Trong năm 2022, chúng ta đã nghe nhắc đến nhiều vụ việc tiêu cực trên thị trường tài chính Việt Nam, như vụ việc trái phiếu Tân Hoàng Minh, Vạn Thịnh Phát, việc lừa đảo biến tiền gửi tiết kiệm thành bảo hiểm, hoặc các vụ việc cho vay với lãi suất “cắt cổ” và đòi nợ theo kiểu giang hồ. Tất cả những bất cập này đang gây hệ lụy tiêu cực cho cuộc sống của người dân và tiềm ẩn nguy cơ rối loạn an ninh, trật tự xã hội.
Với một quốc gia mà dân số trung lưu sẽ đạt 50 triệu người vào năm 2050 (theo World Bank), GDP đang tăng trưởng cao liên tục trong dài hạn ở mức 5-7%/năm, GDP đầu người đã tiệm cận mức 4.000 USD thì nhu cầu đầu tư, tích lũy và bảo vệ tài chính bản thân và gia đình là rất lớn. Với định hướng của Chính phủ đến năm 2030 có 10% dân số đầu tư chứng khoán, thị trường trái phiếu đạt 58% GDP, 18% dân số tham gia bảo hiểm nhân thọ, cùng với đó, chiến lược tài chính toàn diện của Chính phủ đặt kế hoạch đến năm 2025 có 70% người trưởng thành có lịch sử tín dụng tại các tổ chức tín dụng, rõ ràng, chúng ta đang có những mục tiêu rất cụ thể và mạnh mẽ.
Trong những câu chuyện lừa đảo, tiêu cực mà các cơ quan quản lý phanh phui thời gian qua không chỉ có những người giàu có, mà trong đó có hàng trăm, hàng nghìn người dân lao động. Họ tin tưởng vào hệ thống tài chính Việt Nam, vào các doanh nghiệp kinh doanh ngành dịch vụ tài chính Việt Nam và gửi gắm phần lớn, thậm chí là toàn bộ tài sản tích góp cả đời cho các doanh nghiệp này. Tuy nhiên, đổi lại, họ nhận được về sự lừa dối – thứ đã cắm rễ từ trong chính mô hình hoạt động đầy bất cập đã tồn tại hàng chục năm nay trên thị trường tài chính Việt Nam.
Thị trường tài chính Việt Nam bắt đầu ghi dấu ấn đậm nét vào năm 1998 khi thị trường chứng khoán Việt Nam ra đời, cùng với sự phát triển của Luật Bất động sản 1993 và Luật Bảo hiểm năm 2000, đã đánh dấu chặng đường mới phát triển mạnh mẽ của thị trường tài chính. Các định chế tài chính trong và nước ngoài hoạt động tại Việt Nam bắt đầu phát triển nhanh về số lượng và trải rộng khắp các ngành như: Ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm và bất động sản.
Cùng với sự phát triển nhanh về số lượng các công ty, định chế trong các mảng liên quan đến tài chính, là sự gia tăng nhanh chóng về số lượng người làm nghề “tư vấn tài chính”. Đến cuối năm 2022, Việt Nam có 274 nghìn nhân viên ngân hàng, 730 nghìn đại lý bảo hiểm, 300 nghìn nhân viên môi giới bất động sản và có cả trăm nghìn nhân viên tư vấn chứng khoán hoạt động trên thị trường.
Tuy nhiên, có hai yếu tố đáng bàn, đó là chất lượng của người làm tư vấn và sự xung đột lợi ích giữa nhân viên tư vấn với khách hàng. Trong đó, yếu tố xung đột lợi ích giữa nhân viên tư vấn và khách hàng (người sử dụng sản phẩm, dịch vụ tài chính) hiện đang rất nhức nhối và chưa được chú trọng giải quyết.
Ví dụ, một nhân viên tư vấn bảo hiểm nhân thọ có thể kiếm được 60-70% hoa hồng từ việc bán một sản phẩm bảo hiểm cho khách hàng A. Giả dụ, khách hàng A đóng số phí bảo hiểm năm đầu là 40 triệu đồng thì nhân viên tư vấn bảo hiểm sẽ nhận được 24 triệu đồng (tương đương 60% hoa hồng). Thế nhưng, khách hàng A lại là một cá nhân không có người phụ thuộc, nghĩa là theo lý thuyết về tài chính cá nhân, A không cần mua bảo hiểm nhân thọ. Như vậy, A đã chi ra một khoản tiền không đáng chi còn nhân viên tư vấn bảo hiểm thì được lợi 24 triệu đồng tiền hoa hồng bán hàng. Việc nhân viên tư vấn bảo hiểm được lợi nhưng khách hàng lại chịu thiệt chính là biểu thị cho sự xung đột lợi ích.
