Định giá cổ phiếu ngân hàng: Góc nhìn từ lãi dự thu

Minh Tâm - 18/08/2020 08:48 (GMT+7)

(VNF) - Một khi đã ghi nhận lợi nhuận ảo, vốn chủ sở hữu của ngân hàng cũng bị bóp méo.

VNF
Vốn chủ sở hữu của ngân hàng sẽ bị bóp méo nếu ghi nhận lãi dự thu không hợp lý và thiếu thận trọng

Lãi, phí phải thu (hay lãi dự thu) là một khoản mục rất đặc thù của ngành ngân hàng. Việc hạch toán lãi dự thu cho phép các ngân hàng ghi nhận nguồn thu vào kết quả hoạt động kinh doanh dù chưa thực thu được tiền.

Chẳng hạn, kể từ thời điểm giải ngân cho khách hàng, ngân hàng ngay lập tức được ghi nhận lãi dự thu tương ứng theo từng kỳ (ngày, tháng, quý...) dù có thể 2 năm tới, khách hàng mới bắt đầu phải trả lãi theo quy định trong hợp đồng.

Đây là nghiệp vụ kế toán bình thường và hợp lý, nhưng cũng có lỗ hổng để các ngân hàng ghi nhận lợi nhuận ảo. Bằng nhiều cách, ngân hàng có thể cố tình kéo dài thời gian giữa thời điểm giải ngân và thời điểm khách hàng phải thực trả lãi, phí; bên cạnh đó, cho vay đảo nợ cũng là cách che lấp tình trạng thật của lãi dự thu, khiến lãi dự thu ngày càng phình to.

Một khi đã ghi nhận lợi nhuận ảo, vốn chủ sở hữu của ngân hàng cũng bị bóp méo (do lợi nhuận được kết chuyển vào vốn chủ sở hữu). Tuy nhiên, rất khó để biết được lượng lợi nhuận ảo từ lãi dự thu là bao nhiêu, trừ khi ngân hàng tự đánh giá, tổng hợp và đưa ra số liệu. Nhưng kể cả khi ngân hàng có làm việc này, hẳn nhiên đây sẽ là bí mật với tuyệt đại đa số công chúng.

Dù vậy, cũng có chỉ tiêu có thể giúp công chúng nói chung và giới đầu tư nói riêng mường tượng được mức độ ảnh hưởng khác nhau của lãi dự thu đối với vốn chủ sở hữu của các ngân hàng, qua đó đánh giá được một góc cạnh về tính bền vững của vốn chủ sở hữu, đó là tỷ trọng lãi dự thu/vốn chủ sở hữu.

Thống kê của VietnamFinance đối với các ngân hàng niêm yết cho thấy, tỷ trọng này có sự phân hóa rất mạnh.

Cao nhất là trường hợp của NCB khi tỷ trọng này lên tới 81% tính tới thời điểm kết thúc tháng 6/2020. Theo sau NCB là các ngân hàng Sacombank (68%), SHB (50%), VietBank (42%), LienVietPostBank (40%), BacABank (34%), Kienlongbank (34%), Viet Capital Bank (29%).

Nhóm có tỷ trọng từ 10% đến 20% gồm: BIDV, HDBank, TPBank, VPBank và VIB.

Trong khi đó, nhóm có tỷ trọng dưới 10% gồm: VietinBank, ACB, Techcombank, MB, Vietcombank và Eximbank.

Khi vốn chủ sở hữu bị bóp méo do ghi nhận lãi dự thu không hợp lý và thiếu thận trọng, định giá P/B của các ngân hàng trên thị trường chứng khoán cũng bị sai lệch theo. Vì vậy, việc sử dụng P/B để định giá cổ phiếu ngân hàng cũng cần phải lưu ý đến tác động của lãi dự thu.

Một cách tương đối cực đoan, nếu loại trừ toàn bộ lãi dự thu ra khỏi bảng cân đối kế toán của các ngân hàng, đồng nghĩa với việc loại trừ ảnh hưởng của lãi dự thu đối với vốn chủ sở hữu, định giá P/B của nhiều ngân hàng sẽ có sự thay đổi lớn.

