Dự thảo nghị định mới về phân phối: Ôm đồm, bất cập, cản trở doanh nghiệp
Vĩnh Chi -
31/05/2018 09:42 (GMT+7)
(VNF) – Theo đánh giá của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), dự thảo nghị định về phát triển và quản lý ngành phân phối do Bộ Công Thương soạn thảo có nhiều bất cập, can thiệp vào quyền tự chủ kinh doanh và có nguy cơ biến tướng thành các điều kiện kinh doanh bất hợp lý.
Dự thảo “ôm” quá nhiều?
Dự thảo nghị định về phát triển và quản lý ngành phân phối do Bộ Công Thương soạn thảo có mục tiêu bao trùm toàn bộ các vấn đề về “phát triển và quản lý ngành phân phối” như: khắc phục bất cập của cá văn bản quy định về phát triển và quản lý chợ (Nghị định 02/2003/NĐ-CP, Nghị định 114/2009/NĐ-CP); tạo hành lang pháp lý cho hoạt động của chợ, siêu thị, trung tâm thương mại, trung tâm mua sắm, cửa hàng và trung tâm đấu giá hàng hóa cũng như các hoạt động kinh doanh bán buôn, bán lẻ, đại lý, nhượng quyền thương mại, mua bán sáp nhập có liên quan.
Theo đánh giá của VCCI, việc xác định mục tiêu quá rộng như vậy dường như là chưa thật sự cần thiết và thuyết phục. Chẳng hạn như “chợ” chỉ là một bộ phận của hệ thống phân phối hiện đại, do đó những vấn đề liên quan tới phát triển và quản lý chợ không đại diện cho toàn bộ vấn đề của hệ thống phân phối. Từ đây việc mở rộng phạm vi của nghị định từ “chợ” ra toàn bộ “ngành phân phối” sẽ là gượng ép, thiếu hiệu quả.
Trên thực tế, bản thân dự thảo nghị định đã bộc lộ rõ sự lúng túng này. Cụ thể, theo tờ trình dự thảo thì văn bản điều chỉnh các hoạt động của siêu thị, trung tâm thương mại không còn phù hợp về giá trị pháp lý cũng như thực tiễn phát triển thế nhưng tờ trình lại không thể chỉ ra những bất cập của các văn bản đó. Tờ trình cũng đồng thời không nêu được định hướng phát triển của hình thức này ra sao, đặt trong mối tương quan với toàn bộ hệ thống phân phối như thế nào.
Mặt khác, dự thảo hướng tới mục tiêu “cải thiện môi trường kinh doanh nhưng quy định dự kiến tại nghị định lại được thiết kế theo hướng thêm nhiều ràng buộc một số hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp (ví dụ: quy định về khuyến mại, quảng bá, cách đặt tên siêu thị, trung tâm thương mại…) mà không rõ mục tiêu quản lý nhà nước cụ thể ở đây là gì. Điều này tiềm ẩn nguy cơ can thiệp quá đáng của cơ quan nhà nước, cản trở bất hợp lý hoạt động của doanh nghiệp.
Can thiệp sâu vào quyền tự chủ kinh doanh
Trong tờ trình dự thảo, Bộ Công Thương đã đề xuất 3 chính sách. Đáng chú ý chính sách thứ 3, quy định về siêu thị và trung tâm thương mại, đưa ra các giải pháp thực hiện gồm: tiêu chuẩn về diện tích kinh doanh; xây dựng, phòng cháy chữa cháy; an ninh, an toàn; vệ sinh môi trường…
Theo đánh giá của VCCI, nội dung của giải pháp này có nhiều bất cập đáng kể. Cụ thể, nội dung của giải pháp có tính chất như một dạng điều kiện kinh doanh, trong khi hoạt động siêu thị, trung tâm thương mại không được xem là một dạng ngành, nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định tại Luật Đầu tư.
Hơn nữa, việc đặt ra nhiều yêu cầu đối với hoạt động siêu thị, trung tâm thương mại trong khi chưa đánh giá một cách cụ thể tác động của các quy định này đối với hoạt động kinh doanh này có thể khiến chính sách chưa phù hợp, cản trở đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Về các quy định dự kiến tại dự thảo nghị định, VCCI nhận định một số quy định có tính chất can thiệp vào quyền tự chủ kinh doanh. Chẳng hạn như về quan điểm kinh doanh tại chợ, dự thảo quy định đơn vị kinh doanh phải “lập phương án bố trí, sắp xếp ngành nghề kinh doanh, sử dụng điểm kinh doanh tại chợ, trình Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền phê duyệt”.
