Giấc mơ 'siêu cường AI' của vùng Vịnh gặp thách thức lớn
(VNF) - Trong bối cảnh các quốc gia vùng Vịnh đẩy mạnh chiến lược trở thành trung tâm trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 300 tỷ USD, xung đột tại Trung Đông đang tạo ra những biến số đáng kể. Không chỉ làm gia tăng rủi ro an ninh đối với hạ tầng công nghệ, căng thẳng địa chính trị còn có thể ảnh hưởng tới dòng vốn đầu tư và chi phí triển khai các dự án quy mô lớn.
- Chiến sự Trung Đông: Châu Âu đã cố tránh xa nhưng vẫn dính đòn 25/03/2026 01:30
Đối mặt rủi ro an ninh
Trong bối cảnh Mỹ, Trung Quốc và châu Âu đang cạnh tranh quyết liệt để kiểm soát chuỗi giá trị AI toàn cầu, các quốc gia vùng Vịnh nổi lên như một “cực đầu tư mới”, nhờ nguồn vốn khổng lồ từ các quỹ tài sản quốc gia và lợi thế năng lượng giá rẻ.
Trong những năm gần đây, các quốc gia như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Ả Rập Xê Út đã đẩy mạnh chiến lược trở thành trung tâm hạ tầng AI toàn cầu.
Với nguồn tài chính dồi dào từ các quỹ đầu tư quốc gia, chi phí năng lượng thấp và chiến lược đa dạng hóa nền kinh tế ngoài dầu mỏ, khu vực này đang thu hút sự hiện diện của hàng loạt tập đoàn “ông lớn” công nghệ trong nước cũng như nước ngoài như OpenAI, Microsoft, Amazon, Oracle, Google và xAI.
Tuy nhiên, căng thẳng quân sự tại Trung Đông đang khiến các dự án công nghệ quy mô hàng chục tỷ USD phải đối mặt với rủi ro an ninh chưa từng có. Đầu tháng 3, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một số trung tâm dữ liệu của Amazon Web Services (AWS) tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Bahrain đã khiến nhiều dịch vụ điện toán đám mây bị gián đoạn trong thời gian ngắn.

Diễn biến này cho thấy hạ tầng số, bao gồm các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo, có thể trở thành mục tiêu trong xung đột hiện đại. Khi quy mô các cơ sở này ngày càng mở rộng và đóng vai trò then chốt đối với hoạt động kinh tế và tài chính, rủi ro gián đoạn vận hành do yếu tố an ninh cũng trở nên rõ rệt hơn, thay vì chỉ mang tính giả định như trước đây.
Ông Jesse Marks, Giám đốc điều hành của Rihla Research and Advisory (công ty tư vấn địa chính trị tại Mỹ), nhận định các quốc gia vùng Vịnh có thể sẽ phải xem xét lại chiến lược triển khai các dự án công nghệ quy mô lớn.
“Các nước vùng Vịnh sẽ đến thời điểm phải đánh giá lại cách xây dựng hạ tầng cốt lõi, thậm chí cả vị trí địa lý”, ông cho biết, đồng thời nhấn mạnh yếu tố an ninh có thể trở thành tiêu chí quan trọng trong các dự án AI tương lai.
Dòng vốn đầu tư thận trọng hơn
Không chỉ đối mặt với rủi ro an ninh, tham vọng AI của vùng Vịnh còn có thể chịu áp lực từ sự thận trọng của dòng vốn đầu tư quốc tế. Trong những năm gần đây, các quốc gia vùng Vịnh đã trở thành một trong những nguồn tài trợ lớn nhất cho ngành trí tuệ nhân tạo toàn cầu.
Bên cạnh việc xây dựng trung tâm dữ liệu, nhiều chính phủ trong khu vực còn tài trợ cho việc phát triển mô hình AI, đầu tư vào chip bán dẫn và hỗ trợ các công ty khởi nghiệp công nghệ.
