DN lập ‘2 sổ' kế toán không trái luật, cần phân biệt mục đích quản trị hay trốn thuế
(VNF) - Lãnh đạo Cục Thuế cho biết, thực tế doanh nghiệp, hộ kinh doanh tồn tại “2 sổ kế toán” không mới, nhưng bản chất vấn đề nằm ở mục đích sử dụng, cần phân biệt rõ dùng để quản trị nội bộ hay trốn thuế.
Chia sẻ tại Hội thảo "Quản lý thuế theo dòng tiền: Kinh doanh an tâm, thuế minh bạch" do báo Tiền Phong tổ chức ngày 20/5, ông Nguyễn Tiến Trung, Trưởng ban Kiểm tra thuế (Cục Thuế) khẳng định, thực trạng “2 sổ kế toán” trong doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã tồn tại từ lâu, không phải bây giờ mới có nhưng cần phân biệt rõ giữa kê khai sai sót thông thường và hành vi cố tình trốn thuế. Bản chất của vấn đề này nằm ở mục đích sử dụng.

Nhiều trường hợp trốn doanh thu bắt đầu ngay từ khâu đầu vào, khi hàng hóa mua bán không có hóa đơn, chứng từ đầy đủ. Từ đó phát sinh tình trạng kê khai thiếu doanh thu, lập sổ sách riêng để theo dõi giao dịch thực tế.
Ranh giới giữa kê khai sai và hành vi trốn thuế là hoàn toàn khác nhau. Những trường hợp cố tình lập hai hệ thống sổ sách, ký hợp đồng “hai giá”, kê khai thấp hơn thực tế đều tiềm ẩn rủi ro pháp lý lớn cho cả bên bán lẫn bên mua.
Ông Trung dẫn ví dụ thực tế về tình trạng ký hai hợp đồng mua bán bất động sản, một hợp đồng ghi giá thấp để kê khai thuế và một hợp đồng theo giá thực tế giao dịch. Khi xảy ra tranh chấp, người mua sẽ chịu rủi ro rất lớn vì giá trị pháp lý chủ yếu căn cứ vào hợp đồng đã kê khai. Việc chấp nhận kê khai không đúng giá trị thực tế cũng có thể bị xem xét trách nhiệm liên quan đến hành vi trốn thuế.
Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam cũng cho rằng, cần phân biệt rõ giữa kế toán quản trị nội bộ và hành vi lập hai hệ thống sổ sách để gian lận thuế, bởi đây là hai khái niệm rất dễ bị đánh đồng.
Trong một doanh nghiệp luôn tồn tại nhiều phân hệ kế toán với mục đích khác nhau. Kế toán tài chính được lập theo quy định pháp luật để báo cáo cho cơ quan quản lý nhà nước, trong đó có cơ quan thuế. Trong khi đó, kế toán quản trị phục vụ hoạt động điều hành nội bộ, giúp doanh nghiệp theo dõi doanh thu, chi phí và hiệu quả kinh doanh thực tế. Ngoài ra còn có kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết để quản lý số liệu ở các cấp độ khác nhau.

Do đó, vị chuyên gia nhìn nhận, doanh nghiệp hoàn toàn có quyền thực hiện kế toán quản trị để xác định lãi lỗ thật của mình. Trên thực tế, có nhiều khoản chi phí phát sinh thực nhưng không được tính là chi phí hợp lý khi kê khai thuế, chẳng hạn một số khoản đối ngoại vượt định mức hoặc khấu hao chưa đúng quy định.
Những khoản này phải loại ra khi tính thuế, nhưng doanh nghiệp vẫn cần theo dõi trong quản trị nội bộ và phân chia lợi nhuận cho cổ đông.
Vì vậy, việc theo dõi song song dữ liệu quản trị không đồng nghĩa với hành vi lập “hai sổ” là trái pháp luật. Theo Luật Kế toán, điều bị nghiêm cấm là trong cùng một kỳ kế toán doanh nghiệp cố tình lập hai hệ thống sổ báo cáo tài chính khác nhau nhằm gian lận. Một bộ dùng để khai với cơ quan thuế theo hướng giảm doanh thu, tăng chi phí, giảm nghĩa vụ thuế, bộ còn lại phản ánh số liệu thực để phục vụ nội bộ.
“Mọi hành vi ghi chép sai lệch nhằm che giấu doanh thu hoặc làm sai bản chất giao dịch đều thuộc nhóm hành vi trốn thuế bị pháp luật nghiêm cấm”, bà Cúc nhấn mạnh.
Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Nguyễn Tiến Trung cho biết thêm, ngành thuế luôn đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn để người dân và doanh nghiệp hiểu, thực hiện đúng quy định. Tuy nhiên, với hành vi cố tình trốn thuế thì quan điểm là xử lý nghiêm. Cân bằng lợi ích không có nghĩa là dung hòa với hành vi trốn thuế. Kê khai sai là kê khai sai, trốn thuế là trốn thuế. Quy định pháp luật hiện nay đã rất rõ ràng.
