Trồng 1 triệu ha lúa phát thải thấp, không chỉ để bán tín chỉ carbon

Tại diễn đàn mới đây về, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đào Đức Duy đã lưu ý, một số nơi còn quá chú trọng vào mục tiêu hình thành và trao đổi tín chỉ carbon mà chưa tập trung vào mục tiêu chính là chuyển đổi sản xuất bền vững, giảm chi phí đầu vào, giảm phát thải, nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bên cạnh đó, việc phát triển các chuỗi liên kết bền vững vẫn còn hạn chế, ảnh hưởng đến sản xuất, nhất là tiêu thụ lúa gạo. Hệ thống thủy lợi, hạ tầng logistics chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện triển khai Đề án trên diện rộng; sử dụng, xử lý phụ phẩm để giảm phát thải (rơm, rạ) vẫn chưa được triển khai hiệu quả, mới chỉ thí điểm một số mô hình, lượng xử lý còn ở mức thấp.

Đặc biệt, việc xây dựng hạ tầng thủy lợi phục vụ yêu cầu tưới tiêu, quản lý đồng ruộng chưa theo kịp tiến độ, trong khi đây là điều kiện tiên quyết để áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến.

Ngoài ra, việc xây dựng tài chính xanh, nguồn vốn ưu đãi dành cho các mô hình giảm phát thải, hỗ trợ xây dựng mô hình hợp tác xã kiểu mới, vẫn còn hạn chế và cần được thúc đẩy mạnh mẽ.

Theo đó, để mở rộng diện tích áp dụng quy trình canh tác bền vững theo lộ trình, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy đề nghị, các địa phương cũng cần chủ động xây dựng kế hoạch và triển khai cụ thể theo từng vùng sinh thái, gắn với điều kiện sản xuất thực tế và tiềm năng thị trường tiêu thụ; ưu tiên đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi nội đồng, phát triển các mô hình tưới tiết kiệm nước; đồng thời cải thiện hạ tầng kho chứa, logistics để giảm thất thoát sau thu hoạch.

Liên quan đến nguồn vốn cho trồng 1 triệu ha lúa phát thải thấp, Phó Thống đốc Thường trực Đào Minh Tú cho biết, ngành Ngân hàng đã sẵn sàng và có đủ nguồn vốn để cho vay

“Hiện tại, chỉ riêng hệ thống Agribank đã đảm bảo cung ứng khoảng 30.000 tỷ đồng cho vay các thành phần tham gia thực hiện Đề án. Ngân hàng Nhà nước không giới hạn hạn mức tín dụng cụ thể nào cho chương trình này mà sẵn sàng đồng hành và đảm bảo cung ứng đủ phần vốn tín dụng ưu đãi phục vụ Đề án phát triển 1 triệu hacta lúa chuyên canh chất lượng cao và phát thải thấp”, Phó Thống đốc nói.

Để có cơ sở cho các ngân hàng thương mại khác cùng tham gia, Phó Thống đốc cho hay Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các địa phương cần sớm tổng hợp, công bố danh sách các vùng chuyên canh chất lượng cao và phát thải thấp; đồng thời thông báo đến các ngân hàng danh sách các liên kết, mô hình tham gia Đề án để các tổ chức tín dụng có đủ cơ sở xem xét, quyết định cho vay và giải ngân đúng đối tượng đối với các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ dân tham gia Đề án.

Vấn đề nhân rộng các mô hình của Đề án này, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các địa phương tập trung nghiên cứu, phân tích sâu hơn đối với từng khâu đoạn của chuỗi giá trị, nhất là các khâu đoạn từ thu mua lúa gạo nguyên liệu trong dân đến chế biến, xuất khẩu của các doanh nghiệp.