"Ở Việt Nam, quan điểm phát triển kinh tế tri thức đã được đề cập, bàn bạc từ các nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách, các nhà quản lý… và được nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau từ những năm đầu thời kỳ đổi mới. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX và nhiều văn bản chính thức của Đảng và Nhà nước ta đã khẳng định vị trí, vai trò kinh tế tri thức trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta, rất coi trọng vận dụng các yếu tố của kinh tế tri thức, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa mạnh mẽ và đẩy mạnh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay. Trên tinh thần đó, Thành phố đề xuất 7 giải pháp trọng tâm phát triển kinh tế tri thức trong thời gian tới, đó là:
Thứ nhất, đổi mới cơ chế, chính sách, tạo lập một khuôn khổ pháp lý mới phù hợp với sự phát triển nền kinh tế tri thức. Cần thiết xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế tri thức giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2045. Chiến lược cần đánh giá đúng thực trạng, xác định rõ quan điểm phát triển kinh tế tri thức, chỉ rõ mô hình, mục tiêu, khâu đột phá và định hướng phát triển kinh tế tri thức, đồng thời tổ chức thực hiện có hiệu quả các nội dung đề ra. Mô hình phát triển kinh tế tri thức ở nước ta vừa mang tính tổng thể ở tầm vĩ mô, vừa phải cụ thể hóa sát với điều kiện, thế mạnh của đất nước, từng địa phương, cấp, ngành và từng lĩnh vực. Trong chiến lược cần xác định và triển khai lộ trình, bước đi và giải pháp thích hợp, xác định rõ những khâu, những bước đột phá, không dàn trải; trước mắt ưu tiên phát triển kinh tế tri thức tại ngành ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, các đô thị lớn, các vùng kinh tế trọng điểm để tạo nền tảng, lan tỏa đến các ngành, địa phương khác. Ngoài ra, Chiến lược cần nhấn mạnh khâu phân tích, tổng hợp kết quả đạt được định kỳ hàng năm để đánh giá rút kinh nghiệm, điều chỉnh kịp thời các định hướng, giải pháp phù hợp xu hướng phát triển kinh tế toàn cầu.
Thứ hai, phát triển mạnh nguồn lao động chất lượng cao, nâng cao dân trí, đào tạo nhân tài. Tập trung đầu tư phát triển giáo dục, cải cách giáo dục theo hướngtăng cường thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn; đàm phán, hợp tác, chuyển giao chương trình đào tạo tiên tiến của các nước trong khu vực và trên thế giới. Tăng nhanh đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học - kỹ thuật và công nhân lành nghề, đội ngũ cán bộ quản lý, doanh nhân... Tập trung đào tạo nghề đạt chuẩn quốc tế đối với 8 lĩnh vực ngành nghề được tự do di chuyển theo thỏa thuận trong khuôn khổ Cộng đồng Kinh tế ASEAN (gồm nha khoa, điều dưỡng, kỹ thuật, xây dựng, kế toán, kiến trúc, khảo sát và du lịch).
Thứ ba, tăng cường năng lực khoa học - công nghệ quốc gia để có thể tiếp thu, làm chủ, vận dụng sáng tạo các tri thức khoa học - công nghệ mới nhất của thế giới cần thiết cho phát triển của đất nước, từng bước sáng tạo công nghệ đặc thù của đất nước, xây dựng nền khoa học - công nghệ tiến tiến của Việt Nam.
Đẩy mạnh đầu tư cho nghiên cứu khoa học - công nghệ và biến khoa học và công nghệ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp nhằm tạo nền tảng công nghệ phục vụ phát triển đất nước theo hướng hiện đại và tạo ra các yếu tố nền tảng của kinh tế tri thức. Đổi mới cơ chế quản lý nhà nước về khoa học - công nghệ. Cơ chế đó phải hướng vào việc thúc đẩy khoa học - công nghệ thực sự gắn kết với sản xuất - kinh doanh, khoa học xâm nhập vào thực tiễn sản xuất - kinh doanh làm ra của cải và tri thức mới phục vụ trực tiếp công cuộc phát triển kinh tế - xã hội… Cùng với việc đầu tư cho nghiên cứu (chú trọng cả khoa học - công nghệ cùng với khoa học - xã hội và nhân văn), việc đẩy mạnh ứng dụng thành tựu khoa học - công nghệ tiên tiến, hiện đại vào các khâu, các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế tạo ra khả năng lan tỏa trong nền kinh tế theo hướng hiện đại.
