Theo ông Lương Lê Minh (Đại học Luật Hà Nội), trong thời đại trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, đặc biệt là dữ liệu cá nhân, đã trở thành một loại “hàng hóa” có giá trị kinh tế. Bởi lẽ dữ liệu cá nhân là “nguyên liệu đầu vào” cần thiết cho công nghệ trí tuệ nhân tạo, giúp cho trí tuệ nhân tạo học được cách tư duy của con người, cho ra kết quả cao hơn tư duy con người.
Vì giá trị kinh tế của trí tuệ nhân tạo mà dữ liệu cá nhân trở thành loại “hàng hóa” có giá trị, được trao đổi một cách chính thức hoặc không chính thức trên thị trường.
Ngày nay, có những người sẵn sàng bất chấp không gian riêng tư của người khác để chiếm đoạt những dữ liệu cá nhân này nhằm mục đích phục vụ việc ra quyết định trong nền kinh tế.
Đi xa hơn, đã có những chính phủ - nắm trong tay bộ máy cưỡng chế và có tiềm lực tài chính, công nghệ hùng mạnh - tham vọng quản lý xã hội thông qua một hệ thống chấm điểm công dân (social credit system), chẳng hạn như Trung Quốc.
Đối với Việt Nam, dù hiện nay chưa có nhiều ứng dụng của trí tuệ nhân tạo gắn bó với đời sống con người, nhưng một thị trường buôn bán dữ liệu cá nhân cũng đã chớm hình thành.
Ở mức sơ khai nhất, việc mua bán thông tin cá nhân đã được ứng dụng vào quảng cáo. Đã có những công ty chuyên thu thập và mua bán những dữ liệu về địa chỉ, số điện thoại, email … của các nhóm khách hàng nhằm phục vụ cho quảng cáo. Chẳng hạn, những người sử dụng dịch vụ đặt vé máy bay trực tuyến có thể bị bán dữ liệu thông tin cá nhân cho các hãng xe taxi phục vụ tại sân bay.
Ở mức cao hơn, với sự trợ giúp của khoa học dữ liệu, thông tin về mỗi cá nhân sẽ được phân tích để chỉ ra xu hướng hành vi mua sắm, tiêu dùng … của cá nhân đó, từ đó ứng dụng vào thương mại.
Ví dụ những người thường xuyên đặt mua các báo, tạp chí về bất động sản, thường xuyên tìm kiếm trên công cụ tìm kiếm (search engine) về mua căn hộ chung cư tại Hà Nội sẽ bị bán dữ liệu cho các công ty bất động sản để nhận được quảng cáo về các dự án chung cư sắp được mở bán tại Hà Nội.
Bản thân các tập đoàn bất động sản cũng sẽ dựa trên những số liệu thu được để tối ưu hóa các sản phẩm của mình, như thiết kế diện tích nhà sao cho phù hợp với mong muốn của đa số người mua, bố trí nội thất để vừa túi tiền khách hàng…
Ở lĩnh vực tài chính, việc mua bán dữ liệu cá nhân thể hiện rõ nhất ở hoạt động cho vay ngang hàng. Điều kiện để vay ngang hàng rất đơn giản, chỉ cần cung cấp chứng minh thư/căn cước công dân, sổ hộ khẩu cùng một vài liên hệ cá nhân là người vay đã có thể vay được từ 1- 3 triệu đồng.
Để tính toán rủi ro mất vốn, xác định hạn mức cho vay, nhiều đơn vị cho vay ngang hàng ở Việt Nam đã sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo theo hướng thu thập dữ liệu về người vay, từ nhân thân, nơi cư trú, lịch sử tín dụng ngân hàng, lịch sử mua sắm trực tuyến, định mức sử dụng điện nước, lịch sử bảo hiểm, vị trí công tác, trình độ học vấn… Tất cả những dữ liệu này sẽ được trí tuệ nhân tạo tính toán để trở thành một “phiên bản số hóa” thể hiện năng lực tài chính và độ tín nhiệm của khách hàng.
Điều đáng nói là tại Việt Nam hiện nay, hành lang pháp lý cho cả hoạt động cho vay ngang hàng lẫn cho việc bảo vệ quyền riêng tư đều đang rất mơ hồ.
“Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hiện chỉ đang trong quá trình xây dựng hành lang pháp lý cho hoạt động cho vay ngang hàng. Trong khi đó, các quy định bảo vệ quyền riêng tư ở Việt Nam lại đang rất sơ khai, nằm rải rác ở một số văn bản pháp lý như Hiến pháp năm 2013 (điều 21), Bộ luật Dân sự năm 2015 (điều 38), và một số văn bản pháp luật chuyên ngành khác … Các quy định này nặng về nguyên tắc, thiếu cơ chế cụ thể cho việc ngăn cản việc thu thập trái phép dữ liệu cá nhân, xâm phạm quyền riêng tư”, ông Lương Lê Minh bình luận.
