Tại Hội thảo Góp ý Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 95 và 83 về kinh doanh xăng dầu hồi tháng 2/2023, TS Phạm Thế Anh - Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, quỹ bình ổn xăng dầu là một “sáng tạo” của Việt Nam. Quỹ này hoạt động theo nguyên tắc trích lập trước, chi sau qua giá nên không giúp hạ thấp chi phí xăng dầu. Quỹ bình ổn xăng dầu có xu hướng trích lập khi giá thế giới kỳ trước giảm và ngược lại. Ngoài ra, việc trích lập khi giá thế giới tăng cũng khá phổ biến. Vì vậy, nguyên tắc này không đảm bảo "bình ổn" và Quỹ bình ổn xăng dầu chưa thực hiện tốt chức năng bình ổn giá.
Theo tính toán của ông Phạm Thế Anh, có thời điểm, cơ quan quản lý điều hành ngược khi trích lập vào quỹ lúc giá xăng dầu thế giới tăng. Tiêu biểu như năm 2022, giá xăng gần 30.000 đồng/lít nhưng người dân vẫn phải đóng vào quỹ khiến giá xăng tiếp tục tăng. Hiện nay, giá xăng hơn 22.000 đồng/lít nhưng vẫn xả quỹ để bù vào giá xăng dầu.
Một bất cập nữa của Quỹ bình ổn giá xăng dầu là có tái phân phối thu nhập theo hướng làm gia tăng bất bình đẳng. Cụ thể, xăng E5 RON92 có số lần được chi quỹ nhiều hơn hẳn số lần phải trích lập. Các loại dầu phải trích lập nhiều hơn chi. Điều này khiến người sử dụng dầu đang phải “trợ giá’’ cho những người dùng xăng.
“Việc trích quỹ của dầu ít lần hơn so với xăng nhằm khuyến khích sử dụng xăng E5 chưa hợp lý. Nếu muốn khuyến khích người dân sử dụng xăng E5, cơ quan chức năng cần hạ thuế, tăng thuế bảo vệ môi trường chứ không phải dùng quỹ để điều tiết giá”, TS Phạm Thế Anh nhấn mạnh.
Quỹ bình ổn xăng dầu cũng chưa có quy tắc điều tiết minh bạch. Việc xác định loại xăng, dầu nào phải trích lập hoặc được chi khá tùy hứng. Quy mô trích lập, chi cũng không tuân theo quy tắc nào. Quỹ bình ổn chưa thực hiện tốt chức năng bình ổn giá, thể hiện qua mức độ biến động (đo bằng độ lệch chuẩn) của giá xăng dầu (từng ngày) sau khi sử dụng quỹ có xu hướng cao hơn trong 3 năm gần đây (2020-2022).
Tại báo cáo giải trình Luật Giá (sửa đổi) gửi Quốc hội ngày 17/5, Chính phủ nhấn mạnh: "Trong bối cảnh hiện nay, việc bỏ quỹ này là chưa phù hợp vì thị trường xăng dầu ở Việt Nam chưa vận hành theo thị trường, còn điều tiết Nhà nước; chu kỳ điều hành giá trong nước còn dài và lượng dự trữ mỏng", Chính phủ nêu quan điểm.
Phản ánh từ thực tế điều hành, các cơ quan quản lý cho rằng, khi giá dầu thế giới biến động, Quỹ bình ổn đã phát huy vai trò điều hòa, góp phần giảm tần suất và mức điều chỉnh tăng giá bán, giảm biên độ biến động và tác động tiêu cực tới sản xuất, kinh doanh.
Theo giải trình của Chính phủ, ý kiến nhân dân về quỹ này hiện đa chiều, có người muốn bỏ nhưng cũng có quan điểm ủng hộ. Trong khi đó, quan điểm của các bộ, ngành, hiệp hội đều đồng tình giữ quỹ. Vì thế, Bộ Công Thương sẽ đánh giá, sửa quy định về quỹ trong quá trình sửa Nghị định 95/2021 cho phù hợp thực tế.
