Mới đầu năm đã xin trả vốn đầu tư công: Xử lý nghiêm để 'bệnh nan y' không tái phát
Kỳ Thư -
15/03/2024 23:57 (GMT+7)
(VNF) - Chuyên gia Đinh Trọng Thịnh cho rằng, phải xử lý trách nhiệm của cả các bộ, ngành chậm giải ngân vốn và các bộ, ngành không giải ngân được nhưng đề xuất trả lại vốn. Nếu không xử lý nghiêm để răn đe thì 'bệnh nan y' này sẽ còn tiếp diễn không chỉ những tháng cuối năm mà còn cả năm sau.
Bộ ngành, địa phương 'xin trả' vốn đầu tư công ngay từ đầu năm: Bình thường hay bất thường?
Giải ngân vốn đầu tư công 2 tháng đầu năm thấp
Theo Bộ Tài chính, ước tính tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong hai tháng đầu năm đạt 59.998,1 tỷ đồng, bằng 8,7% tổng kế hoạch. Nếu so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thì tỷ lệ giải ngân đạt 9,13%, tăng so với cùng kỳ năm 2023.
Tuy nhiên, theo tổng hợp từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, chỉ trong hai tháng đầu năm có 5 bộ, cơ quan trung ương và hai địa phương đề xuất điều chỉnh giảm 1.520,7 tỷ đồng để bổ sung cho các nhiệm vụ, dự án của các bộ, cơ quan và địa phương khác có nhu cầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
5 bộ, cơ quan trung ương và hai địa phương đề xuất điều chỉnh giảm 1.520,7 tỷ đồng
Dù tỷ lệ giải ngân đầu tư công đang có xu hướng tích cực, song nhiều bộ, ngành, địa phương đề xuất điều chỉnh giảm từ đầu năm đã và đang tạo thêm áp lực cho các cơ quan quản lý, sử dụng vốn này.
Về vấn đề này, TS Nguyễn Đình Cung - Nguyên viện trưởng Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương cho rằng hiện tượng bộ ngành trả lại vốn đầu tư công là bình thường.
“Đó có thể là nguồn vốn đầu tư công được phân bổ nhưng không dùng hết, hoặc là dự án đã gần hoàn thiện nên không cần thêm quá nhiều vốn. Đây là câu chuyện bình thường”, ông Cung nói.
Trong khi đó, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh - Chuyên gia tài chính nói, Luật Đầu tư công có quy định được điều chỉnh vốn nếu dự án đó giải ngân chậm, nhưng việc tưởng chỉ hãn hữu xảy ra thì trong gần 4 năm trở lại đây đã phổ biến hơn.
Lý do của việc xin điều chỉnh giảm vốn có nhiều như thời gian chuẩn quá dài khiến cho dự án quá lạc hậu và không còn tính hiệu quả như tính toán ban đầu; một số các dự án yêu cầu các thủ tục hành chính giấy tờ phức tạp chưa thể hoàn, hay giải phóng mặt bằng chưa thể kịp tiến độ …
“Đây cũng là những nguyên nhân khiến cho công tác giải ngân vốn đầu tư công bị kéo chậm lại trong những năm qua”, ông Thịnh quan ngại.
Xem xét nguyên nhân xin điều chỉnh vốn
Ông Thịnh cũng cho rằng, phần vốn trả lại sẽ được Thủ tướng Chính phủ điều chuyển cho bộ ngành và địa phương có đề xuất bổ sung cho các nhiệm vụ, dự án để không làm thay đổi tổng mức vốn kế hoạch hằng năm đã được Quốc hội thông qua.
Tuy vậy, với 33.500 tỷ đồng vốn kế hoạch năm 2024 chưa được phân bổ cộng thêm 1.520 tỷ đồng được đề nghị điều chuyển sẽ tạo thêm áp lực cho quản lý, sử dụng vốn đầu tư công trong bối cảnh đầu tư công chính là động lực để “tăng tốc” cho phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.
"Cần xem xét kỹ nguyên nhân các đơn vị xin điều chỉnh kế hoạch vốn. Nếu do chủ quan, không tiêu được, tính toán sai, xin trả lại, thì cần chế tài xử lý nghiêm, như cắt giảm kế hoạch vốn năm sau. Còn nếu vì nguyên nhân khách quan, cần phân tách rõ khó khăn ở đâu, trách nhiệm thuộc về ai để khắc phục", ông Thịnh cho biết.
Ông cũng cho rằng phải xử lý trách nhiệm của cả các bộ, ngành chậm giải ngân vốn và các bộ, ngành không giải ngân được nhưng đề xuất trả lại vốn vì nếu không xử lý nghiêm để răn đe thì bệnh nan y này sẽ còn tiếp diễn không chỉ những tháng cuối năm mà còn cả năm sau.
Theo tính toán, tổng vốn đầu tư công năm nay hơn gần 665.000 tỷ đồng, số vốn muốn trả lại (hơn 1.520 tỷ đồng) mới chiếm khoảng 0,2%.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), nếu không thực hiện cải cách thể chế một cách thực chất, khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ khó có bước chuyển căn bản và “10 năm nữa vẫn tiếp tục loay hoay với những bài toán cũ”. Ông nhấn mạnh, nút thắt lớn nhất hiện nay không nằm ở định hướng chính sách, mà ở cách thức tổ chức thực thi và cơ chế trao quyền trong quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Chính phủ định hướng “giao một lần, giao sớm” các chỉ tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 cho địa phương nhằm tạo sự chủ động trong xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và phân bổ nguồn lực đầu tư.
