Chợ cá quê tôi còn gọi là chợ Gò họp ngay trên gò cá. Thuyền về từ 3-4 giờ sáng cập bến cá tươi được đưa lên gò, người mua người bán thường dùng đèn pin để soi. Những mớ cá còn tươi roi rói, những con mực hai mắt như còn nhóng nhánh chấp chới; kẻ bán, người mua trao nhau cá tươi, tiền tươi. Họ giao dịch với nhau ước chừng theo khay, theo mớ. Các ngư phủ nhìn thành quả lao động của mình thật hài lòng rít thuốc và niềm vui của họ được nhân lên khi loáng một cái chợ cá đã họp xong tản về các nơi. Chứng tỏ những mẻ cá đêm qua thật ngon bán được giá. Các “ô” chợ được phân vùng riêng bán các loại cá riêng.
Và người đi chợ “buôn có bạn, bán có phường”, họ thường là những người đã quen nhau vì thế ước lượng mua bán giá cả cũng sòng phằng và nhanh chóng. Lại có những chợ cá họp tạm gọi là “chợ Đón” nghĩa là một nhóm người tụ tập nơi một vệ đường nào đó có bóng mát cây xanh, họ dựng tạm lên một cái lều tranh và quạt cá nướng bán cho khách qua đường đi lại.
Những mẻ cá nướng còn hôi hổi nóng, bóng loáng mỡ theo ngọn gió đồng quê, kích thích con tì, con vị lắm lại được gói vào lá chuối vườn thật bắt mắt. Các dòng cá cứ thế lên xe máy lên chợ tỉnh, chợ huyện (chợ xa) còn xe đạp thì “ chảy” vào các thôn xóm chợ cá cứ thế “di động” chuyển chổ neo đậu lại những nơi cần bán rồi lại nhổ sào di chuyển đến nơi khác.
Lan man chợ cá biển làng tôi nhiều khi tôi nghĩ đến đời chợ và đời người. Có những con người số phận gắn với chợ cá và chỉ bán một hoặc hai loại hải sản riêng biệt, đặc biệt mà mình quen thuộc đã lâu. Ví như có bà Chắt Bảy chuyên bán tôm biển từ tôm hùm đặc sản đến tôm tít, tôm đáy có sọc như ngựa vằn. Các ngư phủ đánh bắt được tôm ngoài biển hay tôm đóng đáy trên sông đổ ra cửa lạch biển đều bán cho bà. Bà ngồi một vị trí từ tháng này qua năm khác định vị đời mình ở đó đến nỗi mọi người còn gọi bà bằng cái tên bà “Bảy Tôm”.
Bao lớp tôm qua tay bà và chỉ có bà bằng độ mẫn cảm kinh nghiệm của mình qua năm tháng, xác định nhanh chóng chất lượng và ngư trường đánh bắt các loại tôm này. Trên tường nhà bà treo rất nhiều vỏ tôm hùm luộc đỏ au, có con to phải vài ba ký mà ngư phủ lặn xuống bắt ở rạn đá. Bức tường như một bảo tàng tôm còn tuổi tác của bà ngày càng đi thụt lùi lưng bà ngày càng võng xuống cong như... tôm.
Rồi đến đời con gái của bà cũng chỉ buôn tôm và cũng chỉ ngồi ở vị trí của mẹ ngày nào. Những con tôm có số phận búng giật thót mình thì đời người bán tôm cũng thon thót búng tanh tách có khi dựng râu tôm hệt như một ăng – ten để “đo nhiệt” giá cả của hải sản và đời thường.
Gần đây ở chợ cá làng tôi có một loại cá mới là Cá xe. Đó là khi quê tôi “biển xanh chảy máu trắng” cạn dần cạn kiệt các loại cá. Đó là khi tai họa ập đến bởi lòng tham con người sục sạo đến tận ngôi nhà “cây rạo” ngõ hẻm của cá. Bắt đầu từ những tiếng nổ mìn dựng những cột nước như tượng đài trắng. Cá lật bụng trôi từng thảm trắng mắt lờ đờ mở to bàng hoàng như chưa biết việc gì xảy ra khi bị sức ép của thuốc nổ dựng dậy đến chết không nhắm mắt được.
Rồi những chiếc tàu đánh cá bật những chùm ánh sáng trắng đèn cao áp mắt cá không chịu được phải lồi ra và vùng vẫy hàng đàn lảo đảo say đèn, say ánh sáng như người say thuốc lào thế là vào bẫy lưới đã đặt sẵn. Cái giới hạn tột cùng của lòng tham của sự đánh bắt “ăn xổi ở thì” phản khoa học tạo ra hiệu ứng: Biển sạch dần cá. Khi cá áp lộng vào bờ đẻ trứng thì đã có dàn lưới mắt nhỏ dàn sẵn quây hết lũ cá con không cho nó kịp trưởng thành như loại cá “cơm bún” nghĩa là cá cơm li ti chưa mở mắt như sợi bún đã bị vớt sạch.
