Báo động nợ công vượt 'chỉ giới đỏ' khi các quốc gia ồ ạt tăng chi khẩn cấp
(VNF) - Làn sóng chi tiêu khẩn cấp đang lan rộng trên toàn cầu khi các chính phủ đồng loạt giảm thuế, trợ cấp năng lượng và hỗ trợ tiền mặt để ứng phó với cú sốc giá cả. Tuy nhiên, trong bối cảnh dư địa tài khóa ngày càng thu hẹp và chi phí vay nợ leo thang, các tổ chức quốc tế cảnh báo rằng những biện pháp cứu trợ quy mô lớn hôm nay có thể nhanh chóng biến thành rủi ro nợ công trong tương lai.
- Mỗi tuần vay 50 tỷ USD, nợ công Mỹ tiến sát ngưỡng báo động 11/03/2026 03:51
Gánh nặng tài khóa giữa khủng hoảng năng lượng
Trước những dấu hiệu cho thấy giá năng lượng có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài, các nhà hoạch định chính sách đang kêu gọi chính phủ thận trọng hơn trong chi tiêu, đồng thời tìm cách mở rộng nguồn thu ngân sách để bảo vệ các hộ gia đình và doanh nghiệp.
Đức đã cắt giảm thuế nhiên liệu trong 2 tháng với chi phí khoảng 1,9 tỷ USD. Canada cũng công bố kế hoạch giảm thuế đối với xăng, dầu diesel và nhiên liệu hàng không đến đầu tháng 9, tiêu tốn khoảng 1,7 tỷ USD. Đáng chú ý, các động thái này chỉ diễn ra trong vài ngày gần đây.

Kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, hàng chục quốc gia đã đồng loạt giảm thuế, trợ cấp hóa đơn năng lượng và hỗ trợ tiền mặt cho người dân, khiến mức chi tiêu khẩn cấp ngày càng gia tăng.
Hiện nay, trong bối cảnh nguy cơ một cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài ngày càng rõ nét, ngay cả khi đạt được một lệnh ngừng bắn, các nhà hoạch định chính sách đang đồng loạt gióng lên hồi chuông cảnh báo về nợ công, đồng thời kêu gọi các chính phủ tiết chế trong các gói hỗ trợ.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) mới đây thừa nhận rằng sự bất ổn do xung đột gây ra sẽ buộc các nhà lập pháp phải gia tăng hỗ trợ cho các hộ gia đình. Tuy nhiên, tổ chức này cũng cảnh báo nhiều quốc gia đang trong tình trạng tài chính công căng thẳng, thậm chí một số nước đối mặt với mức nợ không bền vững.
“Chính sách tài khóa cần phản ứng một cách thận trọng - cung cấp hỗ trợ khi cần thiết nhưng không đẩy tài chính công đến bờ vực rủi ro”, IMF nhấn mạnh trong báo cáo công bố ngày 15/4.
Rủi ro lớn nhất là chi phí kinh tế trước mắt từ xung đột có thể leo thang thành một cuộc khủng hoảng tài khóa sâu rộng hơn nếu các chính phủ gia tăng vay nợ để tài trợ cho các chương trình hỗ trợ quy mô lớn. Ngay cả khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz được khôi phục, tác động đến chuỗi cung ứng năng lượng, phân bón và nhiều mặt hàng khác vẫn có thể kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
Điều này đồng nghĩa với việc các hộ gia đình và doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với lạm phát cao kéo dài cùng với tăng trưởng kinh tế chậm lại. Trong khi đó, áp lực đòi hỏi các gói hỗ trợ bổ sung cũng sẽ ngày càng gia tăng.
Trong tháng này, Italy đã gia hạn chính sách giảm thuế nhiên liệu thêm một tháng, đến đầu tháng 5, với chi phí khoảng 590 triệu USD. Tại Australia, chính phủ mở rộng chương trình giảm thuế nhiên liệu, cung cấp thêm gói hỗ trợ trị giá khoảng 285 triệu USD, đồng thời ban hành luật kéo dài chính sách này đến hết tháng 6.
Tại Hy Lạp, chính phủ triển khai “thẻ nhiên liệu” nhằm hỗ trợ tiền mặt cho người lái xe và người sử dụng xe máy có thu nhập thấp, nằm trong gói hỗ trợ trị giá 354 triệu USD, cùng với các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp.
Tuy nhiên, tình hình đang trở nên nghiêm trọng hơn, đặc biệt tại châu Á, khu vực phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu nhiên liệu từ Trung Đông. Ngày 15/4, Nhật Bản cho biết sẽ thiết lập một khuôn khổ tài chính trị giá tới 10 tỷ USD nhằm hỗ trợ các quốc gia Đông Nam Á nhập khẩu dầu và các mặt hàng thiết yếu khác.
