Mới đây, PwC Việt Nam đã công bố Báo cáo Khảo sát Tiến trình Thực hành ESG năm 2025, phản ánh sự chuyển dịch rõ nét của các doanh nghiệp Việt Nam từ nhận thức sang hành động trong lĩnh vực Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG).
Theo đó, 89% đại diện doanh nghiệp tham gia khảo sát dự kiến sẽ cam kết thực hiện ESG trong vòng 2 – 4 năm tới, và hiện đã có 54% doanh nghiệp bắt đầu triển khai các cam kết này một bước tiến rõ rệt so với trước đây.
Trong các nhóm doanh nghiệp, khối FDI tiếp tục dẫn đầu với 71% đã thực hiện cam kết ESG, trong khi doanh nghiệp niêm yết đang rút ngắn khoảng cách khi có đến 57% đã triển khai kế hoạch dưới ảnh hưởng từ nhà đầu tư và khuôn khổ pháp lý. Ngược lại, doanh nghiệp tư nhân và chưa niêm yết vẫn còn chậm hơn: chỉ 27% đã hành động và 23% vẫn chưa có kế hoạch cụ thể, phản ánh những rào cản nội bộ và ưu tiên khác biệt.
Khảo sát từ DN cho thấy, áp lực thực hiện ESG cho doanh nghiệp trước hết là bắt đầu từ tuân thủ pháp lý (70%), tiếp theo là áp lực từ các bên liên quan (40%) và sự chỉ đạo từ lãnh đạo cấp cao (39%); những yếu tố như khả năng tiếp cận tài chính xanh (25%) hay lợi ích giảm chi phí (16%) hiện chưa đủ mạnh để trở thành lý do chủ đạo. Về minh bạch, 57% doanh nghiệp đã thực hiện báo cáo ESG và 43% áp dụng các khung chuẩn quốc tế như GRI hay ISSB, cho thấy xu hướng chuyên nghiệp hóa đang dần hình thành.
Báo cáo cũng chỉ ra trạng thái rào cản theo giai đoạn trưởng thành: những doanh nghiệp đang ở giai đoạn phát triển nhất gặp khó khăn chủ yếu từ bên trong thiếu chiến lược rõ ràng (70%), thiếu chuyên môn về ESG (60%) và hệ thống đo lường chưa hoàn thiện (54%); trong khi các doanh nghiệp trưởng thành hơn lại vướng phải trở ngại từ bên ngoài như khoảng trống chính sách pháp lý (45%) và sự bất ổn kinh tế (38%) khi muốn mở rộng quy mô thực hiện.
PwC nhắc nhở, ESG đang trở thành một yêu cầu chiến lược mang tính sống còn: gần một nửa CEO khu vực châu Á – Thái Bình Dương (45%) tin rằng doanh nghiệp họ sẽ khó giữ được khả năng tồn tại trong 10 năm tới nếu không chuyển đổi; do đó, doanh nghiệp Việt Nam được khuyến nghị tái cấu trúc mô hình kinh doanh, đẩy mạnh hành động giảm phát thải, số hóa và hướng tới tăng trưởng bền vững để thích ứng với xu hướng này.
Ông Nguyễn Hoàng Nam, Phó Tổng giám đốc PwC Việt Nam, nhận định rằng ESG đang dần trở thành một xu thế không thể đảo ngược trong cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo về hiện tượng “greenwashing” – hành vi làm xanh hình thức mà thiếu thực chất và cho rằng xu hướng này sẽ không thể tồn tại lâu dài trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu minh bạch và trách nhiệm. Theo ông, doanh nghiệp không thể chỉ dừng lại ở các cam kết hay tuyên bố bề mặt, mà cần chứng minh bằng những hành động cụ thể và có chiều sâu.
Ông Nam cũng nhấn mạnh rằng Việt Nam là nền kinh tế có độ mở cao, đặc biệt phụ thuộc vào xuất khẩu sang các thị trường lớn như EU, Mỹ và các quốc gia châu Á. Khi các nước này bắt đầu siết chặt các quy định liên quan đến môi trường, phát thải và chuỗi cung ứng, doanh nghiệp Việt sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro nếu không kịp thời thích ứng. Do đó, ESG nên được nhìn nhận không chỉ là nghĩa vụ tuân thủ, mà là một phần quan trọng trong chiến lược quản trị rủi ro dài hạn nhằm duy trì vị thế cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã cảm nhận rõ áp lực từ các đối tác và khách hàng quốc tế, đặc biệt tại châu Âu – nơi các tiêu chuẩn ESG đang ngày càng khắt khe. Những yêu cầu minh chứng cụ thể từ thị trường quốc tế đang buộc doanh nghiệp trong nước phải chuyển từ cam kết sang hành động.
Dẫn kết quả khảo sát 774 doanh nghiệp trong nước, ông Nam cho biết 89% đã có cam kết ESG ở các mức độ khác nhau. Trong đó, 54% đã bắt tay triển khai, 22% đang trong giai đoạn khởi đầu, 13% mới lên kế hoạch và 11% vẫn chưa có động thái cụ thể.
