Gạo trong nước đắt hơn xuất khẩu: Tình huống bất thường, Thủ tướng yêu cầu kiểm tra
Tiểu Vy -
13/03/2025 12:30 (GMT+7)
(VNF) - Trong 2 tháng đầu năm 2025, Việt Nam xuất khẩu được 1,15 triệu tấn gạo nhưng lại nhập khẩu đến 1,24 triệu tấn lúa gạo. Đáng chú ý, giá gạo xuất khẩu đang giảm mạnh, thậm chí có lúc giá gạo trong nước đắt hơn xuất khẩu.
Nhập khẩu lúa gạo cao bất thường
Theo Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA), Việt Nam nhập khẩu đến 1,24 triệu tấn lúa gạo chỉ trong 2 tháng đầu năm 2025. Trong số này, có 1,14 triệu tấn lúa nhập từ Campuchia; tương đương khoảng 600.000 tấn gạo.
"Câu chuyện này đã tồn tại nhiều năm và có nhiều yếu tố, góc nhìn khác nhau tùy giai đoạn. Tuy nhiên, nếu nói về thuần thị trường thì trong giai đoạn hiện nay, việc nhập khẩu lúa từ Campuchia rõ ràng là tạo thêm áp lực cho thị trường nội địa, khiến nguồn cung dồi dào, giá giảm và ảnh hưởng đầu ra của hạt gạo Việt Nam", ông Đỗ Hà Nam, Phó chủ tịch VFA, nói.
Không có dữ liệu đầy đủ để so sánh với cùng kỳ các năm trước, nhưng theo ước tính của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), năm 2024, Việt Nam nhập khẩu khoảng 3 triệu tấn gạo và là nước nhập khẩu lớn thứ 3 thế giới chỉ sau Philippines và Indonesia.
Giá gạo Việt Nam liên tục giảm sâu.
Nhiều doanh nghiệp cũng thừa nhận nhập khẩu lúa gạo từ Campuchia là thực tế đã có nhiều năm qua. Trong một số thời điểm, lúa nhập từ Campuchia là nguồn cung bổ sung giúp doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh hoạt động thương mại.
Tại thị trường nội địa, gạo Campuchia được bán ở khắp nơi nhưng chưa có số liệu thống kê đầy đủ nên trước giờ ít người nhắc đến. Chính vì vậy, theo các doanh nghiệp, về lâu dài vấn đề này cũng cần được xem xét, có thống kê đầy đủ và điều tiết từ các cơ quan quản lý nhà nước. Nếu cơ quan chức năng không tăng cường quản lý khâu này thì sẽ có khả năng xảy ra tình trạng nhà nước bỏ tiền hỗ trợ vốn và lãi suất để doanh nghiệp thu mua lúa cho bà con nông dân ĐBSCL nhưng doanh nghiệp lại mang tiền đi mua lúa từ Campuchia.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo: Không chỉ Việt Nam nhập khẩu lúa từ Campuchia mà cả nhập khẩu gạo, đặc biệt là gạo tấm từ Ấn Độ về phục vụ hoạt động chế biến các sản phẩm sau gạo. Với việc Ấn Độ xem xét bỏ lệnh cấm xuất khẩu gạo tấm, nhiều khả năng doanh nghiệp Việt Nam sẽ tăng nhập khẩu mặt hàng này, khiến giá gạo nội địa Việt Nam tiếp tục biến động theo hướng bất lợi.
Giá gạo trong nước đắt hơn xuất sang Phillipines
Cũng theo VFA, ở chiều xuất khẩu, trong 2 tháng đầu năm nay, Việt Nam xuất 1,15 triệu tấn, tăng 10% so với cùng kỳ năm trước. Điều này chứng tỏ nhu cầu thị trường vẫn cao. Tuy nhiên, giá xuất khẩu bình quân lại giảm đến 19%, chỉ còn 553 USD/tấn.
Đáng chú ý, thị trường tiêu thụ lớn nhất là Philippines nhập lên tới 505.000 tấn, nhưng giá bán cũng thấp nhất - chỉ từ 450 USD, thậm chí còn thấp hơn mức bình quân chung tới 100 USD/tấn. Nhiều doanh nghiệp đánh giá Philippines là thị trường quan trọng với gạo Việt Nam nhưng tình trạng bán đổ bán tháo với giá quá rẻ là nguyên nhân kéo giá gạo Việt Nam lao dốc và cũng là một trong những điểm mấu chốt trong đợt khủng hoảng giá hiện nay.
"Trong giai đoạn từ đầu năm 2025 đến nay, cần thanh tra những doanh nghiệp xuất khẩu gạo dưới mức 400 USD/tấn. Đây không chỉ là giá sàn của Việt Nam mà ngay cả những nước có chất lượng gạo thấp hơn Việt Nam là Ấn Độ và Pakistan vẫn giữ được giá nhưng chúng ta lại "rơi". Thậm chí có thể thanh tra cả giai đoạn năm 2024 khi xuất hiện một số doanh nghiệp chào thầu thị trường Indonesia dưới giá sàn. Đây là điều cần thiết để làm minh bạch thị trường và bảo vệ các doanh nghiệp chân chính, có tổ chức sản xuất, có liên kết chuỗi giá trị lúa gạo", một thành viên Ban chấp hành VFA nêu quan điểm.