Rõ nhất là NCB, định giá P/B (tính theo giá chốt phiên 17/8) ở mức 0,81 lần nhưng nếu loại trừ ảnh hưởng của lãi dự thu thì vọt lên 3,49 lần. Sacombank cũng thay đổi nhiều khi tăng từ 0,73 lần lên 2,27 lần. Trong khi đó, SHB tăng từ 0,95 lần lên 1,9 lần.

Tựu trung, top 10 ngân hàng có P/B cao nhất sau khi loại trừ ảnh hưởng của lãi dự thu theo thứ tự là NCB, Vietcombank, BIDV, Sacombank, BacABank, SHB, VietBank, ACB, HDBank, TPBank.

Top 10 "nguyên thủy" hiện theo thứ tự là Vietcombank, BIDV, BacABank, ACB, TPBank, Eximbank, HDBank, VIB, VPBank và VietinBank.

Dù vậy, cũng cần lưu ý rằng định giá P/B cao không đồng nghĩa với triển vọng tăng giá cổ phiếu kém và ngược lại.

Bên cạnh việc ghi nhận lãi dự thu không hợp lý và thiếu thận trọng, việc không trích lập đầy đủ dự phòng rủi ro cũng là tác nhân quan trọng khiến vốn chủ sở hữu ngân hàng bị bóp méo. Vì vậy, nhà đầu tư cần lưu ý đến các yếu tố này để xác định chính xác hơn vốn chủ sở hữu khi định giá cổ phiếu ngân hàng.

Cùng chuyên mục
SeABank tiếp cận nguồn vốn 86 triệu USD, cho người thu nhập thấp vay mua nhà

SeABank tiếp cận nguồn vốn 86 triệu USD, cho người thu nhập thấp vay mua nhà

17/06/26 11:45 (GMT+7)

(VNF) - SeABank bổ sung nguồn lực để tiếp sức cho phụ nữ làm kinh doanh, đồng thời mở rộng tín dụng nhà ở giá phù hợp cho người thu nhập thấp và trung bình.

VPBank tiếp tục thăng hạng trong danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á

VPBank tiếp tục thăng hạng trong danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á

17/06/26 10:34 (GMT+7)

(VNF) - Theo bảng xếp hạng Fortune Southeast Asia 500 năm 2026 vừa công bố, VPBank tăng 10 bậc, lên vị trí 77 trong danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, đánh dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong bảng xếp hạng này. Kết quả này tiếp tục ghi nhận bước tiến của ngân hàng về quy mô, hiệu quả hoạt động và vị thế ngày càng nổi bật trên bản đồ tài chính khu vực.

Lãi suất 'ổn định và không tăng thêm đã là tín hiệu vô cùng tích cực'

Lãi suất 'ổn định và không tăng thêm đã là tín hiệu vô cùng tích cực'

17/06/26 09:00 (GMT+7)

(VNF) - Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, kỳ vọng lãi suất giảm ở giai đoạn này là rất mong manh và việc duy trì ổn định được mặt bằng lãi suất hiện tại mà không tăng thêm đã được coi là một tín hiệu vô cùng tích cực đối với thị trường.

MB đạt Top 1 thương hiệu Ngân hàng và sản phẩm vay cấp vốn dành cho khách hàng ưu tiên

MB đạt Top 1 thương hiệu Ngân hàng và sản phẩm vay cấp vốn dành cho khách hàng ưu tiên

17/06/26 09:00 (GMT+7)

(VNF) - Theo báo cáo khảo sát mức độ nhận diện thương hiệu/sản phẩm ngân hàng dành cho khách hàng ưu tiên do Mibrand công bố tháng 6/2026, MB được ghi nhận Top 1 về Top-of-mind (mức độ được nhắc nhớ đầu tiên) đối với thương hiệu Ngân hàng ưu tiên, đồng thời dẫn đầu Top-of-mind ở nhóm sản phẩm vay vốn được Khách hàng ưu tiên lựa chọn.

