ASEAN sản xuất 8,5 triệu thùng nhiên liệu hàng không từ phụ phẩm nông nghiệp

Báo cáo đánh giá chuỗi cung ứng cấp khu vực trong năm 2030, 2040 và 2050, xem xét các kịch bản tiềm năng về nhu cầu và nguồn cung SAF tại Cambodia, Indonesia, Lào, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam, cùng các thị trường nhập khẩu gồm Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc.

SAF là nhiên liệu hàng không tái tạo hoặc có nguồn gốc từ phụ phẩm, đáp ứng các tiêu chí bền vững, giúp giảm lượng khí thải nhà kính, có thể sử dụng trực tiếp và tương thích với những mẫu máy bay hiện hành và cơ sở hạ tầng sẵn có. Nguyên liệu thô chủ yếu cho SAF tại ASEAN gồm dầu ăn đã qua sử dụng, phụ phẩm từ trấu, sắn, và phụ phẩm lâm nghiệp.

Theo báo cáo Dự báo SAF năm 2050, tất cả các quốc gia ASEAN được nghiên cứu đều có thể có đủ tiềm lực để định vị là nhà xuất khẩu SAF ròng. Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan sở hữu nguồn nguyên liệu thô dồi dào nhất để hỗ trợ sản xuất SAF. Trong khi đó, Indonesia, Malaysia và Philippines có thể phân phối SAF với chi phí tiết kiệm hàng đầu cho các thị trường Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc.

Bên cạnh xuất khẩu SAF, ASEAN cũng được dự báo sẽ trở thành thị trường SAF quan trọng ngay trong chính khu vực. Báo cáo ước tính nhu cầu SAF tại ASEAN sẽ tăng mạnh từ 15.000 thùng/ngày vào năm 2030 lên hơn 700.000 thùng/ngày trước năm 2050. Nhu cầu SAF lớn nhất được dự đoán đến từ Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan, cũng như các nền kinh tế châu Á khác như Nhật Bản và Hàn Quốc.

Bên cạnh đó, báo cáo cũng nghiên cứu nhiều phương thức sản xuất SAF khác nhau. Hiện nay, hydro hóa ester và acid béo (HEFA) là công nghệ phổ biến nhất trong sản xuất SAF, đắt gần gấp đôi so với nhiên liệu hàng không cho máy bay phản lực, với nguyên liệu thô chiếm phần lớn chi phí. Các lộ trình thay thế như khí hóa/Fischer-Tropsch (khí hóa + FT), nhiên liệu rượu cồn dành cho máy bay (ATJ) và hóa lỏng thủy nhiệt (HTL) có thể đắt hơn từ 4 đến 7 lần nhưng khoảng chênh này được kỳ vọng sẽ giảm khi công nghệ phát triển và quy mô được mở rộng.

Ông Satvinder Singh - Phó Tổng Thư ký Cộng đồng Kinh tế ASEAN, cho biết: “Dự báo SAF tại ASEAN năm 2050 khẳng định khu vực của chúng ta có lợi thế so sánh mạnh mẽ về nguồn cung, đặc biệt có nguồn nguyên liệu sinh học thô bền vững dồi dào.

Đồng thời, nhu cầu SAF gia tăng trong khu vực và trên toàn cầu cũng mở ra một cơ hội thị trường rõ nét cho ASEAN. Nhằm tận dụng động lực từ cả nhu cầu lẫn nguồn cung, các quốc gia ASEAN cần phối hợp chặt chẽ để mở rộng quy mô sản xuất, triển khai những công nghệ tối ưu chi phí, và thiết lập các khuôn khổ thương mại và thị trường vững chắc trong khu vực.

Bằng cách kết nối hiệu quả nguồn tài nguyên nông nghiệp dồi dào với nhu cầu SAF không ngừng gia tăng, ASEAN có thể định vị là một trung tâm hàng không bền vững tự chủ và có năng lực cạnh tranh, đồng thời là một nhà cung cấp năng lượng uy tín, hỗ trợ quá trình khử carbon cho ngành hàng không châu Á - Thái Bình Dương, cũng như các thị trường năng lượng trên diện rộng.”

Bà Sharmine Tan - Giám đốc bền vững của Boeing khu vực Đông Nam Á, chia sẻ: “Ngành hàng không thương mại Đông Nam Á đang tăng trưởng nhanh chóng để phục vụ các nền kinh tế đang vươn mình của khu vực, và đáp ứng nhu cầu hàng khách cũng như vận tải hàng hóa. Bên cạnh việc bổ sung thêm vào đội bay các dòng máy bay tiết kiệm nhiên liệu, gia tăng nguồn cung SAF của châu Á sẽ tiếp tục thúc đẩy sự tăng trưởng có trách nhiệm của ngành. Báo cáo Dự báo SAF tại ASEAN năm 2050 cho thấy với chính sách, quan hệ đối tác và mức đầu tư phù hợp, ASEAN có tiềm năng lớn để gia tăng sản xuất SAF.”