Ngoài UAE, hay Ả Rập Xê Út, các quốc gia như Kuwait hay Qatar cũng đã triển khai các chiến lược AI quốc gia với quy mô đầu tư hàng chục tỷ USD, bao gồm từ việc cấp đất và điện năng cho trung tâm dữ liệu đến việc phát triển các mô hình AI bản địa.

Không chỉ nhận các nguồn vốn công khổng lồ, nhiều dự án lớn tại khu vực còn thu hút sự tham gia của các nhà đầu tư quốc tế như Brookfield Asset Management và BlackRock.
Tháng 12/2025, Brookfield cùng quỹ tài sản quốc gia Qatar công bố kế hoạch đầu tư 20 tỷ USD vào các dự án AI trong và ngoài nước. Tuy nhiên, trong kịch bản xung đột kéo dài, mức độ chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư có thể giảm, kéo theo sự chậm lại trong tiến độ giải ngân hoặc mở rộng dự án.
Ông Stephen Minton, nhà phân tích tại công ty nghiên cứu công nghệ IDC, nhận định rằng nếu tình hình kéo dài, chắc chắn có thể xuất hiện một khoảng gián đoạn đáng kể đối với một phần các khoản đầu tư đó.
Dù vậy, vị chuyên gia này cũng cho rằng trong ngắn hạn, các kế hoạch chi tiêu cho AI tại khu vực nhiều khả năng vẫn được duy trì, do vai trò chiến lược của lĩnh vực này trong quá trình giảm phụ thuộc vào dầu mỏ. Tuy vậy, tiến độ giải ngân và mở rộng dự án có thể chịu ảnh hưởng nếu rủi ro địa chính trị kéo dài.
Áp lực chi phí
Ngoài yếu tố tài chính và an ninh, căng thẳng tại Trung Đông còn gia tăng áp lực chi phí đối với các dự án hạ tầng trí tuệ nhân tạo thông qua các kênh kinh tế vĩ mô như giá năng lượng, lạm phát và lãi suất.
Chỉ trong thời gian ngắn diễn ra căng thẳng, giá dầu thế giới đã ghi nhận tăng gần 30%. Điều này góp phần làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu, qua đó củng cố khả năng duy trì mặt bằng lãi suất ở mức cao trong thời gian dài hơn.
Trong bối cảnh đó, chi phí vốn, yếu tố then chốt đối với các dự án công nghệ quy mô lớn, có xu hướng tăng lên, kéo theo chi phí tài trợ xây dựng trung tâm dữ liệu gia tăng và ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả đầu tư.
Đồng thời, nhu cầu năng lượng của các hệ thống AI tiếp tục tăng nhanh, với nhiều dự án đạt quy mô hàng trăm megawatt, thậm chí lên tới gigawatt, làm gia tăng tổng mức đầu tư ban đầu.
Theo ước tính của giới phân tích, một trung tâm dữ liệu công suất 1 gigawatt hiện có thể tiêu tốn từ 50 - 60 tỷ USD để xây dựng. Với quy mô vốn lớn như vậy, biến động chi phí tài chính dù ở mức nhỏ cũng có thể làm tổng chi phí dự án tăng đáng kể.

Đặc biệt, xu hướng mở rộng quy mô các dự án AI đang diễn ra rõ rệt tại các quốc gia vùng Vịnh như UAE và Ả Rập Xê Út. Tại Ả Rập Xê Út, các kế hoạch phát triển hạ tầng AI được thúc đẩy thông qua công ty Humain, với mục tiêu đạt tổng công suất khoảng 6,6 gigawatt vào năm 2034.
Một số dự án cụ thể, như hợp tác giữa xAI và Humain để phát triển trung tâm dữ liệu công suất khoảng 500 megawatt, cho thấy quy mô đầu tư ngày càng gia tăng. Song song với việc xây dựng hạ tầng, chi phí cho phần cứng cũng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng đầu tư.
Các bộ xử lý đồ họa do NVIDIA sản xuất, thành phần cốt lõi trong việc đào tạo và vận hành mô hình AI, đòi hỏi nguồn vốn hàng chục tỷ USD. Theo ước tính của thị trường, riêng UAE có thể chi hơn 30 tỷ USD để nhập khẩu lượng chip AI trong vài năm tới. Tuy nhiên, hiệu quả của các khoản đầu tư này phụ thuộc chặt chẽ vào tiến độ triển khai hạ tầng.