“Việc phê duyệt phương án kinh doanh của Ủy ban nhân dân là sự can thiệp sâu vào quyền tự chủ kinh doanh của doanh nghiệp một cách bất hợp lý. Hơn nữa, xét về tính minh bạch, đây được xem là một dạng giấy phép tuy nhiên không rõ về tiêu chí và thủ tục để có được loại giấy phép này”, VCCI bình luận.
Về hoạt động kinh doanh tại chợ, dự thảo quy định “những người thuộc diện sản xuất nhỏ, tự tiêu thụ sản phẩm của mình (nông dân, thợ thủ công …) và những người buôn bán nhỏ, hàng rong, quà vặt được bố trí bán hàng trong chợ ở khu vực riêng dành cho người kinh doanh không thường xuyên tại chợ và phải chấp hành nội quy chợ”.
Theo VCCI, quy định này đang can thiệp vào mối quan hệ dân sự giữa doanh nghiệp kinh doanh khai thác chợ với người thuê địa điểm kinh doanh và vô hình trung sẽ không khuyến khích nhà đầu tư vào chợ.
Ngoài các quy định trên, dự thảo nghị định còn có một số quy định không rõ mục tiêu quản lý nhà nước và có nguy cơ biến tướng thành điều kiện kinh doanh bất hợp lý. Chẳng hạn như dự thảo đặt ra tiêu chuẩn diện tích, an ninh, an toàn của siêu thị, trung tâm thương mại; quy định về thời gian mở cửa; quy định về giới hạn về đợt bán hàng giảm giá…
VCCI cho rằng đây là những quy định can thiệp sâu vào quyền tự chủ kinh doanh và có thể tạo thêm các gánh nặng không cần thiết đối với doanh nghiệp.
VCCI đề nghị Bộ Công Thương điều chỉnh lại phạm vi điều chỉnh của dự thảo theo hướng thu gọn lại về phạm vi “quản lý và phát triển chợ”; đánh giá tác động một cách kỹ càng, thận trọng đối với các chính sách, nhất là các chính sách có tính chất là nghĩa vụ của doanh nghiệp phải thực hiện.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt với mục tiêu đầy khát vọng là tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bài toán nguồn vốn đang trở thành tâm điểm của mọi chiến lược phát triển quốc gia.
(VNF) - Bộ Công an đề xuất sửa đổi Nghị định 168/2024 theo hướng siết chặt xử lý xe “trá hình”, với mức phạt có thể lên tới 20 triệu đồng và bổ sung cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe.
(VNF) - Trong bảng xếp hạng 10 mẫu xe chạy xăng dầu bán chạy nhất trong tháng 3/2026, các thương hiệu "đình đám" Toyota, Ford và Mitsubishi đều cũng góp mặt 3 đại diện.
Chi phí xây dựng leo thang khiến nhiều gia đình phải dừng kế hoạch xây nhà, trong khi nhà thầu đối mặt nguy cơ thua lỗ do hợp đồng ký trước không kịp điều chỉnh giá.
(VNF) - Quốc hội vừa chính thức thông qua nghị quyết giảm mạnh nhiều sắc thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay, trong đó đưa một số loại thuế về mức 0%, áp dụng từ ngày 16/4 đến hết ngày 30/6.
(VNF) - Việc được vinh danh là “Khu, điểm du lịch tiêu biểu đón nhiều khách du lịch năm 2025” không chỉ ghi nhận sức hút của Khu du lịch Quốc tế Đồi Rồng, mà còn khẳng định vai trò của một điểm đến mới đang góp phần định hình diện mạo du lịch Hải Phòng.
(VNF) - Ngày 27/3/2026, tại Hội sở Tập đoàn Alphanam (Hà Nội), đã diễn ra Lễ ký kết phân phối chiến lược toàn diện giữa Virex và Euro Holdings, đánh dấu mốc son quan trọng trong chiến lược đồng hành các dự án bất động sản ra thị trường giữa hai đơn vị.
(VNF) - Công ty Điện lực Nghệ An đã chủ động kích hoạt các phương án vận hành linh hoạt, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống nhằm đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định trên toàn địa bàn.
