Giá thép rẻ có lợi cho thị trường, sao phải điều tra chống phá giá?
Kỳ Thư -
27/03/2024 15:04 (GMT+7)
(VNF) - Các doanh nghiệp tôn mạ, ống thép tỏ ra quan ngại về khả năng khởi xướng điều tra CBPG sản phẩm HRC nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam. Nếu điều này xảy ra sẽ ảnh hưởng cực kỳ tiêu cực và nghiêm trọng đến toàn ngành thép Việt Nam và cả nền kinh tế nói chung.
Giá thép HRC từ Trung Quốc giảm mạnh
Mới đây, 2 doanh nghiệp sản xuất thép cán nóng (HRC) tại Việt Nam bao gồm Tập đoàn Hòa Phát và Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã gửi hồ sơ đến Cục Phòng vệ thương mại đề nghị khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm HRC nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam. Nguyên nhân là do sản lượng thép nhập khẩu thép tăng đột biến cũng như giá thép HRC từ Trung Quốc giảm mạnh.
Cụ thể, theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, trong 2 tháng đầu năm 2024, Việt Nam đã nhập 1,89 triệu tấn HRC với giá trị nhập khẩu trên 1 tỷ USD. Trong đó, nguồn thép từ Trung Quốc là 1,4 triệu tấn, chiếm 74,2% tổng lượng nhập khẩu. Từ quý 1/2023 đến nay, giá HRC của Trung Quốc đã giảm từ 618 USD/tấn xuống còn khoảng 520 - 560 USD/tấn tùy loại.
Trước thực tế này, một số ý kiến Hoà Phát và Formosa Hà Tĩnh cho rằng việc giá thép nhập khẩu giảm có thể gây ra tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, ảnh hưởng đến sản xuất trong nước. Vì vậy, cần áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với sản phẩm HRC nhập khẩu.
Phản ứng với thông tin này, tập thể 9 doanh nghiệp tôn mạ và ống thép Việt Nam bao gồm Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen, Công ty Cổ phần Thép TVP, Công ty Cổ phần Tôn Đông Á, Công ty Cổ phần Thép Nam Kim, Công ty Tôn Phương Nam, Công ty Cổ phần Tôn Pomina, Công ty Cổ phần Sản xuất Thép Vina One, Công ty Cổ phần Sản xuất Kinh doanh Thép Việt Nhật, và Công ty Cổ phần Kim khí Nam Hưng đồng loạt phản đối gay gắt và đồng thuận gửi Công văn đến Văn phòng Chính phủ; Bộ Công Thương; Cục Phòng vệ thương mại; Hội Nhà báo Việt Nam; Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Hiệp hội Thép Việt Nam để trình các lập luận phản biện trước khả năng điều tra chống bán phá giá HRC nhập khẩu.
Tập thể 9 công ty này có những luận điểm chắc chắn để chứng minh hoàn toàn không có căn cứ pháp lý để khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với HRC nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam, đồng thời bày tỏ mối quan ngại sâu sắc rằng nếu Việt Nam khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm HRC nhập khẩu sẽ gây ra những hậu quả cực kỳ tiêu cực không chỉ đối với ngành thép mà còn đối với toàn nền kinh tế và xã hội.
Công văn nêu rõ, HRC là nguyên liệu chính để sản xuất các sản phẩm tôn thép mạ kẽm, mạ lạnh, mạ màu, ống thép, thép kết cấu và các sản phẩm thép khác được sử dụng trong nhiều ứng dụng của ngành xây dựng, cơ khí và các ngành công nghiệp khác. Bất kỳ diễn biến bất lợi nào xảy ra với nguồn nguyên liệu HRC cũng có thể gây ảnh hưởng đến toàn ngành thép. Tại Việt Nam, chỉ có 2 doanh nghiệp gồm Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh có khả năng sản xuất sản phẩm HRC.
Hiện nay, theo Báo cáo của Hiệp hội Thép Việt Nam, nhu cầu tiêu thụ HRC của Việt Nam đang nằm trong khoảng 10 - hơn 13 triệu tấn/năm, vừa phục vụ cho việc sản xuất thành phẩm, vừa dự trữ lượng hàng tồn kho cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, theo thông tin chính thức từ Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh, thời điểm hiện tại, tổng công suất thiết kế sản xuất HRC tại Việt Nam chỉ ở mức 8,2 triệu tấn/năm.
