Iran lập trạm kiểm soát, thu phí hàng triệu USD mỗi tàu qua eo biển Hormuz
(VNF) - Iran đã biến một hòn đảo nhỏ thành “trạm thu phí” dầu mỏ, khi Tehran củng cố quyền kiểm soát dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Iran vận hành "trạm thu phí" dầu mỏ như thế nào?
Giữa lúc xung đột leo thang tại Trung Đông, Iran đang từng bước biến Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu mỏ toàn cầu - thành một “điểm kiểm soát có thu phí” chưa từng có tiền lệ.
Thay vì chỉ phong tỏa, Tehran thiết lập cơ chế chọn lọc tàu được phép đi qua, áp dụng hệ thống “mã thông hành” và thậm chí thu phí đối với các chuyến hàng, với mức có thể lên tới 2 triệu USD mỗi tàu.
Động thái này không chỉ giúp Iran tận dụng vị trí địa chiến lược để tạo nguồn thu khổng lồ, mà còn làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu, đặt ra thách thức lớn đối với trật tự hàng hải quốc tế.

Theo CNBC, Iran đã âm thầm thiết lập một “hành lang vận chuyển an toàn” thực tế ở phía bắc đảo Larak. Động thái này nhằm giúp Tehran kiểm soát và hưởng lợi từ tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.
Lưu lượng tàu qua eo biển đã giảm tới 90% kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2. Iran liên tục nhắm mục tiêu vào các tàu cố gắng đi theo tuyến thông thường, gây ra một trong những cú sốc nguồn cung năng lượng nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ.
Một số tàu được lựa chọn hiện đang được điều hướng đi qua vùng lãnh hải Iran gần đảo Larak, ngoài khơi thành phố cảng Bandar Abbas. Tại đây, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và cơ quan quản lý cảng tiến hành kiểm tra nghiêm ngặt trước khi cho phép tàu đi tiếp.
Công ty nghiên cứu hàng hải Lloyd’s List Intelligence nhận định: Iran đã áp đặt một cơ chế “trạm thu phí trên thực tế” tại eo biển Hormuz. Hầu hết tàu trong ba tuần gần đây đều phải đi vòng qua kênh hẹp phía bắc đảo Larak, sát bờ biển Iran - cho thấy đây là một “hành lang có kiểm soát, chỉ cho phép những tàu được chọn”.
Theo Lloyd’s, toàn bộ 57 chuyến tàu ghi nhận từ ngày 13/3 đều đi theo tuyến vòng qua Larak. Gần như không còn tàu nào đi theo lộ trình truyền thống. Ngoài ra, nhiều tàu phải xếp hàng chờ phía bắc đảo, thậm chí bị buộc quay đầu nếu không được chấp thuận.
Iran đang kiểm soát chặt chẽ việc cho phép tàu đi qua, ưu tiên những quốc gia thân thiện hoặc có quan hệ thương mại với họ.
Việc xác định quyền sở hữu tàu khá phức tạp do nhiều lớp đăng ký (cờ tàu, chủ sở hữu, quốc tịch thủy thủ…). Tuy nhiên, phần lớn các chuyến đi có liên quan đến Iran, Hy Lạp và Trung Quốc; ngoài ra còn có Pakistan và Ấn Độ. Một số quốc gia như Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Malaysia và Trung Quốc được cho là đã đàm phán trực tiếp với Tehran để đảm bảo tàu của họ được đi qua.
Ví dụ, các tàu container lớn của COSCO Shipping đã hoàn thành hành trình qua tuyến Larak sau khi ban đầu bị từ chối. Trung Quốc xác nhận có ba tàu đã đi qua eo biển với sự “phối hợp của các bên liên quan”, đồng thời kêu gọi ngừng bắn và ổn định khu vực.
Ấn Độ được cho là đã đạt thỏa thuận để tàu của mình đi qua mà không cần trả phí. Một tàu LPG mang cờ Ấn Độ đã được IRGC hướng dẫn đi qua hành lang Larak và được hải quân Ấn Độ hộ tống, mà không phải trả phí. Các quốc gia Đông Nam Á như Malaysia và Thái Lan - vốn chịu ảnh hưởng nặng từ gián đoạn nguồn cung - cũng được Iran đảm bảo cho tàu đi qua sau các nỗ lực ngoại giao.
Một dự luật đã được Quốc hội Iran thông qua nhằm chính thức hóa việc thu phí tàu thuyền qua eo biển. Nếu được các quốc gia liên quan đồng thuận, luật này sẽ áp phí đối với hàng hóa, năng lượng và cả thực phẩm vận chuyển qua tuyến đường này.