Ngoài ra, cơ quan thuế hiện tập trung theo hướng minh bạch hóa giao dịch, dữ liệu và dòng tiền, đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý các hành vi gian lận có tổ chức, bảo đảm môi trường kinh doanh công bằng và đúng pháp luật.
Cơ quan thuế vạch rõ các thủ thuật 'né' thuế, che giấu doanh thu
Tuyên bố 'cứ có là mua', bầu Đức gom thêm 4 triệu cổ phiếu HAG
(VNF) - Với việc tiếp tục đăng ký mua thêm cổ phiếu HAG, đây đã là lần thứ tư kể từ đầu năm 2026 bầu Đức gia tăng sở hữu tại Hoàng Anh Gia Lai, nâng tổng khối lượng mua lũy kế lên 17 triệu đơn vị, tương ứng giá trị khoảng 270 tỷ đồng.
Một công ty sách có hơn nghìn tỷ cho vay, lấy lãi 12% mỗi năm
(VNF) - VNB ghi nhận khoản cho vay dài hạn hơn nghìn tỷ đồng với lãi suất 12%/năm, giúp công ty thu về hàng chục tỷ đồng mỗi quý.
Một cổ phiếu tăng 10 phiên liên tiếp, giá gấp đôi từ đầu tháng 5
(VNF) - Cổ phiếu THD đã có 10 phiên tăng điểm liên tiếp kể từ đầu tháng 5 cho tới nay, thiết lập đà tăng hơn 100%.
HCM phá đỉnh sau đà tăng gấp rưỡi trong 2 tháng
(VNF) - HCM phá đỉnh trong phiên 19/5 vừa qua, đưa cổ phiếu chạm mốc 30.000 đồng sau khi hồi phục mạnh mẽ từ vùng đáy ghi nhận trong phiên 23/3 hồi quý I.
Cổ phiếu dầu khí bùng nổ, tự doanh có tiếp tục lỡ sóng?
(VNF) - Từng là mảng "hái ra tiền" trong nhiều năm trước nhưng hoạt động tự doanh của các công ty chứng khoán trong thời gian quý đầu năm 2026 lại không mấy hiệu quả.
Ngành Thuế mở chiến dịch 'làm sạch': Loại bỏ DN ma, doanh nghiệp chết
(VNF) - Cục Thuế ban hành Quyết định số 595/QĐ-CT triển khai chiến dịch với tên gọi “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” trong toàn ngành Thuế.
'Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh hơn'
(VNF) - Thị trường chứng khoán hiện không còn vận động theo xu hướng “tăng đồng loạt” mà đang bước vào giai đoạn phân hóa mạnh, phản ánh sự thay đổi về cấu trúc dòng tiền và kỳ vọng vào mô hình tăng trưởng mới của nền kinh tế.
TP. HCM kỳ vọng Trung tâm Tài chính Hàng hải 'hút' hàng trăm tỷ USD mỗi năm
(VNF) - TP. HCM kỳ vọng phát triển hệ sinh thái Tài chính Hàng hải nằm trong Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, nhằm đón hàng trăm tỷ USD dòng vốn toàn cầu.
Áp lực bán tháo gia tăng, cổ phiếu dầu khí đua nhau ‘nằm sàn’
(VNF) - Dưới áp lực bán tháo mạnh từ đầu phiên chiều, nhóm dầu khí bất ngờ chuyển sắc ‘xanh lơ’, với nhiều mã nằm sàn như BSR, PLX, PVD…
VN30 quý I: BSR tăng gần 2.000%, Vingroup lần đầu dẫn đầu doanh thu
(VNF) - Quý I/2026, nhóm VN30 phi tài chính ghi nhận lợi nhuận bứt phá mạnh. BSR gây bất ngờ với mức tăng gần 2.000%, trong khi Vingroup lần đầu vượt Petrolimex để dẫn đầu doanh thu toàn nhóm.
Viconship cập nhật phương án phát hành lô trái phiếu 1.500 tỷ
(VNF) - Công ty cổ phần Container Việt Nam (Viconship) vừa công bố thông tin sửa đổi tờ trình chào bán trái phiếu kèm chứng quyền tại ĐHĐCĐ 2026 ngày 20/5.
Nhóm cổ phiếu Viettel đồng loạt tăng nóng
(VNF) - Cổ phiếu Viettel ghi nhận thanh khoản bùng nổ với bên mua áp đảo, đồng loạt vượt các vùng tích lũy ngắn hạn.
Thuế cưỡng chế phá sản DN nếu nợ thuế và không hoạt động tại địa chỉ đăng ký
(VNF) - Cơ quan thuế sẽ được quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế để doanh nghiệp nộp đơn mở thủ tục phá sản từ 1/7/2026.
13 nhà đầu tư tranh nhau mua cổ phần Bia Việt Hà, UBND Hà Nội thu hơn 852 tỷ đồng
(VNF) - Phiên đấu giá hơn 51% vốn tại Bia Việt Hà do UBND TP. Hà Nội tổ chức đã thu hút 13 nhà đầu tư tham gia đăng ký mua gấp 2,2 lần lượng chào bán, qua đó mang về cho ngân sách hơn 852 tỷ đồng.