Theo Báo cáo Hiệp hội Thép Việt Nam tháng 12/2023, sản lượng HRC do Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh bán nội địa trong năm 2023 đạt 3,403 triệu tấn, được phân bổ bán cho các doanh nghiệp sản xuất tôn mạ, tôn màu, ống thép để làm nguyên liệu phục vụ cho công đoạn sản xuất kế tiếp, phần còn lại Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh dành cho các thị trường xuất khẩu. Như vậy, sản lượng các nhà sản xuất HRC Việt Nam bán tại thị trường nội địa hiện chỉ có thể đáp ứng được khoảng 30% nhu cầu HRC của toàn Việt Nam. Chính vì nguồn cung HRC trong nước đang không thể đáp ứng đủ nhu cầu, buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải nhập khẩu.
Liên quan đến vấn đề sản phẩm HRC từ Trung Quốc nhập khẩu vào Việt Nam bán phá giá, tập thể 09 doanh nghiệp tôn mạ và ống thép Việt Nam khẳng định rằng không có hành vi bán phá giá. Cụ thể, theo tính toán biên độ phá giá dựa trên các dữ liệu (1) giá bán nội địa của sản phẩm HRC tại thị trường Trung Quốc từ S&P Global trong giai đoạn 01/01/2023 – 31/12/2023; (2) Đơn giá xuất khẩu trung bình HRC từ Trung Quốc vào Việt Nam theo điều khoản CFR; và (3) ước tính giá xuất khẩu sau khi loại trừ tất cả các chi phí liên quan để điều chỉnh về giá xuất khẩu tại xưởng của sản phẩm HRC từ Trung Quốc vào Việt Nam, thì biên phá giá ước tính chỉ ở mức 1,26%.
Trong khi theo Điều 78, Luật Quản lý Ngoại Thương số 05/2017/QH14 quy định: “Không áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với hàng hóa nhập khẩu có biên độ bán phá giá không vượt quá 2% giá xuất khẩu hàng hóa vào Việt Nam.”. Vì vậy, không có căn cứ pháp lý để khởi xướng chống bán phá giá đối với sản phẩm HRC nhập khẩu từ Trung Quốc.
Đối với việc thép HRC nhập khẩu gây ảnh hưởng đến sản xuất trong nước, tập thể 09 công ty tôn mạ và ống thép cho rằng không thể có thiệt hại, bởi Hòa Phát và Formosa đều đạt được sự tăng trưởng tốt về cả sản lượng sản xuất và sản lượng bán hàng trong giai đoạn 2019 - 2023.
Cụ thể, năm 2019, tổng lượng bán HRC do các công ty Việt Nam sản xuất đạt mức 4.095.490 tấn. Đến năm 2020, lượng bán đạt được sự tăng trưởng nhất định lên 4.287.458 tấn, tăng khoảng 4,68% so với cùng kỳ năm trước.
Sự tăng trưởng nhanh chóng và đột ngột trong lượng bán HRC do các công ty Việt Nam sản xuất diễn ra từ năm 2020 đến năm 2021, với lượng bán tăng mạnh từ 4.287.458 tấn trong năm 2020 lên 7.129.809 tấn trong năm 2021, tăng khoảng 66,28% so với năm trước.
Mặc dù không tăng vọt như giai đoạn trước, nhưng giai đoạn 2021 - 2022, lượng bán vẫn được duy trì ở mức cao và sau đó tiếp tục chứng kiến sự tăng trưởng khá mạnh mẽ trong giai đoạn 2022 - 2023 khi lượng bán HRC do các công ty Việt Nam sản xuất tăng từ 6.192.018 tấn trong năm 2022 lên 6.808.337 tấn trong năm 2023, tăng khoảng 9,94% so với cùng kỳ.
Như vậy, hoàn toàn không có thiệt hại của ngành sản xuất HRC tại Việt Nam khi lượng bán HRC do các công ty Việt Nam sản xuất tăng trưởng tốt trong giai đoạn 2019 - 2023. Theo Luật Quản lý Ngoại Thương, Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh phải chứng minh được thiệt hại của ngành sản xuất HRC nội địa thì mới đủ điều kiện khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với HRC nhập khẩu. Như vậy, từ việc hoàn toàn không có thiệt hại của ngành sản xuất HRC tại Việt Nam, có thể khẳng định chắc chắn không có căn cứ pháp lý để khởi xướng điều tra chống bán phá giá HRC nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam.
Nếu khởi xướng sẽ ảnh hưởng lớn tới ngành thép trong nước
Công văn của tập thể 09 công ty tôn mạ và ống thép cũng chỉ rõ thực tế, giá bán HRC từ Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh luôn cao hơn so với giá nhập khẩu từ 10 - 20 USD/tấn, cao điểm có thể chênh lệch tới 40 - 50 USD/tấn. Dù giá bán cao nhưng Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh luôn trong tình trạng không có đủ HRC để bán vì các doanh nghiệp tôn mạ và ống thép Việt Nam phải mua HRC được sản xuất tại Việt Nam vì có một số quốc gia xuất khẩu có yêu cầu đặc biệt về nguồn nguyên liệu.
