Chống rửa tiền trong thị trường số: Giám sát dòng tiền mã hóa trên blockchain
Minh Ngọc -
02/05/2026 13:30 (GMT+7)
(VNF) - Sự phát triển nhanh của tiền mã hóa thúc đẩy nhiều quốc gia chuyển từ quan sát sang hành động, xây dựng pháp lý và tăng cường giám sát dòng tiền trên blockchain
Thế giới đang làm gì để chống "rửa" tiền mã hóa?
Trước áp lực gia tăng từ các hoạt động rửa tiền trên không gian số, nhiều quốc gia đang chuyển sang cách tiếp cận chủ động hơn, kết hợp giữa hoàn thiện khung pháp lý và ứng dụng công nghệ để giám sát dòng tiền.
Đáng chú ý, các nền kinh tế lớn đang đẩy nhanh quá trình thiết lập hành lang pháp lý đối với thị trường tiền mã hóa – lĩnh vực được dự báo có thể đạt quy mô hàng nghìn tỷ USD trong những năm tới.
Điển hình, Liên minh Châu Âu (European Union – EU) đã ban hành bộ quy định MiCA từ năm 2023, qua đó đưa tiền mã hóa vào khuôn khổ quản lý theo hướng tiệm cận hệ thống tài chính truyền thống, đồng thời siết chặt các yêu cầu về nhận diện khách hàng (KYC) và chống rửa tiền (AML).
Quy định về Thị trường Tài sản Tiền điện tử (MiCA) ban hành năm 2023. Ảnh: Disruptionbanking
Tại Hoa Kỳ, các động thái lập pháp liên quan đến tài sản số cũng đang được đẩy mạnh. Đáng chú ý, đạo luật GENIUS Act được ký và ban hành trong năm 2025, tập trung vào việc xây dựng khung quản lý đối với stablecoin và tăng cường giám sát dòng tiền, qua đó phản ánh xu hướng siết chặt kiểm soát đối với thị trường tiền mã hóa.
Tại Hàn Quốc, luật Virtual Asset User Protection Act có hiệu lực từ tháng 7/2024, với giai đoạn đầu tập trung bảo vệ người dùng và phòng chống gian lận, trước khi từng bước mở rộng sang quản lý phát hành token, stablecoin và phạm vi giám sát thị trường.
Bên cạnh đó, các quốc gia như Anh, Singapore, Úc, Thái Lan và Nhật Bản cũng đã hoàn thiện cơ chế cấp phép và giám sát đối với các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực này, qua đó tạo hành lang pháp lý rõ ràng, phân định trách nhiệm giữa các bên tham gia thị trường và nâng cao tính minh bạch trong vận hành.
Cách tiếp cận này giúp vừa kiểm soát rủi ro hệ thống, vừa củng cố niềm tin của nhà đầu tư, qua đó thúc đẩy thị trường phát triển theo hướng chuyên nghiệp và bền vững hơn.
Song song với luật hóa, các cơ quan quản lý cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu on-chain, nhằm theo dõi và truy vết dòng tiền theo thời gian thực.
Theo Chainalysis, việc tận dụng tính minh bạch của blockchain kết hợp với các công cụ phân tích hiện đại đã hỗ trợ phát hiện và xử lý các mạng lưới rửa tiền quy mô lớn, ngay cả khi tội phạm sử dụng nhiều lớp trung gian để che giấu hoặc làm phức tạp việc truy vết giao dịch.
Cùng với đó, xu hướng hợp tác quốc tế ngày càng tăng cường rõ nét, khi các quốc gia phối hợp chia sẻ dữ liệu và tiêu chuẩn giám sát nhằm kiểm soát dòng tiền xuyên biên giới – đặc trưng cốt lõi của tiền mã hóa.
Trọng tâm của các biện pháp này là kiểm soát các “cửa ngõ ra - vào” của dòng tiền, đặc biệt tại các sàn giao dịch và hệ sinh thái stablecoin.
Trong bối cảnh đó, cuộc chiến chống rửa tiền số đang chuyển dần sang giai đoạn cạnh tranh về năng lực công nghệ, nơi khả năng giám sát dữ liệu và thích ứng với các mô hình tội phạm mới đóng vai trò ngày càng quan trọng đối với hiệu quả quản lý.
Việt Nam: Cơ hội và kỳ vọng việc hoàn thiện khung pháp lý
Tại Việt Nam, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP được xem là nền tảng quan trọng trong định hình khuôn khổ pháp lý cho thị trường tài sản số. Cùng với đó, các bộ, ngành đã ban hành thêm các văn bản hướng dẫn trong giai đoạn đầu, có thể kể đên gần đây như Thông tư 32 và Thông tư 41 của Bộ Tài chính, nhằm từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý.
