Kinh tế toàn cầu đáng ra chạm đáy đầu năm 2020 rồi bật tăng nhưng xung đột Mỹ - Iran sẽ khiến đà phục hồi này đóng băng.
Người đổi tiền trên đường phố Tehran (Iran). Ảnh: Reuters
Đó là nhận định của Jason Tuvey - kinh tế trưởng các thị trường mới nổi tại Capital Economics cho biết trong một báo cáo cuối tuần trước, sau khi tướng Qassem Soleimani - nhân vật quyền lực thứ nhì tại Iran bị hạ sát theo lệnh của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Lãnh tụ tinh thần tối cao của Iran Ali Khamenei đã tuyên bố sẽ báo thù với những người có liên quan đến cái chết của Soleimani.
"Rõ ràng, mối lo lớn nhất với kinh tế toàn cầu là các sự kiện này vượt khỏi tầm kiểm soát và Mỹ tấn công quân sự toàn diện vào Iran", Tuvey nhận định, "Kinh tế Iran sụp đổ có thể khiến GDP toàn cầu mất 0,3% - tương tự tác động chúng tôi dự báo từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc". Kinh tế Iran vốn đã bị bóp nghẹt nhiều năm qua vì các lệnh trừng phạt của Mỹ lên chương trình hạt nhân.
Căng thẳng Mỹ - Iran cũng làm chao đảo các thị trường toàn cầu. Các công cụ trú ẩn tăng giá mạnh vài ngày qua. Trên Business Insider, Edward Moya - nhà phân tích thị trường cấp cao cho rằng dù USD, yen cũng có thể làm tài sản trú ẩn, "vàng vẫn là vua". Ông dự báo vàng có thể dễ dàng vượt đỉnh năm 2019 và chạm mốc 1.600 USD một ounce cuối tháng này. Sáng nay (6/1), giá vàng thế giới lên cao nhất 6 năm, tiến sát 1.590 USD.
Ngược lại, chứng khoán Mỹ lại đi xuống phiên cuối tuần trước. Cả ba chỉ số chủ chốt của Wall Street giảm gần 1% - mạnh nhất kể từ đầu tháng 12. Hiện tại, các chỉ số tương lai của chứng khoán Mỹ vẫn đang đi xuống. Tuy vậy, đây lại là cơ hội mua vào nhóm cổ phiếu công nghệ Mỹ, Dan Ives - nhà phân tích tại Wedbush cho biết. Chỉ số MSCI châu Á - Thái Bình Dương sáng nay giảm 0,6%.
Tác động quan trọng nhất của căng thẳng Mỹ - Iran với kinh tế toàn cầu là giá dầu tăng vọt. Giá dầu thô Brent tăng 4% ngay sau thông tin về vụ không kích. "Chúng tôi cho rằng khả năng Mỹ và Iran xảy ra chiến tranh toàn diện là khó. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng dầu mỏ có thể là mục tiêu trả đũa", Ian Shepherdson - kinh tế trưởng tại Pantheon Macroeconomics cho biết.
Một cách trả đũa khả thi là Iran đóng cửa Eo biển Hormuz - cửa ngõ quan trọng với hơn 20% lượng dầu mỏ được tiêu thụ trên toàn cầu. Đây cũng là khu vực được Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) gọi là "nút cổ chai quan trọng nhất thế giới". Iran từng đe dọa gây gián đoạn trung chuyển dầu mỏ tại đây, nhằm đáp trả việc Mỹ trừng phạt nền kinh tế này.
Nếu kịch bản này xảy ra, Tuvey dự báo giá dầu Brent có thể lên 150 USD một thùng, khiến lạm phát tại các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) tăng thêm 3,5-4%. Shepherdson cho rằng giá dầu tăng "không khác nào tăng thuế lên người tiêu thụ dầu mỏ và là cú giáng vào các nhà sản xuất".
"Tiêu thụ dầu mỏ toàn cầu vào khoảng 100 triệu thùng mỗi ngày. Vì thế, giá cứ tăng mỗi 5 USD lại tương đương đánh thuế 183 tỷ USD một năm, tức khoảng 0,1% GDP toàn cầu", Shepherdson tính toán. Giá dầu sáng nay tăng thêm 2%, kéo Brent vượt 70 USD một thùng.