Cụ thể, Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh đang được hưởng lợi cực kỳ lớn khi bán HRC tại thị trường nội địa vì hiện nay các doanh nghiệp tôn mạ và ống thép tại Việt Nam đang ưu tiên sử dụng nguyên liệu HRC được sản xuất tại Việt Nam để sản xuất các đơn hàng xuất khẩu sang Hoa Kỳ, Mexico vì phải chứng minh nguồn gốc xuất xứ để không bị áp thuế chống lẩn tránh hoặc phù hợp với các quy định theo Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Xuất khẩu sang các quốc gia yêu cầu C/O Form B như Qatar, Oman, Đài Loan cũng yêu cầu sử dụng nguyên liệu HRC được sản xuất tại Việt Nam.
Từ những phân tích trên, tập thể 9 công ty tôn mạ và ống thép Việt Nam khẳng định rằng nếu khởi xướng chống bán phá giá đối với HRC nhập khẩu và kết quả cuối cùng là áp thuế chống bán phá giá đối với HRC nhập khẩu có thể ảnh hưởng tiêu cực tới ngành thép Việt Nam nói riêng và toàn bộ nền kinh tế nói chung, bởi việc áp thuế phòng vệ thương mại hoặc xây dựng bất kỳ rào cản thuế quan, phi thuế quan nào khác đối với HRC nhập khẩu đều làm giảm khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp sản xuất tôn mạ và ống thép Việt Nam tại cả thị trường nội địa lẫn thị trường xuất khẩu, hơn nữa còn làm ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh lành mạnh giữa các doanh nghiệp cũng như tác động đến các ngành nghề khác như xây dựng, bất động sản, công nghiệp, logistics…
Cho dù đã có lập luận phản đối và các kiến nghị của tập thể 09 công ty tôn mạ và ống thép Việt Nam đối với việc khởi xướng điều tra chống bán phá giá HRC nhập khẩu, song có hay không việc khởi xướng điều tra và áp thuế chống bán phá giá đối với thép HRC nhập khẩu vẫn phải do cơ quan quản lý quyết định dựa trên những dữ liệu cụ thể và đánh giá khách quan. Quan trọng hơn cả là tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng, lành mạnh.
(VNF) - Ngày 25/8/2026, Huy Thanh Jewelry chính thức có mặt tại Điện Biên, cùng tham dự lễ khánh thành điểm trường Huổi Quang 1 - một trong những hoạt động cộng đồng mà thương hiệu theo đuổi suốt năm vừa qua, đồng hành cùng Chương trình Nhân ái của báo Dân trí.
(VNF) - Thị trường thịt trâu gác bếp trên các sàn thương mại điện tử ghi nhận doanh số 117,4 tỷ đồng trong hơn 1,5 năm, với gần nửa triệu sản phẩm được bán ra. Đáng chú ý, một gian hàng đạt doanh thu khoảng 18 tỷ đồng.
(VNF) - Bộ Công Thương đề xuất thay cách xác định khung giá phát điện điện mặt trời, điện gió theo 3 miền Bắc, Trung, Nam bằng phương án tính theo vùng kinh tế - xã hội hoặc từng tỉnh, thành phố.
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các cơ quan chức năng rà soát hoạt động thu phí điện tử không dừng (ETC), chấn chỉnh vi phạm nếu có, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia giao thông.
(VNF) - Sự kiện ra mắt BST diễn ra trong 3 ngày và thu hút đông đảo khách hàng, đặc biệt là các cặp đôi trẻ. Riêng lễ ra mắt ngày 23/8 thu hút hơn 2.000 khách, khu vực tổ chức tại Sảnh Tương Lai đông kín trên cả 3 tầng quan sát, tạo nên một trong những hình ảnh nổi bật nhất của sự kiện.
(VNF) - Xuất khẩu điện thoại và linh kiện tiếp tục tăng tốc trong tháng 7, trong khi Việt Nam ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng thiết bị di động toàn cầu.
(VNF) - Chỉ thị số 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ mở ra kỳ vọng tạo chuyển biến mới trong công tác phòng, chống buôn lậu thuốc lá và tăng hiệu quả kiểm soát thị trường.
(VNF) - Giá vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt được các thương hiệu điều chỉnh tăng mạnh trong phiên sáng 24/8, đồng pha với cú bứt tốc của giá vàng thế giới.