Liên quan đến nên bỏ hay giữ Quỹ bình ổn xăng dầu, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đã nhiều lần kiến nghị bỏ quỹ bình ổn xăng dầu để hoạt động theo cơ chế thị trường. Mặt khác, khi bỏ quỹ bình ổn xăng dầu, tính minh bạch công khai trong điều hành giá sẽ tốt hơn, tạo cơ hội bình đẳng trong hệ thống các doanh nghiệp đầu mối.
Trong khi đó, ông Thế Anh khuyến nghị, quỹ chỉ nên hoạt động trong những tình huống đặc biệt khi nhà nước muốn trợ giá cho doanh nghiệp và người tiêu dùng, sử dụng nguồn thu vượt dự toán từ các khoản thu liên quan đến xăng dầu. Đồng thời cần rút ngắn thời gian điều hành giá và tái cấu trúc thị trường xăng dầu theo hướng cạnh tranh hơn.
Tags:
(VNF) - Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cho rằng với sự tin cậy và tình hữu nghị kiên định, Việt Nam và Hàn Quốc có thể cùng nhau tăng trưởng và thiết kế tương lai. "Giờ đây, tương lai của Việt Nam sẽ chính là cơ hội của Hàn Quốc", Tổng thống Hàn Quốc nói.
(VNF) - Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ Công an nhanh chóng điều tra sai phạm tại dự án sân bay Long Thành, không làm gián đoạn tiến độ để khai thác vào năm 2026.
(VNF) - Đại biểu Quốc hội cho rằng mặt bằng giá hàng hóa, dịch vụ thiết yếu vẫn chưa giảm tương xứng. Thực tế “giá lên nhanh, xuống chậm” tiếp tục khiến áp lực chi tiêu của người dân, đặc biệt là công nhân lao động, chưa được cải thiện như kỳ vọng.
(VNF) - Tạp chí Đầu tư Tài chính số tháng 4/2026 đã chính thức được phát hành. Với 100 trang nội dung, Tạp chí là ấn phẩm thông tin chất lượng, hữu ích đối với giới chuyên gia, nhà quản lý, cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư cùng đông đảo bạn đọc trên toàn quốc.
(VNF) - Theo Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng cần cân nhắc kỹ để tránh lãng phí đất đai. Việc quy hoạch không sát thực tế có thể dẫn đến đất công nghiệp bỏ trống trong khi diện tích đất lúa bị thu hẹp, ảnh hưởng đến an ninh lương thực.
(VNF) -Bộ Tài chính cho biết cả nước hiện còn khoảng 200.000 ha đất chưa được khai thác hiệu quả, tương ứng giá trị khoảng 3,3 triệu tỷ đồng, gấp ba lần tổng vốn đầu tư công năm 2026. Đây là nguồn lực rất lớn nhưng chưa được chuyển hóa hiệu quả.
(VNF) - Đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng mức lương cơ sở dự kiến 2,53 triệu đồng từ 1/7 chưa bảo đảm đời sống, đề xuất nâng lên 2,65 - 2,7 triệu đồng.
(VNF) - Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh (Gia Lai) cho biết, giá nhà tại các đô thị lớn hiện đã vượt xa khả năng chi trả của người dân, khi cao gấp 25 – 30 lần thu nhập bình quân năm nhà.
(VNF) - Ông Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy Hải Phòng đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì.
(VNF) - Đại biểu Nguyễn Văn Lâm chỉ ra nghịch lý trong nhiều trường hợp, càng tăng đầu tư thì nguy cơ lãng phí càng lớn. Theo ông, tiết kiệm chi nhưng dồn vào dự án chậm triển khai, sự lãng phí còn lớn hơn.
(VNF) - Đại biểu Phạm Trọng Nhân, Đoàn ĐBQH TP. HCM, đề nghị Quốc hội sớm xây dựng một đạo luật nền tảng cho kinh tế tư nhân, nhằm chuyển các chủ trương thành quy định pháp lý cụ thể, tạo điều kiện để khu vực này phát huy vai trò là động lực quan trọng của nền kinh tế.
