Xuất khẩu gạo tụt dốc hiếm thấy: Cú sốc và yêu cầu tái cấu trúc
Tiểu Vy -
09/01/2026 07:30 (GMT+7)
(VNF) - Cú sốc từ các thị trường nhập khẩu lớn đã khiến xuất khẩu gạo Việt Nam đối mặt giai đoạn khó khăn hiếm thấy trong năm 2025. Áp lực đó đang đặt ra yêu cầu tái cấu trúc toàn diện từ thị trường đến sản phẩm.
Nhìn lại bức tranh xuất khẩu gạo năm 2025, có thể thấy đây là một trong những năm nhiều thử thách nhất của ngành lúa gạo Việt Nam trong gần một thập kỷ trở lại đây.
Lần đầu tiên sau nhiều năm tăng trưởng nóng, kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam ghi nhận mức sụt giảm mạnh, chỉ đạt khoảng 4,064 tỷ USD với sản lượng gần 8 triệu tấn. So với năm trước, con số này thấp hơn gần 1,5 tỷ USD, phản ánh một sự điều chỉnh sâu không chỉ về quy mô thương mại mà còn về cấu trúc thị trường.
Sự sụt giảm này không đơn thuần là câu chuyện doanh thu. Đó là tín hiệu cảnh báo rõ ràng về mức độ phụ thuộc của xuất khẩu gạo Việt Nam vào các thị trường truyền thống, đặc biệt trong bối cảnh nhiều quốc gia nhập khẩu bắt đầu quay lại với chính sách bảo hộ nông nghiệp, ưu tiên ổn định sản xuất nội địa và an ninh lương thực.
Nhìn lại bức tranh xuất khẩu gạo năm 2025, có thể thấy đây là một trong những năm nhiều thử thách nhất của ngành lúa gạo Việt Nam trong gần một thập kỷ trở lại đây.
Thị trường truyền thống co hẹp và cú sốc giá xuất khẩu
Nguyên nhân chính tạo nên gam màu trầm của năm 2025 đến từ sự thay đổi chính sách nhập khẩu của các đối tác lớn như Philippines, Indonesia và Malaysia. Trong đó, Philippines vẫn giữ vai trò thị trường tiêu thụ lớn nhất của gạo Việt Nam, song lại là nơi tạo ra cú sốc lớn nhất cho xuất khẩu trong năm qua.
Việc Philippines nhiều lần gia hạn lệnh tạm ngừng nhập khẩu để hỗ trợ nông dân trong nước đã khiến lượng gạo Việt Nam xuất sang thị trường này giảm gần một phần tư về sản lượng và hơn bốn mươi phần trăm về giá trị. Tác động lan tỏa nhanh chóng sang các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là những đơn vị có tỷ trọng doanh thu lớn từ thị trường này.
Song song với sự co hẹp về thị trường, giá gạo xuất khẩu bình quân của Việt Nam trong năm 2025 giảm gần mười chín phần trăm so với năm trước. Áp lực giá đã tạo ra thế gọng kìm lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp và thu nhập của người nông dân, nhất là trong bối cảnh chi phí đầu vào chưa có dấu hiệu giảm tương ứng.
Theo ông Phan Văn Có, Giám đốc Marketing Công ty TNHH gạo Vrice, dù sản lượng xuất khẩu năm 2025 của doanh nghiệp vẫn đạt trên 90 phần trăm kế hoạch, nhưng giá bán giảm sâu đã khiến giá trị xuất khẩu sụt giảm đáng kể. Nửa cuối năm, đặc biệt sau thông tin Philippines tạm dừng nhập khẩu, giá gạo đã giảm hơn 30 phần trăm so với đầu năm, khiến nhiều doanh nghiệp mua hàng sớm phải gánh thua lỗ lớn.
