Cội nguồn khủng hoảng
Còn nhớ cuối năm 2020, thị trường tài chính truyền tai nhau việc các tập đoàn bất động sản có những động thái quyết liệt hơn trong việc thâu tóm các ngân hàng. Và các động thái sau đó và kết quả thực tế hôm nay cho thấy thông tin đúng như "lời đồn".
Thực tế, xu hướng các tập đoàn, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản tìm mọi cách có được ngân hàng “chống lưng” không phải là chuyện mới. Chủ tịch một tập đoàn bất động sản giải thích vui cho nhu cầu này: “Nghe danh đại gia bất động sản “phèn” lắm. Phải là đại gia ngân hàng mới đẳng cấp. Mà bất động sảnkhông có ngân hàng là dễ bị bóp ngạt lắm”.
Trao đổi với báo chí, TS. Lê Xuân Nghĩa - chuyên gia ngân hàng còn cho biết một góc nhìn khác: “Các doanh nghiệp bất động sản lớn luôn mong muốn có tập đoàn tài chính ở phía sau như ngân hàng hay công ty chứng khoán. Do vậy, đằng sau những cuộc gom mua cổ phiếu ngân hàng thường là “đại gia” bất động sản”.
Lợi ích khi có ngân hàng “chống lưng” lại càng được thể hiện rõ trong cuộc khủng hoảng bất động sản năm 2023. Một chuyên gia phân tích nói: “Nếu so sánh giữa Novaland “vàng mắt” để “chạy” tiền, thậm chí cả Vingroup cũng “khó khăn” thì các tập đoàn bất động sản có ngân hàng là hệ sinh thái khá bình yên”.
TS. Lê Xuân Nghĩa nói: “Lâu nay, cội nguồn mọi cuộc khủng hoảng tiền tệ ở Việt Nam đều chỉ có duy nhất một nguyên nhân, đó là sở hữu chéo. Tôi đã làm việc trong lĩnh vực ngân hàng cả cuộc đời và chưa thấy cuộc khủng hoảng nào xảy ra với lĩnh vực ngân hàng mà không xuất phát từ nguyên nhân này”.
Một dẫn chứng đang nóng hổi, ngày 5/3 TAND TP.HCM sẽ xét xử bà Trương Mỹ Lan (68 tuổi, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vạn Thịnh Phát) về các tội Tham ô tài sản, Đưa hối lộ và Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng. Trong đó, Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, bị truy tố với cáo buộc chiếm đoạt hơn 304.000 tỷ đồng của SCB. Còn trước đó, là câu chuyện Nguyên Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Xây dựng Việt Nam, ông Phạm Công Danh (người đến từ Tập đoàn Thiên Thanh) đã cùng đồng phạm đã gây thiệt hại hơn 9.000 tỷ đồng của Ngân hàng xây dựng Việt Nam.
Theo thống kê của Công ty Chứng khoán MB hiện tại có 7 ngân hàng niêm yết có cổ đông là tổ chức sở hữu trên 10% vốn điều lệ (đã loại trừ các TCTD có cổ đông chiến lược là nhà đầu tư nước ngoài).
Và mạnh tay
Ngày 18/01/2024, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật các Tổ chức tín dụng (Luật các TCTD) sửa đổi. Luật chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2024, ngoại trừ một số điều khoản sẽ có hiệu lực từ 01/01/2025. Trong đó bổ sung thêm quy định các cổ đông sở hữu từ 01% Vốn điều lệ của TCTD phải cung cấp thông tin, đồng thời các TCTD phải thực hiện công bố công khai minh bạch thông tin của các cổ đông này.
Giới hạn tỷ lệ sở hữu cho cổ đông là tổ chức giảm từ 15% xuống 10%; cổ đông và người có liên quan giảm từ 20% xuống 15%. Cổ đông lớn và người có liên quan xuống còn 5% vốn điều lệ của TCTD. Đối với nhà đầu tư nước ngoài sẽ không áp dụng các quy định như trên mà sẽ theo phê duyệt của Chính phủ.
Bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc Khối Nghiên cứu của Công ty Chứng khoán MB nêu quan điểm, các quy định nhằm hạn chế tình trạng sở hữu chéo và giúp nhận biết các rủi ro lớn từ các DN sân sau như trường hợp của SCB và Vạn Thịnh Phát.
Xung quanh vấn đề này, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV nhận định, quy định này góp phần hạn chế khả năng một nhóm cổ đông sở hữu đa số cổ phần, từ đó góp phần giảm sở hữu chéo, thao túng hoạt động của TCTD (như trường hợp tại SCB vừa qua). Bên cạnh đó, Luật các TCTD sửa đổi cũng đưa ra quy định chuyển tiếp đối với nội dung này (những cổ đông có tỷ lệ sở hữu cao hơn giới hạn cho phép, trước khi Luật có hiệu lực) vẫn sẽ được giữ nguyên (không phải bán ra cổ phần). Nhưng sẽ không được phép tham gia vào các đợt phát hành cổ phần mới của ngân hàng để đảm bảo tỷ lệ sở hữu hiện tại sẽ giảm dần về giới hạn theo lộ trình đến năm 2029, qua đó đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ của các cổ đông hiện hữu.
“Tuy nhiên, tính hiệu lực, hiệu quả của quy định này còn phụ thuộc nhiều vào khâu thực thi sau này, nhất là việc tuân thủ công bố thông tin, đảm bảo thực chất, công khai, minh bạch và kịp thời…”, TS. Cần Văn Lực nói.
Chính thức chia sẻ thêm thông tin về Luật các TCTD sửa đổi vừa được thông qua, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đoàn Thái Sơn cho biết, mục tiêu xuyên suốt khi xây dựng luật là hạn chế việc lạm dụng, thao túng hoạt động của các TCTD từ cổ đông lớn và nhóm cổ đông lớn.
Theo Phó thống đốc, quá trình cụ thể hóa nguyên tắc này được cơ quan soạn thảo thể hiện qua nhiều quy định. Bên cạnh mục tiêu siết chặt kỷ luật kỷ cương, mục tiêu trung gian là đại chúng hóa hoạt động của tổ chức tín dụng. Vì vậy, Luật các TCTD (sửa đổi) cũng mở rộng khái niệm “người có liên quan” trong xác định sở hữu cổ phần chính thông qua “mối quan hệ về lợi ích” hoặc hoạt động sở hữu; quản trị điều hành nhằm tránh việc chi phối việc cấp tín dụng
Ông Sơn cũng cho biết, Luật các TCTD (sửa đổi) yêu cầu phải công khai họ tên cá nhân, tổ chức là cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ cùng người có liên quan lên website ngân hàng. Định kỳ hàng năm, TCTD công bố những thông tin này với Đại hội đồng cổ đông, Đại hội thành viên, Hội đồng thành viên của TCTD…
“Quy định mới tạo ra kênh giám sát từ công chúng trong đó có cả phương tiện truyền thông với người chủ sở hữu cũng như người quản trị điều hành của TCTD”, Phó thống đốc nói.
Phó thống đốc Đoàn Thái Sơn thừa nhận: “Việc siết chặt các quy định tại luật mới chỉ là biện pháp về kỹ thuật, quan trọng nhất vẫn là khâu tổ chức thực hiện. Quá trình triển khai có sự phối hợp chặt chẽ giữa NHNN và các bộ ngành liên quan để các quy định được thực hiện nghiêm trong thực tiễn và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm.
Đồng thời, Luật các TCTD cũng bổ sung điều khoản chuyển tiếp cho những quy định được sửa đổi, bổ sung tại luật, qua đó hạn chế tác động lớn tới thị trường khi luật có hiệu lực.