Thứ tư, đầu tư phát triển mạnh mẽ hạ tầng công nghệ thông tin; đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Công nghệ thông tin là chìa khóa để đi vào kinh tế tri thức. Muốn rút ngắn quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, rút ngắn khoảng cách với các nước, phải khắc phục khoảng cách về công nghệ thông tin. Đặc biệt, trong bối cảnh đại dịch Covid-19 còn diễn biến phức tạp trên thế giới, đây là tình huống xuất hiện các ngành, lĩnh vực mới liên quan đến chuyển đổi số, đó vừa là cơ hội, vừa là áp lực để nước ta phát triển mạnh mẽ kinh tế số trong thời gian tới.
Thứ năm, ban hành các cơ chế, chính sách để hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp, hỗ trợ, khuyến khích, thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cơ chế, chính sách phải thực sự vừa khuyến khích nhưng vừa tạo ra sự đòi hỏi các doanh nghiệp phải luôn đổi mới dựa trên công nghệ mới và thúc đẩy nhanh chóng sự ra đời các doanh nghiệp mới, nhất là các doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm mới, công nghệ mới; trong đó khâu then chốt là cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Đồng thời, đề xuất Chính phủ cần lựa chọn và có chính sách đặc thù đối với một số doanh nghiệp có khát vọng và bản lĩnh, có đủ năng lực và quy mô cho đầu tư, nghiên cứu, phát triển công nghệ mới, tiên phong vươn tầm thế giới. Từ đó dẫn dắt các doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị khu vực, chuỗi giá trị toàn cầu; từng bước làm chủ công nghệ, xây dựng thương hiệu, nâng cao năng lực cạnh tranh và hấp dẫn trong “sân chơi” toàn cầu. Song song đó, cũng cần có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ mạnh dạn đổi mới công nghệ, quy trình trình sản xuất và quản lý (Thành phố Hồ Chí Minh hiện chỉ có khoảng 2% doanh nghiệp có quy mô lớn, 98% doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ, tỷ lệ này đối với cả nước cũng gần tương tự).
Một khi doanh nghiệp coi trọng đổi mới sáng tạo, quan tâm đầu tư hoạt động nghiên cứu và phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ sẽ có nhu cầu tuyển dụng đội ngũ nhân sự chất lượng cao, từ đó góp phần lan tỏa ra xã hội, phát triển lực lượng lao động tay nghề cao, giàu chất xám, tri thức.
Thứ sáu, không ngừng cải cách, đổi mới để đảm bảo vai trò dẫn dắt, quản lý của Nhà nước đối với nền kinh tế. Cần có cơ chế đặc thù để các khu công nghệ cao, khu công viên phần mềm phát huy vai trò là trung tâm đổi mới sáng tạo. Trên cơ sở đó, từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng hàm lượng tri thức, tập trung phát triển các ngành công nghệ cao, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Từng bước thoát dần bẫy thu nhập trung bình.