Sự xung đột này tồn tại ở cả môi trường tư vấn ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm và bất động sản. Có 2 nguyên nhân dẫn đến điều này. Thứ nhất, các định chế như công ty chứng khoán, bảo hiểm, ngân hàng và bất động sản luôn sản xuất ồ ạt các sản phẩm tài chính và ép chỉ tiêu bán hàng đối với nhân viên. Thứ hai, giao chỉ tiêu nhiều, nhưng việc đào tạo kiến thức và kỹ năng tư vấn gần như là “cho có”. Rất nhiều định chế chỉ tập trung đào tạo kỹ năng bán hàng, “múa môi cho dẻo” để thuyết phục khách hàng bằng tình cảm, thay vì tư vấn bằng kiến thức để khách hàng thực sự nhận ra tầm quan trọng của các sản phẩm tài chính mà họ cần. Nhiều nơi thậm chí không dám đào tạo quá kỹ vì sợ nhân viên hiểu ra vấn đề sẽ không bán hàng nữa; chẳng hạn như câu chuyện SCB – Vạn Thịnh Phát, nếu nhân viên thực sự hiểu về trái phiếu doanh nghiệp thì sẽ có rất nhiều người từ bỏ việc “đánh lận con đen”, lừa dối khách hàng để bán được trái phiếu.
Thực ra, nhiều nhân viên tư vấn tài chính cũng chính là nạn nhân của một ngành tư vấn tài chính đang có quá nhiều bất cập. Xung đột lợi ích đang lên đến đinh điểm, nguy cơ gây rối loạn thị trường tài chính. Đã đến lúc cần nhìn thẳng vào căn bệnh này và đưa ra cách chữa trị.
1940 là năm thay đổi chất lượng của ngành tư vấn tài chính tại Mỹ, khi đạo luật Cố vấn đầu tư ra đời sau giai đoạn các nhà tư vấn đầu tư tài chính tại Mỹ cung cấp hoạt động tư vấn rất tự phát và gây nhiều tác hại cho người dân Mỹ. Điểm đáng chú ý và là sự tiến bộ vượt bậc của Đạo luật Cố vấn đầu tư là “Tiêu chuẩn ủy thác”. Đây là tiêu chuẩn buộc một nhà tư vấn đầu tư phải hành động vì lợi ích khách hàng, đặt lợi ích khách hàng lên trên hết. Các cố vấn phải tư vấn cho khách hàng các khoản đầu tư một cách tốt nhất, với chi phí thấp nhất. Sau này, vào năm 1970, tiêu chuẩn về nhà tư vấn hoạch định tài chính cá nhân ra đời một lần nữa khẳng định vai trò của tiêu chuẩn ủy thác đối với tất cả người làm nghề tư vấn tài chính, ở tất cả các phân ngành chứ không chỉ riêng ngành đầu tư.
Giả dụ, một tư vấn viên hoạt động với tiêu chuẩn ủy thác và có một khách hàng A tìm đến để sử dụng sản phẩm gửi tiết kiệm. Người tư vấn đó nhất định sẽ phải tư vấn một danh sách sản phẩm gửi tiết kiệm tốt nhất với chi phí thấp nhất. Ví dụ có 3 sản phẩm gửi tiết kiệm tại BIDV với lãi suất 6%/năm, gửi tiết kiệm tại MB với lãi suất 7%/năm, gửi tiết kiệm tại VIB với lãi suất 7,2%/năm thì rõ ràng một người hoạt động với tiêu chuẩn ủy thác, đặt lợi ích khách hàng lên trên hết, sẽ phải tư vấn khách hàng A gửi tiết kiệm tại VIB với lãi suất 7,2%/năm. Tuy nhiên trên thực tế, nhân viên làm việc tại ngân hàng BIDV chắc chắn sẽ không bao giờ dám tư vấn khách hàng của mình gửi tiết kiệm tại VIB.
Khách hàng muốn được làm việc theo tiêu chuẩn ủy thác thì chỉ có thể gặp tư vấn viên độc lập tại các công ty tư vấn độc lập. Một công ty tư vấn độc lập sẽ là công ty không bán bất kỳ một sản phẩm tài chính nào. Họ sẽ lọc và lựa chọn ra sản phẩm tài chính tối ưu nhất trên thị trường để đề xuất cho khách hàng. Đổi lại, họ thu phí tư vấn. Phần lớn tư vấn viên tại Việt Nam sống bằng phí hoa hồng (commission fee), thị trường đang hoàn toàn thiếu đi cơ chế thu phí tư vấn (consultant fee) để các tư vấn viên được làm việc độc lập, không gây xung đột lợi ích với khách hàng.
Hiện nay, thị trường tư vấn tài chính tại Mỹ quản lý tài sản của hơn 60 triệu khách hàng. Đây là mô hình phát triển tất yếu của tất cả các thị trường, và Việt Nam theo thời cuộc cũng sẽ phải đi theo xu hướng đó. Đây là con đường không thể không đi, là cột mốc chuyển mình về chất của ngành tư vấn tài chính Việt Nam, góp phần thúc đẩy thị trường tài chính phát triển ngày càng lành mạnh, bền vững.
Tags:
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.
