Hơn 10.000 nền tảng cho vay ngang hàng bị đóng cửa ở Trung Quốc thời gian qua khiến nguy cơ các công ty kinh doanh dịch vụ tài chính dựa trên nền tảng công nghệ trong lĩnh vực này tìm cách sang Việt Nam, gây rủi ro cho thị trường
Dịch vụ cho vay ngang hàng đang nở rộ tại Việt Nam Ảnh: Tấn Thạnh
Cuối năm, khi nhu cầu vay vốn tiêu dùng của người dân tăng cao cũng là dịp để các ứng dụng (app) cho vay trực tuyến, cho vay ngang hàng (P2P lending) ra sức mời gọi. Không ít người đã phải vay qua app với mức lãi suất và phí dịch vụ rất cao.
Trung Quốc thanh lọc nền tảng cho vay ngang hàng
Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) hôm 6/1 thông báo sẽ tăng cường cơ chế quản lý giám sát thận trọng đối với hoạt động tài chính trên các nền tảng trực tuyến, gồm chiến dịch xóa sổ ngân hàng bóng tối và các nền tảng P2P lending.
Các cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc đã đóng cửa hơn 10.000 nền tảng P2P lending hồi tháng 11/2020. Các nền tảng cho vay này đã xuất hiện trên khắp Trung Quốc trong 14 năm qua và thu hút hàng triệu nhà đầu tư cá nhân, khiến nhiều khoản tiết kiệm hàng tỷ nhân dân tệ "bốc hơi".
Cuối tháng trước, PBOC đã triệu tập lãnh đạo Ant Group - công ty tài chính liên kết của tập đoàn đình đám Alibaba - để yêu cầu khắc phục ngay lập tức các vi phạm về quy định tài chính, bao gồm cả những vi phạm trong tín dụng, bảo hiểm, quản lý tài sản, kinh doanh sản phẩm. PBOC yêu cầu Ant Group cam kết bảo đảm tính bảo mật thông tin cá nhân trong quá trình xếp hạng tín dụng của khách hàng.
Ngành công nghiệp cho vay ngang hàng bùng nổ sau khi chính quyền Trung Quốc thực hiện chủ trương hỗ trợ các hoạt động tài chính qua mạng từ năm 2014. Trong thời kỳ hoàng kim, các công ty này mở những văn phòng hạng sang tại các vị trí đắc địa với tổng giao dịch hằng năm trị giá tới 3.000 tỷ nhân dân tệ (tương đương 460 tỷ USD).
Theo báo South China Morning Post (Hồng Kông), đến cuối năm 2017, các quan chức Trung Quốc nhận thấy rủi ro lớn từ những nền tảng P2P lending hoạt động mờ ám nên cam kết xóa sổ chúng khỏi hệ thống tài chính.
Wdzj.com, công ty tổng hợp dữ liệu về các nền tảng P2P lending, cho biết khoảng 56% nhà đầu tư ở Trung Quốc là những người làm công ăn lương, có thu nhập hằng tháng từ 5.000 nhân dân tệ (khoảng 767 USD) đến 10.000 nhân dân tệ (1.546 USD). Hồi tháng 8/2020, cơ quan quản lý Trung Quốc cho biết khoảng 800 tỷ nhân dân tệ (tương đương 122,7 tỷ USD) đầu tư vào các nền tảng cho vay này vẫn chưa được hoàn trả.
Việt Nam cần sớm có khung pháp lý về P2P lending
Tại Việt Nam, thông tin về việc Trung Quốc "xóa sổ" P2P lending thu hút sự quan tâm của thị trường, bởi đây là lĩnh vực phát triển khá mạnh thời gian qua.
Hiện trên thị trường có khoảng 100 công ty trong lĩnh vực P2P lending, bao gồm công ty đã hoạt động chính thức lẫn trong giai đoạn thử nghiệm (theo dự thảo "Báo cáo đánh giá tác động của một số loại hình kinh tế chia sẻ chính tới nền kinh tế" của Bộ Kế hoạch và Đầu tư mới đây).
