Rất nhiều doanh nghiệp khi thành lập đều mong muốn doanh nghiệp của mình có thể tiến hành phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) sau đó là niêm yết trên sàn chứng khoán để có thể huy động được một lượng vốn khổng lồ và "sánh vai" cùng các doanh nghiệp lớn.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia tài chính đây là "việc tốt nên làm" nhưng nếu có sai sót cái giá phải trả là không nhỏ.
Trong suốt nhiều năm qua mới chỉ có Công ty Cổ phần Tập đoàn Yeah1 (mã: YEG) là một doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) thực hiện được IPO và niêm yết trên sàn chứng khoán.
Chia sẻ trong một hội thảo mới đây về quá trình IPO của Yeah1, ông Nguyễn Ảnh Nhượng Tống - chủ tịch HĐQT tập đoàn cho biết, Yeah1 đã phải chuẩn bị đến 12 năm để chuẩn bị cho quá trình này.
"Đó là sự chuẩn bị dài hơi, chiến lược cụ thể trong đó xác định doanh nghiệp mình là công ty đại chúng, không phải công ty "gia đình". Trước khi IPO 5 năm, Yeah1 phải thuê công ty kiểm toán chuẩn bị hồ sơ pháp lý tài chính để đảm bảo quá trình được diễn ra thuận lợi", ông Tống cho biết.
Cũng theo ông Tống, IPO là một cuộc chơi thú vị, doanh nghiệp sẽ nhận được những thuận lợi cả về vật chất và tinh thần. Về vật chất khi doanh nghiệp lên sàn là nắm được cơ hội bán cổ phiếu để thu hồi vốn trang trải khi cần; về tinh thần đây là động lực để công ty có những tiêu chuẩn vận hành nhằm phát triển hơn nữa.
"IPO là giấc mơ không bao giờ từ bỏ của Yeah1 vì bất cứ lý do gì, 12 năm của Yeah1 là một quãng thời gian dài không phải trông chờ vào vận may như mua tờ vé số mà là thành tựu của quá trình kiên trì phấn đấu theo đuổi mục tiếu lâu dài", ông Tống chia sẻ.
Đồng quan điểm với ông Nguyễn Ảnh Nhượng Tống về sự quan trọng của IPO đối với các starup, ông Huỳnh Kim Tước - Giám đốc Trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ cho rằng, việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chứng là điều kiện tiên quyết mà doanh nghiệp phải hướng đến nếu mong muốn mở rộng quy mô và tăng giá trị nhờ tiếp cận được nguồn vốn rẻ.
Ngoài nguồn vốn và tạo động lực cho doanh nghiệp nghiệp phát triển, IPO còn là cú hích tạo nên một đội ngũ nhân viên năng lực tạo được hiệu quả cao hơn trong lợi ích công việc. So với việc phát hành trái phiếu, IPO có những thuận lợi mang lại nhiều giá trị hơn. IPO còn giúp các start up không cần phải hoàn trả quỹ vốn thu được từ việc phát hành cổ phiếu.
Theo các chuyên gia, nhà đầu tư rót vốn vào doanh nghiệp không phải để thu cổ tức mà là để có cơ hội bán được cổ phiếu với giá cao cũng là bước khởi đầu cho quá trình doanh nghiệp công khai giá trị hoạt động tài chính.
Cơ hội mà IPO mang đến cho các doanh nghiệp nói chung và start up nói chung là điều không thể phủ nhận nhưng đồng hành với đó luôn là những thách thức.
Theo bà Nguyễn Hồng Mai - Tổng giám đốc Công ty tài chính Tâm Anh, khi IPO những nhân sự chủ chốt các vấn đề điểm yếu tài chính tạm thời có thể bị lộ và đối thử sẽ khai thác được. Ngoài ra, phải xác định được khả năng tăng giá của cổ phiếu đó là điều kiện để nhà đầu tư chú ý bởi họ muốn cổ phiếu phải có khả năng tăng đột phá mới đầu tư.
Quay trở lại với câu chuyện của Yeah1, cổ phiếu YEG đã từng là một ngôi sao trên thị trường chứng khoán khi chào sàn với mức gía tham chiếu 250.000 đồng/cổ phiếu và tăng trần liên tiếp những phiên sau đó lên mốc 340.000 đồng/cổ phiếu - gần như cao nhất sàn chứng khoán thời điểm đó.
Tuy nhiên cùng với sự hân hoan của các nhà đầu tư là sự vào cuộc của những chuyên gia phân tích với những nhận định như: giá cổ phiếu quá khủng so với lợi nhuận, có bóng dáng của "đội lái", dùng chiêu đẩy giá... và những "lắt léo" trong phi vụ chuyển nhượng giữa các cổ đông cũng lần lượt phải công khai.