Ông Đỗ Thành Nhân tái xuất, Louis Holdings triệu tập ĐHĐCĐ bất thường
(VNF) - Ông Đỗ Thành Nhân, cựu Chủ tịch Louis Holdings bất ngờ có thư ngỏ gửi cổ đông tại website có tên miền https://louisholdings.vn/ vào ngày 18/5 vừa qua.
Giao dịch chứng khoán từ 10 triệu đồng phải xác thực sinh trắc học?
(VNF) - Giao dịch chứng khoán từ 10 triệu đồng có thể phải xác thực sinh trắc học theo đề xuất mới của Bộ Tài chính, cùng hàng loạt quy định siết bảo mật, eKYC và an ninh hệ thống giao dịch trực tuyến.
Bảo Tín Mạnh Hải lên kế hoạch IPO và niêm yết vào quý IV
(VNF) - Bảo Tín Mạnh Hải đang làm việc với các đơn vị tư vấn để định giá và chuẩn bị niêm yết trên HoSE ngay trong quý IV sau khi hoàn tất IPO.
Cổ phiếu vốn Nhà nước 'tung bay', VN-Index vẫn gặp áp lực từ trụ
(VNF) - Dù nhiều cổ phiếu vốn Nhà nước bật tăng mạnh, áp lực điều chỉnh từ một số “trụ” lớn như VIC, VHM, MWG, ACB, khiến VN-Index không thể bứt phá khỏi vùng 1.920 điểm.
Bước tiến quan trọng của Mỹ trong tiến trình công nhận tài sản số
(VNF) - Dự luật Clarity chính thức vượt qua vòng xét duyệt của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện với tiến tới việc trình Thượng viện thông qua.
Bùng nổ M&A ngành năng lượng: Dòng vốn nghìn tỷ tiếp tục chảy mạnh
(VNF) - M&A trong lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam phục hồi trong năm 2025 và dự báo tiếp tục tăng trưởng trong 2026. Nhu cầu điện tăng cao sẽ thúc đẩy hoạt động M&A ở ngành năng lượng.
Bitcoin liên tục lao dốc, đã đến lúc vào 'bắt đáy?
(VNF) - Bitcoin vừa đánh mất mốc tâm lý 80.000 USD sau cú bán tháo mạnh, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng thị trường có thể vẫn chưa tạo đáy thực sự. Theo các nhà phân tích, điều còn thiếu lúc này là một cú “đầu hàng” quy mô lớn đi kèm thanh khoản bùng nổ - tín hiệu từng xuất hiện ở các chu kỳ tạo đáy trước đây.
Đồng Pi gây sốc, Pi Network lại bất ngờ "quay xe"
(VNF) - Sau chuỗi giảm mạnh khiến vốn hóa bốc hơi gần một nửa so với đỉnh hồi tháng 3, đồng Pi đã rơi khỏi nhóm 50 dự án tiền số lớn nhất thị trường. Trong lúc tâm lý nhà đầu tư xuống thấp, Pi Network lại bất ngờ chuyển hướng, muốn xây dựng hệ sinh thái ứng dụng và thanh toán thay vì chỉ là token đầu cơ.
Chứng khoán liên tục lập đỉnh, nhà đầu tư có nên dốc túi vào sàn?
(VNF) - Sau chuỗi 8 tuần tăng liên tiếp, VN-Index đã tiến sát vùng 1.920-1.930 điểm và liên tục thiết lập các mốc lịch sử mới. Tuy nhiên, nhiều công ty chứng khoán cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi áp lực chốt lời gia tăng và thanh khoản chưa thực sự đồng thuận với đà tăng.
Cổ phiếu BAF giao dịch trầm lắng dù lợi nhuận dự kiến tăng mạnh
(VNF) - Cổ phiếu BAF vẫn giao dịch trầm lắng dù VNDIRECT dự báo lợi nhuận năm 2026 của doanh nghiệp này có thể tăng gần 5 lần nhờ sản lượng heo hơi bứt phá.
Tuyên bố 'cứ có là mua', bầu Đức gom thêm 4 triệu cổ phiếu HAG
(VNF) - Với việc tiếp tục đăng ký mua thêm cổ phiếu HAG, đây đã là lần thứ tư kể từ đầu năm 2026 bầu Đức gia tăng sở hữu tại Hoàng Anh Gia Lai, nâng tổng khối lượng mua lũy kế lên 17 triệu đơn vị, tương ứng giá trị khoảng 270 tỷ đồng.
Hình ảnh đẹp về Cầu vượt biển Hải Giang trước ngày chính thức thông xe
(VNF) - Cầu Hải Giang, tuyến giao thông quan trọng nối khu du lịch MerryLand Quy Nhơn với Khu kinh tế Nhơn Hội (phường Quy Nhơn Đông, Gia Lai), chính thức được hợp long ngày 17/12/2025. Dự kiến cây cầu vượt biển thứ 2 ở Quy Nhơn sẽ được đưa vào sử dụng vào ngày 2/9 tới đây.
































































