Thị trường bột giặt Việt Nam đã từng là sân chơi của 2 “ông lớn” Unilever và Procter & Gamble (P&G) trong một thời gian dài. Thậm chí, năm 2012, Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công thương), nay là Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, chọn đây là một trong 10 lĩnh vực nghiên cứu, điều tra khả năng cạnh tranh của nền kinh tế. Bởi bột giặt là lĩnh vực có mức độ tập trung độc quyền nhóm cao nhất, với 3 tên tuổi nắm giữ trên 98% thị phần, gồm Unilever Việt Nam, P&G và Công ty cổ phần Bột giặt LIX (Lixco, thuộc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam - Vinachem).
Thời điểm đó, nhiều quan điểm cho rằng, nếu có sự thỏa thuận mang tính phản cạnh tranh giữa nhóm doanh nghiệp thống lĩnh thị trường, thì không những doanh nghiệp nội bị tổn thương mạnh, mà người tiêu dùng sẽ bị “móc túi” nhiều hơn, vì đây là sản phẩm thiết yếu của các hộ gia đình.
Trong cuộc chơi này, sự xuất hiện của một vài thương hiệu trong nước cũng làm thay đổi phần nào cục diện. Song trên thực tế, doanh nghiệp nội đã thực sự bị động và mất dần thị phần trước các đối thủ có bề dày kinh nghiệm, đã tung hoành ở các thị trường đa quốc gia, có tiềm lực tài chính mạnh, chiến lược quảng cáo rầm rộ.
Theo thống kê của Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, trong số hơn 30 công ty trong nước, chỉ còn vài công ty là có chỗ đứng nhất định trên thị trường và được người tiêu dùng chấp nhận (chủ yếu là thị trường nông thôn), như Aba (Công ty Đại Việt Hương), NET (Công ty cổ phần Bột giặt Net - Netco) và LIX (Lixco).
Nhãn hiệu Omo của Unilever vẫn đang dẫn đầu thị trường. P&G cũng khẳng định vị trí trong bảng xếp hạng với nhãn hiệu Tide (vị trí thứ 2) và Ariel (đứng ở vị trí thứ 3).
Xét theo vùng miền, nhìn chung, Omo vẫn là nhãn hiệu được tin dùng nhất ở cả 3 miền Bắc, Trung, Nam. Ariel là nhãn hiệu phổ biến thứ 2 ở miền Bắc và miền Nam. Trong khi ở miền Trung, nhãn hiệu được ưa chuộng ở vị trí thứ 2 thuộc về Aba. Nhãn hiệu mới đến từ Nhật Bản - Attack đứng ở vị trí thứ 4 tại thị trường miền Bắc.
Sở dĩ các nhãn hiệu như Omo, Viso, Surf… có thể chiếm lĩnh thị trường, ngoài sức mạnh của thương hiệu ngoại, còn nhờ sự góp sức tích cực của các doanh nghiệp Việt Nam trong vai trò đơn vị gia công.
Sau khi giành được ngôi vị thống lĩnh, Unilever và P&G không còn tập trung nhiều vào sản xuất, mà hướng mạnh vào phát triển thương hiệu, hệ thống phân phối. Cuộc cạnh tranh đối với các doanh nghiệp nội càng khó khăn hơn, khi thị trường thành thị được cho là tương đối bão hòa, trong khi Unilever và P&G lại đang đẩy mạnh thâm nhập thị trường nông thôn.
Để hút khách hàng mới, Unilever và P&G tung ra những dòng sản phẩm ở phân khúc bình dân, với giá rất cạnh tranh. Đặc biệt, chi phí xây dựng hệ thống phân phối ở nông thôn cao hơn thành thị, vì phải phát triển các tạp hóa nhỏ, trong khi sức mua lại thấp. Vì vậy, nếu muốn tham gia “cuộc chơi”, các công ty phải có tiềm lực tài chính mạnh và trong cuộc chạy đua này, các “ông lớn” càng cho thấy rõ lợi thế.
Việc kinh doanh các sản phẩm hóa chất vướng rất nhiều rào cản, nên không phải doanh nghiệp nào cũng có thể chen chân vào. Dẫu vậy, thị trường này vẫn đang là mảnh đất màu mỡ cho bất cứ tên tuổi nào.
Trong bối cảnh các công ty đa quốc gia “bành trướng” trên thị trường bán lẻ với chi phí marketing khổng lồ, mạng lưới phân phối dày đặc, các công ty sản xuất bột giặt trong nước như Lixco, Netco hay Hóa chất Đức Giang, Mỹ Hảo vẫn miệt mài tìm hướng đi riêng.
Để tồn tại, các công ty nội buộc phải lựa chọn một trong 3 chiến lược.
