Nhờ ‘hỏa lực’ từ lòng đất, Trung Quốc xoay chuyển thế trận thương mại với Mỹ
(VNF) - Sở hữu nguồn tài nguyên đất hiếm khổng lồ, thứ được ví như “hỏa lực” chiến lược của thời đại công nghệ, Trung Quốc đang từng bước chuyển từ thế phòng thủ sang chủ động tấn công trong cuộc chiến thương mại với Mỹ.
- Trung Quốc bật đèn xanh, giải cứu các ông lớn ô tô Mỹ 07/06/2025 08:15
Tung "hỏa lực" đất hiếm để giành lại thế trận thương mại
Là quốc gia thống trị chuỗi cung ứng các khoáng sản quan trọng, từ đầu tháng 4, Bộ Thương mại Trung Quốc đã áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với một số nguyên tố đất hiếm và nam châm liên quan.
Quy trình phê duyệt mất nhiều thời gian hơn đã khiến chuỗi cung ứng toàn cầu rối loạn, đồng thời tạo cho Bắc Kinh lợi thế đàm phán trước Mỹ sau khi Tổng thống Donald Trump áp thuế diện rộng mang tên "Ngày giải phóng".

Hiện giới quan sát kỳ vọng Trung Quốc sẽ cấp thêm nhiều giấy phép xuất khẩu sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 5/6, mở đường cho một vòng đàm phán thương mại mới tại London (Anh) vào ngày 9/6.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 7/6 cũng xác nhận Phó Thủ tướng Hà Lập Phong sẽ đến Anh để đàm phán trong tuần này. Về phía Mỹ, ông Trump đã cử Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Đại diện Thương mại Jamieson Greer tham gia vòng đàm phán đầu tiên kể từ sau thỏa thuận đình chiến kéo dài 90 ngày được ký hôm 12/5.
Cuối tuần qua, Trung Quốc cũng phát tín hiệu sẽ đẩy nhanh quá trình phê duyệt xuất khẩu đất hiếm đối với một số công ty châu Âu.
Các chuyên gia nhận định việc Bắc Kinh sử dụng công cụ kiểm soát xuất khẩu gần đây đã chuyển cán cân quyền lực trong các cuộc đàm phán Mỹ - Trung trở lại nghiêng về phía Bắc Kinh.
Ông Andrew Gilholm, Giám đốc phân tích Trung Quốc tại công ty tư vấn Control Risks, cho rằng các biện pháp kiểm soát này không chỉ giúp Trung Quốc đối phó với Mỹ mà còn gây sức ép lên các nước thứ ba đang bị Washington thúc ép phải cứng rắn hơn với Trung Quốc.
Khi đất hiếm trở thành “vũ khí” chiến lược toàn cầu
Theo các nhà phân tích, mối nguy hiểm đối với Mỹ và EU, đều đang bị cuốn vào cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, là Bắc Kinh có thể áp dụng mô hình kiểm soát xuất khẩu đất hiếm vào các lĩnh vực khác trong chuỗi cung ứng công nghệ cao.
Một phân tích của Trivium, công ty tư vấn có trụ sở tại Bắc Kinh, cảnh báo rằng nếu Mỹ tiếp tục siết chặt kiểm soát chip, Trung Quốc hoàn toàn có thể hạn chế xuất khẩu các vật liệu như titan, magiê và đất hiếm nhẹ – hiện vẫn chưa nằm trong diện kiểm soát cấp phép.

Ông Arthur Kroeber, Giám đốc nghiên cứu của Gavekal, cho biết Trung Quốc cũng đang dẫn đầu trong sản xuất các loại nam châm siêu mạnh thế hệ mới, bóng bán dẫn tiên tiến, pin siêu rẻ, chip và phần mềm thế hệ mới.
Ông còn nhấn mạnh rằng Bắc Kinh sở hữu "một hệ sinh thái khổng lồ với các ngành công nghiệp chồng chéo", bao gồm xe điện và xe tự hành, máy bay không người lái, robot, cảm biến, điện thoại thông minh – cùng với chất bán dẫn, pin và AI đóng vai trò là nền tảng năng lượng.
"Cán cân đòn bẩy đang nhanh chóng nghiêng về phía Trung Quốc – một thực tế mà Washington chỉ mới bắt đầu nhận ra", ông Kroeber nhận định.