Theo Lloyd’s, ít nhất hai tàu đã trả phí cho Iran, với thanh toán bằng nhân dân tệ Trung Quốc, thông qua một công ty dịch vụ hàng hải Trung Quốc làm trung gian. Tuy nhiên, số tiền cụ thể chưa được tiết lộ.
Theo Lloyd’s List Intelligence, các chủ tàu trước tiên phải liên hệ với các trung gian liên kết với IRGC và nộp hồ sơ chi tiết: mã số IMO, danh sách thủy thủ, điểm đến cuối cùng…
IRGC sẽ kiểm tra thông tin. Nếu được chấp thuận, tàu sẽ nhận “mã thông hành” và hướng dẫn lộ trình.
Khi tàu tiến vào vùng biển Iran, lực lượng IRGC sẽ liên lạc qua radio để yêu cầu mã này. Nếu hợp lệ, tàu sẽ được hộ tống đi qua khu vực quanh đảo Larak. Ngược lại, tàu sẽ bị từ chối.
Iran có quyền thu phí hay không?
Các chuyên gia nói với CNBC, việc Iran áp đặt kiểm soát và thu phí tại eo biển Hormuz là vi phạm luật quốc tế, đặc biệt là Công ước Luật Biển của Liên Hợp Quốc và khó có thể nhận được sự ủng hộ từ các nước láng giềng.
"Theo luật quốc tế, Iran không có thẩm quyền pháp lý để áp đặt phí cầu đường chung cho các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz", ông Shahla Ali, giáo sư luật tại Đại học Hồng Kông, cho biết.
"Mặc dù các quốc gia có thể thu phí hợp lý, không phân biệt đối xử đối với các dịch vụ cụ thể mà họ thực sự cung cấp trong vùng lãnh hải của mình - chẳng hạn như hoa tiêu hoặc ứng phó ô nhiễm, cứu hộ - nhưng các khoản phí này phải liên quan đến các dịch vụ thực sự được cung cấp. Do đó, bất kỳ biện pháp đơn phương nào của quốc hội áp đặt phí cầu đường rộng rãi sẽ không phù hợp với luật hàng hải quốc tế hiện hành và có khả năng phải đối mặt với những thách thức ngoại giao và pháp lý mạnh mẽ", ông Ali nói.
Chuyên gia cho biết thêm, việc so sánh với các kênh đào như Kênh đào Suez hay Kênh đào Panama là không phù hợp.
Hai tuyến này là công trình nhân tạo do quốc gia sở hữu xây dựng và vận hành, nên có quyền thu phí để bù đắp chi phí.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Nghị viện Châu Âu, Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama thu phí dựa trên kích thước và loại tàu sử dụng tuyến đường thủy, với mức phí là đồng nhất, công bằng và không phân biệt đối xử.
Trong khi đó, eo biển Hormuz là tuyến đường tự nhiên, thuộc vùng biển quốc tế nên không thể bị một quốc gia đơn phương kiểm soát và thu phí theo cách tương tự.
TT Trump sẽ làm 'điều không tưởng', trao cho Iran nguồn thu khổng lồ 500 tỷ USD?
Một fintech được định giá 5,2 tỷ USD, gọi vốn thành công thêm 200 triệu USD
(VNF) - Công ty công nghệ tài chính cung cấp dịch vụ ngân hàng cho startup này đã huy động được 200 triệu USD với mức định giá 5,2 tỷ USD.
Ông Putin và ông Tập bàn 'át chủ bài năng lượng' giữa cú sốc Trung Đông
(VNF) - Trong bối cảnh chiến sự Iran làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 20/5, với trọng tâm thảo luận xoay quanh dự án đường ống khí đốt Power of Siberia 2 vốn bị đình trệ trong thời gian dài.
Điều gì đang xảy ra bên trong 'đế chế' Samsung?
(VNF) - Cuộc đình công kéo dài 18 ngày của công đoàn Samsung Electronics dự kiến sẽ leo thang từ ngày 21/5 khi 48.000 công nhân đồng loạt ngừng làm việc, sau khi các nỗ lực đạt được thỏa thuận về tiền thưởng đổ vỡ. Diễn biến này không chỉ đe dọa nền kinh tế Hàn Quốc mà còn có nguy cơ làm gián đoạn nguồn cung chất bán dẫn toàn cầu.
Arsenal thu gần 180 triệu bảng sau chức vô địch Premier League
(VNF) - Chức vô địch Premier League 2025/26 không chỉ giúp Arsenal chấm dứt 22 năm chờ đợi danh hiệu quốc nội mà còn mang lại cú hích tài chính cực lớn cho đội bóng thành London.