Có thể hiểu được nỗi bức xúc này bởi theo VFA, giá xuất khẩu gạo của Việt Nam hiện chỉ 389 USD/tấn với gạo 5% tấm, quy đổi tương đương khoảng 9.700 đồng/kg. Trong khi đó, tại thị trường TP. HCM, mặt hàng có giá thấp nhất là gạo ngang, gạo thông dụng có giá thấp nhất 14.000 - 15.000 đồng/kg. Nghĩa là cùng một loại gạo nhưng người tiêu dùng Việt Nam đang phải bỏ nhiều tiền hơn dân Philippines đến 150%.
Để giải quyết tình trạng tranh mua tranh bán, gần đây VFA đã đề xuất Chính phủ áp giá sàn xuất khẩu 500 USD/tấn. Giải thích về con số này, ông Đỗ Hà Nam, Phó chủ tịch VFA, nói: "Chúng tôi lấy giá xuất khẩu bình quân của 3 năm gần đây. Trong đó, mức thấp nhất trong 3 năm qua cũng ở mức 480 USD/tấn nên con số 500 USD thực tế không phải cao. Hiện tại, giá lúa trên đồng ở ĐBSCL đang lao dốc, nông dân chỉ có lãi khoảng 20 triệu đồng/ha.
Trong khi đó nếu so sánh thì lợi nhuận từ cà phê khoảng 500 triệu và sầu riêng là 1 tỷ đồng/ha". "Làm sao một hộ nông dân trồng lúa với 3 - 4 miệng ăn có thể sống được trong 3 - 4 tháng trời với 20 triệu đồng. Vì vậy, ít nhất phải giữ mức giá hợp lý cho người nông dân để họ còn bám trụ với đồng ruộng. Nếu không giữ được giá lúa cho người nông dân thì họ sẽ chuyển đổi sang những cây trồng khác, làm ảnh hưởng tới quy hoạch và an ninh lương thực về lâu dài", ông Nam phân tích.
Chia sẻ với báo chí, ông Nguyễn Văn Thành, Giám đốc Công ty TNHH sản xuất thương mại Phước Thành IV (Vĩnh Long), thừa nhận với giá lúa hiện tại bà con nông dân gặp nhiều khó khăn. Vì thế, việc áp giá sàn là một trong những giải pháp ngăn giá gạo lao dốc và con số 500 USD/tấn cũng không phải cao.
Tuy nhiên, việc này cần có sự cân nhắc và chuẩn bị vì không ít doanh nghiệp đã ký hợp đồng dưới mức 400 USD/tấn. Tổng dung lượng kho chứa của các doanh nghiệp ở ĐBSCL lên tới 6 - 7 triệu tấn quy gạo. Thế nên, một trong những vấn đề hiện nay của thị trường nội địa là doanh nghiệp cần có vốn với lãi suất đủ tốt và thời gian dài để thu mua lúa cho bà con nông dân thì thị trường sẽ quay đầu.
Mới đây, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ra công văn về việc cần phải thanh kiểm tra hoạt động thu mua, xuất nhập khẩu lúa gạo để thanh lọc bớt một số doanh nghiệp làm ăn chộp giật, cạnh tranh không lành mạnh, gây ảnh hưởng xấu đến toàn bộ ngành hàng.
(VNF) - Nghị định 340/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 9/2, siết chặt quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng miếng và vàng nguyên liệu với mức phạt cao và các biện pháp bổ sung như tịch thu vàng giao dịch không giấy phép nhằm ổn định thị trường.
(VNF) - Toyota Vios đạt doanh số 13.424 xe được bàn giao tới tay người dùng trong năm 2025, xác lập “ngôi vương” bán nhiều xe nhất trong phân khúc sedan hạng B.
(VNF) - Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) chính thức công bố việc tiếp nhận và chế biến thành công lô dầu thô đầu tiên ngoài nguồn Cô-oét, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hoạt động vận hành của công ty.
(VNF) - VinFast công bố chính thức ra mắt 4 mẫu xe máy điện mới, đáp ứng đa dạng nhu cầu di chuyển của người dùng với 3 mẫu xe hỗ trợ đổi pin và một mẫu xe được tích hợp bàn đạp, thiết kế nhỏ gọn phù hợp với học sinh. Để chuẩn bị sẵn sàng cho những mẫu xe mới vận hành, V-Green đã hoàn tất lắp đặt 4.500 trạm đổi pin đầu tiên và dự kiến sẽ đạt 45.000 tủ trên toàn quốc ngay trong quý I/2026.