Một cuộc khảo sát nhanh của Phòng Thương mại Mỹ tại Trung Quốc vào cuối tháng 5 cho thấy hơn 75% các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi kiểm soát đất hiếm chỉ còn đủ hàng dự trữ trong vòng 3 tháng – điều này cho thấy nhiều nhà máy đang tiến sát bờ vực phải ngừng hoạt động.
Phòng Thương mại châu Âu cho biết trong những ngày gần đây đã ghi nhận số lượng giấy phép xuất khẩu được phê duyệt tăng lên – chủ yếu là các trường hợp khẩn cấp nhằm “tránh một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng”.
Tuy nhiên, doanh nghiệp châu Âu vẫn phải vật lộn với quy trình cấp phép. Một doanh nhân nhận định hiện chưa rõ Trung Quốc có thực sự nhắm mục tiêu vào châu Âu hay không.
Việc phê duyệt chậm trễ các giấy phép xuất khẩu đã khiến nhiều quốc gia phải cử đoàn đàm phán song phương khẩn cấp đến Bắc Kinh – điều này vô hình trung mang lại cho Trung Quốc lợi thế lớn hơn trong các lĩnh vực tranh chấp khác.
Trong vài tuần gần đây, Hàn Quốc, Nhật Bản và một số nước EU đã trực tiếp nêu vấn đề đất hiếm tại các cuộc tiếp xúc với giới chức Bắc Kinh, theo những người am hiểu tình hình.
Bắc Kinh lập luận rằng việc áp dụng kiểm soát xuất khẩu là phù hợp với thông lệ quốc tế đối với các sản phẩm có thể được sử dụng cho cả mục đích quân sự và dân sự. Về phần mình, Mỹ cũng đã áp đặt các hạn chế đối với việc bán chất bán dẫn và thiết bị sản xuất chip cho Trung Quốc nhằm làm chậm sự phát triển công nghệ của nước này.
Nguy cơ bị cắt nguồn cung đất hiếm và nam châm từ Trung Quốc đang củng cố quyết tâm của các quốc gia trong việc giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng công nghiệp của nước này.
Bà Ilaria Mazzocco, chuyên gia chính sách công nghiệp tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Washington, kỳ vọng các chính phủ sẽ bắt đầu xây dựng kho dự trữ tài nguyên lớn hơn để ứng phó với các cú sốc như vậy, đồng thời đẩy mạnh tài trợ cho việc phát triển các giải pháp thay thế.
Ông Tom Nunlist, Phó giám đốc Trivium tại Thượng Hải, cho rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu hiện tại đã chứng tỏ là “cực kỳ hiệu quả” và có thể kéo dài trong thời gian tới, vì các quốc gia không thể “mở mỏ và thiết lập dây chuyền tinh chế chỉ sau một đêm”.
“Điều Trung Quốc cần làm trước tiên là tìm ra cách sử dụng chính xác hơn hỏa lực đáng kể mà họ đang nắm trong tay”, ông Tom nhấn mạnh thêm.
Ông Trump và ông Tập điện đàm: 'Nút thắt' đất hiếm đã được nới lỏng
- Tỷ phú Elon Musk ‘chìa cành ô liu’, TT Trump vẫn cảnh báo cứng rắn 08/06/2025 08:30
- Chiếc Tesla đỏ và màn 'quay xe' chính trị tốn kém nhất Phố Wall 07/06/2025 08:25
- Ông Musk bất ngờ chìa 'cành ô liu' với TT Trump sau màn khẩu chiến căng thẳng 06/06/2025 04:11
Hai cường quốc kinh tế 'giành giật' dầu Nga
(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.
‘Bên thắng cuộc’ bất ngờ trong cuộc chiến Iran
(VNF) - Các xưởng đóng tàu của Trung Quốc đang nổi lên như những bên hưởng lợi đáng kể từ cuộc xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran, khi tình trạng tắc nghẽn trong vận chuyển dầu thô ngày càng nghiêm trọng, kéo theo nhu cầu toàn cầu gia tăng đối với các tàu chở dầu cỡ lớn.
Một chiếc bánh lỗi phanh phui 67.000 'nhà cung cấp ma'
(VNF) - Một lời phàn nàn của khách hàng về chiếc bánh không đạt yêu cầu đã châm ngòi cho cuộc điều tra quy mô lớn, qua đó phơi bày hàng chục nghìn nhà cung cấp thực phẩm “ma” tại Trung Quốc. Vụ việc không chỉ dẫn tới các khoản phạt khổng lồ đối với nhiều tập đoàn lớn, mà còn làm lộ rõ những hệ lụy của cuộc cạnh tranh giá cả khốc liệt.