Trong trường hợp chiến sự kéo dài làm gián đoạn xây dựng hoặc khiến chi phí tài chính tăng cao, việc đưa các trung tâm dữ liệu vào vận hành đúng kế hoạch có thể bị ảnh hưởng, qua đó làm giảm hiệu quả tổng thể của các dự án AI quy mô lớn.
Tham vọng trở thành trung tâm trí tuệ nhân tạo của thế giới vẫn là ưu tiên chiến lược đối với nhiều quốc gia vùng Vịnh. Nhưng diễn biến căng thẳng địa chính trị đang cho thấy một thực tế mới: trong kỷ nguyên AI, hạ tầng dữ liệu và trung tâm điện toán không chỉ là tài sản kinh tế, mà còn có thể trở thành một phần của “địa chính trị công nghệ” toàn cầu.
OpenAI ‘khai tử’ ứng dụng Sora: Cơn sốt toàn cầu vụt tắt
- Một cá nhân làm thay cả đội ngũ: Làn sóng startup AI '1 người', Trung Quốc lập thung lũng silicon kiểu mới 23/03/2026 01:00
- Trong khi đối thủ sa thải hàng loạt, một 'ông lớn' bất ngờ tăng gấp đôi nhân sự 24/03/2026 10:15
- ‘Hổ AI’ Trung Quốc bứt phá: Cổ phiếu bùng nổ sau lời khen từ CEO Nvidia 19/03/2026 07:45
Châu Á bước vào giai đoạn khó khăn nhất của khủng hoảng năng lượng
(VNF) - Châu Á đang bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của cuộc khủng hoảng năng lượng khi các nguồn cung thay thế dần cạn kiệt. Từ Trung Quốc đến Ấn Độ, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ đang đối mặt với áp lực kép: giá nhiên liệu leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng hiện hữu, đe dọa tăng trưởng và làm gia tăng bất ổn kinh tế khu vực.
'Bình thường mới' của kinh tế thế giới: Sống chung với cú sốc địa chính trị
(VNF) - Những cú sốc địa chính trị liên tiếp, đặc biệt từ Trung Đông, đang khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết, buộc các định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) phải liên tục điều chỉnh dự báo.
Giá dầu bất định trước nước đi của Mỹ và Nga
(VNF) - Giá dầu thế giới biến động mạnh khi vượt mốc 100 USD/thùng rồi nhanh chóng hạ nhiệt, sau động thái Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran nhằm kéo dài đàm phán. Trong khi đó, các tín hiệu về nguồn cung từ Nga tiếp tục làm gia tăng bất ổn, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nhiều rủi ro khó lường.
Ứng viên Chủ tịch FED: Khẳng định tính độc lập, không chịu sức ép từ TT Trump
(VNF) - Những điểm đáng chú ý từ phiên điều trần trước Thượng viện của ông Kevin Warsh - người được Tổng thống Trump đề cử làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cho thấy, ông bảo vệ quan điểm về chính sách tài chính và khẳng định Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu ông cắt giảm lãi suất.
Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, Iran chưa đồng ý đàm phán
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh này dự kiến hết hạn, nhằm tạo điều kiện để hai nước tiếp tục đàm phán hòa bình, hướng tới chấm dứt cuộc chiến làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
Chiến lược Việt Nam của các 'đại gia' tài chính Hàn Quốc
(VNF) - Lãnh đạo 5 ngân hàng thương mại lớn nhất Han Quốc sẽ tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam trong tuần này, theo Korea Herald.
Nhà đầu tư 'bỏ túi' hàng nghìn tỷ USD nhờ Tim Cook
(VNF) - Ngày 20/4, Apple thông báo giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ từ chức vào ngày 1/9 năm nay, sau khi ông đảm nhiệm vị trí này từ tháng 8/2011. Trong thời gian giữ chức, ông đã góp phần giúp giá trị vốn hóa của Apple tăng từ 350 tỷ USD lên hơn 4 nghìn tỷ USD.