Ông Sachin Narang - Cố vấn Điều hành mảng Năng lượng và Cơ sở hạ tầng của GHD, nhận định: “Chúng ta đang ở trong thời điểm quan trọng đối với SAF, bởi ASEAN sở hữu nguồn phụ phẩm nông lâm nghiệp dồi dào có thể sử dụng như nguồn nguyên liệu thô chi phí thấp, giúp thu hẹp khoảng cách giữa lộ trình sản xuất SAF theo công nghệ HEFA và nhiên liệu máy bay phản lực. Đồng thời, can thiệp chính sách, các biện pháp can thiệp có trọng tâm, mở rộng quy mô và đổi mới sáng tạo có thể thu hẹp khoảng cách chi phí cho các lộ trình SAF thay thế trong trung và dài hạn.”

Độc giả quan tâm có thể tìm hiểu đầy đủ về báo cáo Dự báo SAF tại ASEAN năm 2050 tại đây: Báo cáo triển vọng nhiên liệu hàng không bền vững ASEAN 2050

Báo cáo Dự báo SAF tại ASEAN năm 2050 được công bố sau đánh giá kinh tế-kỹ thuật hợp tác giữa Canada–ASEAN về chuyển đổi phụ phẩm nông nghiệp thành SAF, phát hành tháng 4/2025.

Một số phát hiện quan trọng của phần mở rộng dự án nghiên cứu chung Canada–ASEAN:

1) Lợi thế so sánh của khu vực ASEAN: Tiềm năng về nguồn cung SAF của ASEAN vượt xa nhu cầu dự báo, cho thấy lợi thế so sánh của Đông Nam Á như một trung tâm SAF tiềm năng trong tương lai.

2) Nhu cầu tăng nhanh tại Đông Nam Á: Dựa trên khả năng áp dụng tỷ lệ pha trộn SAF, nhu cầu SAF tại ASEAN dự kiến tăng mạnh từ 15.000 thùng/ngày vào năm 2030 lên hơn 700.000 thùng/ngày trước năm 2050. Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan được dự báo là các trung tâm có nhu cầu lớn nhất trong khu vực.

3) Tiềm năng nguồn cung SAF đáng kể: Tiềm năng về nguồn cung SAF đến từ nhiên liệu sinh khối nông nghiệp và lâm nghiệp bền vững được dự báo tăng từ khoảng 7,5 triệu thùng/ngày trong năm 2030 và đạt tối đa 8,5 triệu thùng/ngày trước năm 2050. Tất cả các quốc gia ASEAN được nghiên cứu đều có thể có tiềm lực để định vị thành nhà xuất khẩu SAF ròng. Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan có nguồn nguyên liệu thô dồi dào nhất để hỗ trợ sản xuất SAF. Nguồn nguyên liệu thô chủ yếu tại Đông Nam Á gồm dầu ăn đã qua sử dụng, phụ phẩm từ trấu, sắn, và phụ phẩm lâm nghiệp.

4) Cơ hội xuất khẩu và thương mại trong khu vực: Đến trước năm 2040, Indonesia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam có thể trở thành nhà xuất khẩu ròng, trong khi Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc được dự báo là các quốc gia nhập khẩu SAF mạnh trong khu vực. Bên cạnh đó, Indonesia, Malaysia và Philippines có thể có phương án phân phối tối ưu chi phí nhất khi xét tới các nhà nhập khẩu SAF tiềm năng nêu trên.

5) Đánh giá tài chính: Boeing chủ trì việc phê duyệt nghiên cứu lộ trình công nghệ HEFA vào năm 2011, và đây là công nghệ sản xuất SAF phổ biến nhất hiện nay. Qua đánh giá chi phí dựa theo lộ trình công nghệ, HEFA được xác định có chi phí quy dẫn khoảng gấp đôi so với nhiên liệu phản lực có nguồn gốc từ dầu thô, trong khi các lộ trình khí hóa/Fisher-Tropsch (Khí hóa + FT), nhiên liệu rượu cồn dành cho máy bay (ATJ) và hóa lỏng thủy nhiệt (HTL) cao hơn từ 4–7 lần. Mức chênh này được kỳ vọng sẽ giảm khi công nghệ phát triển và quy mô sản xuất được mở rộng.