VietinBank Open API Portal phiên bản mới: Đón đầu xu hướng tài chính số thông minh

VietinBank Open API Portal phiên bản mới: Đón đầu xu hướng tài chính số thông minh

16/06/26 15:35 (GMT+7)

(VNF) - Trong bối cảnh Open Banking công nghệ số đang trở thành xu hướng trên toàn cầu, nhu cầu kết nối trực tiếp các dịch vụ ngân hàng với hệ thống quản trị doanh nghiệp ngày càng gia tăng. Việc VietinBank ra mắt Open API Portal phiên bản mới được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian tích hợp, tối ưu quy trình vận hành và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động tài chính.

Thanh khoản căng thẳng, lãi suất chưa có cơ sở giảm nhanh

Thanh khoản căng thẳng, lãi suất chưa có cơ sở giảm nhanh

16/06/26 12:30 (GMT+7)

(VNF) - Trong bối cảnh áp lực thanh khoản vẫn chưa hạ nhiệt, mặt bằng lãi suất huy động được dự báo khó giảm trong thời gian tới, ít nhất là từ nay đến cuối năm 2026.

Nợ xấu tăng nhanh, ngân hàng thêm rủi ro lớn

Nợ xấu tăng nhanh, ngân hàng thêm rủi ro lớn

16/06/26 09:30 (GMT+7)

(VNF) - Áp lực nợ xấu gia tăng buộc các ngân hàng phải mạnh tay xử lý. Tuy nhiên, việc xử lý nợ xấu vẫn đang gặp nhiều khó khăn.

KienlongBank được chấp thuận tăng vốn điều lệ lên hơn 7.500 tỷ đồng

KienlongBank được chấp thuận tăng vốn điều lệ lên hơn 7.500 tỷ đồng

15/06/26 15:20 (GMT+7)

(VNF) - Ngân hàng Nhà nước vừa chấp thuận cho KienlongBank tăng vốn điều lệ thêm hơn 1.706 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ lên 7.527 tỷ đồng. Trong bối cảnh ngân hàng niêm yết trên HOSE, duy trì đà tăng trưởng lợi nhuận và đẩy mạnh chuyển đổi số, việc bổ sung nguồn vốn được xem là bước đi quan trọng giúp KienlongBank mở rộng dư địa tăng trưởng cho giai đoạn phát triển mới.

NHNN yêu cầu các ngân hàng không giảm lãi suất mang tính hình thức

NHNN yêu cầu các ngân hàng không giảm lãi suất mang tính hình thức

15/06/26 14:29 (GMT+7)

(VNF) - NHNN Khu vực 1 yêu cầu các chi nhánh ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên địa bàn không để xảy ra tình trạng giảm lãi suất mang tính hình thức hoặc áp dụng các cơ chế làm phát sinh mặt bằng lãi suất thực tế cao hơn mức công bố.

Một ngân hàng nâng lãi suất cơ sở lên 12,3%/năm

Một ngân hàng nâng lãi suất cơ sở lên 12,3%/năm

15/06/26 14:21 (GMT+7)

(VNF) -KienlongBank vừa tăng mạnh lãi suất cơ sở lên tới 9,5-12,3%/năm. Đây là lần điều chỉnh tăng lãi suất cơ sở lần thứ hai liên tiếp của KienlongBank.

Sếp cũ OCB làm Phó Tổng Giám đốc UOB Việt Nam

Sếp cũ OCB làm Phó Tổng Giám đốc UOB Việt Nam

15/06/26 13:49 (GMT+7)

(VNF) - Từ nhiệm vị trí Tổng Giám đốc OCB chưa đầy hai tháng, ông Phạm Hồng Hải được bổ nhiệm chức Phó Tổng Giám đốc UOB Việt Nam.

Tỷ giá và lãi suất: Sau giai đoạn tăng nóng, cuối năm ra sao?

Tỷ giá và lãi suất: Sau giai đoạn tăng nóng, cuối năm ra sao?