'Bình thường mới' của kinh tế thế giới: Sống chung với cú sốc địa chính trị
(VNF) - Những cú sốc địa chính trị liên tiếp, đặc biệt từ Trung Đông, đang khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết, buộc các định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) phải liên tục điều chỉnh dự báo.
Giá dầu bất định trước nước đi của Mỹ và Nga
(VNF) - Giá dầu thế giới biến động mạnh khi vượt mốc 100 USD/thùng rồi nhanh chóng hạ nhiệt, sau động thái Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran nhằm kéo dài đàm phán. Trong khi đó, các tín hiệu về nguồn cung từ Nga tiếp tục làm gia tăng bất ổn, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nhiều rủi ro khó lường.
Ứng viên Chủ tịch FED: Khẳng định tính độc lập, không chịu sức ép từ TT Trump
(VNF) - Những điểm đáng chú ý từ phiên điều trần trước Thượng viện của ông Kevin Warsh - người được Tổng thống Trump đề cử làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cho thấy, ông bảo vệ quan điểm về chính sách tài chính và khẳng định Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu ông cắt giảm lãi suất.
Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, Iran chưa đồng ý đàm phán
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh này dự kiến hết hạn, nhằm tạo điều kiện để hai nước tiếp tục đàm phán hòa bình, hướng tới chấm dứt cuộc chiến làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
Chiến lược Việt Nam của các 'đại gia' tài chính Hàn Quốc
(VNF) - Lãnh đạo 5 ngân hàng thương mại lớn nhất Han Quốc sẽ tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam trong tuần này, theo Korea Herald.
Nhà đầu tư 'bỏ túi' hàng nghìn tỷ USD nhờ Tim Cook
(VNF) - Ngày 20/4, Apple thông báo giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ từ chức vào ngày 1/9 năm nay, sau khi ông đảm nhiệm vị trí này từ tháng 8/2011. Trong thời gian giữ chức, ông đã góp phần giúp giá trị vốn hóa của Apple tăng từ 350 tỷ USD lên hơn 4 nghìn tỷ USD.
Mỹ - Iran trước hạn chót ngừng bắn: Đàm phán bấp bênh, giá dầu tăng không dừng
(VNF) - Số phận của các cuộc đàm phán hòa bình với Iran vẫn chưa chắc chắn khi thời hạn kết thúc lệnh ngừng bắn đang đến gần, đẩy giá dầu tiếp tục tăng.
Siết tín dụng tư nhân: Dòng vốn tỷ USD bị chặn, cú sốc gây 'đổ vỡ' dây chuyền?
(VNF) - Trong khi người tiêu dùng đang vật lộn với giá cả leo thang và thị trường việc làm bấp bênh, một rủi ro khác đang âm thầm tích tụ trong hệ thống tài chính: tín dụng tư nhân.
Tim Cook sẽ từ chức CEO Apple sau 15 năm
(VNF) - CEO của Apple, Tim Cook, sẽ rời vị trí mà ông kế nhiệm từ cố CEO Steve Jobs, khép lại 15 năm lãnh đạo chứng kiến giá trị vốn hóa của công ty tăng thêm hơn 3,6 nghìn tỷ USD trong kỷ nguyên thịnh vượng nhờ iPhone.
Trung Quốc 'mắc kẹt' trong khủng hoảng dư thừa điện mặt trời
(VNF) - Trung Quốc đã kêu gọi “những nỗ lực phối hợp” nhằm giảm bớt cuộc khủng hoảng dư thừa công suất nghiêm trọng trong ngành điện mặt trời, như một phần trong chiến dịch của Bắc Kinh nhằm chấm dứt cuộc chiến giá cả khốc liệt kéo dài nhiều năm qua.
Trung Quốc 'hút' bạc toàn cầu
(VNF) - Nhập khẩu bạc của Trung Quốc đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục trong tháng 3, khi nhu cầu từ các nhà đầu tư cá nhân và ngành công nghiệp năng lượng mặt trời quy mô lớn của nước này đẩy lượng mua vượt xa mức trung bình theo mùa.
Mỹ nổ súng và bắt giữ tàu dầu Iran, thị trường toàn cầu đảo chiều
(VNF) - Căng thẳng giữa Mỹ và Iran bất ngờ xoay chiều sau vụ bắt giữ tàu chở hàng, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh và thổi bùng lo ngại xung đột leo thang. Diễn biến này ngay lập tức khiến thị trường tài chính toàn cầu đảo chiều trong trạng thái thận trọng.
