Tăng trưởng GDP từ 8,3 - 8,5%: Mục tiêu cao nhưng có nền tảng khả thi

Mục tiêu tăng trưởng cao nhưng có nền tảng kỳ vọng

Tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương về kịch bản tăng trưởng kinh tế cuối tuần qua, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết Trung ương, Quốc hội, Chính phủ trước đó xác định năm nay tăng trưởng GDP phải tăng 8% trở lên.

Chính phủ đưa ra con số cụ thể là cả nước cần đạt mức tăng trưởng kinh tế năm nay khoảng 8,3 - 8,5%, tạo đà để đạt mức hai chữ số trong giai đoạn 2026 - 2030.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, để đạt được mục tiêu này, tăng trưởng quý III phải đạt 8,9 - 9,2% so với cùng kỳ (cao hơn kịch bản 0,6 - 0,9%); quý IV đạt 9,1 - 9,5% (cao hơn kịch bản 0,7 - 1,1%). 

Nhìn nhận mục tiêu này, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh cho rằng, mục tiêu này tuy cao, nhưng vẫn có những nền tảng nhất định để kỳ vọng.

Thứ nhất, tăng trưởng kinh tế nửa đầu năm đã vượt 7,5%, tiến sát mốc 8%. Theo chu kỳ, nửa cuối năm sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao hơn.

Thứ hai, đầu tư công đạt hơn 268.100 tỷ đồng trong nửa đầu năm, tăng mạnh so với cùng kỳ cả về số tuyệt đối và tỷ lệ, cho thấy chuyển biến rõ rệt trong thực thi. Đầu tư công đang trở thành động lực chính cho tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nhiều lĩnh vực vẫn gặp khó. Nhiều dự án trọng điểm như cao tốc, sân bay và đường vành đai được đẩy nhanh tiến độ, thậm chí về đích sớm.

Tuy vậy, giải ngân đầu tư công hiện mới chỉ đạt hơn 30% mục tiêu đề ra. Trong khi, để đạt được mục tiêu tăng trưởng trên 8%, Thủ tướng đã yêu cầu giải ngân 100% vốn đầu tư công  một cách hiệu quả.

Dẫn số liệu của Cục Thống kê, ông Thành cho biết cứ mỗi 1% vốn đầu tư công được giải ngân sẽ giúp GDP tăng thêm khoảng 0,06 điểm %.

“Đặc biệt, nếu các dự án được triển khai tốt, không chỉ mang lại hiệu quả trực tiếp, mà còn tạo sức lan tỏa lớn đối với toàn nền kinh tế từ việc củng cố niềm tin của khu vực tư nhân, thu hút FDI, đến cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam”, ông Thành nêu rõ.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đinh Hồng Kỳ - Chủ tịch HĐQT Công ty Secoin, Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP. HCM bày tỏ lo lắng khi niềm tin của doanh nghiệp với thị trường đang suy giảm do ảnh hưởng từ các yếu tố không thuận của kinh tế, thương mại toàn cầu và xung đột địa chính trị, vướng mắc về thủ tục hành chính…

Ông Kỳ cho biết, dù xuất khẩu tăng nhưng thực chất không ít doanh nghiệp đang bị mất đơn hàng do thuế quan, sắp xếp lại nguồn cung của Mỹ. Chưa kể, điều khiến doanh nghiệp lo ngại là giải ngân vốn đầu tư công rất chậm (5 tháng đầu năm 2025, TP.HCM mới giải ngân hơn 10%), doanh nghiệp gặp khó vì vướng các chính sách pháp lý, doanh nghiệp rời khỏi thị trường vẫn tăng 15-16% so với cùng kỳ.

Ông Lê Phụng Hào - Chủ tịch HĐQT Global AAA Consulting cho rằng, thời gian còn lại là thời điểm để doanh nghiệp chạy nước rút, quyết liệt thực hiện các mục tiêu kinh doanh đã đề ra. Xác định áp lực sẽ rất lớn, buộc mỗi doanh nghiệp phải tái cấu trúc hoạt động để linh hoạt ứng biến với sự biến đổi của thị trường, nâng cao hiệu quả của bộ máy (chuyển đổi số, tăng ứng dụng công nghệ nâng cao năng suất, nâng lợi thế cạnh tranh).

“Nếu là doanh nghiệp xuất khẩu, cần đa dạng hóa thị trường, khai thác các FTA của Việt Nam đã ký kết để tối ưu hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh, giảm thiểu sự phụ thuộc vào một số thị trường”, ông Hào nói. 

