Tiền kiến là gì?

Tiền kiến (ex ante) Được áp dụng từ trước khi hành động. Khái niệm “tiền kiến” trong kinh tế học cùng với khái niệm “hậu kiến” (ex post) được sử dụng nhiều trong phân tích kinh tế để nghiên cứu một hiện tượng kinh tế nào đó khi nó chuyển từ trạng thái bất cân bằng này sang trạng thái cân bằng khác. Ví dụ, tiền kiến trong mô hình xác định thu nhập quốc dân của Keynes là đầu tư dự kiến có thể lớn tiết kiệm dự kiến, cho nên nền kinh tế nằm trong trạng thái bất cân bằng. Nhưng phần đầu tư dôi ra phục vụ cho việc bơm thêm thu nhập vào nền kinh tế và thông qua hiệu ứng của nhân tử, nó làm tăng cả thu nhập và tiết kiệm, dẫn đến trạng thái cân bằng hậu kiến, trong đó đầu tư thực hiện bằng tiết kiệm thực hiện.

(Tài liệu tham khảo: Nguyễn Văn Ngọc, Từ điển Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân)

Ví dụ, trong ngành thế giới tài chính, lợi nhuận tiền kiến là lợi tức kỳ vọng của danh mục đầu tư. Còn trong ngành tuyển dụng, ex-ante thường được sử dụng khi dự báo các yêu cầu nguồn nhân lực cho các dự án lớn trong tương lai.