Trong đó, một số công ty có nguồn gốc từ Trung Quốc, Nga, Singapore, Indonesia, cho thấy nhà đầu tư nước ngoài rất quan tâm đến thị trường cho vay tiêu dùng ở Việt Nam. Trong bối cảnh một số quốc gia như Trung Quốc, Singapore, Indonesia... tăng cường quản lý hoạt động P2P lending, các công ty nước ngoài, đặc biệt là công ty P2P lending của Trung Quốc, đang tìm cách chuyển hướng hoạt động sang thị trường Việt Nam.
Trao đổi với phóng viên, một chuyên gia kinh tế cho hay cách đây vài tháng, một tập đoàn tài chính chuyên về P2P lending ở Trung Quốc đã hỏi ông cách để chuyển hoạt động kinh doanh sang Việt Nam. "Dù biết Việt Nam chưa có khung pháp lý rõ ràng, có thể gây rủi ro cho hoạt động kinh doanh nhưng app này vẫn quyết tâm tìm đường sang" - chuyên gia này nói.
TS Trần Hùng Sơn, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển công nghệ ngân hàng (Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP. HCM), nhận định vì chưa có quy định cho mô hình kinh doanh mới này nên đa phần các công ty P2P lending tại Việt Nam theo mô hình kết hợp giữa dịch vụ cầm đồ (ngành nghề kinh doanh có điều kiện) với tư vấn tài chính, tư vấn đầu tư, môi giới tài chính...).
Dự thảo "Báo cáo đánh giá tác động của một số loại hình kinh tế chia sẻ chính tới nền kinh tế" của Bộ Kế hoạch và Đầu tư có đề cập việc thiếu khuôn khổ pháp lý đối với mô hình cho vay ngang hàng tại Việt Nam. Do thiếu các quy định nên hoạt động này tại Việt Nam đã phát sinh những tiêu cực ở cả phía người cho vay (vay nặng lãi) và người đi vay (lừa đảo).
"Sau khi Chính phủ Trung Quốc siết chặt các hoạt động này, một loạt nền tảng P2P lending của Trung Quốc đang chuyển Việt Nam. Điều này sẽ gây nhiều tiềm ẩn rủi ro trong thời gian tới" - TS Trần Hùng Sơn lo ngại.
Nhận định về xu hướng phát triển của P2P lending và xu hướng những công ty Trung Quốc này sang Việt Nam, TS Nguyễn Quốc Anh, Khoa Ngân hàng - Trường Đại học Kinh tế TP. HCM, cho rằng đây là điều khó tránh khi trào lưu khởi nghiệp đang phát triển; các giải pháp thúc đẩy tiếp cận tài chính toàn diện được triển khai, đặc biệt là những doanh nghiệp siêu vi mô, khách hàng cá nhân vốn rất khó tiếp cận hệ thống vốn vay chính thức của tổ chức tín dụng.
"Cấm P2P lending là rất khó. Do đó, nhà nước cần sớm có quy định, khung pháp lý rõ ràng để quản lý một cách bài bản, tránh tình trạng những công ty này có thể núp bóng để lừa đảo, rửa tiền, cho vay lãi suất cao... Quy định của nhà nước cần xác định đối tượng nào được hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực này; phải xây dựng khung chế tài để xử lý vi phạm, tránh việc khó kiểm soát" - TS Nguyễn Quốc Anh phân tích.
Đang nghiên cứu cơ chế thí điểm
Trả lời câu hỏi của phóng viên về xu hướng "xóa sổ" P2P lending ở Trung Quốc, liệu các công ty trong lĩnh vực này có tràn sang Việt Nam cạnh tranh hoặc cho vay núp bóng, cho vay lãi suất cao hay không, ông Phạm Tiến Dũng, Vụ trưởng Vụ Thanh toán - Ngân hàng Nhà nước, cho biết đang tiếp tục theo dõi thị trường để có giải pháp quản lý phù hợp.