Một nhóm bộ trưởng tài chính từ gần chục quốc gia, bao gồm Anh, Australia và Nhật Bản, cũng khẳng định cam kết điều hành phản ứng kinh tế trước khủng hoảng theo hướng có trách nhiệm về tài khóa, đồng thời tập trung hỗ trợ vào các nhóm dễ bị tổn thương nhất.
“Ngay cả khi xung đột được giải quyết một cách bền vững, những tác động đối với tăng trưởng, lạm phát và thị trường vẫn sẽ kéo dài. Chúng tôi cam kết phối hợp quản lý phản ứng kinh tế và quá trình phục hồi một cách có trách nhiệm, kịp thời và hiệu quả”, nhóm này cho biết.
Nợ công và áp lực dài hạn
Trong giai đoạn đại dịch Covid-19, cũng như cú sốc năng lượng năm 2022 sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine, các chính phủ đã chi tiêu mạnh tay để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, dư địa chính sách hiện nay đã thu hẹp đáng kể.
Theo IMF, nợ công toàn cầu hiện tương đương 94% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và dự kiến sẽ chạm mốc 100% vào năm 2029.

“Tăng trưởng toàn cầu năm 2025 tương đối vững chắc, nhưng không có tiến triển đáng kể trong việc củng cố ngân sách. Tại nhiều quốc gia, thâm hụt ngân sách vẫn ở mức cao, nợ công tiếp tục gia tăng và chi phí lãi vay tăng nhanh”, IMF nhận định.
Áp lực lên ngân sách không chỉ mang tính ngắn hạn mà còn có tính cấu trúc. Tại châu Âu, các quốc gia đang gia tăng chi tiêu quốc phòng, đồng thời phải đối mặt với chi phí hỗ trợ dân số già và quá trình chuyển đổi sang năng lượng phát thải thấp.
Bên cạnh đó, IMF cảnh báo các nền kinh tế toàn cầu còn đối mặt với nhiều rủi ro mới. Các liên minh thương mại truyền thống đang có dấu hiệu rạn nứt, trí tuệ nhân tạo có thể gây gián đoạn thị trường lao động, và ngày càng nhiều chính phủ phải phụ thuộc vào nhà đầu tư tư nhân để hấp thụ nợ công thay vì ngân hàng trung ương.
Những cảnh báo này cũng tương đồng với quan điểm của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ủy ban châu Âu. Chủ tịch ECB Christine Lagarde ngày 14/4 nhấn mạnh rằng các biện pháp hỗ trợ chỉ nên mang tính tạm thời và “có mục tiêu”, trong khi Ủy ban châu Âu đang nỗ lực điều phối phản ứng chung của khối nhằm đảm bảo các chính sách đều có thời hạn rõ ràng.
Đối với các quốc gia có dư địa tài khóa hạn chế và gánh nặng lãi vay lớn, thách thức cốt lõi là làm thế nào để tài trợ cho các chương trình hỗ trợ khẩn cấp mà không phải gia tăng vay nợ.
Thực tế, xung đột đã khiến chi phí lãi vay tăng cao khi các nhà đầu tư đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ lên, trong bối cảnh kỳ vọng các ngân hàng trung ương sẽ phải nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Anh ngày 14/4 đã phát hành trái phiếu kỳ hạn 10 năm với lợi suất 4,92%, ghi nhận mức cao nhất kể từ năm 2008.
‘Vòng xoáy nợ’ phủ bóng kinh tế Mỹ
- Tăng trưởng Trung Quốc ‘vượt bão’ năng lượng 16/04/2026 01:00
- Chứng khoán châu Á khởi sắc trước tín hiệu mới từ Mỹ - Iran 15/04/2026 11:17
- Khi 1/3 người Nga muốn mua Bitcoin: Điều gì đang xảy ra? 16/04/2026 08:15
TT Trump bắt đầu hoàn trả 127 tỷ USD thuế quan vào tuần tới?
(VNF) - Dự kiến tuần tới, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ bắt đầu tiếp nhận các yêu cầu hoàn thuế đối với các khoản thuế mà ông đã áp đặt nhưng bị xác định là bất hợp pháp.
Đàm phán Mỹ - Iran sắp được nối lại, giá dầu tiếp đà đi xuống
(VNF) - Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc đàm phán thứ 2 giữa Washington và Tehran có thể diễn ra “trong 2 ngày tới”, giá dầu thế giới tiếp tục giảm trong phiên thứ 2 liên tiếp.