Morgan Stanley phát iPhone 'đặc biệt' cho nhân viên tới Trung Quốc
(VNF) - Trong bối cảnh căng thẳng công nghệ và dữ liệu giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng leo thang, ngân hàng đầu tư Morgan Stanley đã trang bị các thiết bị di động chuyên biệt cho toàn bộ đội ngũ ngân hàng đầu tư tại Hồng Kông khi đi công tác tới Trung Quốc đại lục. Động thái này phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn về an ninh dữ liệu và yêu cầu tuân thủ quy định bảo mật xuyên biên giới.
'Cơn khát' vàng toàn cầu chưa hạ nhiệt
(VNF) - Nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương trong năm 2026 đang mạnh hơn đáng kể so với các dự báo trước đây, trong khi các ước tính cập nhật cho thấy lực cầu từ các quốc gia sẽ còn gia tăng trong nửa cuối năm, theo nhận định của các chiến lược gia hàng hóa tại Goldman Sachs.
Cú bắt tay làm 'rung chuyển' ngành đồng hồ Thụy Sĩ
(VNF) - Một bên là hãng bán hàng triệu chiếc đồng hồ giá rẻ mỗi năm, bên còn lại là nhà chế tác những “cỗ máy thời gian” xa xỉ có thể được bán với giá hàng triệu USD. Nhưng khi Swatch bắt tay với Audemars Piguet (AP), cả hai đã tạo nên một cơn sốt bán lẻ kiểu “cao cấp kết hợp bình dân”, kéo theo cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố trên khắp thế giới vào cuối tuần qua.
Cú 'xoay trục' 17 tỷ USD của Trung Quốc tác động ra sao tới thị trường nông sản?
(VNF) - Cam kết mua thêm ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm của Trung Quốc không chỉ đánh dấu bước hạ nhiệt mới trong quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, mà còn có thể tạo ra những biến động lớn trên thị trường nông sản toàn cầu.
Chấn động: ChatGPT thành cố vấn tài chính giá rẻ ăn đứt con người
(VNF) - OpenAI vừa biến ChatGPT thành “cố vấn tài chính AI” có thể đọc dữ liệu ngân hàng, phân tích chi tiêu và lập kế hoạch tiết kiệm với chi phí rẻ hơn nhiều chuyên gia truyền thống.
Hơn 47.000 công nhân sẵn sàng đình công, Samsung đối mặt 'cú sốc' 20 tỷ USD
(VNF) - Nguy cơ hơn 47.000 công nhân đồng loạt đình công đang đẩy Samsung Electronics vào một trong những cuộc khủng hoảng lao động nghiêm trọng nhất lịch sử tập đoàn. Không chỉ đối mặt thiệt hại ước tính lên tới 20 tỷ USD, “gã khổng lồ” công nghệ Hàn Quốc còn khiến chính phủ Seoul lo ngại về những tác động dây chuyền có thể làm rung chuyển nền kinh tế phụ thuộc lớn vào ngành chip và xuất khẩu.
Mỹ - Trung đạt thêm thỏa thuận lớn, chiến tranh thương mại sắp hạ nhiệt?
(VNF) - Trung Quốc sẽ mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm đến hết năm 2028, bên cạnh các cam kết mua đậu nành đã được thống nhất trước đó, theo bản thông tin do Nhà Trắng công bố ngày 17/5.
Từ chiếc đồng hồ Swatch 400 USD đến 'cơn hỗn loạn' toàn cầu
(VNF) - Làn sóng săn lùng mẫu đồng hồ phiên bản giới hạn “Royal Pop” của Swatch đã gây ra cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố lớn trên thế giới, buộc hãng đồng hồ Thụy Sĩ phải đóng cửa hàng loạt cửa hàng vì lo ngại an ninh và an toàn công cộng.
Bắc Kinh phát tín hiệu thận trọng sau loạt cam kết với TT Trump
(VNF) - Bộ Thương mại Trung Quốc mô tả các thỏa thuận về thuế quan, nông nghiệp và máy bay đạt được trong chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này chỉ mang tính “sơ bộ”.
Lọt tầm ngắm của CEO Nvidia, một món ăn Trung Quốc 'cháy hàng'
(VNF) - Ngẫu nhiên ăn thử món mì tương đậu tại phố cổ Nam La Bắc Kinh, CEO Nvidia Jensen Huang đã góp phần thúc đẩy doanh số món ăn này tới gần 80%.