Không dừng lại ở đó, các thị trường nhập khẩu truyền thống như Indonesia và Malaysia cũng chưa đưa ra tín hiệu rõ ràng về kế hoạch nhập khẩu cho năm 2026, khiến giao dịch lúa gạo rơi vào trạng thái cầm chừng. Riêng tại các thị trường này, sản lượng xuất khẩu của nhiều doanh nghiệp giảm từ 15 đến 20 phần trăm, buộc không ít đơn vị phải thu hẹp quy mô hoạt động.
Xoay trục và bài toán bền vững cho năm 2026
Trong bối cảnh khó khăn, ngành gạo Việt Nam vẫn ghi nhận những điểm sáng nhất định từ các thị trường mới và xa hơn. Xuất khẩu gạo sang các quốc gia châu Phi như Ghana hay Bờ Biển Ngà tăng mạnh, có nơi ghi nhận mức tăng gấp đôi so với cùng kỳ. Dù giá bán tại các thị trường này chưa thể bù đắp hoàn toàn phần thiếu hụt từ các thị trường truyền thống, nhưng đó là minh chứng cho thấy gạo Việt Nam vẫn giữ được niềm tin về chất lượng trên bản đồ lương thực toàn cầu.
Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là một trong ba quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, với cơ cấu chủng loại tập trung mạnh vào phân khúc gạo trắng chất lượng cao và gạo thơm, chiếm gần bảy mươi phần trăm tổng lượng xuất khẩu. Đây được xem là nền tảng quan trọng để ngành gạo thích ứng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Theo ông Nguyễn Vĩnh Trọng, Giám đốc Kinh doanh Công ty Gạo Việt Hưng, năm 2025 là giai đoạn doanh nghiệp buộc phải xoay xở mạnh mẽ để giữ ổn định hoạt động. Nhờ đa dạng hóa thị trường, doanh nghiệp vẫn cơ bản đạt được các mục tiêu đề ra về sản lượng và giá trị. Tuy nhiên, việc các thị trường lớn giảm mua đã tạo áp lực không nhỏ, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược theo hướng kiểm soát rủi ro chặt chẽ hơn.
Bước sang năm 2026, những thách thức tiếp tục hiện hữu khi Indonesia chính thức công bố không nhập khẩu gạo trong năm tới, với sản lượng nội địa dự kiến đạt gần 34,8 triệu tấn và lượng dự trữ có thể lên tới 6 triệu tấn. Dư địa xuất khẩu sang thị trường này vì thế gần như bị thu hẹp đáng kể.
Trong khi đó, khả năng Philippines mở cửa nhập khẩu từ đầu năm 2026 vẫn còn nhiều yếu tố bất định, nhất là trong bối cảnh nông dân nước này đang chịu thua lỗ và kiến nghị khôi phục mức thuế nhập khẩu cao hơn. Ngay cả khi thị trường này quay trở lại, hạn ngạch nhập khẩu nhỏ cùng sự cạnh tranh gay gắt từ Thái Lan sẽ tạo sức ép lớn lên gạo Việt Nam cả về giá và điều kiện thanh toán.
Theo nhận định của các doanh nghiệp, năm 2026 nhiều khả năng sẽ tiếp tục là một năm xuất khẩu thận trọng. Trung Đông được đánh giá là điểm đến ổn định, trong khi châu Phi vẫn là thị trường tiềm năng nhưng chịu áp lực lớn từ chi phí logistics và đầu vào. Các thị trường cao cấp như châu Âu, Nhật Bản và Anh còn dư địa, song yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, dư lượng và kiểm soát dịch bệnh đặt ra bài toán đầu tư dài hạn.
Trong bối cảnh đó, việc tái cấu trúc thị trường và sản phẩm xuất khẩu được xem là hướng đi mang tính chiến lược. Giảm phụ thuộc vào một vài thị trường truyền thống, phát triển các phân khúc gạo chất lượng cao, gạo thơm và từng bước xây dựng thương hiệu riêng là con đường đòi hỏi sự kiên trì và đầu tư bài bản. Đây cũng là phép thử quan trọng cho sức bền và khả năng thích ứng của ngành gạo Việt Nam trong giai đoạn nhiều biến động phía trước.