Thứ nhất, chấp nhận gia công cho Unilever, P&G hoặc nhãn hàng riêng cho siêu thị.
Thứ hai, mở rộng thị phần sản phẩm mang thương hiệu của chính mình ở cả thành thị, nông thôn và xuất khẩu.
Thứ ba, mở rộng, nâng cao công suất, hợp lý hóa quy trình sản xuất, nhằm đạt được lợi thế kinh tế theo quy mô, nâng cao khả năng đàm phán giá với doanh nghiệp đặt gia công.
Tuy nhiên, theo quan sát, hầu hết doanh nghiệp đều lựa chọn cả 3 chiến lược trên.
Thương vụ Masan HPC - công ty thành viên do Masan sở hữu 100% vốn chính thức nắm 52% cổ phần của Netco mới đây cho thấy, các thương hiệu trong nước không hề hụt hơi trong cuộc đua này và đang tìm mọi cách giành lại sân chơi.
Đây là thương vụ thoái vốn khá thành công của Vinachem và là thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) thứ hai trong lĩnh vực này do doanh nghiệp Việt Nam mua lại kể từ sau khi Lixco mua lại nhà máy sản xuất bột giặt công suất 30.000 tấn/năm từ Công ty liên doanh Unilever Việt Nam 15 năm trước và bắt đầu nhận gia công cho Unilever từ năm 2013. Trong khi đó, 2 thương hiệu bột giặt Việt lừng lẫy một thời là VISO và HASO đã nhanh chóng bị Unilever thâu tóm.
Kế hoạch kinh doanh hậu M&A với Netco chưa được Masan tiết lộ cụ thể. Song, động thái đầu tiên của Masan là tích hợp Netco vào hệ thống phân phối của mình gồm 300.000 điểm bán lẻ truyền thống và 3.000 siêu thị VinMart, VinMart+ trên cả nước. Bước đi này chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả, bởi các nghiên cứu chỉ ra rằng, 35 - 40% thị trường sản phẩm chăm sóc cá nhân và gia đình hiện được phân phối qua các kênh bán hàng hiện đại.
Mục tiêu chiến lược của Masan là đưa NET từ “thương hiệu nông thôn” trở thành thương hiệu phổ biến trên cả nước. Trong năm nay, Masan sẽ hoàn tất việc xây dựng một phòng nghiên cứu phục vụ phát triển sản phẩm hóa mỹ phẩm chăm sóc gia đình.
Trong khi đó, người anh em cùng “họ” Vinachem với Netco là Lixco cũng đang từng bước xoay chuyển cục diện.
Từ năm 2000, Lixco bắt đầu gia công cho Unilever và điều này đã giúp Công ty đạt tăng trưởng doanh thu 25%/năm. Khi mới bắt đầu, sản lượng gia công chiếm đa số, nhưng giá trị mang lại không cao. Vì vậy, song song với việc gia công, Lixco không ngừng tìm cách mở rộng quy mô. Từ khi cổ phần hóa vào năm 2003, Lixco từng bước chuyển sang phát triển thương hiệu riêng và phát triển mạnh nhất trong khoảng vài năm trở lại đây.
Thị trường chất tẩy rửa Việt Nam được đánh giá sẽ có mức tăng trưởng ổn định trong thời gian tới. Ông Cao Thành Tín, Tổng giám đốc Lixco khẳng định, luôn chú trọng đầu tư cả chiều sâu lẫn chiều rộng.
Cách để Lixco “sống” trên thị trường là đẩy mạnh hệ thống phân phối. Hiện 43% doanh thu của Lixco đến từ kênh bán hàng truyền thống, bao gồm gần 170 nhà phân phối. Ngoài ra, Lixco đang bán hàng trực tiếp cho các hệ thống siêu thị lớn.
Bên cạnh đó, Công ty cũng sản xuất nhãn hàng riêng cho Co.op Mart, Mega Market, BigC, VinMart, Lotte và phát triển thêm mạng lưới bán hàng Horeca, trực tiếp đến các nhà hàng, khách sạn, quán ăn...
Với hệ thống gồm 100 nhà phân phối cấp 1, khoảng 35.000 điểm bán lẻ, Lixco đã dần quay lại thị trường. Việc sử dụng máy giặt đang ngày càng phổ biến và người tiêu dùng có xu hướng dần chuyển sang sử dụng chất tẩy rửa dạng lỏng thay cho bột giặt truyền thống. Nắm bắt xu thế, Lixco đã tập trung vào mảng chất tẩy rửa dạng lỏng. Doanh thu từ mảng này chiếm 59% tổng doanh thu của Công ty trong năm 2019.