Giá dầu bật tăng, chứng khoán chao đảo vì ‘điểm nghẽn’ Hormuz
(VNF) - Giá dầu tăng vọt, trong khi hợp đồng tương lai Phố Wall lao dốc vào tối 19/4, khi các nhà giao dịch đánh giá lại căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới.
Tỷ phú Elon Musk lại khiến thị trường Bitcoin 'dậy sóng'
(VNF) - Tỷ phú Elon Musk, giám đốc điều hành của Tesla và SpaceX, người đang trên đà trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới, vẫn tiếp tục “khuấy động” cộng đồng tiền điện tử dù đã rút lui khỏi tuyến đầu của Bitcoin.
50 ngày chiến sự Mỹ - Iran: 50 tỷ USD biến mất và hệ lụy kéo dài nhiều năm
(VNF) - Chỉ trong gần 50 ngày, chiến sự Iran đã khiến hơn 500 triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường, tương đương khoảng 50 tỷ USD, đẩy tồn kho toàn cầu sụt giảm mạnh và gây áp lực kéo dài lên giá năng lượng cũng như kinh tế thế giới.
Chuyện khó tin: Chiến sự Mỹ - Iran khiến nước Anh nguy cơ thiếu thịt gà
(VNF) - Các bộ trưởng nước này đang soạn thảo kế hoạch dự phòng cho “kịch bản xấu nhất có thể xảy ra” nếu nguồn cung CO2 bị gián đoạn.
Mỹ - Iran nối lại đàm phán: TT Trump dọa 'hủy diệt' nếu không đạt thỏa thuận
(VNF) - Iran tái áp đặt kiểm soát nghiêm ngặt tại eo biển Hormuz sau khi Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa. Trong khi đó, Tổng thống Trump liên tiếp đưa ra cảnh báo cứng rắn, khẳng định sẽ buộc Tehran phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bằng “mọi cách cần thiết”.
Mỹ và Iran bật - tắt 'công tắc' Hormuz: Thị trường giằng co từng giờ
(VNF) - Tuần qua đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong căng thẳng Mỹ - Iran: từ đối đầu quân sự sang đối đầu kinh tế và năng lượng. Eo biển Hormuz trở thành trung tâm của cuộc chơi, trong khi các chính sách tài khóa và phong tỏa kinh tế đóng vai trò hỗ trợ chiến lược.
Hormuz đang đóng - mở bất định, đàm phán Mỹ - Iran tiến hay lùi?
(VNF) - Eo biển Hormuz vẫn trong trạng thái “mở rồi lại đóng” đầy bất ổn, giữa lúc Mỹ và Iran vừa đàm phán vừa cáo buộc lẫn nhau. Dù có tín hiệu tiến triển, hai bên vẫn chưa thu hẹp được các bất đồng cốt lõi, khiến nguy cơ bất ổn khu vực và gián đoạn năng lượng toàn cầu tiếp tục hiện hữu.
Cuộc chiến Iran phơi bày điểm yếu kinh tế, áp lực buộc TT Trump chuyển hướng
(VNF) - Bảy tuần chiến tranh không thể lật đổ chính quyền thần quyền của Iran hoặc buộc họ phải đáp ứng tất cả các yêu cầu của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, đối với cả đối thủ và đồng minh của Mỹ, cuộc xung đột đã làm nổi bật một trong những điểm yếu cốt lõi của ông: áp lực kinh tế trong nước.
Hormuz lại 'nóng': Iran dọa tái phong tỏa, thỏa thuận với Mỹ lung lay
(VNF) - Thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran đã bộc lộ những dấu hiệu rạn nứt trong ngày 18/4 khi Tehran cảnh báo có thể tái phong tỏa Eo biển Hormuz nếu Washington tiếp tục áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của nước này.
Sóng gió bủa vây Netflix: M&A thất bại, lãnh đạo rời ghế, cổ phiếu giảm sâu
(VNF) - Cổ phiếu Netflix giảm mạnh sau khi sự ra đi bất ngờ của Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Reed Hastings, M&A thất bại,... làm dấy lên lo ngại về tăng trưởng.
Hai cường quốc kinh tế 'giành giật' dầu Nga
(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.
Thực địa khu 'đất vàng' xây tổ hợp gần 10.000 tỷ giữa nội đô Hà Nội
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.


































