Câu hỏi xe Trung Quốc bền đến đâu vốn rất khó trả lời, vì phần lớn xe mới chỉ lăn bánh vài năm, chưa đủ thời gian để lộ ra điều gì, nhưng thị trường Nga đã tìm ra câu trả lời.
(VNF) - Giải pháp quản lý thu hồi nợ thông minh Debt Collection do công ty CP TNTech phát triển vừa được vinh danh tại Giải thưởng Sao Khuê 2026. Đây tiếp tục là dấu mốc mới trong chuỗi giải pháp công nghệ của TNTech được ghi nhận ở giải thưởng danh giá này.
(VNF) - Đợt chia thưởng cổ phiếu quy mô lớn được F88 triển khai ngay trước kế hoạch IPO, góp phần mở rộng lượng cổ phiếu lưu hành, cải thiện thanh khoản và tăng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư trên thị trường.
(VNF) - VinFast Evo Lite, mẫu xe máy điện không cần bằng lái, tiếp tục thu hút người dùng nhờ kích thước gọn nhẹ, vận hành êm ái cùng ưu thế vượt trội của công nghệ đổi pin.
(VNF) - Từ những giai điệu giao hưởng vang lên trong khán phòng Nhà hát Hồ Gươm đến những đêm hội cộng đồng tại các khu đô thị, ROX Group lựa chọn nghệ thuật như một cách kết nối con người, nuôi dưỡng cảm xúc và lan tỏa tinh thần hội nhập trong đời sống đương đại.
(VNF) - Tập đoàn Vingroup sẽ tách CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinFast để thành lập pháp nhân mới mang tên CTCP VinFast Việt Nam (VFVN), với vốn điều lệ dự kiến 5.184 tỷ đồng.
(VNF) - Chương trình hỗ trợ khách hàng chuyển đổi vàng mua vàng của Vinhomes đang tạo nên làn sóng dịch chuyển tài sản mạnh mẽ. Không chỉ mở ra cơ hội đưa vàng “nằm yên trong két” trở thành dòng vốn năng động, sinh lời bền vững, chính sách này còn giúp nhà đầu tư sở hữu những bất động sản truyền đời tại “thủ phủ thượng lưu” Vinhomes Royal Island (Hải Phòng).
(VNF) - Giữa lúc Khánh Hòa bước vào chu kỳ phát triển mới cùng khát vọng trở thành trung tâm du lịch – giải trí tầm cỡ châu Á, Sun Group xuất hiện với “cú chào sân” giàu cảm xúc theo cách riêng: bắt đầu bằng lễ hội, âm nhạc và những màn pháo hoa bùng nổ bên vịnh biển.
(VNF) - Bộ Công Thương đang đề xuất sửa Thông tư 60/2025 để triển khai ngay khung giờ điện cao điểm mới từ 17h30 - 22h30 trong mùa nắng nóng năm nay. Việc điều chỉnh được kỳ vọng giúp giảm áp lực cho hệ thống điện, đồng thời thúc đẩy các ngành tiêu thụ điện lớn như thép, xi măng, chế biến thực phẩm dịch chuyển sản xuất sang giờ thấp điểm.
(VNF) - Sau hàng loạt vụ mỹ phẩm, dược phẩm giả bị phát hiện giai đoạn 2025-2026, mô hình dựng thương hiệu rồi thuê gia công OEM/ODM đang lộ diện phía sau thị trường chăm sóc sức khỏe và làm đẹp. Nhiều doanh nghiệp không cần sở hữu nhà máy vẫn có thể nhanh chóng tung ra hàng chục, hàng trăm nhãn hàng khác nhau.
(VNF) - Hà Nội, ngày 27/05/2026 - Công ty Cổ phần Trung tâm Hội chợ Triển lãm Việt Nam (Mã CK: VEF) tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026. Tại Đại hội, các cổ đông đã thông qua kết quả kinh doanh năm 2025 và chiến lược năm 2026, đặt mục tiêu dẫn dắt thị trường, thiết lập vững chắc định vị là địa điểm tổ chức triển lãm và sự kiện hàng đầu tại Việt Nam và khu vực.