Tuy nhiên, khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phản ứng lại lạm phát tăng bằng cách tăng lãi suất là khó, ông nhận định. "Họ hiểu rõ tác động của giá dầu tăng, tỷ lệ thất nghiệp thấp và khả năng lạm phát lõi đi lên do thuế nhập khẩu. Mối quan tâm hiện tại là liệu biến động tại Trung Đông sẽ châm ngòi cho xu hướng bán tháo cổ phiếu, làm giảm niềm tin của doanh nghiệp và người tiêu dùng đến mức nào mà thôi", Shepherdson kết luận.
(VNF) - Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ phải đối mặt với hàng loạt bài toán khó, từ kiểm soát lạm phát có dấu hiệu nóng trở lại đến áp lực điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh nợ công Mỹ tiếp tục gia tăng.
(VNF) - Dòng tiền đầu cơ đang ồ ạt chảy vào thị trường đồng, đẩy giá kim loại này tiến sát mức cao kỷ lục trong bối cảnh giới quan sát ngày càng lo ngại về một rủi ro nguồn cung mới xuất phát từ xung đột tại Trung Đông: nguy cơ thiếu hụt lưu huỳnh – nguyên liệu then chốt trong quá trình luyện đồng.
(VNF) - Thổ Nhĩ Kỳ đã gần như bán sạch lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà nước này nắm giữ trong tháng 3, trong bối cảnh Ankara tăng cường nỗ lực bảo vệ đồng lira giữa lúc giá năng lượng leo thang gây sức ép lớn lên nền kinh tế.
(VNF) - Trải qua đợt tăng giá chưa từng có vào đầu năm, tiếp theo là giai đoạn biến động dữ dội và hiện nay là trạng thái tích lũy, vàng đang thực hiện đúng vai trò vốn có của mình khi tiếp tục khẳng định vị thế là một tài sản tiền tệ quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu. Đây là nhận định được đưa ra trong báo cáo thường niên “In Gold We Trust” của Incrementum AG.
(VNF) - Cuộc chiến Iran đang trở thành chất xúc tác mới cho tham vọng quốc tế hóa đồng nhân dân tệ của Trung Quốc, khi việc sử dụng hệ thống thanh toán xuyên biên giới do Bắc Kinh xây dựng tăng vọt kể từ khi xung đột bùng phát.
(VNF) - Các công ty bảo hiểm cho rằng khác biệt giữa “khủng bố” và “chiến tranh” có thể quyết định việc doanh nghiệp được bồi thường hay bị từ chối chi trả. Khi xung đột liên quan đến Iran lan rộng tại Trung Đông, nhiều doanh nghiệp mới nhận ra họ đã mua bảo hiểm không đủ, trong khi giới bảo hiểm phải đối mặt với hàng loạt tranh cãi pháp lý, rủi ro mạng và chi phí leo thang.
(VNF) - Sau khi thống trị thị trường GPU AI, CEO Nvidia Jensen Huang cho rằng công ty đang đứng trước một “mỏ vàng” mới trị giá 200 tỷ USD với dòng CPU Vera dành cho AI tác nhân.
(VNF) - Trung Quốc ngày càng dựa vào các ngành công nghiệp năng lượng sạch như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, xe điện và chuỗi cung ứng pin để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh lĩnh vực bất động sản đang suy yếu
(VNF) - Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng thế giới đang có nguy cơ quay trở lại “luật rừng” và ca ngợi quan hệ Trung Quốc - Nga là một lực lượng ổn định toàn cầu khi tiếp đón Tổng thống Vladimir Putin tại Bắc Kinh hôm 20/5.
(VNF) - Trong bối cảnh chiến sự Iran làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 20/5, với trọng tâm thảo luận xoay quanh dự án đường ống khí đốt Power of Siberia 2 vốn bị đình trệ trong thời gian dài.