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục dẫn đầu với tỷ lệ triển khai ESG đạt 71%, trong khi khối doanh nghiệp niêm yết cũng ghi nhận mức độ tham gia đáng kể. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp gia đình vẫn còn nhiều khoảng trống, cho thấy sự chênh lệch trong mức độ sẵn sàng và hành động.
“Điều này phản ánh mức độ trưởng thành ESG tại Việt Nam đang từng bước cải thiện, nhưng chưa thực sự đồng đều. Một số doanh nghiệp đã chủ động và đi trước, trong khi không ít đơn vị vẫn còn đứng ngoài xu hướng này,” ông Nam nhận định.
Ông cũng nhấn mạnh rằng trong tương lai gần, doanh nghiệp Việt Nam cần tích hợp ESG vào chiến lược phát triển cốt lõi. Việc đầu tư một cách bài bản, hành động minh bạch và thực chất sẽ không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu quốc tế mà còn tạo điều kiện để tiếp cận nguồn vốn xanh, nâng cao hiệu quả hoạt động và xây dựng niềm tin bền vững với nhà đầu tư và khách hàng.
Tags:
(VNF) - Theo bà Nguyễn Cẩm Chi, Giám đốc khối tư vấn phát triển bền vững MCG, ESG không chỉ là chiến lược dài hạn mà trước hết là điều kiện tối thiểu để doanh nghiệp duy trì thị trường xuất khẩu. Các rào cản xanh từ EU, Mỹ đến châu Á đang buộc doanh nghiệp Việt phải thay đổi.
(VNF) - Cùng hướng đến mục tiêu gia tăng giá trị dài hạn dựa trên chuẩn mực ESG, song sự khác biệt về chiến lược quản lý giữa hai quỹ mở này đã tạo nên một cuộc đua “song mã” đầy thú vị.
(VNF) - Dù được đánh giá có nhiều tiềm năng để phát triển đầu tư bền vững, đến nay, Việt Nam mới chỉ có vỏn vẹn hai quỹ đầu tư cổ phiếu theo tiêu chí ESG - một con số còn quá khiêm tốn nếu so với kỳ vọng về một thị trường vốn xanh, minh bạch, bền vững. Vậy đâu là những điểm nghẽn khiến dòng vốn ESG chưa thực sự được khơi thông? Xoay quanh vấn đề này, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quang Thuân - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc FiinRatings.
(VNF) - Chuyển đổi xanh đang làm thay đổi ngành đóng tàu từ thiết kế, vật liệu, chế tạo đến hệ thống năng lượng và công nghệ vận hành. Với Việt Nam, đây không chỉ là yêu cầu giảm phát thải mà còn là cơ hội nâng cấp năng lực doanh nghiệp, phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật và gia tăng phần giá trị được tạo ra trong nước.
(VNF) - Ba tháng kể từ ngày khai trương, thị trường carbon trong nước mới có 7 lệnh khớp, chuyển nhượng 1.310 hạn ngạch phát thải với tổng giá trị khoảng 174,8 triệu đồng.
(VNF) - Cú sốc năng lượng thúc đẩy các chính sách giảm phát thải carbon, nhưng những thách thức về lưới điện và tài chính vẫn còn tồn tại.
(VNF) - Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ hướng dẫn việc xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG).
(VNF) - Báo cáo của FiinGroup cho thấy, thị trường tài chính bền vững tại Việt Nam cần nguồn tiền khổng lồ, trong đó năng lượng tái tạo vẫn dự kiến là ngành có nhu cầu vốn lớn nhất.
(VNF) - California Waste Solutions (CWS), thông qua công ty con Vietnam Waste Solutions (VWS), đang đề xuất đầu tư mở rộng Khu xử lý chất thải rắn tích hợp Đà Phước tại TP.HCM, với trọng tâm là nhà máy chuyển hóa chất thải thành năng lượng công suất 50-60 MW.
(VNF) - Muốn thu hút dòng vốn quốc tế cho tài chính xanh và thị trường carbon, Việt Nam cần nâng chất lượng dữ liệu ESG, tăng cường cơ chế xác minh độc lập, xây dựng các tiêu chuẩn có khả năng kết nối với thị trường quốc tế.
(VNF) - Chỉ khi có dữ liệu được chuẩn hoá về ESG và rủi ro khí hậu, ngân hàng mới có thể chuyển từ thẩm định dựa vào tài sản bảo đảm sang thẩm định dựa trên dòng tiền và hiệu quả môi trường thực chất.
(VNF) - Tài chính xanh tại Việt Nam đã tăng trưởng nhanh trong những năm gần đây nhưng vẫn chiếm tỷ trọng khiêm tốn trong tổng dư nợ của hệ thống. Để thu hút thêm dòng vốn quốc tế, các chuyên gia cho rằng, Việt Nam cần củng cố niềm tin của nhà đầu tư thông qua minh bạch thông tin, chuẩn hóa báo cáo, kiểm soát tình trạng "tẩy xanh", đồng thời phát triển thêm các sản phẩm tài chính và công cụ phòng ngừa rủi ro.
