Giải mã hiện tượng THD: Quan hệ 'cung – cầu' và mức tăng 290%

Tháng 5, thị trường chứng khoán Việt Nam trải qua 20 phiên giao dịch đầy biến động, khi cung - cầu liên tục đảo chiều. Trong bối cảnh đó, cổ phiếu THD của Công ty Cổ phần Thaiholdings nổi lên như một “hiện tượng” khi không ghi nhận bất kỳ phiên giảm điểm nào và dẫn đầu thị trường chứng khoán với mức tăng 290%.

Riêng trong tuần giao dịch cuối cùng, khi thị trường chung chịu áp lực điều chỉnh và giảm 4 phiên liên tiếp, mã này vẫn “một mình một ngựa” tăng trần cả 5 phiên. Kết phiên giao dịch ngày 29/05, cổ phiếu THD đóng cửa tại mức giá 122.200 đồng/cp, đưa vốn hoá của Thaiholdings lên mức kỷ lục 47.047 tỷ đồng (hơn 1,7 tỷ USD).

Cũng trong phiên giao dịch này, Thaiholdings đã gửi văn bản giải trình tới Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội về diễn biến tăng giá của cổ phiếu. Doanh nghiệp cho biết hoạt động sản xuất kinh doanh vẫn diễn ra bình thường, không có biến động đáng kể ảnh hưởng đến hoạt động của công ty.

Thaiholdings đồng thời khẳng định không có thông tin nội bộ chưa được công bố theo quy định pháp luật có khả năng tác động đến giá cổ phiếu. Theo doanh nghiệp, diễn biến tăng giá của THD trong thời gian qua là kết quả của quan hệ cung - cầu khách quan trên thị trường và nằm ngoài khả năng kiểm soát của công ty.

“Quan hệ cung - cầu” là lời giải thích quen thuộc, đồng thời cũng là câu trả lời an toàn nhất mà các doanh nghiệp niêm yết thường đưa ra trước những biến động bất thường của giá cổ phiếu. Tuy nhiên, với những nhà đầu tư muốn giải mã hiện tượng THD, chừng đó là chưa đủ. Cung đến từ đâu, cầu đến từ đâu, dòng tiền đã vận động như thế nào để tạo nên mức tăng 290% chỉ trong chưa đầy một tháng? Để giải mã “quan hệ cung – cầu”, dữ liệu giao dịch có lẽ sẽ mang tới góc nhìn đầy đủ hơn.

Lực cầu từ kỳ vọng siêu dự án và game tăng vốn

Ở phía cầu, sự hưng phấn của dòng tiền đối với cổ phiếu THD không hoàn toàn vô căn cứ.

Đợt tăng giá của cổ phiếu diễn ra trong bối cảnh thị trường dành nhiều sự chú ý cho kế hoạch phát triển tổ hợp du lịch, thể thao và dịch vụ quy mô lớn tại Ninh Bình do Công ty cổ phần Tập đoàn Thaigroup – doanh nghiệp mà Thaiholdings đang sở hữu 48% vốn – đề xuất.

Theo thông tin công bố, siêu dự án này có quy mô hơn 1.000 ha với tổng vốn đầu tư dự kiến lên tới khoảng 128.000 tỷ đồng, tương đương gần 5 tỷ USD. Tổ hợp được định hướng phát triển theo mô hình “thành phố không ngủ”, bao gồm đường đua F1 tiêu chuẩn quốc tế, khu liên hợp thể thao, học viện bóng đá quốc tế, trung tâm hội nghị, khách sạn và nhiều hạng mục giải trí, nghỉ dưỡng quy mô lớn.

Sức hút từ siêu dự án 5 tỷ USD này tiếp tục được cộng hưởng khi Thaiholdings công bố kế hoạch triệu tập ĐHĐCĐ bất thường năm 2026 để thông qua phương án tăng vốn điều lệ. Trong bối cảnh thị trường vốn luôn nhạy cảm với các câu chuyện tăng trưởng, sự kết hợp giữa dự án quy mô lớn và kế hoạch tăng vốn đã trở thành chất xúc tác thu hút sự chú ý của dòng tiền đầu cơ.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn từ phía cầu, rất khó để lý giải toàn bộ diễn biến của THD. Bởi điều đáng chú ý là lượng tiền thực sự tham gia giao dịch cổ phiếu này lại không quá lớn.

Chẳng hạn, trong phiên 26/5, khi THD tăng 9,93%, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt khoảng 250 triệu đồng. Đến phiên 29/5, tổng khối lượng khớp lệnh chỉ đạt 36.200 cổ phiếu, tương đương khoảng 4,42 tỷ đồng.

Đó là những con số khá nhỏ nếu đặt cạnh mức vốn hóa hơn 47.000 tỷ đồng của doanh nghiệp.

Nói cách khác, THD không tăng giá nhờ một dòng tiền khổng lồ liên tục đổ vào thị trường như nhiều người vẫn hình dung. Lời giải có lẽ nằm ở phía còn lại của cán cân cung – cầu.