Chứng khoán châu Á khởi sắc trước tín hiệu mới từ Mỹ - Iran
(VNF) - Các thị trường châu Á - Thái Bình Dương đồng loạt mở cửa tăng điểm trong phiên giao dịch ngày 14/4, nối tiếp đà khởi sắc của chứng khoán Mỹ trong đêm trước, khi giá dầu suy giảm giữa bối cảnh kỳ vọng về một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột tại Trung Đông ngày càng gia tăng.
Các ngân hàng trung ương bán vàng sau nhiều năm tích lũy: Tín hiệu gì cho thị trường?
(VNF) - Sau nhiều năm tích lũy không ngừng, một số ngân hàng trung ương hiện đã bắt đầu bán vàng thỏi khi áp lực từ cuộc chiến Iran buộc họ phải xoay xở nguồn tiền mặt.
TT Trump tuyên bố chiến dịch không kích Iran chấm dứt?
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã tuyên bố chiến dịch quân sự nhằm vào Iran “đã kết thúc” trong một cuộc phỏng vấn với Fox News.
Dòng tiền trú ẩn rời Trung Đông, hàng chục tỷ USD đổ về Singapore
(VNF) - Biến động địa chính trị từ cuộc chiến Iran đang làm suy giảm sức hút của các trung tâm tài chính Trung Đông, thúc đẩy dòng tiền của giới giàu có tìm đến những thị trường ổn định hơn như Singapore. Các ngân hàng lớn đẩy mạnh mảng quản lý tài sản để bù đắp cho sự suy giảm lợi nhuận từ hoạt động cho vay.
Cuộc đua vào ghế nóng Chủ tịch Fed có diễn biến mới
(VNF) - Cuộc đua vào ghế nóng Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa xuất hiện diễn biến mới khi ứng viên Kevin Warsh nộp bản kê khai tài chính, hé lộ khối tài sản khủng.
Giá dầu đảo chiều sau tuyên bố của Trung Quốc
(VNF) - Sau khi Trung Quốc tuyên bố vẫn tiếp tục di chuyển qua eo biển Hormuz bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ, giá dầu thế giới đảo chiều giảm.
‘Đế chế’ nghìn dự án và cái kết của tỷ phú địa ốc số 1
(VNF) - Từng là biểu tượng của cơn sốt bất động sản Trung Quốc, đế chế China Evergrande Group nay chỉ còn những công trình dang dở. Sự sụp đổ ấy không chỉ cuốn phăng một “gã khổng lồ” bất động sản mà còn đẩy nhà sáng lập Hui Ka Yan (Hứa Gia Ấn) từ đỉnh cao danh vọng đến vòng xoáy pháp lý.
Mỹ bắt đầu phong tỏa các cảng của Iran, nguồn cung dầu gián đoạn nghiêm trọng
(VNF) - Quân đội Mỹ đã bắt đầu phong tỏa các cảng của Iran, sau khi các cuộc đàm phán cuối tuần tại Islamabad về việc chấm dứt chiến tranh thất bại.
Trung Đông dậy sóng, một quốc gia 'âm thầm' giành phần thắng
(VNF) - Giữa lúc xung đột Iran làm gián đoạn nguồn cung dầu khí và đẩy giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh, các quốc gia ồ ạt chuyển sang năng lượng tái tạo để giảm phụ thuộc. Trong làn sóng đó, một quốc gia gần như không hiện diện trên chiến trường lại nổi lên như bên hưởng lợi lớn nhất, nhờ nắm giữ chuỗi cung ứng công nghệ sạch đang trở thành “chìa khóa” của an ninh năng lượng mới.
Đằng sau cú rơi chưa từng có của cổ phiếu phần mềm
(VNF) - Niềm tin AI Agent (tác nhân AI) sẽ thay thế phần mềm truyền thống khiến cổ phiếu lĩnh vực này giảm mạnh nhất từ trước tới nay, cho thấy thái độ "quay lưng" của các nhà đầu tư. Tuy nhiên, Ngân hàng Goldman Sachs cho rằng thị trường đã đánh giá không đúng tác động.
'Sóng gió' Trung Đông lan rộng, giá vàng chịu áp lực kép
(VNF) - Giá vàng và bạc đồng loạt giảm mạnh tới 3% trong phiên giao dịch đầu tuần, khi lo ngại lạm phát gia tăng sau thất bại của các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, đồng thời kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ làm dấy lên nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Hormuz dậy sóng, thị trường châu Á nhuốm đỏ
(VNF) - Các thị trường châu Á - Thái Bình Dương đồng loạt mở cửa trong sắc đỏ phiên đầu tuần sau khi các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran không đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông.
Mỹ - Iran đàm phán thất bại: Ai hưởng lợi khi dầu bật tăng, USD nhảy vọt?
(VNF) - Giá dầu thế giới tăng vọt gần 8% lên trên 100 USD/thùng khi Mỹ - Iran đàm phán không thành. Diễn biến này khiến thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh, dòng tiền đổ vào USD như tài sản trú ẩn, trong khi chứng khoán và các đồng tiền rủi ro đồng loạt suy yếu.
