Cạnh tranh với Singapore và Hong Kong, IFC TP.HCM tham vọng hút dòng tiền 300 tỷ USD về Việt Nam

Hai trụ cột mới về vốn cho tăng trưởng

Tại Diễn đàn Tài chính 2026 với chủ đề “Khơi thông dòng vốn, kết nối đa kênh”, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC) cho rằng, trong nhiều năm qua, hệ thống ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn chủ lực cho nền kinh tế, khiến tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam duy trì ở mức rất cao. Đây là vấn đề mà nhiều tổ chức quốc tế, trong đó có Ngân hàng Thế giới (World Bank) đã đưa ra cảnh báo về rủi ro đối với ổn định tài chính vĩ mô.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đa dạng hóa các kênh huy động vốn, thu hút dòng tiền quốc tế và giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng nội địa.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, VIFC sẽ đóng vai trò như một “cửa ngõ tài chính” mới của Việt Nam, hình thành hệ sinh thái tài chính đa tầng thay vì chỉ phụ thuộc vào kênh tín dụng truyền thống. Hai trụ cột lớn được kỳ vọng sẽ hỗ trợ mạnh cho tăng trưởng trong giai đoạn tới là thị trường vốn và Trung tâm Tài chính quốc tế.

Ông Huân cho biết tín hiệu tích cực đầu tiên đến từ bảng xếp hạng GFCI (Global Financial Centres Index) năm nay khi TP.HCM tăng tới 11 bậc, vươn lên vị trí thứ 84 toàn cầu trong tổng số 121 trung tâm tài chính được xếp hạng. Đây cũng là mức tăng mạnh nhất từ trước đến nay của Việt Nam. Tại khu vực Đông Nam Á, TP.HCM hiện đã vượt Bangkok và Jakarta để đứng thứ ba, chỉ sau Singapore và Kuala Lumpur.

VIFC được tổ chức theo mô hình “một trung tâm, hai điểm đến”, đặt tại TP.HCM và Đà Nẵng, dưới sự điều hành của Hội đồng do một Phó Thủ tướng đứng đầu. Riêng tại TP.HCM, trung tâm được quy hoạch trên diện tích khoảng 898 ha, bao gồm một phần phường Đa Kao, phường Bến Thành và toàn bộ khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Một trong những dự án biểu tượng của trung tâm là IFC Tower cao 99 tầng, dự kiến khởi công ngay trong năm nay. Ngoài IFC Tower, TP.HCM cũng đang chuẩn bị triển khai hàng loạt tổ hợp văn phòng, khách sạn 6 sao, bến du thuyền, trung tâm hội nghị – triển lãm quốc tế nhằm phục vụ các định chế tài chính toàn cầu và giới đầu tư quốc tế.

Tuy nhiên, lợi thế cạnh tranh lớn nhất của VIFC không nằm ở các công trình biểu tượng mà ở nền tảng công nghệ tài chính hiện đại. Việt Nam đang tận dụng lợi thế “người đi sau” để xây dựng hệ thống hoàn toàn mới dựa trên Blockchain, AI và các nền tảng công nghệ tài chính tiên tiến, thay vì phải tốn nhiều chi phí nâng cấp các hệ thống cũ như nhiều trung tâm tài chính truyền thống trên thế giới.

Hệ thống này cho phép xử lý giao dịch theo thời gian thực, ứng dụng công nghệ SupTech và RegTech nhằm giám sát dòng tiền minh bạch, giảm chi phí vận hành và tăng khả năng kiểm soát rủi ro. Đồng thời, đây cũng sẽ là nền tảng mở để các doanh nghiệp fintech, sàn giao dịch và tổ chức tài chính quốc tế kết nối trực tiếp vào hệ sinh thái của VIFC.