(VNF) - Cuộc đình công kéo dài 18 ngày của công đoàn Samsung Electronics dự kiến sẽ leo thang từ ngày 21/5 khi 48.000 công nhân đồng loạt ngừng làm việc, sau khi các nỗ lực đạt được thỏa thuận về tiền thưởng đổ vỡ. Diễn biến này không chỉ đe dọa nền kinh tế Hàn Quốc mà còn có nguy cơ làm gián đoạn nguồn cung chất bán dẫn toàn cầu.
(VNF) - Chức vô địch Premier League 2025/26 không chỉ giúp Arsenal chấm dứt 22 năm chờ đợi danh hiệu quốc nội mà còn mang lại cú hích tài chính cực lớn cho đội bóng thành London.
(VNF) - Trong bối cảnh căng thẳng công nghệ và dữ liệu giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng leo thang, ngân hàng đầu tư Morgan Stanley đã trang bị các thiết bị di động chuyên biệt cho toàn bộ đội ngũ ngân hàng đầu tư tại Hồng Kông khi đi công tác tới Trung Quốc đại lục. Động thái này phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn về an ninh dữ liệu và yêu cầu tuân thủ quy định bảo mật xuyên biên giới.
(VNF) - Nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương trong năm 2026 đang mạnh hơn đáng kể so với các dự báo trước đây, trong khi các ước tính cập nhật cho thấy lực cầu từ các quốc gia sẽ còn gia tăng trong nửa cuối năm, theo nhận định của các chiến lược gia hàng hóa tại Goldman Sachs.
(VNF) - Một bên là hãng bán hàng triệu chiếc đồng hồ giá rẻ mỗi năm, bên còn lại là nhà chế tác những “cỗ máy thời gian” xa xỉ có thể được bán với giá hàng triệu USD. Nhưng khi Swatch bắt tay với Audemars Piguet (AP), cả hai đã tạo nên một cơn sốt bán lẻ kiểu “cao cấp kết hợp bình dân”, kéo theo cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố trên khắp thế giới vào cuối tuần qua.
(VNF) - Cam kết mua thêm ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm của Trung Quốc không chỉ đánh dấu bước hạ nhiệt mới trong quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, mà còn có thể tạo ra những biến động lớn trên thị trường nông sản toàn cầu.
(VNF) - OpenAI vừa biến ChatGPT thành “cố vấn tài chính AI” có thể đọc dữ liệu ngân hàng, phân tích chi tiêu và lập kế hoạch tiết kiệm với chi phí rẻ hơn nhiều chuyên gia truyền thống.
(VNF) - Nguy cơ hơn 47.000 công nhân đồng loạt đình công đang đẩy Samsung Electronics vào một trong những cuộc khủng hoảng lao động nghiêm trọng nhất lịch sử tập đoàn. Không chỉ đối mặt thiệt hại ước tính lên tới 20 tỷ USD, “gã khổng lồ” công nghệ Hàn Quốc còn khiến chính phủ Seoul lo ngại về những tác động dây chuyền có thể làm rung chuyển nền kinh tế phụ thuộc lớn vào ngành chip và xuất khẩu.
(VNF) - Trung Quốc sẽ mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm đến hết năm 2028, bên cạnh các cam kết mua đậu nành đã được thống nhất trước đó, theo bản thông tin do Nhà Trắng công bố ngày 17/5.
(VNF) - Làn sóng săn lùng mẫu đồng hồ phiên bản giới hạn “Royal Pop” của Swatch đã gây ra cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố lớn trên thế giới, buộc hãng đồng hồ Thụy Sĩ phải đóng cửa hàng loạt cửa hàng vì lo ngại an ninh và an toàn công cộng.
(VNF) - Bộ Thương mại Trung Quốc mô tả các thỏa thuận về thuế quan, nông nghiệp và máy bay đạt được trong chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này chỉ mang tính “sơ bộ”.
(VNF) - Các công nhân vận tải của Đường sắt Long Island, tuyến đường sắt chở khách lớn nhất nước Mỹ, đã tiến hành đình công. Việc này có thể gây khó khăn cho hàng trăm nghìn hành khách ở khu vực thành phố New York.
(VNF) - Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ phải đối mặt với hàng loạt bài toán khó, từ kiểm soát lạm phát có dấu hiệu nóng trở lại đến áp lực điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh nợ công Mỹ tiếp tục gia tăng.