15/06/26 12:00 (GMT+7)

(VNF) - Tỷ giá và lãi suất đã dần hạ nhiệt sau giai đoạn 'tăng nóng' đầu năm nhưng áp lực vẫn hiện hữu. Tỷ giá và lãi suất được dự báo sẽ ổn định hơn trong nửa cuối năm.

Ngân hàng vào đợt tăng vốn mới: Cuộc đua chục nghìn tỷ giữa thời 'khan tiền'

Ngân hàng vào đợt tăng vốn mới: Cuộc đua chục nghìn tỷ giữa thời 'khan tiền'

15/06/26 09:00 (GMT+7)

(VNF) - Nhiều ngân hàng đẩy mạnh kế hoạch tăng vốn điều lệ nhằm củng cố bộ đệm tài chính, đáp ứng các chuẩn mực quốc tế và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới. Việc hút thêm hàng nghìn tỷ tiền vốn trở nên thách thức khi lãi suất tăng cao và thanh khoản chứng khoán đang ở mức thấp.

Lãi suất liên ngân hàng giảm sâu; giá USD tự do thấp hơn ngân hàng

Lãi suất liên ngân hàng giảm sâu; giá USD tự do thấp hơn ngân hàng

14/06/26 13:39 (GMT+7)

(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng giảm sâu trong bối cảnh NHNN liên tiếp hút ròng hàng nghìn tỷ đồng. Giá USD tự do liên tục đi xuống, hiện thấp hơn tại các ngân hàng thương mại.

Chiến dịch thu gom và xử lý pin cũ của OCB xác lập kỷ lục Việt Nam

Chiến dịch thu gom và xử lý pin cũ của OCB xác lập kỷ lục Việt Nam

14/06/26 10:57 (GMT+7)

(VNF) - Vừa qua, Ngân hàng Phương Đông (OCB) đã được nhận bằng xác lập Kỷ lục Việt Nam cho chiến dịch “OCB Pin Hunter” – chương trình thu gom, xử lý pin cũ do ngân hàng khởi xướng và triển khai với quy mô lớn trên toàn quốc.

Tiền gửi của người dân vào ngân hàng vượt xa doanh nghiệp

Tiền gửi của người dân vào ngân hàng vượt xa doanh nghiệp

13/06/26 17:27 (GMT+7)

(VNF) - Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng đến cuối tháng 3 đã vượt 10,5 triệu tỷ đồng, tăng gần gấp đôi so với tiền gửi của doanh nghiệp.

13 tỷ USD nằm ngoài ngân hàng: Tiền nhiều không biết chảy đi đâu?

13 tỷ USD nằm ngoài ngân hàng: Tiền nhiều không biết chảy đi đâu?

13/06/26 08:00 (GMT+7)

(VNF) - Theo các chuyên gia, vấn đề của nền kinh tế Việt Nam hiện nay không nằm ở việc thiếu vốn hay thiếu thanh khoản. Ngược lại, lượng tiền trong hệ thống vẫn rất lớn, nhưng dòng vốn đang luân chuyển chậm hơn và chưa tìm được điểm đến đủ hấp dẫn.

BIDV là ngân hàng thanh toán duy nhất cho thị trường giao dịch các-bon Việt Nam

BIDV là ngân hàng thanh toán duy nhất cho thị trường giao dịch các-bon Việt Nam

12/06/26 20:39 (GMT+7)

(VNF) - Ngày 09/6/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã ban hành Công văn số 5170/UBCK-PTTT về việc lựa chọn Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) là ngân hàng duy nhất cung cấp dịch vụ thanh toán tiền cho giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon trên sàn giao dịch các-bon tại Việt Nam.

KienlongBank hỗ trợ doanh nghiệp tự động hóa thu chi

KienlongBank hỗ trợ doanh nghiệp tự động hóa thu chi

12/06/26 18:14 (GMT+7)

(VNF) - KienlongBank Pay mang đến giải pháp quản trị tài chính số toàn diện, hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát dòng tiền, tự động hóa quy trình thu chi và nâng cao hiệu quả hoạt động, thúc đẩy hoạt động chuyển đổi số cùng Chính phủ.

Sau giai đoạn ổn định, tỷ giá sẽ đi về đâu?