Tags:
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng hạ nhanh, lãi vay qua đêm từ 11% hạ xuống 6,6% sau động thái của Ngân hàng Nhà nước. Chênh lệch giữa tỷ giá USD tự do và ngân hàng được rút ngắn, chỉ còn vài đồng.
(VNF) - Các ngân hàng sẽ được quyền đóng các tài khoản "rác", tài khoản "ngủ đông" từ 3 năm trở lên để ngăn chặn tội phạm lừa đảo.
(VNF) - Tỷ giá VND/USD trên thị trường tự do tiếp tục giảm, kéo dài đợt giảm giá USD liên tục kể từ tháng 4/2026 đến nay.
(VNF) - Giá USD tại các ngân hàng hôm nay đồng loạt đi lên. Giá USD tự do cũng đảo chiều tăng mạnh sau phiên lao dốc. Giá USD thế giới duy trì đà tăng.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Phương Đông (HOSE: OCB) vừa được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ tối đa thêm gần 3.995 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu. Sau khi hoàn tất phương án, vốn điều lệ của ngân hàng sẽ tăng từ 26.631 tỷ đồng lên hơn 30.625 tỷ đồng.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng quay đầu giảm nhanh sau khi Ngân hàng Nhà nước triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ. Lãi suất cho vay qua đêm từ 11% hạ xuống 6,6% sau 1 phiên.
(VNF) - Các tài khoản có dấu hiệu giao dịch bất thường như nhận tiền từ nhiều nguồn, chuyển tiền với tần suất cao hoặc liên quan đến tài khoản cảnh báo có thể bị ngân hàng đưa vào diện giám sát, xác minh để phòng ngừa gian lận và lừa đảo.
(VNF) - Ngày 28/5/2026, tại lễ trao giải thưởng Sao Khuê 2026 do Hiệp hội phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) tổ chức, “Hành trình vay mua nhà trên kênh số” của VietinBank đã được vinh danh Giải thưởng Sao Khuê 2026 trong lĩnh vực công nghệ tài chính (Fintech) và lần đầu được ghi danh trên bản đồ Giải pháp công nghệ số Việt Nam 2026. Đây không chỉ là sự ghi nhận cho một sản phẩm công nghệ, mà còn là minh chứng cho nỗ lực đổi mới sáng tạo và định hướng khách hàng là trung tâm trong hành trình xây dựng hệ sinh thái tài chính số hiện đại.
(VNF) - Vào ngày 30/05/2026, BIZ MBBank tiếp tục khẳng định vị thế ngân hàng số hàng đầu dành cho doanh nghiệp khi được vinh danh tại Lễ Biểu dương Thành tựu Tác động vì Việt Nam Số (Viet Nam I4 Impact Awards). Giải pháp Mở tài khoản doanh nghiệp “Toàn trình số - Tự động hoàn thiện hồ sơ doanh nghiệp” được trao danh hiệu Dịch vụ số xuất sắc, ghi nhận những nỗ lực đổi mới sáng tạo nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng của BIZ MBBank. Chương trình được tổ chức tại Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội và truyền hình trực tiếp trên kênh VTV2.
(VNF) - Giá USD tự do hôm nay giảm mạnh, tới hơn 100 đồng. Tính từ mức đỉnh, giá USD tự do đã hạ gần 1.700 đồng. Trong khi đó, giá USD tại ngân hàng nhích tăng.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm phiên 1/6 tăng lên 11%. Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước chào thầu 46.000 tỷ đồng nhằm hỗ trợ thanh khoản và ổn định mặt bằng lãi suất.
(VNF) - Theo các chuyên gia Yuanta, việc lãi suất giảm không đáng kể sau khi NHNN tăng khối lượng OMO lưu hành lên trên 330 nghìn tỷ đồng cho thấy nhu cầu vốn ngắn hạn và nhu cầu phòng thủ thanh khoản của các ngân hàng vẫn ở mức cao.
(VNF) - SeABank hiện là một trong số ít ngân hàng chưa có nhà đầu tư chiến lược là khối ngoại. Việc ngân hàng này nới room ngoại lên mức 30% làm dấy lên kỳ vọng về một thương vụ trong tương lai gần.