Dấu mốc khiến YEG từ "ngôi sao" trở thành "con ghẻ" của thị trường chứng khoán là sự cố liên quan đến Youtube ngừng hợp tác với Yeah1 khiến cổ phiếu này giảm sàn liên tiếp, hiện chỉ còn giao dịch tại mức giá dưới 50.000 đồng/cổ phiếu, giảm 5 lần so với giá chào sàn. YEG gần như đánh mất niềm tin của các nhà đầu tư chứng khoán làm ảnh hưởng đến hình ảnh của doanh nghiệp.
Nhìn vào đây có thể thấy IPO không hẳn là giấc mơ xa vời nhưng lại là giấc mơ khó thành hiện thực. Theo ông Lê Minh Chánh - nhà sáng lập BizUni, IPO với các starup ở Việt Nam là rất khó bởi hầu hết đều đang kinh doanh thu lỗ, lên được thị trường rồi cũng khó tìm kiếm được người mua cổ phiếu.
Ông Lê Hoài Ân, Trưởng phòng phân tích Merlin Capital, thì cho biết tại Việt Nam, tỷ lệ huy động vốn qua sàn chứng khoán rất thấp. Như trong cả năm 2019, có 1.674 công ty trên sàn huy động được 93.000 tỷ đồng nhưng 80% số này là đổ vào mười công ty lớn. Vì vậy, cần xác định mục tiêu IPO, lên sàn là huy động vốn hay là gì. Nếu đang tiếp cận được vốn ngân hàng thì cứ tiếp tục, thay vì lên sàn.
Thêm vào đó, theo ông Ân, cơ hội thu hút nhà đầu tư đại chúng còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như ngành nghề của doanh nghiệp. Những ngành sản xuất như nhựa, bao bì… rất khó lên sàn, nếu có thì cũng khó huy động vốn. “Muốn IPO thì phải có mô hình kinh doanh phù hợp, tức là hoạt động ở những ngành mà nhà đầu tư dễ quan tâm”, ông Ân cho biết thêm.
Bên cạnh đó, để có được nguồn vốn đáng kể doanh nghiệp phải chịu các rủi ro nếu như có sai sót, người đứng đầu có thể mất quyền điều hành và kiểm soát kinh doanh. Đặc biệt là nghĩa vụ phải minh bạch mọi hoạt động tài chính, công khai thông tin trong khi đây lại là điểm cốt yếu của các startup.
Tags:
(VNF) - Ngày 6/8, Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank - HoSE: NAB), FiinGroup, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) và Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) Việt Nam sẽ phối hợp tổ chức Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam năm 2026 tại TP. Hồ Chí Minh, với sự đồng hành của Optima Wealth Partners.
(VNF) - Mùa báo cáo tài chính quý II/2026 tiếp tục hé lộ danh sách những "ông vua tiền mặt" trên sàn chứng khoán với quy mô tiền nhàn rỗi ngày càng phình to.
(VNF) - Bộ Tài chính khẳng định hóa đơn điện tử không thay thế sổ kế toán, đồng thời lên tiếng về phản ánh taxi phải xuất hóa đơn từng chuyến.
(VNF) - Trong bối cảnh chi phí huy động vốn cao, trong nửa đầu năm các doanh nghiệp tiếp tục phát hành trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) để thu hút dòng tiền, trong đó nhiều mã ghi nhận lãi suất khủng trên 12,5%/năm.
(VNF) - Cổ phiếu ngân hàng, thép, công nghệ và bán lẻ đồng loạt bứt phá, trong khi khối ngoại mua ròng hơn 1.060 tỷ đồng. VN-Index lấy lại mốc 1.760 điểm ngay trong phiên giao dịch đầu tiên của tháng 8.
(VNF) - Áp lực cung ứng vốn trung và dài hạn đang đè nặng lên hệ thống ngân hàng, tạo ra vòng xoáy tăng lãi suất và đe dọa đà phục hồi của doanh nghiệp. Để gỡ "nút thắt" này, việc khơi thông thị trường trái phiếu doanh nghiệp nhằm "chia lửa" tín dụng đang trở thành yêu cầu cấp bách.
(VNF) - Danh sách cổ phiếu tăng mạnh nhất tháng 7 ghi nhận nhiều mã tăng từ 50% đến hơn 150%, trái ngược hoàn toàn với diễn biến kém tích cực của thị trường chung. Tuy nhiên, hầu hết các mã này đều có thanh khoản mỏng, khiến mức tăng giá chưa phản ánh sức mạnh thực sự của dòng tiền.
(VNF) - Trước những e ngại của nhà đầu tư cá nhân đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với ông Phan Duy Hưng, Giám đốc cấp cao - Ban Định chế Tài chính VIS Rating, để tìm “lối ra” cho dòng vốn quan trọng này.
(VNF) - CTCP Tập đoàn Hà Đô (HoSE: HDG) ghi nhận lợi nhuận sau thuế 6 tháng đầu năm đạt 100 tỷ đồng, giảm 27% so với cùng kỳ. Kết quả này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp tăng mạnh trích lập dự phòng các khoản phải thu lên gần 900 tỷ đồng, chủ yếu liên quan đến dự án điện mặt trời Hồng Phong 4.