(VNF) - Cục Hải quan vừa hướng dẫn thủ tục đối với người nhập cảnh mang theo vàng trang sức, mỹ nghệ, trong đó nhấn mạnh ngưỡng 300gram là mốc bắt buộc phải khai báo.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới diễn biến phức tạp, đặc biệt là những bất ổn tại khu vực Trung Đông ảnh hưởng đến nguồn cung toàn cầu, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã hoàn tất tiếp nhận 2 chuyến tàu LNG đầu tháng 04/2026 với tổng sản lượng khoảng 60.000 tấn (tương đương khoảng 80 triệu Sm3 khí tự nhiên), lũy kế hơn 123.000 tấn LNG tính từ đầu năm 2026, góp phần quan trọng đảm bảo nguồn khí cho sản xuất điện trong giai đoạn cao điểm mùa khô, góp phần quan trọng trong v
(VNF) - Vingroup công bố ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) với Chính quyền bang Maharashtra, bước tiến tiếp theo trong lộ trình mở rộng hệ sinh thái đa ngành của Vingroup tại Ấn Độ. Với tổng giá trị đầu tư dự kiến khoảng 6,5 tỷ USD, sự kiện khẳng định cam kết đầu tư lâu dài và định hướng phát triển nhất quán của Tập đoàn tại quốc gia Nam Á.
(VNF) - Liên danh Đèo Cả - Petro Trade Laos (PTL) nghiên cứu, đề xuất cách thức triển khai dự án PPP đường sắt kết nối Việt – Lào từ cảng Vũng Áng (Hà Tĩnh) đến Viêng Chăn đảm bảo đồng bộ, thống nhất.
(VNF) - Huy Thanh Jewelry cho biết đã hoàn tất việc khắc phục các vi phạm theo đúng yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Hiện hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vẫn được duy trì ổn định, liên tục.
(VNF) - Mới đây, Hoa Kỳ đã khởi xướng 2 cuộc điều tra thương mại về dư thừa công suất đối với 16 quốc gia, vùng lãnh thổ và vấn đề lao động cưỡng bức đối với 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam.
(VNF) - Giá vàng trong nước tăng đáng kể trong phiên sáng 10/4. Hiện các thương hiệu đã thu hẹp chênh lệch giữa giá mua vào - bán ra so với phiên trước đó.
(VNF) - Tại họp báo thường kỳ quý I/2026 chiều 9/4, đại diện Bộ Công Thương cho biết nhu cầu sử dụng điện đang tăng nhanh do nắng nóng đến sớm, trong khi khả năng đảm bảo cung ứng điện thời gian tới vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến thời tiết.
(VNF) - Ngày 9/4/2026, Công ty Cổ phần Công nghệ DGX và Công ty Cổ phần Công nghệ Cao và Dịch vụ phần mềm FaceNet vừa chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược, mở ra định hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phát triển các giải pháp tài chính số, hướng tới nâng cao hiệu quả vận hành và trải nghiệm cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.
(VNF) - Nhu cầu sử dụng điện trên cả nước tăng mạnh trong bối cảnh nắng nóng diện rộng, với nền nhiệt phổ biến 37-40°C, khiến mức tiêu thụ điện ghi nhận cao nhất từ đầu năm 2026.
(VNF) - Nhà nước tạm ứng 8.000 tỷ đồng từ ngân sách để bổ sung Quỹ bình ổn giá xăng dầu, đồng thời thiết lập cơ chế quản lý chặt chẽ dòng tiền qua tài khoản phong tỏa, yêu cầu minh bạch toàn bộ quá trình sử dụng, trích lập và hoàn trả.
(VNF) - Giá vàng nhẫn tiếp tục “đổ đèo”, giảm mạnh tới 3,5 triệu đồng/lượng trong phiên sáng 9/4. Hiện giá vàng nhẫn đang được niêm yết ở mức 171,5 triệu đồng/lượng chiều bán ra.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt với mục tiêu đầy khát vọng là tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bài toán nguồn vốn đang trở thành tâm điểm của mọi chiến lược phát triển quốc gia.
(VNF) - Năm năm trước, khi Phú Quốc rục rịch trở thành Thành phố đảo đầu tiên trong cả nước, nơi đây đã là một đại công trường với hàng trăm dự án BĐS nghỉ dưỡng được ồ ạt đầu tư. Thì nay, để chuẩn bị cho Hội nghị APEC 2027, Phú Quốc hiện là một… siêu đại công trường với nhiều dự án hạ tầng giao thông, khu trung tâm sự kiện…