Chợ cá làng tôi bên cạnh tiêu thụ ngư trường cá đánh bắt về còn là đại lý khổng lồ tiêu thụ cá xe chở các nơi khác về. Cá xe có một đường dây liên lạc khá đặc biệt. Trước hết dân quê tôi xây nhà kho đông lạnh trang bị máy móc khá hiện đại với hàng trăm khay đựng cá và chủ hàng liên hệ với các tỉnh khác đặc biệt là các tỉnh phía Nam ngư trường còn nhiều cá. Và từng khay cá mới đánh bắt được xếp lên xe bon bon về nhập kho ở đây. Để bảo quản cá với thời gian dài họ phải ướp cá với đá cùng loại hóa chất pha trộn để giữ độ tươi cá không ươn. Lạ thay, nhìn con cá tuy thân hình hơi cứng nhưng rất đẹp mã, thế nhưng đám ruồi tham ăn gặp “cá xe” cũng phải bái chào không ngó nghiêng gì.
Tôi thử làm một phép tính đơn giản: Khi con cá xe đến được với người tiêu dùng đã phải gánh trên mình bao nhiêu giá gọi là “đội giá”. Bắt đầu tính giá tiền con cá được đánh bắt từ biển về nhập kho đông lạnh sau đó khay cá được xếp lên thùng xe chở về đây qua quảng đường dài gánh thêm giá vận chuyển xăng dầu chưa kể giá làm “luật” trên đường. Đến chợ cá làng tôi, cá nhập kho đông lạnh thêm giá lần nữa và bán cho dân buôn chợ cá. Dân buôn nướng cá lại tăng thêm giá. Cá nướng xong, lên xe vận chuyển chủ yếu là xe máy, xe đạp đến các chợ quê hay vào các ngõ xóm thôn để bán.
Cứ thế một con cá phải “gánh” trên mình bao nhiêu giá mới đến được mâm cơm đạm bạc của người dân mà hải sản muôn đời là món ăn yêu thích. Trải qua những cuộc bể dâu, dân làng biển quê tôi giờ có câu: “Cá xe đè có vó” đè lên các cuộc mưu sinh với muôn nẻo đường đời gập ghềnh hơn cả lò xô ngọn sóng bạc đầu giữa muôn trùng biển khơi.
May thay chợ cá làng tôi nay vẫn còn giữ được cái hồn cốt, tâm tính của người dân biển phóng khoáng, cởi mở, chân thật. để dù có bán cá cũng không pha tạp vị tanh vị ươn mà luôn luôn bền chặt – tươi như vị mặn mòi sóng biển muôn đời. Mẹ tôi giờ đã già, bà chỉ có hai thú vui lên chùa tĩnh lặng để lần tràng hạt thời gian và đếm tiếng mõ tụng kinh. Thứ nữa là bà thích ra chợ cá để được nghe tiếng người, tiếng chợ lao xao để được sống lại những phiên chợ trong kí ức.
Trong bài thơ “Mẹ đi chợ chiều” tôi đã viết: “Chợ chiều họp ở cuối thôn –Hoàng hôn mẹ gặp hoàng hôn của người” để được chen vai cùng con cháu để muốn truyền lại cái đức độ: “Bán mua bỏ chín là mười – Đồng xu thì bạc, chợ trời thì xanh.” Chợ cá màu vây màu vảy ánh bạc nhưng tình người không bạc bởi một đời mẹ tôi gắn với đời chợ khi mà: “Mẹ ngồi rổ rá dọc ngang – Nửa nuôi con lớn, nửa san kẻ nghèo”.
Tags:
(VNF) - Ngày 23/4 tới đây, tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance phối hợp cùng CTCP Đầu tư Thương mại và Phát triển Công nghệ FSI tổ chức Hội thảo: "An toàn dữ liệu tài chính: Lá chắn trong kỷ nguyên AI".
(VNF) - Đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng mức lương cơ sở dự kiến 2,53 triệu đồng từ 1/7 chưa bảo đảm đời sống, đề xuất nâng lên 2,65 - 2,7 triệu đồng.
(VNF) - Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh (Gia Lai) cho biết, giá nhà tại các đô thị lớn hiện đã vượt xa khả năng chi trả của người dân, khi cao gấp 25 – 30 lần thu nhập bình quân năm nhà.
(VNF) - Ông Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy Hải Phòng đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì.
(VNF) - Đại biểu Nguyễn Văn Lâm chỉ ra nghịch lý trong nhiều trường hợp, càng tăng đầu tư thì nguy cơ lãng phí càng lớn. Theo ông, tiết kiệm chi nhưng dồn vào dự án chậm triển khai, sự lãng phí còn lớn hơn.
(VNF) - Đại biểu Phạm Trọng Nhân, Đoàn ĐBQH TP. HCM, đề nghị Quốc hội sớm xây dựng một đạo luật nền tảng cho kinh tế tư nhân, nhằm chuyển các chủ trương thành quy định pháp lý cụ thể, tạo điều kiện để khu vực này phát huy vai trò là động lực quan trọng của nền kinh tế.