(VNF) - Số liệu mới công bố cho thấy, trong 3,5 tháng đầu năm 2026, cán cân thương mại của Việt Nam đã chuyển sang trạng thái nhập siêu gần 7,9 tỷ USD, trong bối cảnh xuất khẩu bắt đầu có dấu hiệu chậm lại từ đầu tháng 4.
(VNF) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, ngành không được lấy lý do “đặc thù” để trì hoãn cải cách, đồng thời đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh theo hướng thực chất, giảm mạnh chi phí và thời gian cho doanh nghiệp.
(VNF) - Nếu Quốc hội thông qua, Đồng Nai sẽ là thành phố thứ 7 trực thuộc Trung ương. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang nhận định Đồng Nai đã hội đủ điều kiện trở thành thành phố.
(VNF) - Ông Đỗ Thành Trung, Phó bí thư Thành ủy Hải Phòng được bầu giữ chức Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng nhiệm kỳ 2026-2031.
(VNF) - Chính phủ trình Quốc hội đề án thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương, định hướng trở thành đô thị lớn, đa trung tâm, chia sẻ chức năng và liên kết phát triển với TP. HCM.
(VNF) - Quốc hội bước vào đợt 2 của kỳ họp thứ nhất từ ngày 20/4, tập trung thảo luận các vấn đề kinh tế - xã hội, ngân sách và đặc biệt là kế hoạch phát triển 5 năm giai đoạn 2026–2030 nhằm xác định mục tiêu, định hướng và nguồn lực cho giai đoạn tới.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất mở rộng thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số, cho phép lực lượng công an và chính quyền địa phương áp dụng mức phạt tối đa lên tới 100 triệu đồng.
(VNF) -Nhiều vụ án lớn thu hút sự chú ý như: Lê Thị Thùy Trang bị cáo buộc điều hành đường dây đổ trái phép hơn 20.000 tấn rác thải; cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Nam Triệu bị truy tố tội tham ô; Chủ tịch HĐQT Công ty dược Sơn Lâm kháng cáo liên quan hành vi đưa hối lộ và Giám đốc Công ty than Cọc Sáu cùng 11 bị cáo tại Quảng Ninh được hưởng án treo sau xét xử.
(VNF) - Duy trì doanh thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm nhưng liên tục thua lỗ, Thép Việt Ý đang nằm trong danh sách doanh nghiệp được cơ quan thuế chú ý khi hiệu quả kinh doanh không tương xứng quy mô.
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất cách tính tiền lương, phụ cấp và hoạt động phí của các nhóm cán bộ, công chức, viên chức, người hưởng lương tại các cơ quan theo mức lương cơ sở mới dự kiến tăng từ 1/7.
(VNF) - Về cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, Bộ Công Thương cho biết dự kiến giảm từ 565 điều kiện xuống còn 363 điều kiện.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ khẩn trương tham mưu việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trong cả nước và sử dụng đội ngũ cán bộ không chuyên trách.
(VNF) - Trong tuyên bố chung Việt Nam – Trung Quốc vừa được công bố nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai nước nhất trí đưa hợp tác đường sắt trở thành điểm sáng mới trong hợp tác chiến lược giữa hai nước.
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong nhất trí khả năng ký kết Hiệp định liên chính phủ về việc mua bán điện phát thải các-bon thấp xuyên biên giới, tạo khuôn khổ pháp lý, bảo đảm triển khai thành công dự án xuất khẩu điện gió từ Việt Nam sang Singapore.
(VNF) - Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cho rằng với sự tin cậy và tình hữu nghị kiên định, Việt Nam và Hàn Quốc có thể cùng nhau tăng trưởng và thiết kế tương lai. "Giờ đây, tương lai của Việt Nam sẽ chính là cơ hội của Hàn Quốc", Tổng thống Hàn Quốc nói.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
