Năm 2006, Ủy ban Codex Việt Nam và Thái Lan đã đồng chủ trì biên soạn một bộ tiêu chuẩn nước mắm. Sau 5 năm, bộ tiêu chuẩn này đã được hội nghị đại hội đồng Codex (CAC) lần thứ 34 (7/2011) công nhận.
Tiêu chuẩn về nước mắm của Codex, với 11 điều, đã đưa ra các tiêu chí cụ thể về mức chất lượng và an toàn thực phẩm cho sản phẩm nước mắm. Đây là cơ sở để các quốc gia tham khảo trong đánh giá chất lượng và an toàn thực phẩm cho nước mắm và là trở thành căn cứ pháp lý để cho phép nước mắm của một quốc gia có được xuất hoặc nhập khẩu hay không.
Tại điều 6, tiêu chuẩn nước mắm của Codex có quy định: “Sản phẩm không được có hàm lượng histamine lớn hơn 40mg/100g nước mắm trong mọi đơn vị mẫu được phân tích”. Theo các chuyên gia, quy định này là chiếc vòng kim cô trói chặt các doanh nghiệp sản xuất nước mắm truyền thống Việt Nam, bịt đường xuất ngoại của sản phẩm nước mắm truyền thống.
Theo TS Trần Thị Dung, nguyên cán bộ Vụ Khoa học Công nghệ, Bộ Thủy sản (nay là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), nước mắm truyền thống được làm từ các loại cá thuộc họ thu – ngừ (cá trích, cá nục, cá cơm) loài cá nhiều thịt đỏ, có chứa nhiều axit amin histidine. Ở điều kiện lên men cá trong thùng chượp, loại axit amin này sinh ra histamine.
Do nước mắm truyền thống Việt Nam là loại nước mắm cao đạm (có thể lên tới 60 đạm) nên hàm lượng histamine trong nước mắm rất cao, tùy theo vùng miền có thể đạt tới giá trị 700 đến 1100 ppm, vượt xa ngưỡng 400 ppm (tức 40mg/100 gam nước mắm) theo tiêu chuẩn của Codex. Chính vì vậy, nước mắm truyền thống Việt Nam gần như không thể xuất khẩu ra nước ngoài.
“Thật ra ở Phú Quốc, các cơ sở sản xuất cũng làm ra được loại nước mắm có hàm lượng histamine không vượt quá 400 ppm, tuy nhiên số lượng nước mắm đạt được ngưỡng này rất ít, chỉ khoảng 20%. Điều đó có nghĩa là 80% sản phẩm nước mắm làm ra không thể xuất ngoại”, TS Dung cho biết.
Theo TS Trần Thị Dung, histamine có thể gây dị ứng, ngộ độc, tuy nhiên hàm lượng bao nhiêu thì gây ngộ độc lại chưa có công trình nghiên cứu nào khẳng định.
“Ngưỡng 400 ppm histamine trong tiêu chuẩn nước mắm của Codex hoàn toàn là do Thái Lan đề xuất, dựa trên kết quả đánh giá rủi ro histamine cho nước mắm của riêng họ. Việt Nam, cho đến nay, vẫn chưa có công trình nghiên cứu nào đánh giá rủi ro histamine trong nước mắm truyền thống của mình, nên chỉ biết đồng thuận với mức giới hạn histamin do Thái Lan đề xuất. Việt Nam thậm chí còn thấy rằng đó đã là ‘thắng lợi’ khi đã có được kết quả tốt hơn mức mà Codex biết về sản phẩm thủy sản họ cá thu ngừ là 200 ppm trước đây.
“Nhưng điều đáng nói là nước mắm của Thái Lan là loại nước mắm thấp đạm, nhạt muối, khác xa với loại nước mắm cao đạm, mặn muối của Việt Nam. Do đó, kết quả nghiên cứu của Thái Lan không phù hợpn với trường hợp nước mắm truyền thống cao đạm của Việt Nam. Trong khi đó, trong suốt chiều dài lịch sử sử dụng nước mắm Việt Nam, chúng ta chưa hề ghi nhận trường hợp nào ngộ độc dị ứng khi ăn nước mắm, vấn đề là phải được chứng minh thêm bằng chứng cứ khoa học để có thể đề nghị Codex thay đổi mức giới hạn 400ppm cho chỉ tiêu histamin của nước mắm ”, TS Dung nhấn mạnh.