Nguồn cung khan hiếm

Vậy tại sao một lực cầu dù không quá bùng nổ vẫn đủ sức kéo dốc thị giá cổ phiếu? Câu trả lời nằm ở trạng thái “tiết cung”: khi lượng cổ phiếu sẵn sàng bán ra trở nên khan hiếm, thị trường không cần một dòng tiền quá lớn để tạo ra những bước nhảy mạnh về giá.

Theo báo cáo thường niên 2025, Thaiholdings hiện đang lưu hành gần 385 triệu cổ phiếu. Nếu so sánh với quy mô này, khối lượng giao dịch chỉ từ vài chục đến vài trăm nghìn cổ phiếu mỗi phiên là con số rất nhỏ.

Cơ cấu cổ đông của doanh nghiệp cũng cho thấy một bức tranh khá đặc biệt. Tính đến cuối năm 2025, có 533 cá nhân trong nước nắm giữ hơn 384 triệu cổ phiếu THD, tương đương 99,84% vốn điều lệ. Trong khi đó, tỷ lệ sở hữu của các tổ chức trong nước gần như không đáng kể, còn nhà đầu tư nước ngoài chỉ nắm giữ khoảng 0,16%.

Một chi tiết khác cũng thu hút sự chú ý của giới đầu tư là các tài liệu công khai hiện nay không ghi nhận sự xuất hiện của cổ đông lớn theo quy định của Luật Chứng khoán, tức không có cá nhân hoặc tổ chức nào sở hữu từ 5% vốn điều lệ trở lên phải thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin.

Tất nhiên, việc không xuất hiện cổ đông lớn trên các báo cáo công khai không đồng nghĩa với bất kỳ vi phạm nào. Song, dưới góc độ giao dịch, điều này khiến việc đánh giá lượng cổ phiếu thực sự tự do lưu hành trên thị trường trở nên khó khăn hơn.

Về mặt lý thuyết, gần như toàn bộ cổ phần của Thaiholdings đều là cổ phiếu phổ thông tự do chuyển nhượng. Thế nhưng, thanh khoản thực tế lại cho thấy lượng cổ phiếu sẵn sàng được đưa ra giao dịch mỗi ngày dường như thấp hơn rất nhiều so với quy mô lưu hành.

Nói cách khác, dù có tới 533 cổ đông cá nhân nắm giữ phần lớn vốn điều lệ, hành vi giao dịch của nhóm cổ đông này trong giai đoạn vừa qua dường như khá đồng thuận theo hướng hạn chế bán ra. Điều đó khiến lượng cung thực tế trên thị trường bị thu hẹp đáng kể. Và khi nguồn cung trở nên khan hiếm, chỉ cần một lượng cầu tương đối cũng đủ đẩy giá cổ phiếu lên những nấc thang mới.

Tuy nhiên, chính trạng thái “tiết cung” đã góp phần tạo nên đà tăng phi mã của THD cũng có thể trở thành con dao hai lưỡi đối với những nhà đầu tư tham gia ở vùng giá cao.

Trong giai đoạn vừa qua, diễn biến giao dịch cho thấy phần lớn cổ phiếu dường như không được đưa ra thị trường. Sự hạn chế của nguồn cung khiến chỉ một lượng cầu tương đối cũng đủ tạo ra những bước nhảy mạnh về giá. Nhưng điều đó cũng đồng nghĩa rằng cán cân cung - cầu có thể đảo chiều rất nhanh nếu tâm lý nắm giữ thay đổi.

Thực tế, một cổ phiếu chỉ giao dịch vài chục nghìn đơn vị mỗi phiên sẽ rất khó hấp thụ lượng cung lớn trong thời gian ngắn. Nếu xuất hiện nhu cầu chốt lời đồng loạt hoặc một bộ phận cổ đông quyết định bán ra, áp lực cung tăng đột biến có thể vượt xa khả năng hấp thụ của thị trường.

Dấu hiệu đầu tiên của sự thay đổi đó đã xuất hiện trong phiên giao dịch ngày 4/6. Sau chuỗi tăng nóng kéo dài, THD có thời điểm được đẩy lên mức 168.000 đồng/cp, tương ứng vốn hóa hơn 61.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, áp lực bán xuất hiện ngay sau đó đã kéo thị giá giảm mạnh về 145.000 đồng/cp phiếu khi kết phiên.

Nói cách khác, chính trạng thái giúp THD tăng mạnh trong suốt tháng 5 cũng chính là cơ chế khiến cổ phiếu đối mặt với rủi ro điều chỉnh mạnh khi kỳ vọng thay đổi. Khi bên mua không còn sẵn sàng trả giá cao hơn, trong khi bên nắm giữ bắt đầu xuất hiện nhu cầu hiện thực hóa lợi nhuận, khoảng trống thanh khoản ở chiều mua sẽ nhanh chóng lộ rõ.

Trong những trường hợp như vậy, chỉ một lượng hàng không quá lớn được tung ra thị trường cũng có thể tạo ra áp lực đáng kể lên giá cổ phiếu. Và cũng giống như cách THD đi lên bằng những bước nhảy dựng đứng, quá trình điều chỉnh nếu xảy ra hoàn toàn có thể diễn ra với tốc độ tương tự.