Việc sớm thiết lập khung quản lý không chỉ giúp kiểm soát rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư, mà còn tạo lợi thế trong thu hút dòng vốn từ các tổ chức tài chính và quỹ đầu tư quốc tế – những chủ thể đang đẩy mạnh mở rộng sang lĩnh vực tài sản số tại thị trường Việt Nam.
Tuy nhiên, quá trình này đòi hỏi sự cân bằng giữa kiểm soát rủi ro và thúc đẩy đổi mới. Trong đó, việc xây dựng cơ chế phù hợp đối với các lĩnh vực nhạy cảm như stablecoin, giao dịch xuyên biên giới hay tài chính phi tập trung (DeFi) sẽ đóng vai trò then chốt trong việc hạn chế rủi ro rửa tiền và bảo đảm an ninh tài chính.
Một môi trường pháp lý rõ ràng được kỳ vọng sẽ củng cố niềm tin thị trường, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của hệ sinh thái blockchain và tài chính số trong dài hạn.
Dư địa phát triển của thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam vẫn được đánh giá lớn. Nhiều báo cáo quốc tế cho thấy Việt Nam thường xuyên nằm trong nhóm quốc gia có mức độ tiếp cận cao, với khoảng 17 triệu người từng tham gia giao dịch. Tổng giá trị giao dịch liên quan đến nhà đầu tư trong nước ước tính vượt 200 tỷ USD mỗi năm.
Đáng chú ý, một trong các doanh nghiệp vượt qua vòng sơ tuyển tham gia thí điểm cung cấp dịch vụ tài sản số – công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX) – đã hoàn tất tăng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng nhằm đáp ứng yêu cầu về tiêu chí năng lực tài chính.
Động thái này không chỉ là bước chuẩn bị để tham gia giai đoạn thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, mà còn cho thấy cuộc đua về quy mô và năng lực công nghệ đang trở nên ngày càng khốc liệt.
(VNF) - Chỉ trong chưa đầy 3 tuần, cổ phiếu THD của CTCP Thaiholdings tăng từ vùng khoảng 31.700 - 32.000 đồng/cp lên 122.200 đồng/cp, tương đương mức tăng khoảng 290%, trở thành một trong những hiện tượng nổi bật nhất thị trường chứng khoán tháng 5.
(VNF) - Danh sách công khai nợ thuế do Thuế TP. HCM công bố có đề cập tới Ban Quản lý dự án các công trình điện Miền Nam (SPMB) – Chi nhánh Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia.
(VNF) - Novaland đang lấy ý kiến trái chủ về việc sửa đổi một số điều khoản của lô trái phiếu chuyển đổi quốc tế trị giá 300 triệu USD đáo hạn năm 2027, đồng thời đề xuất miễn trừ đối với các khoản thanh toán đã và sẽ không thực hiện được trong quá trình tái cấu trúc nợ.
(VNF) - Dù nhóm cổ phiếu dầu khí bất ngờ bứt phá mạnh nhờ đà phục hồi của giá dầu thế giới, lực cầu vẫn chưa đủ sức xoay chuyển cục diện khi áp lực bán tiếp tục chiếm ưu thế trên diện rộng. VN-Index vì vậy nối dài chuỗi giảm điểm.
(VNF) - Thị trường chứng khoán có thể đã vượt qua vùng đáy và đang hình thành một nhịp tăng mới, nhưng cơ hội sẽ không còn trải đều như các chu kỳ trước. Theo ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Phân tích VFS, khi dư địa nới lỏng tiền tệ ngày càng thu hẹp, "sóng chính sách" vẫn tiếp tục mở rộng song dòng tiền sẽ được phân bổ chọn lọc vào những doanh nghiệp và lĩnh vực có khả năng hấp thụ vốn hiệu quả nhất.
(VNF) - Dù được đưa ra khỏi diện cảnh báo sau khi khắc phục vi phạm công bố thông tin, cổ phiếu LTG của Tập đoàn Lộc Trời vẫn bị hạn chế giao dịch do chậm nộp các báo cáo tài chính.
(VNF) - Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa quyết định xử phạt đối với Công ty Cổ phần Xây dựng điện VNECO2 (HNX: VE2) vì chậm công bố thông tin. Đằng sau án phạt này là bức tranh tài chính nhiều gam màu xám của một doanh nghiệp từng tham gia hàng loạt dự án điện lớn nhưng nay rơi vào trạng thái hoạt động cầm chừng, nhân sự teo tóp và áp lực nợ nần đè nặng.