Là một trong hai nước biên soạn tiêu chuẩn nước mắm cho Codex nhưng Việt Nam lại có tâm thế trái ngược với Thái Lan. Trong khi Thái Lan – một quốc gia mới chỉ sản xuất nước mắm mấy chục năm nay, huy động toàn lực để soạn bộ tiêu chuẩn có lợi cho mình thì Việt Nam lại… không làm gì.
“Trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn Codex cho nước mắm, sự tham gia của các nhà sản xuất nước mắm truyền thống của Việt Nam rất hạn chế, một phần chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của tiêu chuẩn Codex, một phần do họ chưa có được hiệp hội cho nước mắm truyền thống ở tầm quốc gia.
“Những người được cử đi soạn thảo tiêu chuẩn, gồm đại diện Văn phòng Codex Việt Nam, cán bộ Vụ Khoa học Công nghệ của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, lại không phải chuyên gia hiểu sâu sắc về nước mắm.
“Thêm vào đó, những người này cũng không có sự hậu thuẫn về khoa học, không có công trình nghiên cứu nào về histamine, không có bài báo, báo cáo nào để có thể đem ra đàm phán. Tất cả những điều này khiến nước mắm Việt Nam thua về tiêu chuẩn histamine. Và bên có lợi là nước mắm Thái Lan khi sản phẩm của nước này xuất khẩu sang các thị trường EU, Mỹ, Úc, Nhật Bản…”, TS Dung nói.
Theo TS Trần Thị Dung, việc tổ chức nghiên cứu, đánh giá nguy cơ histamine trong nước mắm truyền thống Việt Nam là việc quan trọng, cần thực hiện ngay để phá bỏ vòng kim cô mà tiêu chuẩn Codex đang “chụp” lên đầu các doanh nghiệp sản xuất nước mắm trong nước.
“Chúng ta muốn đàm phán với Codex để nới chỉ tiêu hàm lượng histamine trong nước mắm thì phải có cơ sở khoa học. Không tổ chức nghiên cứu thì lấy gì để nói chuyện với người ta. Mà không thay đổi được mức giới hạn của chỉ tiêu này trong tiêu chuẩn Codex, nước mắm truyền thống Việt Nam không có đường để xuất khẩu”, TS Dung trăn trở.
Điều bất ngờ, theo TS Dung, là đề xuất nghiên cứu, đánh giá nguy cơ histamine đã được các chuyên gia đưa ra cách đây nhiều năm, nhưng không một cơ quan nào, từ Bộ Y tế đến Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quan tâm.
“Không hiểu vì sao một việc quan trọng như vậy mà các bộ không làm?”, bà Dung băn khoăn.
Tags:
(VNF) - Trước đề xuất đưa hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, Thaco, VinFast và TC Group đã đồng loạt kiến nghị cơ quan quản lý cân nhắc thận trọng.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được các thương hiệu điều chỉnh giảm 1,3 triệu đồng/lượng, xuống mức thấp nhất là 161,5 triệu đồng/lượng chiều mua vào.
(VNF) - Thương hiệu điều hòa Sanyo của Panasonic vẫn giữ được vị thế tại thị trường dù đã vắng bóng gần một thập kỷ.
(VNF) - Quý I/2026, Tổng công ty Phát điện 3 – CTCP (EVNGENCO3, HoSE: PGV) ghi nhận kết quả sản xuất điện ổn định và lợi nhuận tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ chi phí sản xuất điện giảm và biến động tỷ giá theo hướng thuận lợi.
(VNF) - Dù nhanh gọn và có tỷ giá hấp dẫn, việc đổi ngoại tệ tại tiệm vàng không phép hay trên “chợ đen” đang tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn.
(VNF) - TP.HCM và Đà Nẵng đã ghi nhận kết quả sơ bộ của đợt cao điểm 9 ngày vừa qua với việc thu hút hàng triệu khách du lịch, doanh thu đạt hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Giá vàng trong nước bất ngờ được điều chỉnh tăng nhẹ sau nhiều ngày đi ngang. Hiện giá vàng miếng SJC đang tiến gần tới mốc 167 triệu đồng/lượng.
(VNF) - Tasco ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc trong quý I/2026 khi doanh thu hợp nhất đạt hơn 11.000 tỷ đồng. Đà tăng trưởng đến từ các mảng cốt lõi như phân phối ô tô, bảo hiểm và dịch vụ thu phí không dừng, cùng đóng góp từ mảng nước sạch và sản xuất sau khi hợp nhất DNP.
