90% DN 'khát' nhân lực xanh: Không tiếc tiền đầu tư ESG nhưng thiếu người làm

Doanh nghiệp 'khát' nhân lực xanh

Theo báo cáo của Manpower Việt Nam, có tới 91% doanh nghiệp trong nước chưa có đủ nhân sự xanh để đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững. Tình trạng khan hiếm nguồn nhân lực này được dự báo sẽ còn kéo dài ít nhất đến năm 2030. Bên cạnh đó, nhu cầu tuyển dụng nhân lực xanh đang tăng mạnh khi ngày càng nhiều ngành công nghiệp chuyển đổi sang mô hình kinh doanh gắn với các tiêu chí bền vững.

Bà Lê Thị Thúy Anh – Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Dược phẩm OPC cho biết, doanh nghiệp đã đầu tư trung tâm nghiên cứu ứng dụng AI trong dược phẩm nhằm rút ngắn thời gian thử nghiệm và giảm rủi ro. Tuy nhiên, việc vận hành hệ thống này đòi hỏi nhân lực am hiểu công nghệ và khoa học dữ liệu, có khả năng kết hợp với chuyên môn dược học. OPC hiện phối hợp với nhiều trường đại học để góp ý chương trình đào tạo, hướng tới xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển bền vững.

Ông Nguyễn Đình Tùng – Tổng giám đốc Vina T&T Group cho rằng, doanh nghiệp “may mắn” có được tư duy phát triển bền vững ngay từ đầu khi chọn thị trường Mỹ, nơi tiêu chuẩn về môi trường và chất lượng rất khắt khe. Chúng tôi xác định, bền vững không phải là yêu cầu của thế giới mà là sự chuẩn bị của chính mình. Khi xây dựng nhà máy mới, Vina T&T dành 2/3 diện tích cho cây xanh, chỉ 1/3 cho khu sản xuất; đồng thời tập huấn nông dân giảm sử dụng phân bón, bảo vệ nguồn nước và yêu cầu mọi nhà cung cấp, từ bao bì đến logistics, đều tuân thủ tiêu chuẩn xanh.

Ông Nguyễn Đình Tùng cũng chỉ ra rằng, nguồn nhân lực xanh tại Việt Nam hiện vẫn còn hạn chế, ngay cả khi doanh nghiệp chủ động tìm kiếm tại các viện, trường. Do đó, việc kết nối và “đặt hàng” trực tiếp với các cơ sở đào tạo để hình thành lực lượng lao động am hiểu công nghệ, có khả năng vận hành sản xuất xanh là yêu cầu cấp thiết.

Bà Vũ Kim Hạnh – Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao cho rằng, trong xu thế toàn cầu, sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn xanh sẽ bị xếp hạng thấp hơn, bởi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên yếu tố môi trường. Với Việt Nam – quốc gia chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu – xanh hóa không chỉ là xu hướng, mà là yêu cầu sống còn.

Theo bà Hạnh, doanh nghiệp cần được thuyết phục để áp dụng tiêu chuẩn xanh, trong khi người tiêu dùng cũng nên “ưu ái” hơn cho sản phẩm thân thiện môi trường, miễn là chất lượng và giá thành hợp lý. Tuy nhiên, để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tái chế và chuyển đổi xanh, yếu tố then chốt vẫn là con người – đặc biệt là sinh viên, giới trẻ và đội ngũ chuyên gia – những lực lượng nòng cốt kiến tạo tương lai phát triển bền vững.

Đại học mở hướng đào tạo nhân lực xanh

Để giải bài toán thiếu hụt nhân lực xanh, nhiều trường đại học đã chủ động tích hợp triết lý phát triển bền vững vào toàn bộ hoạt động đào tạo.

Tiến sĩ Ngô Minh Đức – Hiệu trưởng Trường Đại học Quốc tế Miền Đông (EIU) cho biết, “triết lý xanh” được EIU lồng ghép xuyên suốt từ giảng dạy, nghiên cứu, vận hành đến kết nối cộng đồng. Cụ thể, môn học về phát triển bền vững đã được đưa vào hầu hết các ngành đào tạo, từ kỹ thuật, quản trị kinh doanh đến khoa học sức khỏe. Sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn trực tiếp triển khai các dự án thực tế cùng doanh nghiệp và cộng đồng, qua đó rèn luyện tư duy và năng lực hành động xanh.

EIU còn thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo nhằm nghiên cứu các giải pháp phát triển bền vững, phục vụ trực tiếp nhu cầu doanh nghiệp. Trong chính hoạt động vận hành, trường áp dụng nhiều biện pháp giảm thiểu tác động môi trường như quản lý chất thải, tiết kiệm nước và năng lượng.

Phó giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị Mai Hoài – Viện trưởng Viện Tài chính Bền vững, Đại học Kinh tế TP. HCM (UEH) cho rằng, phát triển bền vững hiện đã trở thành tiêu chí bắt buộc trên toàn cầu. Hiện 78% doanh nghiệp Việt Nam đang cần nhân lực cho nhu cầu phát triển bền vững nhưng chưa được đáp ứng. Chưa có trường nào ở Việt Nam đào tạo nhân lực ngành này nên họ buộc phải tuyển nhân sự tốt nghiệp đại học từ các ngành khác.

“Điều này chứng tỏ nhu cầu của thị trường lao động rất cao. 5 năm qua nhiều trường đại học top 200 thế giới đã bắt đầu đào tạo. UEH cũng triển khai đào tạo ngành này ở bậc cử nhân nhằm đáp ứng nhu cầu tuyển dụng nhân sự chất lượng cao trong lĩnh vực này”, Phó giáo sư, tiến sĩ Bùi Thị Mai Hoài nói.

Theo đó, tại UEH, người học được trang bị kiến thức nền tảng về kinh tế tuần hoàn, kinh doanh và tài chính bền vững, quản trị doanh nghiệp và môi trường hướng đến mục tiêu giảm thiểu tác động và thích ứng với biến đổi khí hậu, và các kỹ năng thực hành cần thiết như: phân tích dự án đầu tư bền vững, đánh giá và xây dựng báo cáo tác động môi trường, thiết lập hệ thống báo cáo quản trị bền vững...

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Quốc Việt - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính - Marketing (UFM) cho biết :“Việt Nam đang tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh, do đó, công tác đào tạo nhân lực quản lý kinh tế đóng vai trò vô cùng quan trọng”.

Theo TS Việt, chuyển đổi số mang lại nhiều cơ hội to lớn cho doanh nghiệp và nền kinh tế. Nhân lực quản lý kinh tế được đào tạo bài bản sẽ có khả năng phân tích, đánh giá và tận dụng tối đa các cơ hội, đồng thời đối phó với những thách thức phát sinh; được trang bị kiến thức về phát triển bền vững, quản lý tài nguyên và năng lượng hiệu quả, từ đó góp phần xây dựng nền kinh tế xanh và bền vững.