Ngoài ra, trong bối cảnh mới, nỗ lực tự thân của các doanh nghiệp cùng cách hỗ trợ thích hợp, thiết thực của nhà nước có ý nghĩa quyết định để doanh nghiệp ngày càng trưởng thành, bởi tinh thần kinh doanh vô cùng quan trọng nhưng chưa đủ, rất cần một hệ sinh thái hiệu quả, trong đó đặc biệt lưu ý đến vai trò then chốt của vốn đầu tư mạo hiểm, điều kiện rút vốn, tư vấn có kinh nghiệm và những vườn ươm công nghệ, trung tâm sáng tạo để kết nối hiệu quả bộ ba, đó là: Tài chính - nghiên cứu và phát triển - thiết lập mạng lưới hợp tác, để thúc đẩy doanh nghiệp phát triển. Cùng với đó, là đảm bảo tốt quyền sở hữu trí tuệ và thiết lập những quy chế, điều tiết thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thứ bảy, tích cực và chủ động hội nhập quốc tế nhằm tranh thủ nguồn ngoại lực, kết hợp nội lực để bắt kịp xu thế phát triển khoa học công nghệ tiên tiến, phục vụ cho mục tiêu hiện đại hóa lực lượng sản xuất của đất nước.
Trong xu thế toàn cầu hóa và bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chắc chắn rằng tăng trưởng kinh tế dựa vào nguồn tài nguyên thiên nhiên và lao động rẻ sẽ nhường chỗ cho nền kinh tế tăng trưởng dựa vào hàm lượng công nghệ cao, đa dạng hóa và nâng cao giá trị gia tăng. Do vậy, để tiếp tục nâng cao tiềm lực, vai trò và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, phát triển kinh tế tri thức là xu hướng tất yếu, bảo đảm cho đất nước ta phát triển nhanh và bền vững, hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, nước ta là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập Nước, trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Tags:
(VNF) - Công an TP. HCM vừa phát hiện nhóm 83 người nước ngoài mang quốc tịch Trung Quốc, phần lớn nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam, thuê toàn bộ khách sạn The Emerald Gold tại khu phố Hòa Phú 4, thuộc phường Bình Dương để làm nơi hoạt động.
(VNF) - Trong bối cảnh kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh, thị trường lao động vững vàng và lạm phát có dấu hiệu nóng lên, Fed ngày càng khó đáp ứng mong muốn hạ lãi suất của Tổng thống Donald Trump. Thậm chí, "tin xấu" mà Fed có thể phải mang tới Nhà Trắng trong thời gian tới là lãi suất không những chưa thể giảm mà còn có nguy cơ tăng trở lại.
(VNF) - VFCA và ACM Mercantile Exchange ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giai đoạn 2026 - 2031, tạo khuôn khổ để hai bên thúc đẩy các hoạt động hợp tác trong lĩnh vực hàng hoá phái sinh.
(VNF) - Dù hành lang pháp lý cho cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) đã được thiết lập, đại diện doanh nghiệp cho biết việc tiếp cận nguồn điện sạch vẫn chưa thuận lợi do vướng mắc trong thủ tục cấp phép, quy định đầu tư và cách áp dụng chính sách chưa thống nhất giữa các địa phương.
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu lãnh đạo TKG Taekwang làm rõ một số vấn đề đối với dự án nhà máy nhiệt điện BOT Nam Định 1, trong đó có quyết tâm của doanh nghiệp trong việc tiếp tục triển khai dự án.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, phản ánh những giá trị cốt lõi mà ASEAN đang theo đuổi và định hướng cho tương lai của Hiệp hội trong giai đoạn tới.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đối với Việt Nam, phát triển không chỉ là mục tiêu kinh tế, mà còn là nền tảng để củng cố ổn định xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân. Đây cũng là điểm tương đồng với những yêu cầu đang đặt ra đối với ASEAN trong giai đoạn mới.
Lợi dụng nhu cầu mua nhà ở xã hội, một nhóm đối tượng tại Bắc Ninh đã cấu kết làm giả hàng chục bộ hồ sơ để giúp khách hàng hợp thức hóa điều kiện đăng ký mua nhà.
(VNF) - Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các bộ, ngành và tỉnh Quảng Ninh khẩn trương hoàn thiện Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh, bảo đảm chất lượng cao nhất, trình Ban Chấp hành Trung ương chậm nhất vào ngày 5/7.
(VNF) - Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) vừa công bố các quyết định liên quan đến công tác nhân sự cấp cao, trong đó tạm giao quyền điều hành đối với hai vị trí lãnh đạo chủ chốt là Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc.