(VNF) - 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận nhập siêu 7,11 tỷ USD trong bối cảnh nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu. Dù tổng kim ngạch thương mại tiếp tục tăng trưởng cao, cán cân thương mại đã đảo chiều so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - Trong tuần qua, giá bạc trong nước liên tục biến động khi giảm mạnh trong nửa đầu tuần và phục hồi dần về cuối tuần.
(VNF) - Một vụ án trốn thuế quy mô lớn trong lĩnh vực kinh doanh hàng hiệu online vừa được Viện Kiểm sát Nhân dân Hà Nội truy tố, với số tiền doanh thu bị che giấu lên tới 835 tỷ đồng trong hơn 5 năm.
(VNF) - Giá vàng trong nước liên tục "đổ đèo", kéo theo người mua vàng nhẫn đã lỗ tới 11,6 triệu đồng/lượng sau một tháng.
(VNF) - Chi tiêu trực tuyến tại Việt Nam tiếp tục bùng nổ trong những tháng đầu năm 2026, phản ánh rõ xu hướng dịch chuyển mạnh sang mua sắm số. Dữ liệu từ các nền tảng cho thấy mỗi ngày người tiêu dùng chi gần 1.700 tỷ đồng và thực hiện khoảng 13 triệu đơn hàng trên các sàn thương mại điện tử, đưa quy mô thị trường lên mức kỷ lục và duy trì tốc độ tăng trưởng vượt xa kênh bán lẻ truyền thống.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc tiếp tục cắt giảm các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong đó có đề xuất đáng chú ý là bỏ yêu cầu giấy phép đối với một số lĩnh vực như casino, karaoke và vũ trường.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được điều chỉnh tăng nhẹ trong khi giá vàng miếng SJC vẫn tiếp tục 'bất động' trong phiên sáng 2/5.
(VNF) - Tổng cộng 5.072 xe Mitsubishi Xpander và Xpander Cross bán tại thị trường Việt Nam vừa dính án triệu hồi do liên quan tới lỗi an toàn ở hàng ghế thứ 2.
(VNF) - Giá vàng trong nước tiếp tục đi ngang trong phiên sáng 1/5 khi vàng miếng SJC được neo ở mức 166 triệu đồng/lượng chiều bán ra.
(VNF) - Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh mới đây đã trao chứng nhận đầu tư dự án trung tâm thương mại AeonMall Bắc Ninh Tân Tiến hơn 149 triệu USD.
(VNF) - Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (HoSE: BSR) ghi nhận kết quả kinh doanh bứt phá trong quý I/2026 khi doanh thu hợp nhất đạt 46.462 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng, gấp hơn 20 lần quý I năm trước.
(VNF) - Trước kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã kịp thời nhập khẩu hơn 71.000 tấn LNG (khí thiên nhiên hóa lỏng) từ Australia và 45.000 tấn LPG từ Hoa Kỳ, đảm bảo duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
(VNF) - Giá vàng trong nước bất động trong ngày đầu nghỉ lễ 30/4 - 1/5. Trong khi đó, giá vàng thế giới tiếp tục "đổ đèo" sau quyết định của Fed.
(VNF) - Honda Motor đang gấp rút tìm cách lấy lại vị thế sau khi bị bỏ lại phía sau trên thị trường xe máy điện tại Việt Nam và Ấn Độ.
Nguồn gốc, xuất xứ vàng trang sức mỹ nghệ vào tầm ngắm của cơ quan chức năng khi doanh nghiệp không chứng minh được nguồn vàng trôi nổi trên thị trường trong bối cảnh nguồn nguyên liệu khan hiếm, giá vàng trong nước cao hơn thế giới…
(VNF) - Đà giảm của giá vàng trong nước vẫn chưa dừng lại khi các thương hiệu lớn tiếp tục điều chỉnh giảm cả giá mua vào lẫn giá bán ra trong phiên sáng 29/4.
(VNF) - Từ ngày 29/4/2026, mặt hàng dầu hỏa sẽ không còn thuộc diện điều hành giá của Nhà nước, thay vào đó các doanh nghiệp tự điều chỉnh giá bán lẻ theo cơ chế thị trường.
(VNF) - Trước đề xuất đưa hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, Thaco, VinFast và TC Group đã đồng loạt kiến nghị cơ quan quản lý cân nhắc thận trọng.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.