Cuộc đình công 'đe doạ' tuyến đường sắt nhộn nhịp nhất nước Mỹ
(VNF) - Các công nhân vận tải của Đường sắt Long Island, tuyến đường sắt chở khách lớn nhất nước Mỹ, đã tiến hành đình công. Việc này có thể gây khó khăn cho hàng trăm nghìn hành khách ở khu vực thành phố New York.
CEO Nvidia Jensen Huang: Quan điểm AI ‘xóa sổ’ việc làm là lố bịch
(VNF) - CEO Nvidia Jensen Huang cho rằng dự đoán “AI sẽ khiến 50% việc làm biến mất” của những người bi quan về AI là “lố bịch”.
TT Trump thăm Trung Quốc: Mỹ 'bỏ túi' loạt hợp đồng tỷ USD
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đạt được một số "thỏa thuận thương mại tuyệt vời" trong chuyến thăm Bắc Kinh.
Tổng thống Nga Putin sẽ đến Trung Quốc vào tuần tới
(VNF) - Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ có chuyến thăm kéo dài 1 ngày tới Bắc Kinh chỉ ít ngày sau khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tổ chức tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Giá dầu phản ứng sau tuyên bố Trung Quốc sẽ mua dầu Mỹ
(VNF) - Giá dầu tăng trong phiên giao dịch ngày 15/5 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua dầu từ Mỹ.
Honda chưa từng đối mặt với cuộc khủng hoảng nào như hiện nay
(VNF) - Honda từng duy trì được lợi nhuận xuyên suốt hàng loạt biến cố lớn, từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, thiên tai, bê bối an toàn cho tới đại dịch. Thế nhưng, cú đảo chiều mạnh mẽ của thị trường xe điện tại Mỹ lại đang đẩy hãng vào một giai đoạn đầy khó khăn.
Vốn hóa Nvidia lập đỉnh giữa lúc CEO Jensen Huang tới Trung Quốc
(VNF) - CEO Nvidia Jensen Huang bất ngờ xuất hiện trong chuyến công du Trung Quốc cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump, giữa lúc kỳ vọng về khả năng nối lại hoạt động bán chip AI cho Trung Quốc gia tăng. Thông tin Mỹ cho phép một số doanh nghiệp Trung Quốc mua chip H200 đã góp phần đẩy vốn hóa Nvidia lên mức kỷ lục 5,7 nghìn tỷ USD.
Những điểm nổi bật sau hơn 2 giờ hội đàm giữa ông Trump và ông Tập
(VNF) - Sau hơn 2 giờ hội đàm tại Bắc Kinh ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phát đi hàng loạt tín hiệu đáng chú ý về thương mại, công nghệ, Đài Loan và hợp tác chiến lược, cho thấy nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Cung cấp cáp điện cho dự án AI tại Việt Nam, cổ phiếu công ty Hàn Quốc lập đỉnh
(VNF) - Cổ phiếu của LS Eco Energy, công ty con của LS Cable & System Ltd (Hàn Quốc), đã tăng hơn 12% trong phiên giao dịch đầu ngày 14/5 sau thông tin công ty sẽ cung cấp cáp điện cho một trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) quy mô lớn tại Việt Nam.
Ông Tập cảnh báo 'bẫy Thucydides' trong hội đàm với ông Trump
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào sáng 14/5, mở màn cho hội nghị thượng đỉnh quan trọng kéo dài đến hết ngày 15/5.
Yêu cầu đầu tiên của TT Trump khi đặt chân tới Bắc Kinh
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Bắc Kinh ngày 13/5, mở đầu chuyến thăm kéo dài 2 ngày với mục tiêu đặt quan hệ kinh doanh song phương vào vị trí trung tâm trong chương trình nghị sự với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, giữa lúc căng thẳng địa chính trị, thương mại và công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng.
Một fintech được định giá 5,2 tỷ USD, gọi vốn thành công thêm 200 triệu USD
(VNF) - Công ty công nghệ tài chính cung cấp dịch vụ ngân hàng cho startup này đã huy động được 200 triệu USD với mức định giá 5,2 tỷ USD.
Hình ảnh đẹp về Cầu vượt biển Hải Giang trước ngày chính thức thông xe
(VNF) - Cầu Hải Giang, tuyến giao thông quan trọng nối khu du lịch MerryLand Quy Nhơn với Khu kinh tế Nhơn Hội (phường Quy Nhơn Đông, Gia Lai), chính thức được hợp long ngày 17/12/2025. Dự kiến cây cầu vượt biển thứ 2 ở Quy Nhơn sẽ được đưa vào sử dụng vào ngày 2/9 tới đây.


































