Sau giai đoạn ổn định, tỷ giá sẽ đi về đâu?

12/06/26 14:30 (GMT+7)

(VNF) - Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, trong thời gian tới, có thể chúng ta phải chấp nhận đồng VND điều chỉnh.

BIDV khai trương Chi nhánh Flagship Private Banking 
với mô hình toàn diện nhất thị trường Việt Nam

BIDV khai trương Chi nhánh Flagship Private Banking với mô hình toàn diện nhất thị trường Việt Nam

12/06/26 14:02 (GMT+7)

(VNF) - Đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược Private Banking theo chuẩn mực quốc tế của BIDV tại khu vực phía Nam

Lập hattrick tại The Asian Banker 2026: Dấu ấn công nghệ của TPBank trong dòng chảy kinh tế số

Lập hattrick tại The Asian Banker 2026: Dấu ấn công nghệ của TPBank trong dòng chảy kinh tế số

12/06/26 13:30 (GMT+7)

(VNF) - Lập "hattrick" công nghệ tại The Asian Banker 2026, TPBank khẳng định chiến lược đúng đắn khi đưa trí tuệ nhân tạo (AI) và số hóa vào tối ưu hóa năng lực vận hành, nâng tầm trải nghiệm khách hàng.

VietinBank 6 năm liên tiếp khẳng định vị thế Ngân hàng SME hàng đầu Việt Nam

VietinBank 6 năm liên tiếp khẳng định vị thế Ngân hàng SME hàng đầu Việt Nam

12/06/26 11:22 (GMT+7)

(VNF) - Ngày 11/6/2026, tại Hà Nội, VietinBank được The Asian Banker trao tặng giải thưởng Ngân hàng SME tốt nhất Việt Nam 2026, đánh dấu lần thứ 6 liên tiếp Ngân hàng được ghi nhận ở hạng mục giải thưởng uy tín này.

OCB nhận cú đúp giải thưởng từ The Asian Banker và Top 50 Doanh nghiệp Phát triển bền vững tiêu biểu Việt Nam 2026

OCB nhận cú đúp giải thưởng từ The Asian Banker và Top 50 Doanh nghiệp Phát triển bền vững tiêu biểu Việt Nam 2026

12/06/26 08:52 (GMT+7)

(VNF) - Ngân hàng Phương Đông (OCB) vừa nhận giải thưởng “Best API and Open Banking Technology Initiative in Vietnam” (Sáng kiến API và Open Banking Xuất sắc tại Việt Nam) do The Asian Banker công bố, đồng thời tiếp tục góp mặt trong Top 50 Doanh nghiệp Phát triển Bền vững 2026 (CSA) tại hai hạng mục “Dẫn dắt Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập” và “Tinh thần Lãnh đạo ESG”.

Tin khác
Thêm một ngân hàng 'chuyển nhà' sang HoSE

Thêm một ngân hàng 'chuyển nhà' sang HoSE

(VNF) - Sau thời gian dài chờ đợi, hơn 1 tỷ cổ phiếu VBB của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín (Vietbank) đã được chấp thuận niêm yết trên sàn HoSE.

SeABank tiếp cận nguồn vốn 86 triệu USD, cho người thu nhập thấp vay mua nhà

SeABank tiếp cận nguồn vốn 86 triệu USD, cho người thu nhập thấp vay mua nhà

VPBank tiếp tục thăng hạng trong danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á

VPBank tiếp tục thăng hạng trong danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á

Lãi suất 'ổn định và không tăng thêm đã là tín hiệu vô cùng tích cực'

Lãi suất 'ổn định và không tăng thêm đã là tín hiệu vô cùng tích cực'

MB đạt Top 1 thương hiệu Ngân hàng và sản phẩm vay cấp vốn dành cho khách hàng ưu tiên

MB đạt Top 1 thương hiệu Ngân hàng và sản phẩm vay cấp vốn dành cho khách hàng ưu tiên

VietinBank Open API Portal phiên bản mới: Đón đầu xu hướng tài chính số thông minh