(VNF) - Chủ tịch IEMS cùng hai người bị bắt vì liên quan đường dây tổ chức thi, cấp chứng chỉ tiếng Anh “chui” cho hơn 80.000 người, thu lợi gần 200 tỷ đồng.
(VNF) - Cáo trạng xác định, nhiều cán bộ thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã bị cáo buộc dựng “giấy phép con”, gây khó cho doanh nghiệp xuất khẩu lao động để nhận tiền “bôi trơn”. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị cho là đã nhận hơn 16 tỷ đồng để tạo điều kiện giải quyết hồ sơ, cấp phép cho doanh nghiệp.
(VNF) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5 ghi nhận nhiều nội dung hợp tác kinh tế được trao đổi giữa hai bên, tập trung vào thương mại, đầu tư và các lĩnh vực công nghệ cao.
(VNF) - Việt Nam và Ấn Độ đánh giá cao hợp tác nhiều thập kỷ qua trong lĩnh vực thăm dò dầu khí. Trên cơ sở hợp tác cùng có lợi, hai bên nhất trí tăng cường hơn nữa các hoạt động thăm dò và khai thác, bao gồm phát triển các giếng mới mà Ấn Độ quan tâm tham gia, trên cơ sở luật pháp Việt Nam, luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước sau cuộc hội đàm và họp báo chung tại thủ đô New Delhi ngày 6/5.
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu sớm hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia 2021-2030, sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026.
(VNF) - Bí thư Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết thành phố sẽ phát triển các công viên lớn, khu sinh thái quy mô dọc sông Hồng và sông Đuống, đồng thời kiên quyết không chấp nhận các dự án cản trở hành lang thoát lũ hoặc phát triển đô thị thiếu không gian xanh.
(VNF) - Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang khẳng định, thành phố không có chủ trương di dời tất cả các trường đại học về một khu vực cụ thể. Việc sắp xếp, quy hoạch lại các cơ sở giáo dục sẽ được nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở điều kiện thực tế và đặc thù của từng đơn vị.
(VNF) - Ngày 20/5 tới, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các bị cáo liên quan sẽ hầu tòa sơ thẩm trong vụ án xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, cải cách thủ tục hành chính không còn là việc nội bộ của bộ máy công quyền. Đó là một chính sách kinh tế quan trọng, tác động trực tiếp đến chi phí vốn, tiến độ dự án, dòng tiền doanh nghiệp, niềm tin nhà đầu tư và năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc Chính phủ ban hành 8 nghị quyết cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh ngày 29/4/2026 vì vậy có thể xem là một cú hích thể chế đúng thời điểm.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý các vi phạm, sai phạm trong quá trình triển khai dự án sân bay Long Thành, bảo đảm xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định pháp luật.
(VNF) - Dù nhu cầu lưu trữ năng lượng tại Việt Nam đang tăng nhanh cùng sự bùng nổ của điện tái tạo, thị trường BESS vẫn phát triển chậm do thiếu khung pháp lý rõ ràng, cơ chế giá phù hợp và mô hình triển khai đồng bộ, khiến khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế ngày càng nới rộng.
(VNF) - TS Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng, việc bãi bỏ gần 900 điều kiện kinh doanh và cắt giảm hàng trăm thủ tục hành chính không chỉ đơn thuần là một đợt tinh giản quy trình, mà là bước chuyển mang tính cấu trúc trong tư duy quản trị. Cải cách lần này hướng tới “thiết kế lại cách vận hành”, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và từ kiểm soát sang kiến tạo, qua đó đặt nền móng cho một môi trường kinh doanh minh bạch và hiệu quả hơn.
(VNF) - Moody’s vừa nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam từ “ổn định” lên “tích cực”, đồng thời giữ nguyên mức xếp hạng Ba2, phản ánh niềm tin vào tiến trình cải cách thể chế, nền tảng vĩ mô ổn định và dư địa tăng trưởng trung hạn của nền kinh tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết các bộ ngành đã đề xuất cắt giảm 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết; bãi bỏ 680 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 521 thủ tục hành chính; cắt giảm thêm 18.097 ngày giải quyết thủ tục.
(VNF) - Theo cáo buộc, bị cáo Phạm Nhật Vinh, cựu phó tổng giám đốc Công ty Nguyễn Kim đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 669 tỷ đồng vì bán rẻ 9 triệu cổ phiếu Sadeco.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết các nhà thầu gặp khó khăn khi ngân hàng không phê duyệt các khoản vay với dự án Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức cơ sở 2.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, phân loại các loại hình bất động sản để quy định các hạn mức tín dụng, hệ số rủi ro phù hợp, linh hoạt, hiệu quả.
(VNF) - Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, áp lực lạm phát trong thời gian tới tiếp tục cần được theo dõi chặt chẽ. Bởi lẽ, giá xăng dầu thế giới chưa có dấu hiệu giảm, giá điện tăng do vào mùa cao điểm nắng nóng, giá dịch vụ y tế, giáo dục điều chỉnh theo lộ trình.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), nếu không thực hiện cải cách thể chế một cách thực chất, khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ khó có bước chuyển căn bản và “10 năm nữa vẫn tiếp tục loay hoay với những bài toán cũ”. Ông nhấn mạnh, nút thắt lớn nhất hiện nay không nằm ở định hướng chính sách, mà ở cách thức tổ chức thực thi và cơ chế trao quyền trong quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.