Mỹ - Iran trước hạn chót ngừng bắn: Đàm phán bấp bênh, giá dầu tăng không dừng
(VNF) - Số phận của các cuộc đàm phán hòa bình với Iran vẫn chưa chắc chắn khi thời hạn kết thúc lệnh ngừng bắn đang đến gần, đẩy giá dầu tiếp tục tăng.
Siết tín dụng tư nhân: Dòng vốn tỷ USD bị chặn, cú sốc gây 'đổ vỡ' dây chuyền?
(VNF) - Trong khi người tiêu dùng đang vật lộn với giá cả leo thang và thị trường việc làm bấp bênh, một rủi ro khác đang âm thầm tích tụ trong hệ thống tài chính: tín dụng tư nhân.
Tim Cook sẽ từ chức CEO Apple sau 15 năm
(VNF) - CEO của Apple, Tim Cook, sẽ rời vị trí mà ông kế nhiệm từ cố CEO Steve Jobs, khép lại 15 năm lãnh đạo chứng kiến giá trị vốn hóa của công ty tăng thêm hơn 3,6 nghìn tỷ USD trong kỷ nguyên thịnh vượng nhờ iPhone.
Trung Quốc 'mắc kẹt' trong khủng hoảng dư thừa điện mặt trời
(VNF) - Trung Quốc đã kêu gọi “những nỗ lực phối hợp” nhằm giảm bớt cuộc khủng hoảng dư thừa công suất nghiêm trọng trong ngành điện mặt trời, như một phần trong chiến dịch của Bắc Kinh nhằm chấm dứt cuộc chiến giá cả khốc liệt kéo dài nhiều năm qua.
Trung Quốc 'hút' bạc toàn cầu
(VNF) - Nhập khẩu bạc của Trung Quốc đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục trong tháng 3, khi nhu cầu từ các nhà đầu tư cá nhân và ngành công nghiệp năng lượng mặt trời quy mô lớn của nước này đẩy lượng mua vượt xa mức trung bình theo mùa.
Mỹ nổ súng và bắt giữ tàu dầu Iran, thị trường toàn cầu đảo chiều
(VNF) - Căng thẳng giữa Mỹ và Iran bất ngờ xoay chiều sau vụ bắt giữ tàu chở hàng, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh và thổi bùng lo ngại xung đột leo thang. Diễn biến này ngay lập tức khiến thị trường tài chính toàn cầu đảo chiều trong trạng thái thận trọng.
Giá dầu bật tăng, chứng khoán chao đảo vì ‘điểm nghẽn’ Hormuz
(VNF) - Giá dầu tăng vọt, trong khi hợp đồng tương lai Phố Wall lao dốc vào tối 19/4, khi các nhà giao dịch đánh giá lại căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới.
Tỷ phú Elon Musk lại khiến thị trường Bitcoin 'dậy sóng'
(VNF) - Tỷ phú Elon Musk, giám đốc điều hành của Tesla và SpaceX, người đang trên đà trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới, vẫn tiếp tục “khuấy động” cộng đồng tiền điện tử dù đã rút lui khỏi tuyến đầu của Bitcoin.
50 ngày chiến sự Mỹ - Iran: 50 tỷ USD biến mất và hệ lụy kéo dài nhiều năm
(VNF) - Chỉ trong gần 50 ngày, chiến sự Iran đã khiến hơn 500 triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường, tương đương khoảng 50 tỷ USD, đẩy tồn kho toàn cầu sụt giảm mạnh và gây áp lực kéo dài lên giá năng lượng cũng như kinh tế thế giới.
Chuyện khó tin: Chiến sự Mỹ - Iran khiến nước Anh nguy cơ thiếu thịt gà
(VNF) - Các bộ trưởng nước này đang soạn thảo kế hoạch dự phòng cho “kịch bản xấu nhất có thể xảy ra” nếu nguồn cung CO2 bị gián đoạn.