Theo ông Dũng, trong đề án kinh tế chia sẻ của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước được giao cơ chế thí điểm về P2P lending và đã có báo cáo trình Thủ tướng. Nghị quyết 01 năm nay của Thủ tướng cũng giao Ngân hàng Nhà nước xây dựng nghị định thí điểm về kinh doanh dịch vụ tài chính dựa trên nền tảng công nghệ (fintech), trong đó có đề cập một hoạt động thử nghiệm về P2P lending.
(VNF) - Theo chuyên gia tài chính cá nhân, bảo hiểm nhân thọ liên kết đơn vị là dòng sản phẩm “đa di năng” nhiều ưu điểm, nổi bật là tính năng đầu tư. Tuy nhiên, người tham gia cần am hiểu tài chính, tìm hiểu rõ sản phẩm để có thể tối ưu hoá được mục tiêu này.
(VNF) - Với nhiều yếu tố tích cực ủng hộ cho bảo hiểm phi nhân thọ mở rộng dư địa tăng trưởng, dự kiến mảng này sẽ đóng góp lớn cho mục tiêu doanh thu phí bảo hiểm trung bình trên GDP đạt 3,3 – 3,5% của Chính phủ đề ra vào năm 2030.
(VNF) - Chuyên gia đánh giá, đây là một sản phẩm khá hay nhưng có tệp khách hàng rất rõ ràng, người tham gia cần xem xét đầy đủ các yếu tố về mục tiêu tài chính, nhu cầu bảo hiểm trước khi quyết định tham gia.
(VNF) - Ông Nguyễn Anh Tuấn – Chủ tịch HĐQT VINARE, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam cho rằng, điều quan trọng không phải đạt được con số 3,5% GDP bằng mọi giá mà phải đạt được một cách bền vững, trong đó niềm tin thị trường sẽ là yếu tố quyết định.
(VNF) - Manulife Việt Nam ra mắt Xanh Phú Quý (Evergreen Prosperity), sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị thế hệ mới, được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng về bảo vệ tài chính, đầu tư dài hạn và tích lũy tài sản để kiến tạo gia sản nhiều thế hệ.
(VNF) - Với hơn 38 triệu lượt xem trên các nền tảng số, chiến dịch "Góp nên Tết nhà vô giá" của Home Credit đã thực sự trở thành một phần hơi thở của Tết Bính Ngọ. Bằng cách lấy sự thấu hiểu làm tâm điểm, thương hiệu không chỉ mang đến trợ lực tài chính kịp thời mà còn lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc, góp phần tạo nên một mùa Tết ấm áp cho cộng đồng.
(VNF) - Thẻ tín dụng không còn là hình ảnh của những món nợ tiêu dùng, mà trở thành một phần trong cách Gen Z quản lý tiền bạc thực tế và có tính toán hơn.
(VNF) - Ngày 27/02/2026 tại Hà Nội, Công ty Cổ phần Tái bảo hiểm Alpha (AlphaRe) chính thức ra mắt thị trường, đánh dấu bước phát triển mới của ngành bảo hiểm Việt Nam trong bối cảnh cấu trúc rủi ro toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng và ngày càng phức tạp.
(VNF) - Trong tháng 1/2026, doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ đạt hơn 10.000 tỷ đồng, tăng nhẹ 0,5% so với cùng kỳ, đây là con số mở ra nhiều tín hiệu phục hồi cho mảng này sau một thời gian dài tăng trưởng âm.
(VNF) - Thế hệ “bánh mỳ kẹp” đang dần trẻ hóa trong bối cảnh giá tài sản leo thang, diễn biến của các loại tài sản, nhất là giá nhà ở các thành phố lớn, giá vàng hay giá kim loại quý… đều tăng rất nhanh.