(VNF) - Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan được Quốc hội thông qua, bổ sung quy định định danh, xác thực điện tử đối với tổ chức, cá nhân tại Việt Nam mua bán hàng hóa với nước ngoài qua thương mại điện tử.
(VNF) - Đường dây vận chuyển trái phép hơn 51 triệu USD qua biên giới bị triệt phá với thủ đoạn nâng khống giá trị chip điện tử, lập công ty “vỏ bọc” và lợi dụng các phương thức thanh toán quốc tế để chuyển tiền bất hợp pháp.
(VNF) - Giá bạc trong nước tăng mạnh trong tuần qua, đồng pha với giá bạc thế giới. Theo giới phân tích, giá bạc vẫn đang được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiếp tục biến động do xung đột tại Trung Đông, PV GAS ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong 6 tháng đầu năm 2026, với doanh thu hợp nhất trên 82 nghìn tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế vượt 11,2 nghìn tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế trên 9,0 nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, PV GAS đã hoàn thành và vượt kế hoạch năm về lợi nhuận và nộp ngân sách nhà nước, tiếp tục khẳng định vai trò chủ lực trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
(VNF) - Tuần qua, thị trường vàng trong nước còn chứng kiến một diễn biến hiếm gặp trước đó khi có thời điểm, giá vàng trong nước thấp hơn giá vàng thế giới.
(VNF) - Hiệp định CEPA Việt Nam - UAE chính thức có hiệu lực từ ngày 3/2/2026, mở ra cơ hội lớn để hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường UAE và vươn sang Trung Đông, châu Phi, Nam Á.
(VNF) - Giá vàng thế giới bất ngờ tăng vọt, tái chiếm mốc trên 4.600 USD/ounce nhờ nhiều trợ lực. Ở trong nước, giá vàng nhẫn và vàng miếng cũng được điều chỉnh tăng nhẹ.
(VNF) - Không còn nhất thiết đi tìm một người để “lấp đầy phần còn thiếu”, nhiều người trẻ bước vào tình yêu và hôn nhân với tâm thế của hai cá thể độc lập, lựa chọn đồng hành nhưng vẫn là chính mình.
(VNF) - Viettel Money vừa thông báo tạm dừng thu phí xử lý giao dịch qua trạm đối với khách hàng liên kết tài khoản giao thông ePass, ngay sau động thái tương tự của VETC. Mức phí 6.600 đồng/tháng với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng/tháng với tổ chức, doanh nghiệp sẽ được tạm dừng áp dụng.
(VNF) - Công ty TNHH Thu phí tự động VETC vừa thông báo tạm dừng triển khai chính sách phí dịch vụ Ví VETC sau khi nhận được nhiều phản ánh từ khách hàng.
(VNF) - Chuỗi WinMart/WinMart+/Win của WinCommerce đang bước sang một chu kỳ phát triển mới khi doanh thu nửa đầu năm tăng gần 30% so với cùng kỳ, mạng lưới vượt 5.100 cửa hàng và lợi nhuận tiếp tục tăng trưởng. Quan trọng hơn, tăng trưởng không chỉ đến từ mở mới mà còn từ lượng khách và doanh thu tại các cửa hàng hiện hữu, cho thấy nhà bán lẻ này đã chứng minh khả năng mở rộng quy mô đi cùng hiệu quả.
(VNF) - Giá vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt được các thương hiệu điều chỉnh tăng mạnh trong phiên sáng 20/8, đồng pha với cú bứt tốc của giá vàng thế giới.
(VNF) - Người sử dụng ô tô khi mua xe phải chịu các khoản phí và lệ phí bắt buộc theo quy định pháp luật. Ngoài ra, còn phải chịu khoản phí BOT nếu sử dụng loại hình này.
(VNF) - Ngày 25/8/2026, Huy Thanh Jewelry chính thức có mặt tại Điện Biên, cùng tham dự lễ khánh thành điểm trường Huổi Quang 1 - một trong những hoạt động cộng đồng mà thương hiệu theo đuổi suốt năm vừa qua, đồng hành cùng Chương trình Nhân ái của báo Dân trí.
(VNF) - Với quy mô nghiên cứu khoảng 567,75ha, dự án giữ nguyên hiện trạng 520,9ha mặt nước Hồ Tây, diện tích đất khoảng 46,85ha (đã bao gồm các hồ nhỏ) và tập trung chỉnh trang, cải tạo đồng bộ hệ thống giao thông, cảnh quan, công viên cây xanh, không gian sinh hoạt công cộng, đầu tư các hoạt động văn hóa, giải trí.