(VNF) - BIDV đã triển khai lại tính năng chuyển tiền nhanh từ 500 triệu đồng, hệ thống sẽ tự động chia thành nhiều giao dịch có giá trị tối đa 499.999.999 đồng/giao dịch và thông báo đầy đủ trước khi thực hiện.
(VNF) - Chứng khoán Mirae Asset nhận định, 25 ngân hàng trong danh sách được mở rộng dư địa tín dụng tại hai phân khúc bất động sản ưu tiên, hỗ trợ tăng trưởng cho vay và thu nhập lãi thuần (NII) trong năm 2026.
(VNF) - Sacombank vừa được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận đổi tên thương mại từ “Sài Gòn Thương Tín” thành “Sài Gòn Tài Lộc” theo Quyết định số 36/QĐ-QLGS4 ngày 1/6/2026.
(VNF) - Từ ngày 1/7, các chi nhánh ngân hàng thương mại sẽ bị thu hồi giấy phép nếu hoạt động thua lỗ 3 năm liền, trừ trường hợp ở khu vực nông thôn hoặc mới thành lập.
(VNF) - Hội nghị AWS Summit Singapore 2026 diễn ra vào ngày 6 tháng 5 năm 2026 tại Sands Expo and Convention Centre đã ghi nhận sự xuất hiện của hàng nghìn chuyên gia công nghệ, nhà lãnh đạo doanh nghiệp và các diễn giả hàng đầu trong lĩnh vực AI và điện toán đám mây. Trong khuôn khổ hội nghị, CEO Techcombank Jens Lottner đã chia sẻ thẳng thắn những thách thức nhiều doanh nghiệp đang phải đối mặt cũng như chiến lược tạo lợi thế cạnh tranh khó sao chép của ngân hàng trong kỷ nguyên AI tăng trưởng.
(VNF) - Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng đến hết tháng 1 lập kỷ lục, vượt 10,3 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, tỷ lệ tiền mặt lưu thông tới cuối tháng 1 lên mức cao nhất trong 3 năm.
(VNF) - Ngân hàng Sacombank thông báo thu giữ tài sản bảo đảm là 507 lô đất tại dự án Viva City tại Đồng Nai của Công ty CP đầu tư LDG để xử lý nợ xấu.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đồng loạt tái cơ cấu đội ngũ lãnh đạo cấp cao nhằm chuẩn bị cho giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn về chuyển đổi số và chuẩn bị cho chiến lược tăng trưởng dài hạn.
(VNF) - Mặc dù nới điều kiện với nhà ở xã hội và khu công nghiệp song NHNN vẫn yêu cầu các ngân hàng vẫn phải kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản, không vượt quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của ngân hàng.
(VNF) - NHNN cam kết công bố số liệu mua ngoại tệ ròng dương (bao gồm giao dịch giao ngay và kỳ hạn) hàng năm, độ trễ 03 tháng cùng số liệu dự trữ ngoại hối và vị thế kỳ hạn từ năm 2027.
(VNF) - Dự thảo nghị định mới đề xuất sửa đổi nhiều quy định mang tính "cởi trói" cho vàng trang sức, mỹ nghệ, trong đó có việc xóa bỏ toàn bộ giấy phép con cho vàng trang sức từ 1/7/2026.
(VNF) - Bằng cách bắt tay với các nền tảng quản lý bán hàng, nhiều ngân hàng số đang đẩy mạnh cho vay hộ kinh doanh trên nền tảng số nhờ lợi thế từ hệ sinh thái dữ liệu lớn.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng hạ nhanh, lãi vay qua đêm từ 11% hạ xuống 6,6% sau động thái của Ngân hàng Nhà nước. Chênh lệch giữa tỷ giá USD tự do và ngân hàng được rút ngắn, chỉ còn vài đồng.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.