(VNF) - Trong bối cảnh chuỗi cung ứng ngành ô tô toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, các tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực quản trị ngày càng trở thành “tấm vé” để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất quốc tế. Việc Công ty CP Nhựa Chất lượng Cao Bình Thuận (BQP) đạt chứng nhận IATF 16949:2016 được xem là dấu mốc cho thấy doanh nghiệp Việt đang từng bước chuyển từ cạnh tranh bằng chi phí sang cạnh tranh bằng công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế.
(VNF) - Sau nhiều năm cạnh tranh bằng trợ giá, miễn phí vận chuyển và ưu đãi lớn để mở rộng thị phần, các sàn thương mại điện tử đang bước vào giai đoạn tăng thu từ hệ sinh thái người bán. Diễn biến này khiến chi phí bán hàng trên sàn tăng mạnh, gây áp lực lớn lên biên lợi nhuận của các shop nhỏ
(VNF) - Tư duy "cố thủ" nơi lõi đô thị cũ của thế hệ trẻ đất Cảng đang nhường chỗ cho một cuộc dịch chuyển mạnh mẽ về phía Nam Hải Phòng. Trong bối cảnh trung tâm thành phố ngày càng quá tải, Vinhomes Golden City (Dương Kinh) xuất hiện như một lời giải hoàn hảo, tái định nghĩa lại chuẩn sống rộng mở, tiện nghi và mở ra cơ hội đầu tư bứt phá cho những gia đình hiện đại.
(VNF) - Từ ngày 27/5 đến hết ngày 3/6/2026, VinFast chính thức triển khai chương trình nhận đặt cọc sớm xe VF 8 thế hệ mới thông qua website hoặc hệ thống đại lý phân phối chính hãng trên toàn quốc. Chương trình ưu đãi tới 51 triệu đồng/xe và chỉ áp dụng trong “8 ngày vàng” mở cọc sớm.
(VNF) - Sầu riêng nhanh chóng trở thành ngành hàng gần 4 tỷ USD của Việt Nam sau 3 năm xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Tuy nhiên, khi thị trường ngày càng siết chuẩn, doanh nghiệp đang bước vào cuộc đua mới về chất lượng, chuỗi giá trị và thương hiệu để giữ thị phần.
(VNF) - Thaco đang áp dụng chiến lược bổ sung các phiên bản giá rẻ bằng việc cắt giảm trang bị, hạ giá bán để tăng sức cạnh tranh cho các mẫu xe Mazda và KIA.
(VNF) - Hai hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy cho biết đa số phương tiện hiện nay tương thích với xăng E10, nhưng một số dòng xe cũ sản xuất trước năm 2006 có thể bị ảnh hưởng khi sử dụng.
(VNF) - Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết vừa xử phạt 3 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu với tổng số tiền 450 triệu đồng do vi phạm quy định về dự trữ lưu thông bắt buộc.
(VNF) - Bộ Công Thương cho biết đến nay chưa ghi nhận bất kỳ khiếu nại chính thức nào liên quan đến chất lượng xăng E10 cũng như ảnh hưởng tiêu cực của loại nhiên liệu này tới hiệu suất vận hành và tuổi thọ động cơ.
(VNF) - Việt Nam lần đầu tiên lọt Top 10 “cường quốc” sản xuất thép thô lớn nhất thế giới. Ngành thép Việt Nam phát triển vượt bậc cả về quy mô sản xuất và chủng loại sản phẩm.
(VNF) - Ngày 25/5, tại Hà Nội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) và Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) chính thức ký kết Hợp đồng tín dụng Hạn mức tài chính khí hậu, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác tài chính quốc tế nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam.
Câu hỏi xe Trung Quốc bền đến đâu vốn rất khó trả lời, vì phần lớn xe mới chỉ lăn bánh vài năm, chưa đủ thời gian để lộ ra điều gì, nhưng thị trường Nga đã tìm ra câu trả lời.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.