.
(VNF) - Giá USD tại hầu hết ngân hàng sáng nay được điều chỉnh đi lên, cùng chiều với diễn biến của giá đồng bạc xanh trên thị trường thế giới. Trong khi đó, giá USD tự do lại giảm mạnh.
(VNF) - Tăng trưởng tín dụng đang vượt khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng. Áp lực thanh khoản đang gia tăng khi tín dụng được đẩy mạnh trong khi khả năng huy động vốn không theo kịp.
(VNF) - Theo ông Lê Hoài Ân, chuyên gia ngành ngân hàng, vấn đề toàn ngành ngân hàng không chỉ là nợ xấu, mà là ngân hàng nào còn đủ bộ đệm để hấp thụ rủi ro nếu áp lực chuyển nhóm nợ tiếp diễn.
(VNF) - Tín dụng bất động sản xoay trục, dòng vốn đã chuyển dần sang xây dựng. Trong khi đó, lợi nhuận ngành ngân hàng quý I phân hóa mạnh, nhiều nhà băng đi lùi.
(VNF) - Tài khoản ngân hàng có số dư dưới 500.000 đồng hoặc tài khoản "ngủ đông" đều bị thu phí quản lý. Khách hàng lưu ý để không bị trừ sạch tiền trong tài khoản.
(VNF) - Chỉ trong 3 tháng đầu năm, có tới hơn 4.200 nhân sự nghỉ việc cho thấy cuộc 'đại tinh gọn' nhân sự trong ngành ngân hàng để thích nghi với mô hình ngân hàng số.
(VNF) - Thay vì "đánh đồng" chung một mức hệ số rủi ro, các chuyên gia đề xuất cần phân tách rõ ràng và chi tiết hệ số rủi ro dựa trên mục đích sử dụng và từng phân khúc sản phẩm bất động sản cụ thể.
(VNF) - Deutsche Bank ghi nhận lợi nhuận kỷ lục trong quý I/2026, bất chấp phải tăng mạnh dự phòng rủi ro liên quan đến chiến tranh Iran và những lo ngại ngày càng lớn về sức khỏe của thị trường tín dụng tư nhân.
(VNF) - Nhóm cổ đông liên quan đến nữ doanh nhân Ngô Thu Thúy - Chủ tịch HĐQT CTCP Âu Lạc - tiếp tục nâng tỷ lệ sở hữu tại ngân hàng ACB lên trên 6%.
(VNF) - Ngày 6/5, Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s Ratings (Moody’s) vừa công bố nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn và xếp hạng nhà phát hành của Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB; HoSE: MBB) từ Ba3 lên Ba2.
(VNF) - Nhiều ngân hàng liên tục đưa các xe chuyên dụng chở tiền ra đấu giá với mức giá khởi điểm chỉ từ vài chục triệu đồng mỗi chiếc, ngang giá xe máy tay ga.
(VNF) - Theo SSI Research, dòng vốn tín dụng trong quý I/2026 đã có sự dịch chuyển rõ nét từ bất động sản sang xây dựng tại một số ngân hàng.
(VNF) - Giá USD tại hầu hết ngân hàng sáng nay được điều chỉnh đi xuống. Giá USD tự do cũng giảm mạnh. Trong khi đó, giá USD thế giới tăng trở lại.
(VNF) - Tăng trưởng tiền gửi khách hàng tại 27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán chỉ "nhích nhẹ" trong quý I/2026 trong khi cầu tín dụng đang dần phục hồi. Điều này cho thấy nguồn vốn đang trở thành điểm nóng của ngành ngân hàng.
(VNF) - Ngân hàng UOB ghi nhận lợi nhuận ròng quý I/2026 đạt 1,44 tỷ SGD (tương đương khoảng 1,14 tỷ USD), phù hợp kỳ vọng thị trường nhờ tăng trưởng cho vay và quản lý tài sản ổn định giữa bối cảnh lãi suất giảm.
(VNF) - Fintech Kredivo (Indonesia) đã hoàn tất việc mua lại 100% ngân hàng số Timo, nhằm phát triển hệ sinh thái tài chính gồm tín dụng, thanh toán và tiết kiệm.
(VNF) - Nhận định về Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22 của NHNN, các chuyên gia SHS Research cho rằng cần có lộ trình triển khai phù hợp với thực trạng thị trường vốn và năng lực của tổ chức tín dụng, tránh tạo ra áp lực thanh khoản đột ngột hoặc làm thu hẹp khả năng cấp tín dụng cho nền kinh tế trong giai đoạn chuyển tiếp.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