Mỹ - Iran nối lại đàm phán: TT Trump dọa 'hủy diệt' nếu không đạt thỏa thuận
(VNF) - Iran tái áp đặt kiểm soát nghiêm ngặt tại eo biển Hormuz sau khi Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa. Trong khi đó, Tổng thống Trump liên tiếp đưa ra cảnh báo cứng rắn, khẳng định sẽ buộc Tehran phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bằng “mọi cách cần thiết”.
Mỹ và Iran bật - tắt 'công tắc' Hormuz: Thị trường giằng co từng giờ
(VNF) - Tuần qua đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong căng thẳng Mỹ - Iran: từ đối đầu quân sự sang đối đầu kinh tế và năng lượng. Eo biển Hormuz trở thành trung tâm của cuộc chơi, trong khi các chính sách tài khóa và phong tỏa kinh tế đóng vai trò hỗ trợ chiến lược.
Hormuz đang đóng - mở bất định, đàm phán Mỹ - Iran tiến hay lùi?
(VNF) - Eo biển Hormuz vẫn trong trạng thái “mở rồi lại đóng” đầy bất ổn, giữa lúc Mỹ và Iran vừa đàm phán vừa cáo buộc lẫn nhau. Dù có tín hiệu tiến triển, hai bên vẫn chưa thu hẹp được các bất đồng cốt lõi, khiến nguy cơ bất ổn khu vực và gián đoạn năng lượng toàn cầu tiếp tục hiện hữu.
Cuộc chiến Iran phơi bày điểm yếu kinh tế, áp lực buộc TT Trump chuyển hướng
(VNF) - Bảy tuần chiến tranh không thể lật đổ chính quyền thần quyền của Iran hoặc buộc họ phải đáp ứng tất cả các yêu cầu của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, đối với cả đối thủ và đồng minh của Mỹ, cuộc xung đột đã làm nổi bật một trong những điểm yếu cốt lõi của ông: áp lực kinh tế trong nước.
Hormuz lại 'nóng': Iran dọa tái phong tỏa, thỏa thuận với Mỹ lung lay
(VNF) - Thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran đã bộc lộ những dấu hiệu rạn nứt trong ngày 18/4 khi Tehran cảnh báo có thể tái phong tỏa Eo biển Hormuz nếu Washington tiếp tục áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của nước này.
Sóng gió bủa vây Netflix: M&A thất bại, lãnh đạo rời ghế, cổ phiếu giảm sâu
(VNF) - Cổ phiếu Netflix giảm mạnh sau khi sự ra đi bất ngờ của Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Reed Hastings, M&A thất bại,... làm dấy lên lo ngại về tăng trưởng.
Cú xoay chiều của vàng sau tuyên bố từ Iran
(VNF) - Giá vàng đã tăng vọt lên mức cao nhất trong gần 1 tháng sau khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại, góp phần xoa dịu lo ngại của nhà đầu tư về một cuộc xung đột kéo dài và áp lực lạm phát toàn cầu.
Mở cửa eo biển Hormuz, Iran vẫn nắm 'con át chủ bài'
(VNF) - Việc Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz ngay lập tức khiến giá dầu lao dốc và thị trường toàn cầu “thở phào”, nhưng đằng sau động thái này là một thực tế khác: Tehran vẫn nắm trong tay đòn bẩy chiến lược quan trọng nhất của hệ thống năng lượng toàn cầu.
Châu Á bước vào giai đoạn khó khăn nhất của khủng hoảng năng lượng
(VNF) - Châu Á đang bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của cuộc khủng hoảng năng lượng khi các nguồn cung thay thế dần cạn kiệt. Từ Trung Quốc đến Ấn Độ, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ đang đối mặt với áp lực kép: giá nhiên liệu leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng hiện hữu, đe dọa tăng trưởng và làm gia tăng bất ổn kinh tế khu vực.
Thực địa khu 'đất vàng' xây tổ hợp gần 10.000 tỷ giữa nội đô Hà Nội
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.


































