(VNF) - Cục Quản lý, khám chữa bệnh (Bộ Y tế) khẳng định, tỷ lệ tổn thương cơ thể do ung thư tuyến giáp quy định tại Thông tư số 28 chưa hợp lý, đơn vị đã đề xuất Bộ Y tế có lộ trình sửa đổi sớm nhất trong năm 2026.
(VNF) - Không chỉ xếp hàng mua vàng lấy vía đầu năm, nhiều người còn tận dụng thẻ tín dụng để “săn” hoàn tiền, biến ngày vía Thần Tài thành cuộc đua tối ưu lợi ích tài chính.
(VNF) - Đại diện các DN bảo hiểm nhấn mạnh, công nghệ đã trở thành đòn bẩy bứt phá không giới hạn cho các doanh nghiệp bảo hiểm, giúp tái cấu trúc toàn diện mô hình kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
(VNF) - Theo Bộ Tài chính, một số điểm mới đã được đề xuất sửa đổi, bổ sung nhằm khuyến khích phát triển bảo hiểm nông nghiệp như tăng mức đề xuất hỗ trợ, mở rộng đối tượng tham gia…
(VNF) - Chuyên gia bảo hiểm Lê Minh nêu quan điểm, 2025 là một năm ngành bảo hiểm tích luỹ nền tảng, giai đoạn tới sẵn sàng thay đổi cả về chất và lượng để đi xa hơn.
(VNF) - Một khách hàng bị bảo hiểm từ chối chi trả 5,5 tỷ đồng vì 'giấu bệnh hiểm nghèo'. Bài học rút ra là khách hàng cần có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin khi mua bảo hiểm.
(VNF) - TS Lê Bá Chí Nhân cho biết, việc thay đổi toàn diện về sản phẩm trong ngắn hạn chưa đạt kết quả như kỳ vọng nhưng hơn hết, ngành bảo hiểm bảo hiểm nhân thọ cần một sự chuyển đổi toàn diện mới có thể “sáng lên” theo nghĩa lành mạnh và bền vững.
(VNF) - KBank Vietnam đã điều chỉnh tỷ lệ hoàn tiền thẻ tín dụng (cashback) giảm mạnh từ 10% xuống chỉ còn 0,5%, tối đa 1 triệu đồng cho mỗi kỳ sao kê.
(VNF) - Không ít khách hàng bất ngờ khi tài khoản vẫn bị trừ tiền dù thẻ ngân hàng đã được khóa. Đây là một trong những nhầm lẫn phổ biến giữa thao tác khóa thẻ tạm thời và việc hủy thẻ vĩnh viễn.
(VNF) - Theo lãnh đạo MB, với sự tăng trưởng từ dịch vụ bảo hiểm của các thành viên trong năm 2025 thì mảng này được cho sẽ là “enzim”cho nguồn thu của nhà băng này trong năm 2026.
(VNF) - Ngày 6/2/2026 – Techcombank, Techcom Life và IVI Group công bố hợp tác triển khai các giá trị gia tăng (Value-Added Services – VAS) trong chăm sóc sức khỏe trên nền tảng IVIE – Bác sĩ ơi, hướng tới gia tăng trải nghiệm và mức độ gắn kết của khách hàng trong suốt vòng đời hợp đồng bảo hiểm, đồng thời đóng góp vào tầm nhìn hệ sinh thái tài chính - bảo hiểm - y tế số tại Việt Nam.
(VNF) - Theo chuyên gia tài chính cá nhân, bảo hiểm nhân thọ liên kết đơn vị là dòng sản phẩm “đa di năng” nhiều ưu điểm, nổi bật là tính năng đầu tư. Tuy nhiên, người tham gia cần am hiểu tài chính, tìm hiểu rõ sản phẩm để có thể tối ưu hoá được mục tiêu này.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.