Rất nhiều doanh nghiệp khi thành lập đều mong muốn doanh nghiệp của mình có thể tiến hành phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) sau đó là niêm yết trên sàn chứng khoán để có thể huy động được một lượng vốn khổng lồ và "sánh vai" cùng các doanh nghiệp lớn.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia tài chính đây là "việc tốt nên làm" nhưng nếu có sai sót cái giá phải trả là không nhỏ.
Trong suốt nhiều năm qua mới chỉ có Công ty Cổ phần Tập đoàn Yeah1 (mã: YEG) là một doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) thực hiện được IPO và niêm yết trên sàn chứng khoán.
Chia sẻ trong một hội thảo mới đây về quá trình IPO của Yeah1, ông Nguyễn Ảnh Nhượng Tống - chủ tịch HĐQT tập đoàn cho biết, Yeah1 đã phải chuẩn bị đến 12 năm để chuẩn bị cho quá trình này.
"Đó là sự chuẩn bị dài hơi, chiến lược cụ thể trong đó xác định doanh nghiệp mình là công ty đại chúng, không phải công ty "gia đình". Trước khi IPO 5 năm, Yeah1 phải thuê công ty kiểm toán chuẩn bị hồ sơ pháp lý tài chính để đảm bảo quá trình được diễn ra thuận lợi", ông Tống cho biết.
Cũng theo ông Tống, IPO là một cuộc chơi thú vị, doanh nghiệp sẽ nhận được những thuận lợi cả về vật chất và tinh thần. Về vật chất khi doanh nghiệp lên sàn là nắm được cơ hội bán cổ phiếu để thu hồi vốn trang trải khi cần; về tinh thần đây là động lực để công ty có những tiêu chuẩn vận hành nhằm phát triển hơn nữa.
"IPO là giấc mơ không bao giờ từ bỏ của Yeah1 vì bất cứ lý do gì, 12 năm của Yeah1 là một quãng thời gian dài không phải trông chờ vào vận may như mua tờ vé số mà là thành tựu của quá trình kiên trì phấn đấu theo đuổi mục tiếu lâu dài", ông Tống chia sẻ.
Đồng quan điểm với ông Nguyễn Ảnh Nhượng Tống về sự quan trọng của IPO đối với các starup, ông Huỳnh Kim Tước - Giám đốc Trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ cho rằng, việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chứng là điều kiện tiên quyết mà doanh nghiệp phải hướng đến nếu mong muốn mở rộng quy mô và tăng giá trị nhờ tiếp cận được nguồn vốn rẻ.
Ngoài nguồn vốn và tạo động lực cho doanh nghiệp nghiệp phát triển, IPO còn là cú hích tạo nên một đội ngũ nhân viên năng lực tạo được hiệu quả cao hơn trong lợi ích công việc. So với việc phát hành trái phiếu, IPO có những thuận lợi mang lại nhiều giá trị hơn. IPO còn giúp các start up không cần phải hoàn trả quỹ vốn thu được từ việc phát hành cổ phiếu.
Theo các chuyên gia, nhà đầu tư rót vốn vào doanh nghiệp không phải để thu cổ tức mà là để có cơ hội bán được cổ phiếu với giá cao cũng là bước khởi đầu cho quá trình doanh nghiệp công khai giá trị hoạt động tài chính.
Cơ hội mà IPO mang đến cho các doanh nghiệp nói chung và start up nói chung là điều không thể phủ nhận nhưng đồng hành với đó luôn là những thách thức.
Theo bà Nguyễn Hồng Mai - Tổng giám đốc Công ty tài chính Tâm Anh, khi IPO những nhân sự chủ chốt các vấn đề điểm yếu tài chính tạm thời có thể bị lộ và đối thử sẽ khai thác được. Ngoài ra, phải xác định được khả năng tăng giá của cổ phiếu đó là điều kiện để nhà đầu tư chú ý bởi họ muốn cổ phiếu phải có khả năng tăng đột phá mới đầu tư.
Quay trở lại với câu chuyện của Yeah1, cổ phiếu YEG đã từng là một ngôi sao trên thị trường chứng khoán khi chào sàn với mức gía tham chiếu 250.000 đồng/cổ phiếu và tăng trần liên tiếp những phiên sau đó lên mốc 340.000 đồng/cổ phiếu - gần như cao nhất sàn chứng khoán thời điểm đó.
Tuy nhiên cùng với sự hân hoan của các nhà đầu tư là sự vào cuộc của những chuyên gia phân tích với những nhận định như: giá cổ phiếu quá khủng so với lợi nhuận, có bóng dáng của "đội lái", dùng chiêu đẩy giá... và những "lắt léo" trong phi vụ chuyển nhượng giữa các cổ đông cũng lần lượt phải công khai.