Một trong những mũi nhọn chiến lược được VIFC ưu tiên phát triển là trung tâm tài chính hàng hải quốc tế. Hiện khoảng 80-90% giao dịch tài chính liên quan đến các cụm cảng lớn của Việt Nam như Cái Mép – Thị Vải, Tân Cảng hay cảng Cần Giờ tương lai vẫn đang được thực hiện ở Singapore và Hong Kong. Tổng giá trị các giao dịch này được ước tính lên tới hơn 1.000 tỷ USD mỗi năm. Điều đó đồng nghĩa Việt Nam đang để thất thoát phần lớn giá trị tài chính của chuỗi logistics và hàng hải ra nước ngoài.

VIFC: Không chỉ hút dòng vốn mà còn là nơi thu hút nhân tài,

Để kéo dòng vốn này trở lại Việt Nam, VIFC dự kiến áp dụng cơ chế pháp lý đặc thù, trong đó có việc thành lập tòa án quốc tế và trung tâm trọng tài riêng, sử dụng Thông luật Anh (Common Law) để xử lý tranh chấp theo chuẩn mực toàn cầu. Đồng thời, trung tâm cũng sẽ có cơ chế dòng vốn linh hoạt hơn nhằm tạo thuận lợi cho các giao dịch tài chính quốc tế. Mục tiêu mà VIFC đặt ra là thu hút khoảng 30% lượng giao dịch tài chính hàng hải hiện nay về thực hiện tại Việt Nam, tương đương khoảng 300 tỷ USD mỗi năm.

Theo ông Huân, nếu làm được điều này, Việt Nam sẽ không chỉ là nơi xuất khẩu hàng hóa mà còn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị tài chính hàng hải toàn cầu thông qua các dịch vụ có giá trị gia tăng cao như bảo hiểm, tái bảo hiểm, thanh toán quốc tế hay cho thuê tài chính.

Bên cạnh tài chính hàng hải, VIFC cũng hướng tới phát triển mạnh thị trường vốn quốc tế. VIFC đang phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xây dựng đề án sàn giao dịch chứng khoán quốc tế, đồng thời ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Nasdaq và London Stock Exchange nhằm mở đường cho doanh nghiệp Việt Nam niêm yết trực tiếp trên các sàn chứng khoán quốc tế.

Đối với hạ tầng đô thị, ông cho rằng, ông Huân cho rằng, TP.HCM cần tận dụng các công cụ huy động vốn quốc tế như trái phiếu đô thị, trái phiếu hạ tầng để giải quyết nhu cầu vốn khổng lồ cho các dự án giao thông chiến lược. Riêng hệ thống metro của TP.HCM trong 10 năm tới đã cần khoảng 30 tỷ USD vốn đầu tư, một con số rất khó đáp ứng nếu chỉ phụ thuộc vào ngân sách nhà nước.

Không chỉ phục vụ doanh nghiệp lớn, VIFC cũng hướng tới nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) cùng startup thông qua mô hình gọi vốn cộng đồng (crowdfunding). Theo Nghị định 324/2025/NĐ-CP, mỗi doanh nghiệp có thể huy động tối đa 700.000 USD mỗi năm qua kênh này.

Trước lo ngại về khả năng cạnh tranh với các trung tâm tài chính lớn như Singapore hay Hong Kong, ông Huân khẳng định VIFC không lựa chọn cách đối đầu trực diện mà sẽ tập trung vào các thị trường ngách như tài chính hàng hải, tài chính hàng không và fintech. Lợi thế cạnh tranh lớn nhất của TP.HCM nằm ở chi phí vận hành thấp hơn rất nhiều so với Singapore hay Hong Kong, trong khi chất lượng nguồn nhân lực công nghệ thông tin của Việt Nam đang cải thiện mạnh. Ngân hàng Quốc gia Australia (NAB) hiện đã xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo với khoảng 3.000 kỹ sư IT người Việt Nam tại TP.HCM để phục vụ hoạt động của ngân hàng này trên 54 quốc gia.

“VIFC không chỉ là nơi thu hút dòng vốn mà còn phải trở thành nơi thu hút nhân tài, công nghệ và các định chế tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất hiện nay là sớm hoàn thiện khung pháp lý để những dòng vốn cam kết hàng tỷ USD có thể thực sự chảy vào nền kinh tế”, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân nhấn mạnh.