(VNF) - Philippines đang có những điều chỉnh trong chính sách nhập khẩu gạo. Diễn biến này thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp xuất khẩu gạo trong bối cảnh thị trường khu vực có nhiều biến động.
(VNF) - Các doanh nghiệp trên địa bàn TP. Đà Nẵng đã chủ động “vào cuộc” sớm, chuẩn bị nguồn hàng và tăng sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu mua sắm Tết, đồng thời kiểm soát giá và giữ biên lợi nhuận trong mùa cao điểm.
(VNF) - VinFast chính thức lập kỷ lục doanh số chưa từng có trên thị trường ô tô Việt Nam khi bàn giao tổng cộng 175.099 xe ô tô điện các loại cho khách hàng trong năm 2025, khẳng định vững chắc vị thế hãng xe có thị phần số 1 Việt Nam trong 15 tháng liên tiếp.
(VNF) - Trong thời gian ngắn 4 tháng bán ô tô điện VinFast, Tập đoàn Tương lai Việt (VFG) đạt doanh thu gần 350 tỷ đồng và thu về 45 tỷ đồng lợi nhuận.
(VNF) - Trong danh sách 10 hãng xe bán nhiều ô tô nhất 2025, hãng xe điện VinFast lập kỷ lục doanh số khi bàn giao tổng cộng 175.099 xe cho khách hàng trong năm qua.
(VNF) - Liên quan đến vụ việc hơn 120 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được thu gom, đưa vào sản xuất đồ hộp, Công ty CP Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco) đề nghị cơ quan chức năng cho tiêu hủy gần 14.000 hộp patê cột đèn Hải Phòng.
(VNF) - Không chỉ duy trì đà tăng trưởng, WinCommerce cho thấy một hướng đi hiệu quả trong bước đi mở rộng quy mô dựa trên mô hình tối ưu, chi phí vận hành được kiểm soát chặt chẽ và chất lượng dịch vụ luôn được nâng cao. Hiệu quả trong cách tiếp cận của WinCommerce, không chỉ là con số ngắn hạn mà là nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
(VNF) - Năm 2025, dưới sự lãnh đạo sát sao của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, toàn thể lãnh đạo, CBCNV Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) đã không ngừng nỗ lực sáng tạo, đổi mới, chung sức vượt qua những thách thức, hoàn thành xuất sắc, toàn diện các nhiệm vụ được giao.
(VNF) - 130 tấn thịt heo nhiễm dịch tả được phát hiện ở Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long đã gióng hồi chuông cảnh báo về những lỗ hổng nghiêm trọng trong quản lý an toàn thực phẩm, đặc biệt với các sản phẩm chế biến sẵn lưu thông trên thị trường.
(VNF) - Năm 2024, Việt Nam tiêu thụ gần 4,6 tỷ lít bia, xếp thứ 8 thế giới và chiếm 2,4% thị phần toàn cầu, qua đó tiếp tục giữ vị trí đáng chú ý trên bản đồ bia thế giới.
(VNF) - Khép lại năm 2025, xuất khẩu hạt điều của Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 5 tỷ USD, thiết lập kỷ lục mới sau hai năm liên tiếp tăng trưởng mạnh. Đáng chú ý, Trung Quốc lần đầu vượt Mỹ để trở thành thị trường tiêu thụ hạt điều lớn nhất của Việt Nam.
(VNF) - Suzuki Fronx tự hào được vinh danh là “SUV đô thị nổi bật của năm 2025” tại chương trình Editors' Choice 2025, do Tạp chí Nghe Nhìn Việt Nam tổ chức và phối hợp đánh giá cùng chuyên trang Xe Đời Sống trong hạng mục CAR of the Year.
(VNF) - CTCP Tập đoàn Ngọc Thiên Global cùng doanh nghiệp liên quan đã phát hành nhiều lô trái phiếu giá trị hàng nghìn tỷ đồng trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, theo dữ liệu trên HNX và báo cáo tài chính, nhiều thông tin quan trọng chưa được công bố đầy đủ.
(VNF) - Theo bảng lệ phí đăng ký xe, biển số xe mới nhất, từ năm 2026 người mua và đăng ký cấp biển số với ô tô mới tại Hà Nội và TP. HCM được giảm 6 triệu đồng.
(VNF) -Sau khi cơ quan chức năng phát hiện 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh tả lợn châu Phi được đưa vào chế biến, các sản phẩm của Đồ hộp Hạ Long đang đối mặt làn sóng tẩy chay mạnh mẽ từ người tiêu dùng và hệ thống siêu thị trên toàn quốc.
(VNF) - Thaco Auto đang triển khai chương trình ưu đãi lên đến hơn 1 tỷ đồng cho khách hàng khi mua các dòng xe BMW. Đáng chú ý, hiện có hơn 900 xe sang BMW đang bị triệu hồi.
(VNF) - Nghị định 340/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 9/2, siết chặt quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng miếng và vàng nguyên liệu với mức phạt cao và các biện pháp bổ sung như tịch thu vàng giao dịch không giấy phép nhằm ổn định thị trường.