(VNF) - Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex, HoSE: PLX) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 với kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh. Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu gần 235.000 tỷ đồng, tương đương gần 9 tỷ USD, tiếp tục dẫn đầu về quy mô doanh thu trên sàn chứng khoán.
(VNF) - Cổ phiếu PNJ mất hơn nửa thị giá, vốn hóa bốc hơi gần 17.000 tỷ đồng và nhiều lần trở thành mã có thanh khoản lớn nhất thị trường trong tháng 7.
(VNF) - Mùa báo cáo tài chính quý II/2026 cho thấy bức tranh phân hóa rõ nét trong hoạt động đầu tư chứng khoán của các doanh nghiệp "tay ngang".
(VNF) - Vinaseed khép lại quý II/2026 với kết quả kinh doanh kém tích cực khi doanh thu giảm gần 25%, lợi nhuận sau thuế giảm hơn 30%. Đáng chú ý, hàng tồn kho đã vượt 1.000 tỷ đồng, trong khi nợ phải trả tăng mạnh so với đầu năm.
(VNF) - Quý II/2026, Y tế - Dược phẩm Việt Nam báo lãi ròng gần 16,7 tỷ đồng, tăng 458% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, bất chấp việc kinh doanh khởi sắc, cổ phiếu công ty vẫn chưa thoát bị cảnh báo.
(VNF) - Chỉ 2 ngày sau khi kết thúc đợt đăng ký bán quy mô lớn nhưng không khớp được cổ phiếu nào, T-Corp bất ngờ lên kế hoạch mua thêm gần 1,9 triệu cổ phiếu TVB.
(VNF) - Sản lượng điện tăng trưởng tích cực đã giúp Tổng công ty Phát điện 3 (EVNGENCO3, HoSE: PGV) ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc trong 6 tháng đầu năm 2026. Doanh nghiệp cũng chốt ngày đăng ký cuối cùng để cổ đông nhận cổ tức tiền mặt và cổ phiếu thưởng.
(VNF) - Novaland (NVL) lãi sau thuế 1.772 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, doanh thu tài chính đạt 3,4 lần so với cùng kỳ, lợi nhuận sau thuế 912 tỷ đồng.
(VNF) - Với động lực chính đến từ đầu tư chứng khoán, lợi nhuận Lideco tăng mạnh trong quý II/2026, bất chấp doanh thu từ hoạt động cốt lõi đi lùi.
(VNF) - Nguồn thu từ thanh lý các khoản đầu tư tiếp tục là động lực chính giúp Phát Đạt tăng trưởng lợi nhuận trong quý II/2026.
(VNF) - VN-Index giảm gần 9 điểm trong phiên cuối tháng 7 khi lực bán gia tăng vào cuối phiên, khi khối ngoại quay lại bán ròng hơn 300 tỷ đồng trên HoSE.
(VNF) - Theo báo cáo tài chính quý II/2026 tự lập vừa công bố, Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (HHV) ghi nhận doanh thu hợp nhất hơn 1.877 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế hơn 389 tỷ đồng trong nửa đầu năm, lần lượt tăng 11,6% và 20% so với cùng kỳ.
(VNF) - Petrosetco lãi hơn 202 tỷ đồng trong nửa đầu năm, gần gấp đôi mức thực hiện cùng kỳ năm 2025. Doanh nghiệp đã rót thêm hơn trăm tỷ đồng vào thị trường chứng khoán trong 6 tháng.
(VNF) - Dù doanh thu và biên lợi nhuận gộp tiếp tục cải thiện trong quý II/2026, Vĩnh Hoàn vẫn ghi nhận lợi nhuận đi lùi do nguồn thu tài chính sụt giảm mạnh và chi phí tài chính tăng vọt.
(VNF) - Báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 của Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (HoSE: CII) cho thấy hoạt động kinh doanh cốt lõi vẫn vận hành tích cực. Tuy nhiên, phía sau mức tăng trưởng của mảng thu phí là áp lực chi phí vốn, nghĩa vụ trả nợ và nhu cầu đầu tư mới ngày càng lớn.
(VNF) - Sau khi hoàn tất giao dịch, Taseco Land sẽ nắm quyền chi phối tại Công ty cổ phần Đầu tư Kinh doanh Hạ tầng Plaschem.
(VNF) - Ngày 6/8, Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank - HoSE: NAB), FiinGroup, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) và Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) Việt Nam sẽ phối hợp tổ chức Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam năm 2026 tại TP. Hồ Chí Minh, với sự đồng hành của Optima Wealth Partners.
(VNF) - Sau hơn 50 năm đưa vào sử dụng, khu tập thể Trương Định (phường Tương Mai, Hà Nội) đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều hạng mục hư hỏng và bị cơi nới, lấn chiếm. Theo quy hoạch mới được công bố, khu tập thể sẽ được cải tạo, xây dựng lại bằng 2 tòa chung cư cao tối đa 30 tầng với hơn 1.000 căn hộ.