(VNF) - Số liệu mới công bố cho thấy, trong 3,5 tháng đầu năm 2026, cán cân thương mại của Việt Nam đã chuyển sang trạng thái nhập siêu gần 7,9 tỷ USD, trong bối cảnh xuất khẩu bắt đầu có dấu hiệu chậm lại từ đầu tháng 4.
(VNF) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, ngành không được lấy lý do “đặc thù” để trì hoãn cải cách, đồng thời đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh theo hướng thực chất, giảm mạnh chi phí và thời gian cho doanh nghiệp.
(VNF) - Nếu Quốc hội thông qua, Đồng Nai sẽ là thành phố thứ 7 trực thuộc Trung ương. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang nhận định Đồng Nai đã hội đủ điều kiện trở thành thành phố.
(VNF) - Ông Đỗ Thành Trung, Phó bí thư Thành ủy Hải Phòng được bầu giữ chức Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng nhiệm kỳ 2026-2031.
(VNF) - Chính phủ trình Quốc hội đề án thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương, định hướng trở thành đô thị lớn, đa trung tâm, chia sẻ chức năng và liên kết phát triển với TP. HCM.
(VNF) - Quốc hội bước vào đợt 2 của kỳ họp thứ nhất từ ngày 20/4, tập trung thảo luận các vấn đề kinh tế - xã hội, ngân sách và đặc biệt là kế hoạch phát triển 5 năm giai đoạn 2026–2030 nhằm xác định mục tiêu, định hướng và nguồn lực cho giai đoạn tới.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất mở rộng thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số, cho phép lực lượng công an và chính quyền địa phương áp dụng mức phạt tối đa lên tới 100 triệu đồng.
(VNF) -Nhiều vụ án lớn thu hút sự chú ý như: Lê Thị Thùy Trang bị cáo buộc điều hành đường dây đổ trái phép hơn 20.000 tấn rác thải; cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Nam Triệu bị truy tố tội tham ô; Chủ tịch HĐQT Công ty dược Sơn Lâm kháng cáo liên quan hành vi đưa hối lộ và Giám đốc Công ty than Cọc Sáu cùng 11 bị cáo tại Quảng Ninh được hưởng án treo sau xét xử.
(VNF) - Duy trì doanh thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm nhưng liên tục thua lỗ, Thép Việt Ý đang nằm trong danh sách doanh nghiệp được cơ quan thuế chú ý khi hiệu quả kinh doanh không tương xứng quy mô.
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất cách tính tiền lương, phụ cấp và hoạt động phí của các nhóm cán bộ, công chức, viên chức, người hưởng lương tại các cơ quan theo mức lương cơ sở mới dự kiến tăng từ 1/7.
(VNF) - Về cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, Bộ Công Thương cho biết dự kiến giảm từ 565 điều kiện xuống còn 363 điều kiện.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ khẩn trương tham mưu việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trong cả nước và sử dụng đội ngũ cán bộ không chuyên trách.
(VNF) - Trong tuyên bố chung Việt Nam – Trung Quốc vừa được công bố nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai nước nhất trí đưa hợp tác đường sắt trở thành điểm sáng mới trong hợp tác chiến lược giữa hai nước.
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong nhất trí khả năng ký kết Hiệp định liên chính phủ về việc mua bán điện phát thải các-bon thấp xuyên biên giới, tạo khuôn khổ pháp lý, bảo đảm triển khai thành công dự án xuất khẩu điện gió từ Việt Nam sang Singapore.
(VNF) - Trước áp lực từ lạm phát, lãi suất toàn cầu neo cao và biến động địa chính trị, TS. Cấn Văn Lực nhận định dư địa điều hành chính sách của Việt Nam đang thu hẹp dần, đòi hỏi các cơ quan quản lý phải linh hoạt, chủ động hơn trong phối hợp chính sách để vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô, vừa hỗ trợ tăng trưởng.
(VNF) - Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 14-17/4, ngày 15/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chứng kiến Lễ ký các văn kiện hợp tác tiêu biểu giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước.
(VNF) - Tại cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sáng 15/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Trung Quốc mở cửa tối đa cho hàng hóa của Việt Nam, nỗ lực thúc đẩy thương mại cân bằng, lành mạnh.
(VNF) - Bộ Chính trị vừa thống nhất chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính hiện hữu của tỉnh.
Ban chuyên án Bộ Công an phối hợp với Công an TPHCM xác định, Lê Thị Thùy Trang là “bà trùm” đứng sau hàng loạt công ty tiếp nhận, xử lý chất thải, có nhiều cách thức tinh vi để kiếm tiền tỷ phi pháp.
(VNF) - Ngày 23/4 tới đây, tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance phối hợp cùng CTCP Đầu tư Thương mại và Phát triển Công nghệ FSI tổ chức Hội thảo: "An toàn dữ liệu tài chính: Lá chắn trong kỷ nguyên AI".
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