Riêng Công ty cổ phần Hóa mỹ phẩm Mỹ Hảo lại kiên quyết không lựa chọn gia công cho thương hiệu ngoại hay nhãn hàng riêng cho siêu thị. Unilever đã nhiều lần ngỏ ý muốn mua lại thương hiệu Mỹ Hảo với mức giá khoảng vài triệu USD ở thời điểm năm 1995; 10 triệu USD vào năm 1998 và lên tới 30 triệu USD vào năm 2009, nhưng ông Lương Vạn Vinh, Tổng giám đốc Mỹ Hảo vẫn lắc đầu.
Lý do, theo ông Vinh, nếu bán thương hiệu, hoặc gia công cho Unilever, có thể lúc đầu, Mỹ Hảo sẽ liên tiếp có đơn hàng với mức giá hấp dẫn. Nhưng khi thị trường có biến động, sức mua giảm, đối tác giảm hoặc dừng đơn hàng, thì rất khó quay lại giành giật thị trường. “Chỉ cần làm gia công 1 - 2 năm là có thể bị mất thị trường riêng”, ông Vinh nói.
Sự lựa chọn này khiến Mỹ Hảo mất đi một lượng nhà phân phối đáng kể. Nhưng trong giai đoạn 2008 - 2012, mỗi năm, Công ty đều đầu tư để nâng cao dây chuyền sản xuất, bắt tay xây dựng thương hiệu sản phẩm nước giặt riêng cho Mỹ Hảo. Đặc biệt, doanh nghiệp còn tổ chức, xây dựng lại hệ thống phân phối, nhất là kênh phân phối truyền thống.
Có thể thấy, mức độ cạnh tranh trên thị trường bột giặt, chất tẩy rửa chưa bao giờ giảm sức nóng, buộc các đối thủ phải cực kỳ nhạy bén, linh hoạt mới có thể tồn tại. Các “ông lớn” hiện đã thay đổi cách kinh doanh, lấy lòng người tiêu dùng với chiến lược thể hiện trách nhiệm xã hội. Điển hình, Unilever tung ra các sản phẩm bảo vệ tài nguyên, môi trường, giúp tiết kiệm nguồn nước…
Vậy nên, chiến lược “tạo ra sản phẩm vượt trội” và “thương hiệu truyền cảm hứng” của Masan Consumer sau khi thâu tóm Netco có “qua mặt” được các ông lớn hay không, hiện vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ.
Tags:
(VNF) - Giá vàng trong nước tuần qua ghi nhận đà giảm mạnh ở cả vàng miếng lẫn vàng nhẫn, trong khi thị trường thế giới cũng biến động dữ dội trước áp lực từ đồng USD và chính sách lãi suất của Mỹ.
(VNF) - Trước sự biến động của giá nhiên liệu bay, các hãng hàng không Việt Nam phải thực hiện hàng loạt giải pháp, trong đó có việc tái lập các biện pháp "thắt lưng buộc bụng" từ thời kỳ Covide-19.
(VNF) - Tập đoàn Vingroup công bố kế hoạch tuyển dụng giai đoạn 1 hơn 20.000 lao động, ưu tiên người dân địa phương, làm việc tại dự án Khu đô thị Thể thao Quốc tế Hà Nội và các dự án khác của Vingroup trên địa bàn thành phố Hà Nội.
(VNF) - Hai thương hiệu Isuzu và Suzuki tại thị trường Việt Nam tiếp tục trải qua giai đoạn kinh doanh khó khăn khi thường xuyên góp mặt trong nhóm các hãng xe bán chậm nhất thị trường.
(VNF) - Không chỉ hoạt động trong lĩnh vực trang sức, Huy Thanh Jewelry còn tham gia nhiều chương trình cộng đồng, trong đó có việc đóng góp kinh phí xây dựng điểm trường Huổi Quang 1 (Điện Biên) cho học sinh vùng khó khăn.
(VNF) - Ngày 14/5, Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) và Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại TP. HCM (Saigon Co.op) chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược toàn diện, tạo dấu ấn quan trọng trong hành trình xây dựng hệ sinh thái tích hợp giữa tài chính – tiêu dùng – thương mại – dịch vụ và logistics tại Việt Nam.
(VNF) - Trong khi giá vonfram liên tục lập đỉnh và trở thành tâm điểm chú ý của thị trường khoáng sản chiến lược toàn cầu, một sản phẩm khác của Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) cũng đang bước vào chu kỳ tăng giá mạnh là kim loại đồng.
(VNF) - Giá vàng miếng SJC bất ngờ được điều chỉnh giảm mạnh tại các thương hiệu lớn, xuống còn mức 161 triệu đồng/lượng chiều mua vào.