Siết 'yết hầu năng lượng' Hormuz, Mỹ đẩy căng thẳng lên nấc mới
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phát đi tín hiệu cứng rắn khi đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, dù trước đó nhiều lần yêu cầu Iran phải mở cửa tuyến hàng hải này vô điều kiện.
Tín dụng tư nhân: 'Vùng tối' của thị trường 3.000 tỷ USD đe dọa hệ thống tài chính?
(VNF) - Sự phát triển nhanh chóng của tín dụng tư nhân đang làm thay đổi cục diện ngành tài chính toàn cầu, mang lại nguồn vốn linh hoạt cho doanh nghiệp và lợi nhuận hấp dẫn cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, đi kèm là những lo ngại ngày càng lớn về mối liên kết chặt chẽ với hệ thống ngân hàng truyền thống.
TT Trump tuyên bố sẽ phong tỏa eo biển Hormuz, hải quân Mỹ ngay lập tức dàn trận
(VNF) - Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán tại Pakistan nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran đổ vỡ.
Mỹ - Iran đổ lỗi cho nhau: Đàm phán gián đoạn sau 21 tiếng không kết quả
(VNF) - Cuộc đàm phán hòa bình Mỹ - Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào khi các phái đoàn rời Pakistan. Iran cho rằng Mỹ đã thất bại trong việc giành được lòng tin của Tehran. Trong khi Mỹ đã nêu rõ "giới hạn đỏ" của mình trong các cuộc đàm phán ở Islamabad.
Bí ẩn bên trong sòng bạc toàn cầu: Cá cược cả kết quả chiến tranh
(VNF) - Từ việc đe dọa nhà báo để xoay kết quả cá cược đến nguy cơ thao túng “sự thật”, Polymarket đang phơi bày mặt tối của một thị trường nơi chiến tranh, chính trị và cả tin tức đều có thể bị biến thành công cụ kiếm tiền.
Mỹ - Iran dừng đàm phán sau 14 tiếng: Bất đồng nghiêm trọng, chưa thể tin nhau
(VNF) - Đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad tạm dừng sau nhiều giờ thương lượng, khi bất đồng về ngừng bắn, eo biển Hormuz và những điều kiện hậu chiến vẫn chưa được giải quyết.
Tàu dầu rục rịch qua Hormuz: Ai đang di chuyển, ai đang mắc kẹt?
(VNF) - Các tín hiệu hạ nhiệt giữa Mỹ và Iran đang dần xuất hiện khi hai bên khởi động đàm phán, lập tức kéo theo những chuyển động đầu tiên trên tuyến vận tải năng lượng huyết mạch tại eo biển Hormuz.
Mỹ - Iran vào bàn đàm phán: Loạt vấn đề được đặt lên bàn cân
(VNF) - Các phái đoàn cấp cao của Mỹ và Iran đã gặp nhau tại Islamabad (Pakistan) để tìm giải pháp chấm dứt cuộc chiến kéo dài 6 tuần, nhưng tiến trình đàm phán đang vấp phải nhiều bất đồng lớn, đặc biệt liên quan đến Lebanon, các lệnh trừng phạt và quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Mỹ ‘mở khóa’ 6 tỷ USD cho Iran sát giờ đàm phán?
(VNF) - Hãng tin Reuters dẫn lời một nguồn tin cấp cao của Iran ngày 11/4 cho biết Mỹ đã đồng ý giải phóng các tài sản bị phong tỏa của nước này tại Qatar và một số ngân hàng nước ngoài khác. Động thái này được phía Iran hoan nghênh như một dấu hiệu cho thấy Washington đang thể hiện “sự nghiêm túc” trong nỗ lực đạt được thỏa thuận trong các cuộc đàm phán diễn ra tại Islamabad.
TT Trump bắt đầu hoàn trả 127 tỷ USD thuế quan vào tuần tới?
(VNF) - Dự kiến tuần tới, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ bắt đầu tiếp nhận các yêu cầu hoàn thuế đối với các khoản thuế mà ông đã áp đặt nhưng bị xác định là bất hợp pháp.
Toàn cảnh đoạn tuyến Vành đai 2,5 đầu tiên thi công theo lệnh khẩn cấp
(VNF) - Công trường Vành đai 2,5 từ khu đô thị mới Dịch Vọng đến đường Dương Đình Nghệ là một trong những đoạn vành đai đầu tiên được thi công theo lệnh khẩn cấp.






























