(VNF) - Sau nhiều năm thâu tóm và tái cấu trúc, KIDO đang lên kế hoạch đưa Dầu Tường An trở lại sàn chứng khoán - câu chuyện quen thuộc từng diễn ra với nhiều cổ phiếu đình đám.
(VNF) - Nhu cầu đầu tư hàng năm của Việt Nam dự kiến tăng từ khoảng 160 tỷ USD hiện nay lên 270 tỷ USD vào năm 2030, đòi hỏi thị trường vốn phải phát triển theo hướng sâu rộng hơn, bởi kênh tín dụng ngân hàng không còn đủ khả năng đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế.
(VNF) - Việt Nam đang nổi lên như một trong những thị trường giàu tiềm năng nhất đối với ngành quản lý tài sản tại châu Á, khi tốc độ gia tăng tài sản tài chính của tầng lớp giàu có đang vượt xa khả năng đáp ứng của hệ sinh thái dịch vụ tài chính hiện hữu.
(VNF) - Quá trình thoái vốn Nhà nước tại MSB vừa ghi nhận diễn biến đáng chú ý khi VMSC chính thức bán hết cổ phần sau nhiều tháng giao dịch không thuận lợi. Ngược chiều, dòng tiền tư nhân đang gia tăng hiện diện tại ngân hàng này, trong bối cảnh cổ phiếu bước vào nhịp tăng giá mạnh.
(VNF) - Quyết định hủy tư cách công ty đại chúng của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa qua đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với Công ty cổ phần Khóa Việt - Tiệp. Tuy nhiên, phía sau thay đổi mang tính thủ tục này lại là một bức tranh tài chính khá đặc biệt: doanh thu đi xuống nhưng lợi nhuận của thương hiệu khóa hơn 50 năm tuổi vẫn lập kỷ lục mới.
(VNF) - Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Du lịch Xanh Nghệ An - Vneco do hàng loạt vi phạm liên quan đến nghĩa vụ công bố thông tin trên thị trường chứng khoán.
(VNF) - Tổng giám đốc Vinhomes khẳng định doanh nghiệp đã chuẩn bị nhiều lớp quản trị từ bảo hiểm giá vàng tới cam kết nguồn cung vàng vật chất. Theo đó, khách hàng tham gia chương trình luôn ở thế “an toàn, chắc thắng”, còn “dù giá vàng có tăng nóng tới đâu, Vinhomes cũng không thể sập”.
(VNF) - Nhóm ngân hàng, đặc biệt là các mã midcap nỗ lực nâng đỡ thị trường, nhưng vẫn không đủ sức kéo VN-Index thoát khỏi sắc đỏ trước áp lực điều chỉnh từ bộ đôi VIC – VHM.
(VNF) - Nếu trước kia câu chuyện của Thế Giới Di Động thường được nhìn qua lăng kính của một tập đoàn bán lẻ đa ngành, thì giờ đây, Điện Máy Xanh dường như muốn đứng trên một sân khấu riêng. Không chỉ để IPO, mà như cách CEO Đoàn Văn Hiểu Em nói, là để “giải oan” cho cả ngành bán lẻ điện máy.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán, trong đó đề xuất yêu cầu nhà đầu tư “quét mặt” ở phiên đăng nhập đầu tiên mỗi phiên giao dịch.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường giao dịch khá trầm lắng, cổ phiếu THD của CTCP Thaiholdings bất ngờ trở thành tâm điểm với chuỗi tăng giá mạnh hiếm thấy.
(VNF) - Theo chuyên gia PSI, thị trường sẽ khó có một mạch đi lên mà tiếp tục phân hóa mạnh. Vì vậy, nhà đầu tư nên tận dụng các nhịp điều chỉnh để giải ngân, đặc biệt trong bối cảnh phần lớn cổ phiếu trên thị trường vẫn đang ở vùng giá hấp dẫn, ngoại trừ một số nhóm đã tăng mạnh trước đó
(VNF) - Thông tin Phát Đạt ký biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai dự án Thủ Thiêm Eco Smart City đã ngay lập tức kích hoạt làn sóng mua mạnh, đưa cổ phiếu PDR tăng kịch trần.
(VNF) - Chỉ trong chưa đầy 3 tuần, cổ phiếu THD của CTCP Thaiholdings tăng từ vùng khoảng 31.700 - 32.000 đồng/cp lên 122.200 đồng/cp, tương đương mức tăng khoảng 290%, trở thành một trong những hiện tượng nổi bật nhất thị trường chứng khoán tháng 5.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.