(VNF) - Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ, vàng miếng và vàng nguyên liệu được khuyến khích áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm vàng.
(VNF) - Từ ngày 13/5 đến 2/6, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) triển khai chương trình khuyến mại “Tiết kiệm cùng Vietcombank, Út Ha mời bạn ghé Quán Nhà” dành cho khách hàng gửi tiết kiệm có kỳ hạn trong thời gian đồng hành cùng chương trình truyền hình thực tế Quán Nhà Haha.
(VNF) - Giá điện trong tương lai có thể sẽ phản ánh thêm các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện phát sinh từ nhiều năm trước.
(VNF) - Giá vàng vẫn tiếp tục “bất động” tại các thương hiệu lớn sau khi được điều chỉnh giảm ở phiên trước đó.
(VNF) - F88 đặt mục tiêu nâng mạng lưới lên tối đa 2.000 cửa hàng vào năm 2030, trong bối cảnh chuỗi cầm đồ này muốn mở rộng thị phần tại thị trường có dư nợ ước tính 8 tỷ USD.
(VNF) - Hợp tác giữa Vietcombank và Tập đoàn YeaH1 trong chương trình Quán Nhà Haha hướng tới việc kết nối khán giả với các giá trị văn hóa địa phương thông qua mô hình truyền hình thực tế. Khách hàng Vietcombank có thể tham gia ghi hình, thưởng thức ẩm thực bản địa và trở thành một phần của chương trình.
(VNF) - Với khả năng vận chuyển linh hoạt trong đô thị cùng chi phí sử dụng tối ưu, VinFast EC Van đang trở thành “cần câu cơm” đáng giá của nhiều tiểu thương và hộ kinh doanh nhỏ.
(VNF) - Giá vàng miếng SJC được các thương hiệu niêm yết ở mức 162,5 triệu đồng/lượng ở chiều mua vào và 165,5 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra.
(VNF) - Một nhân viên ngân hàng đang sinh sống tại TP. HCM đã trở thành người chơi trúng thưởng trẻ nhất cho tới thời điểm hiện nay của Vietlott.
(VNF) - Ngày 11/5, BIM Group và AEONMALL Vietnam đã ký kết hợp tác phát triển dự án Trung tâm thương mại AEON MALL Đà Nẵng Hòa Xuân với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 4.300 tỷ đồng, đánh dấu bước mở rộng hợp tác giữa hai bên sau dự án AEON MALL Hà Đông.
(VNF) - Những tháng đầu năm 2026, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực ở nhiều chỉ tiêu sản xuất kinh doanh trọng yếu, đặc biệt bảo đảm nguồn dầu thô cung cấp cho các nhà máy lọc dầu trong nước, cùng nguồn cung các sản phẩm xăng dầu, khí... góp phần quan trọng ổn định thị trường, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
(VNF) - UBND TP. Hà Nội vừa phê duyệt Đề án phát triển kinh tế đêm giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045, trong đó đáng chú ý là kế hoạch phát triển dịch vụ du thuyền đêm trên sông Hồng vào năm 2030.
(VNF) - Ngân hàng Quốc Tế (VIB) và Visa cùng đồng hành trong nhiều sáng kiến đổi mới, từ phát triển sản phẩm thẻ cá nhân và doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ thanh toán linh hoạt, đến mở rộng các giải pháp thanh toán dành cho doanh nghiệp.
(VNF) - Thị trường xe sang tiếp tục chứng kiến làn sóng giảm giá mạnh khi loạt các thương hiệu BMW, Audi, Lexus, Mercedes-Benz giảm giá bán cho hầu hết các mẫu xe hàng trăm triệu, thậm chí đến hơn 1 tỷ đồng.
(VNF) - Giá vàng trong nước tiếp tục có nhiều biến động với giá vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 165,2 triệu đồng/lượng chiều bán ra.
(VNF) - Ngày 11/05, Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank, HoSE: NAB) và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) đã chính thức ký kết thỏa thuận và khởi động dự án Hỗ trợ kỹ thuật Tài trợ Chuỗi Cung ứng (Supply Chain Finance - SCF), đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phát triển khách hàng doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp SMEs tại Nam A Bank.
(VNF) - Hai doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu vừa bị xử phạt tổng cộng 320 triệu đồng do không duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu theo quy định, trong bối cảnh cơ quan quản lý tăng cường kiểm tra nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và nguồn cung thị trường.
(VNF) - Giá vàng trong nước tuần qua ghi nhận đà giảm mạnh ở cả vàng miếng lẫn vàng nhẫn, trong khi thị trường thế giới cũng biến động dữ dội trước áp lực từ đồng USD và chính sách lãi suất của Mỹ.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