Theo ông Minh, đây là một thách thức to lớn cho pháp luật trong bảo vệ quyền riêng tư, nhất là trong bối cảnh nhận thức của người dân còn thấp như ở Việt Nam.
Trong một tương lai không xa, khi công nghệ trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh tại nước ta, chắc chắn thị trường dữ liệu cá nhân này sẽ trở thành “mỏ vàng” cho các ứng dụng trí tuệ nhân tạo, bằng cả các cách thức hợp pháp và bất hợp pháp.
Trên thế giới, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân đã được đặt ra và có những biện pháp giải quyết. Chẳng hạn như tại châu Âu, EU đã ra Đạo luật bảo vệ dữ liệu (General Data Protection Regulation - GDPR) nổi tiếng, có hiệu lực từ ngày 25/5/2018. GDPR đã được 28 quốc gia EU, bao gồm cả Anh, phê chuẩn áp dụng.
GDPR được đánh giá là một đạo luật khá toàn diện, không chỉ bảo vệ quyền lợi của cư dân châu Âu nói riêng mà còn áp dụng cho bất kỳ người nào có sử dụng dịch vụ do một công ty đặt tại châu Âu cung cấp.
Điều quan trọng là GDPR làm rõ được các khái niệm căn bản liên quan đến dữ liệu cá nhân như: dữ liệu cá nhân, xử lý dữ liệu cá nhân là gì; người quản lý dữ liệu cá nhân là ai; hệ thống nguyên tắc cơ bản trong bảo vệ dữ liệu…
Nói riêng về nguyên tắc cơ bản trong bảo vệ dữ liệu, điều 5 của GDPR liệt kê 6 nguyên tắc cơ bản, bao gồm: nguyên tắc hợp pháp, công bằng và minh bạch; nguyên tắc giới hạn mục đích sử dụng; nguyên tắc tối thiểu hóa dữ liệu; nguyên tắc chính xác; nguyên tắc về thời gian lưu giữ dữ liệu; nguyên tắc toàn vẹn và bảo mật.
Về các quyền con người, GDPR ghi nhận các quyền cơ bản với dữ liệu cá nhân, kèm theo chi tiết cách thức đảm bảo quyền.
Ví dụ đối với quyền được biết, GDPR quy định mọi người có quyền được biết về cách thức thu thập dữ liệu, mục đích sử dụng các loại dữ liệu, lý do dữ liệu được thu thập và các phương pháp xử lý dữ liệu cá nhân sau đó.
Một nội dung quan trọng được GDPR luật hóa là quyền được lãng quên (right to be forgotten). Đây là nội dung được phát triển từ thực tiễn xét xử tại các tòa án quốc gia thành viên và Tòa án Công lý Liên minh châu Âu về quyền riêng tư. Sự phát triển của mạng internet và những công cụ tìm kiếm mạnh như Google đã đặt ra vấn đề về “quyền được lãng quên” trên mạng internet.
Ước tính đến nay đã có hàng triệu yêu cầu “quyền được lãng quên” như vậy được gửi đến Google và 43% đã được chấp thuận. Đây là dấu hiệu đáng mừng cho việc bảo vệ quyền riêng tư, song tiền lệ này cần được nhân rộng ở các quốc gia khác, bằng ràng buộc pháp lý với những nhà cung cấp dịch vụ trên internet.
Theo đánh giá của ông Lương Lê Minh, Việt Nam sẽ khó có thể áp dụng nguyên vẹn GDPR, nhưng các nguyên tắc mà GDPR vạch ra sẽ là nguồn tham khảo quan trọng cho hoạt động lập pháp ở Việt Nam, để hình thành hàng lang pháp lý về bảo vệ quyền riêng tư trong thời gian tới.
Tags:
(VNF) - Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
(VNF) - Thay vì đưa ra những phán xét định tính về mặt đúng sai, cần đặt mô hình chuyển đổi vàng để mua nhà vào lăng kính cân bằng nhằm định vị ranh giới pháp lý thực tế, từ đó, đánh giá liệu hệ thống quy định hiện hành đã đủ độ tường minh để các bên yên tâm vận hành hay chưa.
(VNF) - Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bài toán lớn nhất của Hà Nội trong phát triển hệ thống Metro, đường sắt đô thị hay các dự án hạ tầng chiến lược không nằm ở việc thiếu vốn, mà ở chỗ chưa biết cách chuyển hóa giá trị gia tăng từ đất đai thành nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển.
(VNF) - Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, mô hình đổi vàng mua nhà có thể mở ra hướng đi mới cho thị trường vốn, nhưng không phải “công thức chung” để áp dụng đại trà.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
(VNF) - Khu đô thị Bãi Đất Đỏ Phú Quốc Sun Group là một trong những siêu dự án trọng điểm quốc gia với tổng vốn đầu tư lên tới 64.000 tỷ đồng. Đây là công trình then chốt phục vụ Hội nghị APEC 2027 – sự kiện ngoại giao quan trọng bậc nhất của Việt Nam trong nắm tới.