Dẫu đối mặt với nhiều thách thức trong nửa cuối năm 2025 và kể cả năm 2026, tuy nhiên, kỳ vọng việc đàm phán thuế quan thấp hơn nhiều so với công bố ban đầu và thấp hơn so với nhiều đối thủ cạnh tranh xuất khẩu, Việt Nam vẫn giữ được lợi thế thương mại và thu hút FDI.

Cần đồng bộ triển khai bốn trụ cột chính

Trong khi đó, theo TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 8% trong năm nay, Việt Nam cần đồng bộ triển khai bốn trụ cột chính xuất khẩu, đầu tư, tiêu dùng và ổn định vĩ mô.

Trước hết, trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều bất định và xu hướng bảo hộ gia tăng, xuất khẩu hàng hóa cần tiếp tục được duy trì đà tăng, với mức tăng tối thiểu 10%. Đồng thời, xuất khẩu dịch vụ cũng cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nhằm giảm mức thâm hụt cán cân thương mại dịch vụ, điểm yếu lâu nay của nền kinh tế.

Về đầu tư, ngoài mục tiêu giải ngân 100%, cần đặc biệt quan tâm đến phân bổ đều giữa các bộ, ngành và địa phương cũng như nâng cao chất lượng dự án.

Về tiêu dùng, ông đề xuất Chính phủ cần có một đề án riêng về kích cầu tiêu dùng nội địa. Trước mắt, có thể triển khai một số biện pháp cụ thể như đẩy nhanh thanh toán các khoản trợ cấp cho cán bộ nghỉ hưu sớm hoặc chuyển công tác, thúc đẩy hoạt động du lịch trong và ngoài nước. Đồng thời, cần có chính sách khuyến khích người dân ưu tiên sử dụng hàng hóa trong nước.

“Những biện pháp này không chỉ giúp cải thiện tổng cầu mà còn hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vượt qua giai đoạn xuất khẩu khó khăn”, ông Lực nêu rõ.

Bên cạnh các giải pháp trực tiếp về cầu cung, ông Lực cũng lưu ý đến yêu cầu giữ ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát  trong ngưỡng 4–4,5%. Đặc biệt, cần đẩy mạnh phòng chống lãng phí là một nguồn lực lớn nếu được khơi thông hiệu quả sẽ góp phần đáng kể vào tăng trưởng.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh, vai trò ngày càng lớn của khu vực tư nhân trong đầu tư hạ tầng. Trong đó, việc sửa đổi hàng loạt luật như Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Khoa học và Công nghệ… đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn, giúp doanh nghiệp tư nhân sẵn sàng nhận nhiệm vụ tại các dự án trọng điểm như đường sắt cao tốc, cao tốc Bắc – Nam, sân bay, cầu cảng.

“Nếu đảm bảo được tiến độ và chất lượng, khu vực tư nhân có thể trở thành một trụ cột mới của tăng trưởng kinh tế trong trung và dài hạn”, ông Lực kỳ vọng.

Một yếu tố cải cách đang mở ra không gian tăng trưởng mới theo chuyên gia Võ Trí Thành là việc tinh gọn bộ máy và sắp xếp lại các đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền hai cấp.

Điều này đã mở ra một không gian thể chế mới, tạo điều kiện để phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn. Qua đó, giúp các địa phương và bộ ngành phát huy tinh thần trách nhiệm, tăng tính chủ động, sáng tạo và hành động quyết liệt hơn.

Không chỉ góp phần tinh gọn bộ máy hành chính, mô hình này còn đóng vai trò như một động lực thể chế quan trọng, thúc đẩy sự vận hành linh hoạt, phù hợp với thực tiễn từng địa phương, nhất là trong triển khai các chương trình đầu tư công, xúc tiến đầu tư, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số…

"Đây chính là những yếu tố then chốt để tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế”, ông Thành nhấn mạnh. 

Tuy nhiên, để mô hình hai cấp thực sự phát huy hiệu quả, vẫn cần thêm thời gian để các địa phương thích nghi, đặc biệt trong công tác quy hoạch. Bởi lẽ, quy hoạch mới không còn là phép cộng cơ học của các địa phương cũ, mà đòi hỏi một tư duy tích hợp, liên kết vùng và xác định rõ lợi thế cạnh tranh mới.

"Trong bối cảnh đó, vai trò người đứng đầu càng trở nên quan trọng. Không chỉ ở tầm nhìn chiến lược mà còn ở khả năng tổ chức thực thi và dám chịu trách nhiệm", ông Thành nêu rõ.