(VNF) - Ngày 9/6, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa và Công ty TNHH Aeon Mall Việt Nam đã có buổi làm việc về tình hình triển khai dự án trung tâm thương mại Aeon Mall Thanh Hóa.
(VNF) - Bộ Chính trị định hướng tiếp tục tinh giản từ 5-10% biên chế trong toàn hệ thống chính trị giai đoạn 2027-2031, đồng thời chuyển mạnh từ quản lý số lượng sang quản lý chất lượng, hiệu quả công việc và kiên quyết đưa ra khỏi bộ máy những trường hợp không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
(VNF) - Phát biểu tại phiên Khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh rằng lợi thế không chỉ thuộc về các quốc gia có nguồn lực lớn mà còn thuộc về các quốc gia và khu vực có khả năng tham gia định hình các quy tắc và chuẩn mực mới của thời đại.
(VNF) - Ba lãnh đạo cấp cao của CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 3 (PECC3, Mã chứng khoán: TV3) vừa bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố và bắt tạm giam.
(VNF) - Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2027) đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ.
(VNF) - Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ được tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ, minh bạch và hiệu quả.
(VNF) - Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân chủ động nguồn hàng, duy trì hoạt động cung ứng xăng E10 liên tục cho thị trường.
(VNF) - Dịp Quốc khánh năm nay, cán bộ, công chức, viên chức sẽ được nghỉ liên tục 5 ngày, từ 29/8 đến hết 2/9, nhờ thực hiện hoán đổi ngày làm việc. Khối doanh nghiệp được khuyến khích áp dụng lịch nghỉ tương tự để tạo điều kiện cho người lao động nghỉ ngơi và tham gia các hoạt động trong dịp lễ.
(VNF) - Nhà nước có thể bố trí nguồn lực mua lại các khu nhà ở xã hội để làm cơ sở cho thuê. Bộ Tài chính và các bộ, ngành đang liên quan đang được giao nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế và chính sách hỗ trợ đi kèm.
(VNF) - Bộ Ngoại giao khẳng định kết luận điều tra về các hành vi lao động cưỡng bức của Cơ quan Đại diện thương mại Mỹ không phản ánh đúng thực tế và nỗ lực của Việt Nam trong phòng, ngừa, giảm thiểu lao động cưỡng bức.
(VNF) - Cục Thuế cho biết dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế mới nhất vẫn giữ nguyên trách nhiệm của các tổ chức tín dụng trong việc cung cấp thông tin tài khoản người nộp thuế cho cơ quan thuế, đồng thời phối hợp xử lý các giao dịch có dấu hiệu bất thường nhằm phục vụ công tác quản lý thuế và phòng chống gian lận.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/6 đã đề xuất áp thuế bổ sung 10% hoặc 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 nền kinh tế. Washington cho rằng các đối tác này chưa có biện pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn hoạt động thương mại đối với những sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, qua đó tạo ra các rào cản bất hợp lý đối với thương mại của Mỹ.
(VNF) - Thủ tướng nhấn mạnh trong bối cảnh khó khăn, bên cạnh việc đánh giá kỹ tác động với thu ngân sách thì việc khoan sức dân, hỗ trợ doanh nghiệp rất quan trọng.
(VNF) - Dù Luật Thuế thu nhập cá nhân đã mở đường cho việc đánh thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng, Bộ Tài chính cho biết hiện chưa đủ cơ sở để quy định chi tiết và triển khai thu thuế đối với các giao dịch này.
(VNF) - Tính đến ngày 21/5, TP. HCM mới giải ngân được 23.620 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 16% so với kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 30% đặt ra cho quý I/2026.
(VNF) - Công an TP. HCM vừa phát hiện nhóm 83 người nước ngoài mang quốc tịch Trung Quốc, phần lớn nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam, thuê toàn bộ khách sạn The Emerald Gold tại khu phố Hòa Phú 4, thuộc phường Bình Dương để làm nơi hoạt động.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.