Dấu mốc khiến YEG từ "ngôi sao" trở thành "con ghẻ" của thị trường chứng khoán là sự cố liên quan đến Youtube ngừng hợp tác với Yeah1 khiến cổ phiếu này giảm sàn liên tiếp, hiện chỉ còn giao dịch tại mức giá dưới 50.000 đồng/cổ phiếu, giảm 5 lần so với giá chào sàn. YEG gần như đánh mất niềm tin của các nhà đầu tư chứng khoán làm ảnh hưởng đến hình ảnh của doanh nghiệp.
Nhìn vào đây có thể thấy IPO không hẳn là giấc mơ xa vời nhưng lại là giấc mơ khó thành hiện thực. Theo ông Lê Minh Chánh - nhà sáng lập BizUni, IPO với các starup ở Việt Nam là rất khó bởi hầu hết đều đang kinh doanh thu lỗ, lên được thị trường rồi cũng khó tìm kiếm được người mua cổ phiếu.
Ông Lê Hoài Ân, Trưởng phòng phân tích Merlin Capital, thì cho biết tại Việt Nam, tỷ lệ huy động vốn qua sàn chứng khoán rất thấp. Như trong cả năm 2019, có 1.674 công ty trên sàn huy động được 93.000 tỷ đồng nhưng 80% số này là đổ vào mười công ty lớn. Vì vậy, cần xác định mục tiêu IPO, lên sàn là huy động vốn hay là gì. Nếu đang tiếp cận được vốn ngân hàng thì cứ tiếp tục, thay vì lên sàn.
Thêm vào đó, theo ông Ân, cơ hội thu hút nhà đầu tư đại chúng còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như ngành nghề của doanh nghiệp. Những ngành sản xuất như nhựa, bao bì… rất khó lên sàn, nếu có thì cũng khó huy động vốn. “Muốn IPO thì phải có mô hình kinh doanh phù hợp, tức là hoạt động ở những ngành mà nhà đầu tư dễ quan tâm”, ông Ân cho biết thêm.
Bên cạnh đó, để có được nguồn vốn đáng kể doanh nghiệp phải chịu các rủi ro nếu như có sai sót, người đứng đầu có thể mất quyền điều hành và kiểm soát kinh doanh. Đặc biệt là nghĩa vụ phải minh bạch mọi hoạt động tài chính, công khai thông tin trong khi đây lại là điểm cốt yếu của các startup.
Tags:
(VNF) - VN-Index tăng hơn 10% trong tháng 4/2026, nhưng mức tăng này không phản ánh đầy đủ trải nghiệm của nhiều nhà đầu tư. Khi phần lớn đà tăng đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, lợi nhuận trên thị trường ngày càng phân hóa, buộc nhà đầu tư phải chọn lọc danh mục thay vì chỉ dựa vào xu hướng chung.
(VNF) - PV Oil ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý I/2026 đạt gần 572 tỷ đồng, tăng gấp 22 lần so với cùng kỳ, nhờ hưởng lợi từ diễn biến giá dầu thuận lợi và hiệu quả kinh doanh cải thiện rõ rệt, qua đó sớm tiến sát kế hoạch lợi nhuận cả năm.
(VNF) - Bức tranh tài chính Công ty cổ phần Dược phẩm Vĩnh Phúc (Vinphaco) vẫn gây ấn tượng với đà tăng trưởng doanh thu tốt
(VNF) - Sự gia tăng đồng loạt của các khoản chi đã vượt quá mức doanh thu mà Petrolimex kiếm được trong quý I. Kết quả, doanh nghiệp xăng dầu này lỗ thuần 493 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh. Lỗ sau thuế ghi nhận 662 tỷ đồng.
(VNF) - VNG ghi nhận lợi nhuận trở lại, doanh thu tăng trưởng 32% trong quý I, lợi nhuận sau thuế đạt 125 tỷ đồng.
(VNF) - Do cổ phiếu GVR giảm mạnh, cổ đông của Tập đoàn Cao su Việt Nam đã gánh khoản thua lỗ lên đến 36.400 tỷ đồng chỉ sau 3 tháng giao dịch.
(VNF) - BSR tăng kịch trần ngay phiên giao dịch đầu tiên của tháng 5, ghi nhận hơn 4,9 triệu dư mua trong khi không có lệnh đặt bán.