VietinBank Open API Portal phiên bản mới: Đón đầu xu hướng tài chính số thông minh

Thanh khoản căng thẳng, lãi suất chưa có cơ sở giảm nhanh

Thanh khoản căng thẳng, lãi suất chưa có cơ sở giảm nhanh

Nợ xấu tăng nhanh, ngân hàng thêm rủi ro lớn

Nợ xấu tăng nhanh, ngân hàng thêm rủi ro lớn

KienlongBank được chấp thuận tăng vốn điều lệ lên hơn 7.500 tỷ đồng

KienlongBank được chấp thuận tăng vốn điều lệ lên hơn 7.500 tỷ đồng

NHNN yêu cầu các ngân hàng không giảm lãi suất mang tính hình thức

NHNN yêu cầu các ngân hàng không giảm lãi suất mang tính hình thức

Một ngân hàng nâng lãi suất cơ sở lên 12,3%/năm

Một ngân hàng nâng lãi suất cơ sở lên 12,3%/năm

Sếp cũ OCB làm Phó Tổng Giám đốc UOB Việt Nam

Sếp cũ OCB làm Phó Tổng Giám đốc UOB Việt Nam

Tỷ giá và lãi suất: Sau giai đoạn tăng nóng, cuối năm ra sao?

Tỷ giá và lãi suất: Sau giai đoạn tăng nóng, cuối năm ra sao?

Ngân hàng vào đợt tăng vốn mới: Cuộc đua chục nghìn tỷ giữa thời 'khan tiền'

Ngân hàng vào đợt tăng vốn mới: Cuộc đua chục nghìn tỷ giữa thời 'khan tiền'

Lãi suất liên ngân hàng giảm sâu; giá USD tự do thấp hơn ngân hàng

Lãi suất liên ngân hàng giảm sâu; giá USD tự do thấp hơn ngân hàng

Chiến dịch thu gom và xử lý pin cũ của OCB xác lập kỷ lục Việt Nam

Chiến dịch thu gom và xử lý pin cũ của OCB xác lập kỷ lục Việt Nam

Tiền gửi của người dân vào ngân hàng vượt xa doanh nghiệp

Tiền gửi của người dân vào ngân hàng vượt xa doanh nghiệp

13 tỷ USD nằm ngoài ngân hàng: Tiền nhiều không biết chảy đi đâu?

13 tỷ USD nằm ngoài ngân hàng: Tiền nhiều không biết chảy đi đâu?

BIDV là ngân hàng thanh toán duy nhất cho thị trường giao dịch các-bon Việt Nam

BIDV là ngân hàng thanh toán duy nhất cho thị trường giao dịch các-bon Việt Nam

KienlongBank hỗ trợ doanh nghiệp tự động hóa thu chi

KienlongBank hỗ trợ doanh nghiệp tự động hóa thu chi

Sau giai đoạn ổn định, tỷ giá sẽ đi về đâu?

Sau giai đoạn ổn định, tỷ giá sẽ đi về đâu?

BIDV khai trương Chi nhánh Flagship Private Banking 
với mô hình toàn diện nhất thị trường Việt Nam

BIDV khai trương Chi nhánh Flagship Private Banking với mô hình toàn diện nhất thị trường Việt Nam

Lập hattrick tại The Asian Banker 2026: Dấu ấn công nghệ của TPBank trong dòng chảy kinh tế số

Lập hattrick tại The Asian Banker 2026: Dấu ấn công nghệ của TPBank trong dòng chảy kinh tế số

VietinBank 6 năm liên tiếp khẳng định vị thế Ngân hàng SME hàng đầu Việt Nam

VietinBank 6 năm liên tiếp khẳng định vị thế Ngân hàng SME hàng đầu Việt Nam

OCB nhận cú đúp giải thưởng từ The Asian Banker và Top 50 Doanh nghiệp Phát triển bền vững tiêu biểu Việt Nam 2026

OCB nhận cú đúp giải thưởng từ The Asian Banker và Top 50 Doanh nghiệp Phát triển bền vững tiêu biểu Việt Nam 2026