(VNF) - Cổ phiếu NVL bất ngờ lao xuống mức giá sàn 19.100 đồng/cổ phiếu sau khi mở cửa phiên giao dịch đầu tháng 5 khá thuận lợi ở mức giá 20.650 đồng/cổ phiếu.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ mở cửa cho vốn ngoại, ngành dược Việt Nam đang chứng kiến một sự dịch chuyển về quyền sở hữu. Từ các khoản đầu tư chiến lược ban đầu, nhiều DN đầu ngành đã lần lượt rơi vào tay các tập đoàn nước ngoài, với quy mô giao dịch ngày càng lớn, có thương vụ lên tới hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Tether - công ty phát hành stablecoin USDT mới đây đã công bố thông tin tài chính quý I/2026, ghi nhận mức lợi nhuận tỷ đô.
(VNF) - Thống kê trên VN-Index cho thấy, xác suất tăng điểm trong tháng Năm duy trì trên 50%, đặc biệt khi mức tăng trong tháng Tư vượt ngưỡng 5%.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp quyết định "nói không" với cổ tức trong kỳ ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, bao gồm cả những đơn vị từng có chính sách cổ tức rất tốt cho cổ đông.
(VNF) - Sự rút lui của dòng tiền đã kéo theo làn sóng điều chỉnh tại nhóm năng lượng, khiến các mã PC1, REE, GEG, PVC rơi vào danh sách cổ phiếu giảm mạnh.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian gần đây xuất hiện một nghịch lý đáng chú ý: nhiều cổ phiếu có thị giá rất thấp, thậm chí chỉ vài trăm đến vài nghìn đồng - tương đương một ly trà đá - nhưng lại chi trả cổ tức tiền mặt cao gấp nhiều lần giá đang giao dịch.
(VNF) - Rất nhiều người nghĩ rằng các quyết định tài chính lớn trong Big Tech Mỹ được đưa ra trong những phòng họp sang trọng, bởi những vị lãnh đạo với tầm nhìn thiên tài. Thực tế thì khác hẳn.
(VNF) - Sự phát triển nhanh của tiền mã hóa thúc đẩy nhiều quốc gia chuyển từ quan sát sang hành động, xây dựng pháp lý và tăng cường giám sát dòng tiền trên blockchain
(VNF) - Không chỉ cổ đông, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tại mùa ĐHĐCĐ 2026 cũng thẳng thắn bày tỏ sự trăn trở khi giá cổ phiếu chưa phản ánh tương xứng kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp.
(VNF) - Mùa công bố báo cáo tài chính quý 1/2026 khép lại với nhiều điểm sáng đáng chú ý, khi lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, số lượng doanh nghiệp đạt mức lợi nhuận trên 10.000 tỷ đồng đã tăng đáng kể.
(VNF) - Công ty cổ phần Máy tính Vĩnh Xuân là một trong số 108 doanh nghiệp nằm trong kế hoạch kiểm tra chuyên ngành năm 2026 của Cục Thuế.
(VNF) - Danh sách cổ phiếu tăng mạnh tháng 4 chứng kiến pha bứt tốc của bộ ba VIC – VHM – VRE, cùng màn hồi sinh ấn tượng của NVL.
(VNF) - Các chuyên gia đều chung nhận định, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) tại Việt Nam đang tồn tại những khoảng trống rất lớn về cấu trúc thị trường, cần phải có chính sách đủ hấp dẫn để nâng cao xếp hạng tín nhiệm, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài.
(VNF) - Tổng CTCP Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) ghi nhận kết quả kinh doanh bứt phá trong quý I/2026, với lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng – mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp đi vào hoạt động, đồng thời vượt gấp nhiều lần kế hoạch năm.
(VNF) - Với tỷ lệ sở hữu hơn 51% tại Dược Hậu Giang, Taisho Pharmaceutical không chỉ nắm quyền chi phối hoạt động doanh nghiệp mà còn đều đặn thu về hàng trăm tỷ đồng cổ tức mỗi năm, biến khoản đầu tư này thành một trong những "mỏ tiền mặt" ổn định nhất trong chiến lược mở rộng tại Đông Nam Á.
(VNF) - Thị trường tài sản số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh sôi động khi nhiều doanh nghiệp tăng tốc hoàn thiện hồ sơ, nâng vốn và tái cấu trúc để tham gia thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa.
(VNF) - Ngay từ những tháng đầu năm 2026, hàng loạt thương vụ thâu tóm, chuyển nhượng các doanh nghiệp, thương hiệu lớn đã được hoàn tất, tiếp tục khuấy động thị trường M&A trong nước.
(VNF) - VN-Index tăng hơn 10% trong tháng 4/2026, nhưng mức tăng này không phản ánh đầy đủ trải nghiệm của nhiều nhà đầu tư. Khi phần lớn đà tăng đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, lợi nhuận trên thị trường ngày càng phân hóa, buộc nhà đầu tư phải chọn lọc danh mục thay vì chỉ dựa vào xu hướng chung.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.
